00:00This is a production of WGBH.
00:30It is seen as a star in the Kho Tàn Văn Hóa Dân Tộc.
00:34It is a popular song in the art world of art.
00:40It is also a popular song called Tùn or Hát Bộ.
00:45There are many ways to analyze and review of the research
00:49that these words are different from each other.
00:52But they also have to say that two words Hát Bộ are popular.
00:58Tên gọi này cũng đã được ca giao lưu giấu.
01:01Má ơi đừng đánh con đao, để con hát bội làm đào má coi.
01:06Có một sự thật cần phải nhìn thẳng là hiện nay hát bội đang mất gần hết khán giả.
01:29Cũng nên nhìn nhận sự thật này như một quy luật khách quan khi chúng ta đang sống ở thập niên thứ hai của thế kỷ 21.
01:37Nhiều loại hình giải trí có thể đi thẳng đến từng máy tính, từng điện thoại cá nhân.
01:43Không nói đâu xa, chính tại Nam Bộ cách nay chưa lâu, Cải Lương từng là nhân tố đã đẩy hát bội lùi dần khỏi ánh đèn sân khấu.
01:52Thì nay sàng diễn của Cải Lương cũng đang ngụy lạnh không kém.
01:56Vậy hát bội hiện đang ở đâu?
02:00Để có câu trả lời, địa chỉ trước hết mà chúng tôi tìm đến đó là các nhà hát chuyên ngành nằm trong hệ thống nhà nước.
02:10Nơi đầu tiên chúng tôi tìm đến là nhà hát tuần Việt Nam.
02:15Nhà hát này được xem như cánh chim đầu đàn của sân khấu tuần,
02:18vì nó là đơn vị nghệ thuật hát bội duy nhất trực thuộc Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch.
02:24Tên gọi là Thế, song trên thực tế hoạt động, nhà hát có khuyên hướng nghiêm về nghệ thuật tuần Bắc.
02:30Sau khi đất nước hòa bình lập lại, Bộ Văn hóa có quyết định thành lập một đơn vị nghệ thuật tuần ở ngoài Bắc.
02:41Thế thì đơn vị nghệ thuật tuần ngoài Bắc lúc này thì gồm trước tiên là chủ yếu các nghệ sĩ ở trong miền Nam ra tập kiếp ở ngoài này.
02:54Và cái đơn vị đấy thì có tên là nhà hát tuần Việt Nam.
02:58Trong đó thì có một đội tuần Nam và một đội tuần Bắc.
03:02Sau khi đi hoạt động biểu diễn ở vùng ngoài Bắc này, thì các cụ thấy rằng là ở ngoài Bắc có một nền tảng nghệ thuật sân khấu tuần rất lớn.
03:14Trong đó có rất nhiều đội tuần, rất nhiều đoàn tuần, rất nhiều những gánh hát biểu diễn.
03:20Trên cơ sở thực tiễn như vậy thì bộ có xem xét và sau đó thì quyết định thành lập đoàn tổ Bắc Trung ương tức là năm 1959.
03:28Phải ghi nhận, đây là đơn vị hoạt động hát bội đang nhận được sự đầu tư tốt nhất của nhà nước,
03:36cũng như cơ hội giao lưu và hợp tác với các đối tác hoạt động nghệ thuật nước ngoài.
03:44Nhà tổng Việt Nam cũng đã hợp tác với nhà hát bội của Pháp để xây dựng các tiết mục nghệ thuật.
03:50Trong đó có một số vở diễn như vở Vòng cát Antigone Việt Nam cũng đã đi bửa diễn nhiều nước trên thế giới,
04:00trong đó Cộng hòa Pháp, Maroc, rồi là Bì, các tỉnh và thành phố của nước Pháp.
04:08Đó là một đứa con tinh thần.
04:26Giữa sự kết hợp của nhà hát Montesat và nhà hát tổng Việt Nam,
04:30cái vở kịch không hẳn là cho tù, mà cũng không hẳn là cho kịch mặt nạ của ông.
04:33Trong một vở kịch của ông đấy thì thoại diễn viên Việt Nam thoại lời Việt Nam,
04:37còn diễn viên Pháp để thoại lời Pháp.
04:39Thì ông đã nghĩ ra một cách là ông dùng quả cầu mây,
04:42khi mà nghệ sĩ Pháp nói xong thì ném sang nghệ sĩ Việt Nam,
04:45và khi nghệ sĩ Việt Nam nói xong thì ném sang nghệ sĩ Pháp.
04:47Và chính quả cầu mây đó đã làm cho vở diễn, làm cho các vai diễn được ăn xăm với nhau
04:55và dần dần dần dần, và khi mà được nghe nhiều ngôn ngữ của họ thoại
05:01thì bên phía Việt Nam cũng hiểu và phía Pháp cũng hiểu được Việt Nam.
05:09Ngay trên quê hương của Nguyễn Hiển Dĩnh là nhà hát tuồn mang tên ông.
05:13Nhà hát được thành lập năm 1992 trên cơ sở sắp nhập Ban Nghiên cứu Tuồn
05:19và Đoàn Nghệ thuật Tuồn Quảng Nam – Đà Nẵng.
05:22Sau khi thành phố Đà Nẵng tách ra thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương,
05:27nhà hát trở thành đơn vị nghệ thuật của thành phố trực thuộc Sở Văn hóa Thể thao
05:32và Du lịch thành phố Đà Nẵng.
05:35Đà Nẵng – Quảng Nam giống là đất tuồn nên hiện tại vẫn chưa mất hẳn khán giả mộ điệu,
05:42nhất là lớp người trung niên và cao tuổi ở nông thôn.
05:46Khi xây dựng định hướng hoạt động, những người lãnh đạo hiện tại của nhà hát
05:50đang hướng đến đối tượng khán giả tiềm năng này.
05:53Hằng năm, ngoài phần kinh phí được cấp như một đêm dị sự nghiệp,
05:57nhà hát vẫn nhận được một định mức đầu tư từ ngân sách của chính quyền thành phố
06:02cho các xuất diễn phục vụ cho đồng bào các dùng nông thôn trong các dịp lễ Tết.
06:06Bộ biểu diễn đồng đạo khán giả này của nhà hát là tại sân Đình Làng Tân Thái, quận Sơn Trà.
06:13Nhà hát hoạt động rất tốt, đi biểu diễn được khán giả người ta chấp nhận.
06:28Mỗi đêm biểu diễn thì rất là đông người xem.
06:31Tuy nhiên cái yếu tố để mà tạo cho điều kiện nhà hát đi biểu diễn được,
06:35thì hiện nay chúng ta không thể đi biểu diễn tổ chức doanh thu như trước kia được.
06:39Có nghĩa là chúng ta muốn đi biểu diễn là phải có một cái nguồn thu khố định.
06:43Nguồn thu này thì trong nhân dân thì ít có cái điều kiện để mà đủ trang trải cho nhà hát.
06:51Thế thì nhà hát biểu diễn bằng cái nguồn thu gì?
06:53Thứ nhất là các kỳ lễ hội.
06:56Thứ hai là các cái sự kiện khánh thành.
06:59Các cái nhà thờ, các cái đền thờ tộc họ,
07:02rồi họ có cái nguồn kinh phí,
07:04họ dành ra một phần để mà họ mời mình về biểu diễn.
07:07Bởi vì mừng cái sự kiện của người ta,
07:10thì mình chớp được cái thời cơ đó và mình hoạt động.
07:13Tuy nhiên muốn đơn vị nghệ thuật phát triển,
07:16đặc biệt là nghệ thuật truyền thống,
07:18cái cốt lõi tức là phải có cái đội ngũ kế thường mạnh.
07:23Và cái công tác đào tạo cái đội ngũ nghệ sĩ diễn viên kế thừa cực kỳ khó.
07:29Nó khó bởi vì sao?
07:30Bởi vì nó là cái nghề đã khó rồi.
07:34Nó đã kém khán giả.
07:36Đời sống lại không có gì khá giả.
07:40Nếu như không muốn nói là rất là đàn, vẫn còn nhiều khó khăn.
07:43Học từ năm 2002, thuộc trường sân khấu điện ảnh của Hà Nội.
07:59Nhưng mà chi nhánh học thì tại Đà Nẵng.
08:012005 thì tới ra trường.
08:03Và 2006 thì được nhận vào hiệp đồng.
08:06Vừa làm vừa học thêm, vừa học mấy thầy, vừa học mấy anh.
08:09Đầu tiên vào học ra rất khó.
08:11Nhưng càng học thì mình càng thấy có nhiều cái phù hợp.
08:14Mình càng ngày học thì mình càng được các thầy, các cô là dạy về chuyên môn,
08:20dạy về cách sống, cách bảo vệ được cái vốn nghệ thuật tuần của mình, của dân tộc mình.
08:27Thì tối càng ngày có thể là rất là thích.
08:29Mình đã theo cái ngựa ra đã ngót là 10 năm rồi.
08:31Và mình chưa bao giờ suy nghĩ là mình sẽ rời mọi cái ngựa ra.
08:34Và lúc nào mình cũng suy nghĩ một điều là mình phải sống và phải làm.
08:39Làm cho mình được những cái gì mà mình mong muốn và mình thích.
08:44Bước chân vào nhà hát Đào Tấn của tỉnh Bình Định, quê hương đã sinh ra nghệ thuật hát bội.
08:51Bắt gặp không khí luyện tập say mê của những nghệ sĩ trẻ,
08:54khiến chúng tôi cũng cảm thấy vui bớt ưu tư.
08:57Có thể nói, nhà hát Đào Tấn là đơn vị có đội ngũ nghệ sĩ hùng hậu nhất trong các đơn vị nghệ thuật hát bội của nước ta.
09:08Là bởi toàn bộ lực lượng ưu tú của đoàn tuần Liên Khu 5 ở ngoài Bắc đều về đây sau khi đất nước thống nhất.
09:15Thời chúng tôi học thì chúng tôi không được như các em bây giờ.
09:20Đó là được học đầy đủ tất cả rất là nhiều môn.
09:24Các môn văn hóa cơ sở, học vi tính này, được học đại loại là tất cả những cái gì ở xã hội có thì các em đều được tích nhận.
09:33Học thì nhiều nhưng mà gần như là cưỡi ngựa xem hoa.
09:36Các em học chuyên môn chỉ có một phần ba chương trình học mà thôi.
09:40Vậy thì học nghệ thuật là nó đòi hỏi phải có sự thẩm thống.
09:43Mà nhất là đối với nghệ thuật truyền thống, đối với sân khấu ca kịch thì không thể nói rằng là, nói là học một là biết một.
09:52Mà chúng tôi phải nói là chỉ có phải một thầy một trò.
09:56Bởi vì chúng tôi còn phải có luyến, có lấy.
09:58Mà luyến lấy của chúng tôi thì không phải chỉ có một luyến một lấy.
10:02Mà chúng tôi có hàng ngàn cái luyến lấy.
10:03Đó, rồi bài bản của chúng tôi thì có hàng trăm các làn điệu.
10:13Không kể những trường hợp tài năng xuất chúng, còn quả thật.
10:18Để trở thành một diễn viên đứng được trên sân khấu hát bội,
10:21thủ đắc được những chiêu thức, những ngón nghề, những vũ điệu, ngữ điệu, bài bản đối với người nghệ sĩ biểu diễn.
10:28Hay sử dụng thuần thuộc một nhạc cụ, nắm dững được các bài bản, làn điệu của âm nhạc hát bội đối với một nhạc công là một kỳ công khổ luyện thường xuyên cả đời người.
10:41Nhìn những nghệ sĩ trẻ, khi họ bước chân vào sàn tập của nhà hát, ta có cảm tưởng họ đang say mê trong niềm hạnh phúc giữa thánh đường nghệ thuật.
10:50Nhưng chúng ta khó mà biết được tâm tư của họ, khó mà chia sẻ được những ưu tư của họ.
10:58Mỗi khi cánh cửa nhà hát đóng lại, bước chân của họ lại trở về với cuộc đời thường trong buổi xế chiều của nghệ thuật hát bội.
11:07Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
11:37Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
12:07Sài Gòn, thành phố Hồ Chí Minh là đô thị lớn nhất nước ta trong hơn 100 năm qua.
12:15Thời gian son của hát bội, nghệ sĩ trong cả nước đều ước ao được phô diễn tài năng trong ánh đèn sân khấu ở thành phố này.
12:23Thế nhưng đến nay, nhà hát nghệ thuật hát bội thành phố vẫn chưa có một địa điểm riêng để biểu diễn.
12:29Tôi bình quân là cho 3 triệu đồng một em hoặc 3 triệu rưỡi là tiền lương.
12:35Thì ngoài ra lại đi diễn những sức biểu diễn gì đó, các em nó có khi thêm một tháng nó thêm là 1 triệu triệu rưỡi.
12:42Thì nó không phải là một cái mức để mà hăng sai mà theo nghề được, mà phải là yêu nghề lắm mới theo được.
12:48Ở đây nghệ sĩ, ngoài công tác lăn lộn trên sân khấu này, các anh chị về nhà có một cái quán nước bán cà phê.
12:57Có những anh chị theo thùa giá mai, có những anh chị vợ làm uống tóc dền phụ.
13:04Rồi ở đây các em nó ngoài đó nó lãnh những cái đan tre mây nước, nó làm nghề tay trái để nó có thêm cái thu nhập.
13:11Nó cống hiến cho nghệ thuật này. Nó ước gì mà nhà nước mà có một cái chế độ gì đó mà đặc thù riêng cho cái này.
13:21Để có hơn một chút xíu nào đó, để các em nó làm nghề.
13:28Trên đây là thực trạng của sân khấu hát bội chuyên nghiệp.
13:32Nhưng hát bội giống xưa nay không chỉ tồn tại trên sân khấu chuyên nghiệp, mà nó còn có sức sống rất bền bỉ trong dân gian.
13:41Chúng tôi đến nhà của anh Nguyễn Hoàng Minh tại thôn An Sơn của Nguyễn Tuy Phước, Bình Định.
13:48Tình cờ khi anh Minh đang tập giai cho cô con gái ngay trong phòng khách nhà mình.
13:53Theo các trưởng lão của làng thì các gánh hát của Phước An đã có từ thế kỷ 19.
13:59Có những gia đình truyền đời sống bằng nghề lập gánh hát.
14:02Con cháu hết thế hệ này đến thế hệ khác, trở thành những đào kép, bầu gánh, nhà soạn tuồn nổi danh, không chỉ trong huyện, trong tỉnh, mà khắp cả trong Nam, ngoài Bắc, như chánh ca đựng, chánh ca gền, phó ca thơm, nhân sung, bầu xuân.
14:22Đào chánh của gánh Phước An là chị Ngọc Hương, vợ anh.
14:25Vào mùa, gánh hát này diễn dài từ Quảng Ngãi vào tận Phan Thiết, Dũng Tàu, chủ yếu phục vụ cúng đình hay lễ hội cầu ngư theo hợp đồng đặt trước.
14:38Mùa biểu diễn kéo dài chừng 4 tháng, thời gian còn lại họ vẫn làm nông tại quê.
14:44Mùa hát thu hoạch không cao hơn mùa lúa, nhưng đó là thú đam mê không thể bỏ.
14:49Làng hát bội nổi tiếng nhất xứ Quảng là Khánh Đức, thuộc Quế Sơn, Quảng Nam.
15:19Đó là thú vị cơ, sao thì đây mới học hành, mấy ông mới bài lệ cho bọn tôi.
15:26Rồi hót, đi hót, thì cũng đi muộn rồi, họ mua rước đi, đem từ đi.
15:33Này này cũng có tháng nào nữa đó, đi bắt đầu tháng Giêng thì đi miết, đi cứu hành tháng tư là về.
15:39Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
16:09Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
16:39Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:09Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:11Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:13Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:15Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:17Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:19Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:21Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:23Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:27Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
17:57Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:27Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:29Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:31Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:33Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:35Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:37Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:39Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:41Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
18:43Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:13Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:43Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:45Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:47Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:49Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:51Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:53Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:55Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:57Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
19:59Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
20:01Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
20:03Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
20:05Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
20:07Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
20:08Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
20:09Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn
20:10It is to be used by the love of artists,
20:14whether in the field or in the field,
20:17or in the field, or in the field.
20:19One thing we need to recognize is that
20:22it is the time, according to the meaning of the artist,
20:25the artist can't even be able to feed me
20:28and also don't let it be able to feed me
20:30by the way to feed me,
20:32to feed me, to feed me, to feed me,
20:34to feed me, to feed me.
20:40With the vision,
20:45I always crack theGregior Puler
20:54to feed me, to feed me, to feed me or to feed me.
Comments