00:00Didito ni Pangulong Bongbong Marcos ang mahigit 92 billion pesos na unprogrammed appropriations sa pinirmang national budget para sa taong 2026.
00:11Pero ang ilang mambabatas, kinababahala pa rin ang mga natitirang unprogrammed appropriations na posible raw maggamit sa katiwalian.
00:20Saksi si Ivan Mayrina.
00:21Hindi tayo napapayal na mapunta sa kurakot ang salaping pinaghirapan ng bawat Pilipino.
00:32Pangakuyan ni Pangulong Bongbong Marcos matapos pirmahan ng halos 6.8 trillion pesos sa pabansang budget para sa 2026.
00:40At dahil nabisong bahagi ng mga budget para sa mga nakalipas na taon, ay napunta sa mga maanumaliang proyektong pang infrastruktura.
00:46Mahigpit anyang sinuri ang budget ngayong taon. Para anya iwas kurakot, binito ng Pangulo ang 7 items sa ilalim ng unprogrammed appropriations na mahigit 92 billion pesos ang halaga.
00:58Kabila naman sa itinira, sa ilalim niyan, ang pondo para sa AFP modernization, pondo para sa obligasyon ng gobyero sa mga foreign assisted project, at pondo para sa risk management.
01:08We will not allow the unprogrammed appropriations to be misused or treated as a backdoor for discretionary spending.
01:18Its utilization is provided with safeguards and is only available when clearly defined triggers and tests are met and will be released only after careful validation.
01:28Kailangan natin ma-meet yung requirements or even triggers. One is when we have an excess revenue, that's the time that we can also unlock the unprogrammed appropriations.
01:41Approved kay Sen. Ping Lakson ang tatlong natira sa unprogrammed appropriations.
01:45Pero si ACT Teachers Partialist Rep. Antonio Teño naniniwalang posibleng pa rin ang katiwalian hanggat may natitirang unprogrammed appropriations.
01:55Tinawag naman niyang shadow pork ni ML Partialist Rep. Laila de Lima.
02:00Ngayon pa lang, balak na yung kwestiyonin ni Calaocan 2nd District Rep. Edgar Erice sa Korte Suprema.
02:06Ang aking position, all unprogrammed funds in any form are unconstitutional.
02:13We're already drafting the petition.
02:16Mahalaga din na matulduan na ito, na ma-define na talaga ng Porte Suprema kung talaga bang ang ganitong puri ng pagbabudget na walang katapat na source of financing ay labag sa ating konstitusyon.
02:33Pero nanindigan sa Senate President Tito Soto na isa ang 2026 budget sa pinakamalin sa budget na napirmahan.
02:40Tinawag naman itong People's Budget ni House Speaker Bo G.D.
02:45Pinakamalaking bahagi ng budget ay napunta sa sektor na edukasyon.
02:49Kabilang sa P1.345 Trillion Peso budget ito, ang pag-hire ng mas maraming guru at non-teaching personnel at pagpapatayo ng halos 25,000 na classroom.
02:58Pinakamalaking health budget naman sa kasaysayan ng bansa, ang P448 Bilyon Peso para sa taong ito.
03:05Pasok na dyan ang P60 Bilyon na pinapasauli ng Korte Suprema.
03:08P297 Bilyon Peso sa manang inilaan para sa agrikultura at kasama na dyan ang pondo para sa farm-to-market roads na dating nasa ilalim ng Department of Public Works and Highways.
03:21P270 Bilyon Peso sa manang pondo para sa social services, kabilang ang para sa mga ayuda.
03:26Ang ilan sa mga yan, tulad ng AICS, MAIFIP at TUPAD, nagagamit umano sa vote-buying at pamumulitika ayon sa ilang mambabatas ng makabayan block.
03:36Pero sabi ng Ehekutibo, naglagay naman ang probisyon na hindi pwedeng makialam o mamagitan ng mga politiko sa pamahagi ng mga ayuda.
03:44Politicians shall be barred from the distribution of any financial aid and we shall ensure that the support reaches the intended beneficiaries without patronage.
03:55Walang bawas, walang kulang.
03:58So susundan natin yung guidelines niya under the General Appropriations Act of 2026. Wala yan dati. So ngayon nandiyan yan.
04:07Malaking bagay ang paghihigpit sa paggaso sa gobyerno sa pagbagal ng paglagunang ekonomiya noong nakaraang taon.
04:13Ibinaba na ng Department of Economy, Planning and Development o Dep-Dev ang mga growth targets ng bansa.
04:19Pero positibong makakabawi ang ekonomiya sa ikalawang bahagi ng 2026.
04:23Inaasahan din ba abot ang target na single-digit poverty rate sa 2028?
04:29Kaisan ninyo ako sa pagnanais na masiguro ang bawat pisong buwis ay mapupunta sa tamang proyekto at sa tunay na pangangailangan ng ating taong bayan.
04:40Magiging mas masino, mas maingat, mas responsable kami sa paggastos ng pondo ng bayan.
04:47Mahigit 5 trilyong piso ng halos 6.8 trilyon peso budget.
04:52Popunduhan ng buwis at iba pang koleksyon o kita ng gobyerno.
04:561.6 trilyon peso sa manito ang kailangang utangin.
05:00Para sa GMA Integrated News, ako si Ivan Mayrina ang inyong saksi.
05:172.7 trilyon pob m science.
05:182.7 trilyon peso sa manito ang kailangang utangin.
05:202.8 trilyon peso sa manito ang kailangún.
05:233.8 trilyon peso sa manito ang kailang mo кажется ma Sorry to a bornakiya sa manito ang kailang sa abis.
05:243.8 trilyon peso sa manito ang kailangka maa sa manito ang kailang la pang pas ka maip diaper.
05:27Piwo cumulative sa manito ang kailang, sa manito ngay touch, sa manito ang50 do myeeo mo Google myeo.
05:294.8 trilyon peso sa manito ang kailang kailang pasan stress.