Türkiye’de müzik sektöründe çifte standart mı var? Küresel müzik dünyasını kontrol eden Spotify, radyoculuğu da mı ele geçiriyor? Radyoculuk sektörü bir yandan küresel müzik tekelleriyle mücadele ederken, diğer taraftan yasal düzenleme bekliyor. Özellikle ulusal radyolar frekans sıkıntısı yaşıyor. İçeriklerin de küresel tekeller tarafından ele geçirilmesiyle aslında müzikte dinleyiciler yönlendiriliyor mu sorusu gündeme geliyor. İnceleme haberimizde uzman isimler yanıtladı.
00:30Şimdi Türkiye'deki müzik piyasasındaki soru şu, Türkiye'deki müzik sektörünü kim ele geçirmeye çalışıyor?
00:35Aslında öteden beri gelen bir durum bu. Spotify'ın en büyük rakibi olarak gördüğü mecra, radyo mecrası.
00:44Bu vesileyle son yıllarda özellikle bakıyoruz Spotify'ın içerisinde sanatçıların adına açılmış olan, aslında çalma listesi olan ama radyo olarak lanse edilen birçok liste görüyoruz.
00:55Yüz binlerce radyo listesi var. Aslında bunlar bir çalma listesi dediğimiz gibi ama radyo olarak lanse edilerek aslında gerçek radyonun öneminin yitirilmesine sebep olmaya çalışıyorlar açık açık.
01:09Bazen garip gelen olaylar olmuyor mu? Oluyor. Yani bir şarkı çıkıyor birden bakıyorsunuz dünya trend listesine,
01:16Yani dünyada bu kadar popüler olan sanatçılar varken bu yeni çıkmış bir şarkı nasıl böyle dünya listesine girebiliyor diye açıkçası şüphelenmiyor muyuz?
01:30Şüpheleniyoruz yani şüphelenmemek imkansız oluyor.
01:33Yüz binlerce insanı işsiz bırakıp sadece bir kişiyi birkaç kişiyi zengin edecek bir sistemden söz ediyoruz.
01:40Bence bu üçüncü dünya savaşından daha da tehlikeli bir şey.
01:43Radyolar dünyaya müziği tanıttı, atılım yaptırdı, hayaller kurdurdu.
01:48Herkes istediği müziği istediği radyo frekansında buldu.
01:51Hasretler, özlemler, aşklar ve sevgiler hep o şarkılardaydı.
01:56Şimdi bize müziği tanıtan radyolar tehlikede.
01:59Şimdi Spotify var, istediği müzikleri çalıyor, istediği sanatçıları grupları öne çıkarıyor,
02:09istediklerini popüler yapıyor, istedikleri deyim yerindeyse piyasadan siliyor.
02:14Spotify'ın küresel tehdidi radyoların en büyük düşmanı konumunda.
02:18Spotify radyoculuğu ele geçirmeye müziği bitiriyor.
02:21En önemli sorunlardan biri bu.
02:23Dijital platformlarda bir algoritma var ve bu algoritma sürekli bir şarkı yapmanızı ve sürekli bir üretim yapmanızı istiyor.
02:36Siz daha çok öne çıkartan bir algoritma var.
02:39Bu anlamda tabii şöyle bir şey var, üreteyim diye de her şey çok iyi oluyor mu acaba, çok güzel oluyor mu?
02:46Hani müzikal açıdan iyi oluyor mu? Bunu da tartışmak lazım.
02:49Bu platformlar içerisinde radyo mantığıyla listeler oluşturulması radyo sektörüne tamamen zarar veriyor.
02:56Bu konuda hem tüm radyocuların hem de gerekli kurumların, devletimizin önce olarak bu işte bize yol göstermesini
03:05ve radyo mecasının adının gerçek anlamıyla dinleyici hissettirilmesini istiyoruz.
03:12Biz de tabii üzerimize düşen görevi yapacağız.
03:14Buradaki önemli nokta dinleyenler, o platformları dinleyenler, özellikle yeni jenerasyonlar çalma listesinde radyo adını gördüğü zaman onu sakın ve sakın radyo sanmasın.
03:27O bir çalma listesi. Radyo bambaşka bir şey.
03:30Spotify kendi içinde lisansız şekilde yüz binlerce sözde radyo kuruyor.
03:35Çalma listesi yapıp radyo olarak tanımlıyor.
03:37Radyoların itibarlarını da sarsıyor.
03:40Tüm bunlar olurken, Türkiye'de özellikle ulusal radyolar içinde durum pek iyi değil.
03:44Birçok yerde ya farklı frekans ya da hiç temsil edilmiyor.
03:48Lisans sıkıntısı yaşatılıyor.
03:50İzleyici alışkanlıkları yok edilmeye çalışılıyor.
03:53Yasal engeller kaldırılıp, radyolar desteklenmeli, müzik takipçisine daha kolay ulaşılmalı.
03:59Peki nasıl?
03:59Bu engellerin taşınması için şu anda gerek olsun meslek birliklerinde, radyo meslek birliklerinde, gerek derneklerimizde bunları dile getirip müracaatlarımızı yapıyoruz.
04:16RTÜK tarafına müracaatlarımızı yapıyoruz.
04:19Bu yasal ortamın sağlanmasını istiyoruz.
04:21Çünkü haksız bir rekabetin olduğunu düşünüyoruz.
04:24Bu da şudur ki, bu platformlar tüm tüketicilere bir telefonla, bir tabletle, bir bilgisayar üzerinden yer fark etmeksizin her yerde ulaşabiliyorlar.
04:36Ama biz de müzik sunan bir mecra olduğumuz için, aynı zamanda içerik de sunuyoruz tabii ki radyolarda, biz o kadar kolay ulaşamıyoruz.
04:43Birçok maliyete katlanmak zorundayız.
04:45Birçok yasayla karşılaşıyoruz.
04:48Bu engellerin kalkmasını istiyoruz.
04:49Ve tabii gerekli müracaatlarımızı ve isteklerimizi de, gerekli mercilere söylüyoruz.
04:55Çünkü eşit bir ortamda mücadele etmek istiyoruz.
04:58Bir de baktığımız zaman Spotify gibi, bu müzik platformları gibi kuruluşlar, hepsi global bir şirket.
05:05Global şirketlerin yerel müzik piyasamızda daha etkin olduğunu görüyoruz.
05:10Geçenlerde Amerika'da bildiğim kadarıyla meslek birliği, vestici meslek birliği, yapay zeka ile üretilen şarkılara da artık telif ödeneceğini söylemiş.
05:18Bunu basit bir dille şöyle anlatayım.
05:20Örneğin Amerika'da bin tane şarkı çıktı ve toplam telif de bin dolar diyelim.
05:26Artık Spotify ki kendi yapıyor.
05:29Kendi ürettiği yapay zeka ile eserleri burada yayınladığında ve algoritma ile yönlendirdiğinde,
05:34bu bin dolarlık telif artık bin kişiye değil ya da bin şarkıya değil, elli bin bir şarkıya girecek.
05:41Ve haliyle yaşaması gereken bir topluluğun geçineceği bir kaynaktan söz ediyoruz.
05:45O yüzden bir şirket tek başına bir yapay zeka ile ürettilen tüm doğan teliflerin neredeyse büyük bir kısmını pastadan aldığında ortada bir şey kalmıyor.
05:55Bu demektir ki binlerce insanın, şimdilik Amerika'da, tüm dünyaya vurduğunuzda yüz yüz binlerce insanın aslında işsiz kalması demektir.
06:04Ben mesela sohbet, muhabbet, stüdyoda yapılan canlı müzikler, bunların da yeniden gündeme gelmesi gerekiyor.
06:14Nasıl ki müzikte nostaljiye, eski şarkılara bir rağbet var, özlem varsa,
06:21bence radyoda da eski radyoculuk anlayışına bir özlem ve istek var diye düşünüyorum.
06:28Üstelik Spotify Türkiye'nin parasını abonelik sistemiyle topluyor.
06:31Herkesin cebinden para küresel bir firmaya gidiyor.
06:35Ve bu firma Türkiye'nin zevklerini kontrol eder duruma getiriliyor.
06:38Belli isimler bu tekerleşmeden fayda sağlarken gerçek sanatçılar mağdur mu ediliyor?
06:44Asıl soru bu.
06:45Bu platformlar aslında meslep bilgilerine gerekli telif ödemelerini yapıyorlar.
06:48Bu ödemelerden de sanatçılar kendi üzerine düşen payları alıyorlar.
06:52Tabii ki bunlar da görüntülenme sayısıyla, dinlenme sayısıyla doğru orantılı oluyor.
06:57Ama baktığımızda belli başlı isimlerin çok dinlenir görünmesi, üst sıralara çıkması,
07:03bir sürü psikolojisiyle ilk 10'da görünen, ilk 20'de görünen şarkılar.
07:07Dolayısıyla tabii ki daha çok tıklanıyor, dinleniyor.
07:11Büyük pay aslında onları alıyor.
07:13Geriye kalan paylardan diğer sanatçılar hakkını almaya çalışıyor.
07:17Tabii ki bu memnun edici bir oran olmuyor sanatçılar cephesinde.
07:21Şimdi gerçek sorular bunlar.
07:22Türkiye'de müzik sektöründe çifte standart mı var?
07:25Küresel müzik dünyasını kontrol eden Spotify, radyoculuğu da mı ele geçiriyor?
07:30Radyoculuk sektörü bir yandan küresel müzik tekelleriyle mücadele ederken,
Yorumlar