00:00Music
00:00Umosbong ang pagkamangha ng maraming eksperto
00:10ngang isang klase ng bulaklak na pinaniniwala ang extinct
00:15o wala na sa loob ng 130 years, wali raw na mukadkad sa Rizal.
00:21Anong bulaklak kaya ito, Kuya Kim?
00:24Ano na?
00:30Isa raw ito sa pinaka-rare na bulaklak sa mundo.
00:34Huling beses kasi itong nai-record ng mga eksperto noon pang 1890s.
00:39Ito ang Exacum Loheri H. Haraklak.
00:42So more than 130 years, no, bago siya makita ulit.
00:47It may be because of fragmentation ng mga habitats.
00:51Pwede din dahil nasyadong malayo na, pwede din climate change.
00:55Ito lang yung only living population na itala.
01:00ng mga scientists so far.
01:03Pero makalipas ang maigit 130 years,
01:06ang bulaklak na pinapaniwala ang wala na.
01:08Buli raw ng mukadkad sa Masungi, Chio Reserve, sa Baras Rizal.
01:13Ang preba, ang mga larawang ito.
01:16Na siya raw pinakaunang litrato ng mga nabubuhay na ilok-heri sa natural habitat.
01:21Kuha ito ng mga researchers mula University of the Philippines, Diliman
01:23at Philippine Normal University.
01:25Ayon sa kanilang pag-aaral na nilathala kamakailan sa Philippine Journal of Science.
01:30Ang bulaklak ay kanila raw na mataan habang nagsasagawa ng snail survey sa 600 steps area ng Masungi.
01:36Nahanap siya ng mga researchers sa humus-rich soil within the limestones, no,
01:42at meron ding fresh waterway na malapit.
01:47Dagdag pa nila, tanging sa Masungi.
01:49Chio Reserve lamang may mga tumutubong ilok-heri sa wild.
01:53Rare siya dahil yung range niya, yung population niya ay very restricted.
01:59Pag sinabi mong threatened, ibig sabihin na hindi mo siya makikita, uncommon siya.
02:05So dahil sa isang lugar na siyang mahanap,
02:07posible na kapag nasira yung lugar na yun, magiging extinct yung species.
02:13Ang rediscovery ng Iloheri,
02:16isa lamang daw sa mga rason kung bakit kailangan protektahan ang Masungi.
02:20Napaka-importante nung discovery na ito kasi pinapaalalahanan tayo
02:25kung gaano ka-unique at irreplaceable yung landscape.
02:30Nakakaproud, no, maging Pilipino kapag narinig mo yung magandang balita na ito
02:34kasi marami tayo narinig na hindi magandang balita ito.
02:38Nakakapagbigay ng hope na mayaman pala ang Pilipinas
02:43kung maalagaan natin ang kayamanan natin.
02:46Laging tandaan,
02:47k'importante ang mayalam.
02:49Ito po si Kuya Kim at sagot ko kayo,
02:5124 Horas.
Comments