- 9 ay önce
Güneydoğu Ekspres’e konuşan Diyarbakır Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Serra Bucak, kaosa neden olan trafik sorunu ve hafif raylı sistem projesi ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Yani şöyle söyleyeyim, öncelik olarak hakikaten bir öncelik belirlemek bizim açımızdan çok zordu 8 yılın ardından.
00:08Öncelik 8 yılda yapılmış olan usulsüzlüklerin peşine düşmek miydi?
00:14İçeride bir mekanizmayı işletmek miydi?
00:16Birazcık onlara yöneldik doğrusu.
00:18Bu devir olan, tahsis edilen yerlerimizi geri almak için hukuki çalışmaları başlattık.
00:25Yahudi işte karşı karşıya olduğumuz mahkemeler vardı.
00:29Mahkeme kararları vardı.
00:30Kayyum dönemi gerçekleşmiş usulsüz ihalelerden tutalım.
00:34Daha çok toplu ulaşım, halk otobüsleri, minibüsler.
00:38Bir yandan bunun çalışması yürüdü.
00:40Öte yandan tabii hani kentte ne eksikti, ne ağırlıktı, neye ağırlık vermemiz gerekirdi derseniz
00:46altyapı, su, tek bir ihsale hattımız vardı.
00:52Yani bunca büyümüş bir şehir, nüfusu 2 milyona yaklaşmış bir ahmet.
00:56Ve tek bir ihsale hattıyla su sorunları yaşayarak, su kesinlikleri yaşayarak.
01:03Bu manada biz ağırlığı evet altyapıya verdik.
01:07Ki su kanalizasyon idademizin hem suyun temini, hem depolarımızın doluluğu, hem skada sistemlerimiz,
01:15hem de altyapı dediğimiz kanalizasyon temizliği ve çalışmalarına ağırlık verdik.
01:20Öte yandan da yol çalışmalarına ağırlık verdik ki bu yaz onu görüyor değerli kral kent merkezinde.
01:29Daha sonra da kırsalda, köylerde, grup yollarında, köy grup yollarında, köy mezra yollarında
01:35yoğun bir asfaltlama çalışması yürüttük, yaptık.
01:39Hakikaten söylediğim gibi yani son 8 yılda yapılmamış, iptal olmuş kentin altyapısını rahatlatacak,
01:49su teminini rahatlatacak, kanal ve yağmur suyu hattını rahatlatacak.
01:54Yapılmamış tüm çalışmaları peyderpey gerek kendi imkanlarımıza gerek ihalelere çıkarak
01:59diski eliyle, su kanalizasyon idarelerimizi eliyle yürüttük.
02:04Diğer yandan da asfalt bakım onarım, orta reflücüler, bütün bunların hazırlıklarını yürüttük, yaptık.
02:14Elbette çok önemli bir alan bizim açımızdan yoksullukla mücadele, sosyal çalışmalar, sosyal hizmetler,
02:21yine kadın alanı.
02:24Bu alanda da çalışmalarımızı yoğunlaştırdık.
02:27Kadın alanında kapatılmış olan tüm yerleri yeniden açtık.
02:31Dikasum, kadına yönelik şiddetle mücadele merkezimiz, kadın politikaları ve eğitim merkezlerimize ağırlık verdik.
02:40Yine alo şiddet hattımız yakın zamanda devreye girdi.
02:45Kadın yaşam evlerimizin kapasitelerini güçlendirdik.
02:48Tabii aslında biz bir bütün kapasite güçlendirme çalışmasına girdik.
02:52Son bir yılın özeti bu da diyebiliriz.
02:54Biz 1500-1700'e yakın insanı hem ihraç olmuş, kayyum dönemi, kahaykalarla işlerden atılmış insanları geri aldık.
03:03Çalışanları, işçileri geri aldık.
03:05Hem de çalışmalarımız doğrultusunda, kadın alanı, sosyal alan yahut diğer teknik alanlar nasıl güçlenir noktasında uzman çalışanlar aldık.
03:16Sosyal hizmet uzmanları, psikologlar, sosyal araştırmacılar.
03:19Özellikle son 6-7 aydır Raylı Sistem Daire Başkanlığımız, size söyleyebilirim,
03:25Birleşmiş Milletler'in fon kuruluşlarından tutalım.
03:27Dünya Bankası'nın ilgili olduğu tüm fon kuruluşlarına kadar kalkınma ajanslarıyla ve bu gibi fonlara,
03:37altyapı ve ulaşım projelerine fon verecek tüm kredi kuruluşlarıyla,
03:4130'a yakın kredi kuruluşuyla birebir yazışmalar, görüşmeler, hem ziyaretler gerçekleştirdi,
03:48hem de hakikaten kentin Raylı Sistem Projesi'ni aslında pek çok yerin gündemine koydu.
03:54Bizim bu yönlü Fransız Kalkınma Ajansı'yla çok önemli iki etabı geçtik.
04:01Teknik etabı geçtik birlikte ve finans etabındayız şu an.
04:05Tabii bu projenin şöyle bir boyutu var.
04:08%20 öz kaynakla, yani belediyenin kendi bütçesiyle yürüteceği bir çalışma,
04:14%80 dış kaynakla yürütülemeyecek bir proje.
04:18%40'ını AFED'e Fransız Kalkınma Ajansı karşılayabileceğini taahhüt etti.
04:24Ama bu taahhütün karşısında iki talebi var.
04:30Ya hazine garantör olacak bu projeye ve belediyenin bütçesinden yapılabilirliğini teminatlarla onaylayacak.
04:41Yahut da biz ikinci bir eş finansör bulacağız bu projeye.
04:44Bu eş finansörlük için işte arkadaşlarımız 30'dan fazla, 30 civarında kurum kuruluşla görüştü.
04:52Bu görüşmeler tabii ne yazık ki hem evrensel ekonomik dengeler gerekçesiyle,
04:59hem Türkiye'nin ekonomik dengeleri gerekçesiyle,
05:02hem de yerel yönetimlerin içerisinde olduğu bütçesel krizler gerekçesiyle,
05:07çok %100 oranda teminatlı gözükmüyor kredi kuruluşları açısından Diyarbakır'a bakıldığında.
05:14Yoksa Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin birkaç ayda bir yaptığımız finans değerlendirmelerinde kötü bir yerde olmadığını biz biliyoruz.
05:22Mali Hizmetler Daire Başkanlığımız genel bir değerlendirme yaptırıyor.
05:26Ve aslında kredi dosyamız, kredi onayımız, kredi puanımız iyi bir yerde duruyor.
05:33Ama genel olarak bir istikrarsız ekonomi, kent ve Türkiye ölçeğinde olduğu için tabii ki kredi kuruluşları mesafeli yaklaşıyorlar.
05:44Özellikle 19 Mart operasyonu, İstanbul Belediyesi'ne yapılan operasyon ve devamındaki yerel yönetimlere yapılmış operasyonlar gerekçesiyle,
05:52burası güvenilir alan olmaktan ne yazık ki uzaklaşıyor.
05:57Bir, bununla mücadele etmekteyiz.
05:59İki, şöyle bir mücadelemiz var.
06:02Biz istiyoruz ki böylesi yüklü bir çalışma, proje mesela Ulaştırma Bakanlığı'nın gündemine girsin.
06:10Ve bu yönlü taleplerimiz var.
06:12Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'dan randevu talebimiz var.
06:16Biz istiyoruz ki Ulaştırma Bakanlığı, bundan iki hafta kadar önce İl Valisi'yi de Ankara'da görüşmeler yaptığında,
06:23aslında bu haberin bir kısmı paylaşıldı, Ulaştırma Bakanlığı'nın, Diyarbakır'ın raylı sistem projesini kendi uhdesinde belediyeyi uzun vadeli borçlandırarak,
06:36çünkü Hazine Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, devletin kendisi bu çalışmaya girdiği takdirde biz uzun vadeli borçlanabileceğiz.
06:44Bizim talebimiz bu.
06:45Diyarbakır halkı bu borcu 15 yıl boyunca ödemesin, 30 yıl boyunca ödesin, düşük faizlerle ödesin, daha sürdürülebilir, daha büyük planlar yaparak ödesin.
06:57Diyarbakır halkı bunu hak ediyor.
06:59Bunca yıl pek çok projeden mahrum bırakılmış bir halk.
07:022014'te Büyükşehir Belediyesi olmuş bütün kırsalların, köylerin ve o kırsalların, köylerinin il özel idareden gelmiş kronik sorunlarının,
07:12Büyükşehir Belediyesi'nin boynuna koyulduğu bir sistem karşısında bu halk hak eden demokratik, katılımcı, erişilebilir,
07:23engellinin yaşlının, çocuk arabayı süren kadının erkeğin raylı sistem projesine kavuşmasını hak ediyor.
07:29Ve biz bunu talep ediyoruz devletten, hazine bakanlığından, ulaştırma bakanlığından, sayın cumhurbaşkanlığı makamından ve onun ilgini çalışanlarından.
07:42Çünkü aynı zamanda bizim dahil sistem projemiz cumhurbaşkanlığı yatırım programında.
07:47Yani bütün yatırım programlarından tutalım, bütün fizibilite çalışmalarına kadar, bütün kent içi değerlendirme çalışmalarına kadar,
07:55kentteki hattın pürüzsüz hale getirilmesine kadar, kamulaştırma çalışmalarına ve tapu çalışmalarına kadar hepsi tamamlanmış durumda.
08:05Biz aslında 14.1 km hattımızın tüm kent içerisindeki yol temizliğini yapmış bulunmaktayız.
08:13Çünkü bizim raylı sistem dairemiz TEDAŞ'tan tutalım, telekomünikasyon firmalarına kadar, doğalgazdan tutalım,
08:21tüm altyapı çalışan, kentte altyapı çalışan tüm kamu ve özel kurumların hepsiyle mütabık durumda.
08:29Hepsinin rol ve misyonlarını, bu süreçteki üstlenecekleri, rolleri, deplaseleri hepsini masada tartışmış ve bitirmiş durumda.
08:38Yani bu proje hem uygulanma açısından fizibil hem hazırlık açısından fizibil.
08:44Yani daha fizibil olabilecek bir proje yok ama biz şunu duyuyoruz ne yazık ki, ne yazık ki demeyeyim.
08:50Tabii ki Batman halkının raylı sisteme kavuşmasını istiyoruz.
08:55Elbette Van halkımızın raylı sisteme kavuşmasını istiyoruz.
08:58Ama şu an Batman ve Van'da yerel yönetimlerin görevde olmadığı, kayyumlar eliyle de facto bir sistemin yine ortaya konduğu bir süreçte
09:10biz kendi raylı sistem çalışmamızı bu kadar çok haklı ve fizibil yönlerini ortaya koyarken
09:16nedense Hazine Bakanlığı'nın Batman'da raylı sistemle ilgili çalışma yaptığını duyuyoruz.
09:21Ya da Van'la ilgili haberler duyuyoruz.
09:23Bu haberler çok kıymetli, çok güzel ama aslında öncelikler diye bir şey var.
09:28Ve Diyarbakır buna hazır, Diyarbakır'ın raylı sistemi buna hazır.
09:32Ve biz hafif raylı sistemi hayata geçirdiğimizde toplu taşıma sistemimizin de ister istemez buna entegrasyonu gerçekleşecek.
09:39Bakın bugün biz toplu taşıma sistemini güçlendirmek için çok çeşitli yollarla karşı karşıyayız ve mücadele ediyoruz o hatta.
09:48Şimdi iki tane kooperatifimiz var, halk otobüsleri kooperatifimiz.
09:51Bir tanesiyle tüm yaşlıların, engellilerin kart sahiplerinin taşınmasına ilişkin bir protokol imzaladık.
09:59Bu protokol şunu söylüyor, aslında bir yıldan fazladır bunu anlatıyoruz ve tekrar anlatmak istiyoruz.
10:05Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi engellinin, yaşlının, çocukların, kadınların, öğrencinin parasını halk otobüslerine ödüyor.
10:14Bunu belediye kendi ulaşım bütçesinden ödüyor.
10:17Halk otobüslerinin yapacağı yegane görev, yegane görev topluma saygılı bir şekilde o ücretsiz kartları taşımaktır.
10:26İşte bununla ilgili bir kooperatif bizimle sözleşmeyi imzalıyor, diğeri imzalamıyor.
10:31Biz sahadaki ayrıştırmanın da farkındayız. Bunun için onları ikna etmeye çalışıyoruz.
10:36Onları bir araya getirmeye çalışıyoruz.
10:38Aynı zamanda yerel yönetimlerin görevi olan, bütün bu dağılmış ve birbiriyle ekonomik ortam gerekçesiyle bu çalışmayı doğru temelde sürdüremeyen,
10:47birbirinin hattının yoluna girmek için birbiriyle yarışan, yarıştığı için kaza yapan, halkın hayatını riske koyan bu sistemi demokratikleştirmek istiyoruz.
10:56Çoğulcu ve katılımcı hale getirmek istiyoruz.
10:59Kendi bünyesinde bir kooperatif, bütünlüklü hale getirmek istiyoruz.
11:03Bunun için de ne yapmaya çalışıyoruz?
11:06Halk otobüslerinde elden para alımını engelliyoruz.
11:09Kartta sisteme geçiyoruz, kameralı sisteme geçiyoruz.
11:12Bunu gerçekleştirdiğimiz takdirde elektronik bilet sistemine geçireceğiz.
11:16Halk otobüsleriyle de yetinmeyeceğiz.
11:18Minibüsleri de bu biletleme sistemine ve akıllı sisteme geçireceğiz.
11:22O zaman elden para almak attığı takdirde elden para alan, elden para demek değerli arkadaşlar ne yazık ki orada bir güven bunalımı ortaya çıkıyor.
11:35Minibüsü kullanan kişi şoför, minibüs hattının sahibi başka biri ve bu gibi yolsuzluklar ortaya çıkıyor.
11:43Tam da bu yolsuzluğun önüne geçmek için, her şeyi kayıt altına almak için ve bu gerçekleştirdiği takdirde bu nizam düzen içerisinde kimsenin kimseyle hat için yarışmayacağı bir sistemi kendi bünyemize entegre etmek istiyoruz.
11:57Aslında özcesi, raylı sistem bunun en önemli, en vizyon projesi.
12:02Bununla birlikte trafiğe getireceğimiz demokratik ve sakin yaklaşım, aynı zamanda halk otobüslerini ve minibüsleri de bu demokratik ve sakin yaklaşıma doğru çekecektir.
12:13Ve biz kısa orta vadede ki bunun çalışmalarını başlattık bu akıllı entegrasyonlarla, elektronik bilet sistemiyle, hepsini kendi bünyemize bir biçimiyle adapte etmek istiyoruz.
12:23Belki %100 adapte edemeyeceğiz ama süreç içerisinde kendi dönemimiz boyunca yarı yarıya da olsa bu entegrasyonu sağlarsak,
12:32yani biz de onlara maddi, manevi ve düzen açısından bir tabi olma durumunu ortaya koyarsak ki bu sistemi çalışıyoruz,
12:43o zaman daha çok bizim müdahilliğimizde daha az yarışmacı bir sistemle, daha az rekabetçi bir sistemle hakikaten halkın faydasına, yararına bir toplu ulaşımı da mümkün kılabileceğiz.
12:58Ama hepsi birbiriyle alakalı işte bahsettiğimiz 2040 Ulaşım Master Planı'nın hepsi bir parçası, hepsi bir bütün bir parçası.
13:06Daha farklı çalışmalarımız da var, belki bunu ilerleyen süreçte anlatabiliriz.
13:15Bizim Çarıklı'dan başlayan Ergan ilçemize kadar giden bir mevcut banyomuz var, mevcut ray sistemimiz var devlet demir yollarının.
13:24Bununla ilgili de devlet demir yollarıyla, devlet demir yolları genel müdürlüğüyle, il müdürlüğüyle görüşmeler yapıyoruz.
13:31Mevcut hattın onların koymuş olduğu sabah, öğlen ve akşam saatleri dışında, yani o hat çünkü iller arası istikamet ve seyahat yürütüyor.
13:43O seyahatler dışında oraya entegre edilecek duraklar, ekstra duraklar sayesinde Çarıklı'dan, On Gözlü Köprü'den Erganiye'ye kadar hatta OSB'yi de içine katacak.
13:56Başta UNESCO miras alanımız, yani en yakın koruma alanımız, birinci derece koruma alanımız olan Hevsel Bahçeleri ve Diyarbakır surlarındaki tahribatlardan ve etrafındaki tahribatlardan yola çıkarsak,
14:10aynı zamanda tampon bölgeye kadar yayılmış olan çok yoğun bir işgal ile karşı sur içinde.
14:17Şimdi bunlarla bütünlüklü, sürdürülebilir bir mücadele hattı kurmamız gerekiyor.
14:22Biz bildiğiniz gibi 2015 öncesi çatışmaların olmadığı dönem ve surların ve Hevsel Bahçelerinin aslında kalıcı miras listesine girdiği,
14:34UNESCO miras listesine girdiği sürece kadar Büyükşehir Belediyesi olarak yetkilerimizin ne olduğunu biliyorduk,
14:41sorumluluklarımızın ne olduğunu biliyorduk ve bu yetki sorumluluklar çerçevesinde,
14:44burada Büyükşehir'de kültürel miras koruma daire başkanlığımız vardı, alan yönetim başkanlığı bizdeydi, yerellerdeydi.
14:56İşte biz UNESCO ile ve Hevsel Bahçeleri ile ilgili yaptığımız bütün toplantılarda bu sürece geri dönülmesini istiyoruz.
15:03Biz aslında özcesi 2011-2012'de UNESCO'ya girme süreciyle başlayan o süreçlere geri dönülmesini istiyoruz.
15:13Çünkü o süreçler başta yerel yönetimlerin baş aktör olduğu,
15:17aynı zamanda kentin tüm sivil dinamiklerinde bu aktörlük mevzusunda söz sahibi olduğu,
15:23katılımcı olduğu ve kente dair koruma yaklaşımlarının en üst seviyede olduğu bir yerdeydik.
15:29İşte biz o hatta geri dönmek istiyoruz.
15:31Evet, o hattın üzerinden en az 12-13 yıl geçtiğinin farkındayız.
15:35Bu 12-13 yılda devasa işgaller var orada.
15:39Belki kimleri bunun işgal diye nitelenmesinden gocunuyor.
15:43Ama bunu söylemek durumundayız.
15:45Biz bunu söylerken bu meselede birilerini ötekleyelim diye konuşmuyoruz.
15:50Ama bu miras artık dünyanın mirası.
15:52Bu kentin mirası, bu coğrafyanın, Mezopotamya'nın mirası.
15:5510 Gözlü Köprünün üzerindeki yapılaşmalar, 10 Gözlü Köprünün üzerindeki kafeler,
16:02onların nehire olan sıfır derecede yakınlığı, yani bu kabul edilebilir değil.
16:08Şimdi şut konuşuluyor.
16:10Dicle Nehri çoktan böyle nehir statüsünde değil.
16:14Nehir statüsünde olsun veyahut olmasın biz bunun tartışmasını yürütmüyoruz.
16:18Bizim dünya miras alanımızda hevsel bahçelerinin yoğun bir biçimde yapılaşma ve kaçak yapılar yüzünden işgale maruz kaldığını,
16:28toprağın kirlendiğini, o toprakta gerçekleştirilen yanlış tarım politikalarının, yanlış ekimlerin, yanlış dikimlerin
16:35bu tahribata ve ekolojik sisteme zarar, tahribata yol açtığını ve ekosisteme zarar verdiğini söylüyoruz.
16:42Biyoçeşitliliğe zarar verdiğini söylüyoruz.
16:44Şimdi bin yıllardır orada akan suyun çeşitliliği, bin yıllardır orada var olmuş hevsel bahçelerinin endemik türlerinin çeşitliliği,
16:54işte tam da bu yanlış tarım politikaları ve yanlış yerleşim politikaları yüzünden tahrib olmakta diyoruz.
17:01Bu sebeple bir ben somut atacağımız adımları söyleyeyim.
17:04Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi olarak yakın zamanda alan yönetim başkanlığı artık Ankara'da bunu biliyorsunuz.
17:10Ama olsun, biz alan yönetim başkanıyla çok yoğun görüşmeler gerçekleştiriyoruz.
17:16Buranın aktörünün Büyükşehir Belediyesi ve belediyeler ve sivil toplum olduğunu defaatle söylüyoruz.
17:22Kendileri de bunu biliyor, kendileri de bunu bilen uzman kişiler, kendileri de bunu Diyarbakır'da mı bu miras alanı,
17:28yoksa Efes'de mi diye ayrım yapacak kişiler değil.
17:31Bu mirasa, bu dünya mirasına sahip çıkmamız gerektiğini çok iyi biliyorlar.
17:35Şimdi bizim önümüzde çok önemli bir ödev var, alan yönetim planını yeniden yapmak.
17:40Bunun için Büyükşehir Belediyesi şu an çalışmasını bitirdi ve artık sahada alan yönetim planı çalışıyor.
17:48Yeniden bizim alan yönetim sınırlarımız ve koruma sınırlarımız, muhafaza sınırlarımız neresidir, bu çalışılacak.
17:55Bunu UNESCO'da talep ediyor bizden.
17:58UNESCO'nun talep ettiği bir dizi madde var.
18:01Önerdiği, tavsiye ettiği bir dizi talep var ve bu talepleri el birliğiyle yerine getireceğiz.
18:07Biz Büyükşehir Belediyesi olarak başta bu alan yönetim planını ortaya koyacağız.
18:12Bir diğer çalışmamız Efes'le alanı üzerinde olacak.
18:16Bunu da Diyarbakır Ziraat Mühendisleri Odası, TUMOP, yine ilgili Dijde Üniversitesi'nin ilgili fakültesi, ziraat fakültesi, su politikaları alanında çalışanlar hepsiyle birlikte yürütüyoruz.
18:30Geçen hafta il valisinin yapmış olduğu geniş katılımlı bir toplantıda bunları değerlendirdik.
18:36Bütün kurumların kendisi üzerine düşeceği rol ve misyonlar var.
18:39Koruma amaçlı rol ve misyonlar var.
18:41Bunları konuştuk, bunları masaya yatırdık.
18:44Yani UNESCO miras alanıyla ilgili çok yoğun bir çalışma yürüteceğiz.
18:49Yine biliyorsunuz sınırların restorasyonu yapıldı kayyumlar döneminde.
18:53Kimi restorasyonlar evet UNESCO'nun da belirttiği üzere olumlu yapıldığı takdirler aldı ama kimi restorasyonlar ne yazık ki iyi yapılamadı.