- 10 ay önce
📌Merz'in AB mesajlarında çeviri hatası; ne dedi?
📌Eurofighter Ankara'ya mı, Londra'ya mı hayat öpücüğü?
📌Eurofighterlar şartlı mı satılıyor?
🎙 Barçın Yinanç ve Buse Söğütlü yorumluyor.
📌Eurofighter Ankara'ya mı, Londra'ya mı hayat öpücüğü?
📌Eurofighterlar şartlı mı satılıyor?
🎙 Barçın Yinanç ve Buse Söğütlü yorumluyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Merhaba, bugün 31 Ekim Cuma. Ben T24 Dış Haberler Editörü Buse Söğütlü, dış politika analisti Barçın İnanç ile birlikte yeni sezonun ilk dış politika ile içli dışlı yayınında beraberiz.
00:14Bu arada programın başında söyleyelim, izleyicilerimiz bilirler. Biz normalde perşembe günleri yayınlarımızı yapıyorduk.
00:21Bugün bir teknik aksaklık nedeniyle bu hafta için Cuma'yı aldık. Bundan sonra da çarşamba günleri sizlerle beraber olacağız diyelim.
00:28Ve Ankara'ya kritik iki ziyaretin çıktılarını konuşmaya geçelim.
00:34Hepimizin takip ettiği gibi Avrupalı liderlerin yolu Ankara'ya pek düşmüyor son yıllardır.
00:40Fakat uzun bir aradan sonra bu hafta Ankara'da iki önemli ziyaret oldu.
00:46Bunlardan ilki İngiltere Başbakanı Ker Stermmer'di.
00:50Ve Stermmer'den hemen üç gün sonra Alman Başbakan Friedrich Merz Ankara'ya geldi.
00:56Ve her iki liderin de göreve geldikten sonraki ilk Türkiye ziyaretleriydi.
01:02Bu ziyaretlerle ilgili çok farklı değerlendirmeler yapıldı, ciddi gündem oldu.
01:07Ama biz bugün bu yayında çarpıcı bilgilerle ziyaretin somut çıktıklarının ne olduğu ile ilgili konuşacağız.
01:15Hemen başlayalım.
01:16Ben öncelikle İngiliz Başbakanı ziyaretiyle başlamak istiyorum.
01:21Çünkü Başbakanı ziyareti Türkiye açısından çok önemli bir, çok ilginç bir anı denk geldi.
01:27Ekrem İmamoğlu'nun İngiliz casusluğu suçlamasıyla bir kez daha tutuklandığı bir günün hemen ertesinde gerçekleşti.
01:35Aslında bu İngiltere Başbakanı ile ilgili 19 Mart'tan itibaren CHP lideri Özgür Özel tarafından da doğrudan eleştiriler vardı.
01:43Bu nasıl kardeş partilik demişti.
01:4619 Mart operasyonlarıyla ilgili bir ses çıkmazken ve İmamoğlu İngiliz casusluğu suçlamasıyla yeniden tutuklanmışken bu ziyaret nasıl gerçekleşebildi?
01:58Yani uluslararası ilişkilerde real politik hep vardır ama artık böyle bir bütün değerlerin önüne mi geçiyor bu real politik?
02:09Bu nasıl oluyor? Öncelikle bunu sorayım.
02:11Şimdi aslında bu iki ziyaretin pek çok ortak noktası var.
02:15Şunun altını çizmek gerekiyor.
02:16Avrupa'da ana akım liderler çok ciddi.
02:20Siyaseten özellikle aşırı sağ tarafından tehdit altında.
02:26Starmer an itibariyle Avrupa'da onay seviyesi en düşük lider.
02:31Mertson'a göre biraz daha iyi ama şu anda örneğin UK Reform Partisi Nigel Farage Starmer ile kafa kafaya gelmiş durumda.
02:39Çok yeni kurulmuş bir Yeşiller Partisi var İngiltere'de.
02:43O işçi partisini yakalamış durumda.
02:46Dolayısıyla Starmer'in böyle kulağa hoş gelecek bir şeye ihtiyacı var.
02:52Yani böyle iç politikada böyle yankı yaratacak bir takım çarpıcı gelişmelere ihtiyacı var.
02:58Ve tesadüfen senin de söylediğin gibi tam da Türkiye'ye Ekrem İmamoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun İngiltere'ye casusluk yapmakla suçlandığı bir dönemde.
03:11Bunun bu nedenle tutuklandığı bir günün ertesine geldi.
03:15Şimdi biz kendi aramızda konuşurken Türk gazeteciler şunu söylemiştik ya acaba Starmer ile bir basın toplantısında hani Beştepe Külliye'ye girmesine izin verilen Türk gazetecilere zaten bu yönde soru sordurulmaz ama
03:28hani acaba İngilizler en azından bunu sorarlar değil mi falan diye düşünüyorduk ki zaten ne gördük basın toplantısı olmadı bile soru almadılar bile basın açıklaması yapıldı.
03:38Ama bizim arkadaşlarımızdan bazıları İngiltere Başbakanı ile beraber İngiltere'den gelen gazetecilerle temasa geçtiler.
03:47Uçak yolculuğunun hemen ertesinde Ankara'ya varır varmaz veya böyle bir şey var hani farkında mısınız deyince tam tersine bir anladık ki uçaktaki gazetecilerin gündeminde sadece bir tek şey varmış.
04:00O da Eurofighter satışı nedeniyle 20 bin kişilik istihdam açılması varsa yoksa bu yani anlıyoruz ki İngiliz basınına sadece bu spin verilmiş yani.
04:11Ya peki yani Starmer'ın ilk anlaşma imzalandıktan sonrasında yaptığı bir açıklama var YouTube X hesabından paylaştı ve burada 20 bin istihdam vurgusunu çok yapıyor ziyaret boyunca da aslında.
04:26Hatta ziyaretten sonra Londra'ya döndükten sonra da bu vurguları çok yaptı.
04:30Ve hemen istersen şu bilgiyi verelim gelir gelmez ne yapıyor?
04:33TUSAŞ'a gidiyor değil mi?
04:35Ve belli ki basın toplantısı yapılmayacağı ve belli ki soru alınmayacağı için TUSAŞ'tan kendi videosunu çekiyor değil mi?
04:45Hatta orada gelmeden önce yolladığı Eurofighter'larla birlikte de bir görüntü veriyor.
04:51Ama yani gerçekten yani 20 bin istihdam için mi gerçekten bu kadar yani muhtemelen basit değil ama gerçekten bunun için miydi bu şey diye de ben sormadan edemiyorum.
05:04Evet ama sorunun cevabı aslında sende var değil mi?
05:07Çünkü senin derlediğin bilgilerde aslında İngiltere'nin ne kadar zor durumda olduğuna dair bilgiler toparlamıştınız.
05:14Evet bu 2017'den beri İngiltere'nin aldığı ilk Eurofighter siparişi.
05:18Hatta Savunma Bakanı bu anlaşmanın imzalanmasından sonra bir neslin gördüğü en büyük savaş uçağı ihracatı anlaşması diyor bu anlaşma için.
05:29Stammer döndükten sonra PMQ'sunu dinledim.
05:32Orada 4-5 kez başbakanların meclis oradaki avam kamerasında muhalefetin sorularını yanıtladı oturumlarda.
05:40Çok ciddi bu anlaşmanın köpürtüldüğü bir vaziyet var.
05:46Haksız da sayılmaz.
05:48Üretimi durmuş.
05:49Eurofighter'ın İngiltere'de üretimi durmuş.
05:51Dediğim gibi 2017'den beri sipariş alamıyor.
05:54Dön dolaş 20 bin hatta Namık'tan galiba dalga geçti değil mi?
05:57Evet 100 tane alırsak belki Ayet Park'ı bize verirler.
06:00Ya şöyle bir durum var şimdi bu Brexit'ten sonra gerçekten İngiltere hani gerçekten zorlanmaya başladı.
06:07O bizim gözümüzde büyüttüğümüz yani işte üzerinde güneşin batmadığı imparatorluk yerine hani bir yılda bilmem kaç tane başbakan tüketen bir ülkeye dönüştü İngiltere.
06:24Ve demin de dediğim gibi içeride de sıkıştığı için bu 20 bin meselesi üzerinde istihdam meselesi üzerinde çok durdu.
06:32İşin tabi bence Rusya boyutu da var.
06:34Rusya'ya da buradan bir mesaj veriyor değil mi?
06:36İşte Armer geldi TUSAŞ'ta Eurofighter'ların yanında bir resim verdi.
06:41Rusya'ya karşı da aslında cepheyi de konsolide etmek istiyorlar.
06:44Şimdi burada enteresan bir durum var tabi bu istihdam meselesiyle ilgili.
06:50Şimdi biz bu Eurofighter meselesinde Almanya uzun zaman bir ayak sürdü.
06:55Ondan sonra onay verdi.
06:56Çünkü hatırlatalım Eurofighter 4 ülkeninden oluşan bir konsorsiyum ile üretiliyor.
07:03İngiltere var, İspanya, İtalya ve Almanya var.
07:09İngiltere, İtalya, İspanya'da bir sıkıntı yoktu.
07:11Almanya onay vermekte ayaktırıyordu.
07:13Şimdi Almanya onay verdikten sonra biz bunu kendimize dönük büyük bir minnettarlık duygusu içinde olduk bir nevi.
07:21Neden?
07:22Çünkü işte F-16'ların modernizasyonu Amerika'dan bir türlü gerçekleşmiyor.
07:27F-35'lerin gelişinde sıkıntı var.
07:30Ama şimdi geriye bakıp düşünüyorum yani işte Armer'in bu ziyaretine.
07:34Ya aslında Almanlar bir nevi İngilizlere bir iyilik yapmışlar.
07:38Yani bir taşla iki kuş vuruyorlar.
07:40Bir nevi İngilizlere bir hayat öpücüğü veriyorlar.
07:44Bence aslında bunun bir altını çizmek gerekiyor.
07:47İkinci mesele Eurofighter'da.
07:49O da önümüzdeki döneme dair bir sıkıntı çıkarabilecek bir durum var.
07:53O da Türk kamuoyunda çok fazla konuşulmuyor.
07:56Ama bununla ilgili bir takım haberler çıkmıştı.
07:59İşte Eurofighter'lar Türkiye'ye şartlı satılacak.
08:02Savunma Bakanlığı bunları yalanlamıştı.
08:05Ama benim anladığım kadarıyla en azından satan tarafta böyle bir algı var.
08:10Yani bu Eurofighter'ların müttefiklere karşı kullanılmaması şartı gibi.
08:16Yani ben bunun herhangi bir şekilde yazıya dökülmüş olabileceğine ihtimal vermiyorum.
08:21Çünkü sonuç olarak tamam hani bizim sonuç olarak müttefiklerimiz kim var?
08:29İşte İsrail bir müttefik belki biz görmüyoruz ama Avrupa açısından bir müttefik.
08:34En çok biz savaş uçaklarını kime karşı kullanıyoruz?
08:38Yunanistan'a karşı kullanıyoruz.
08:40Yunanistan bir müttefik sayılır.
08:42Şimdi bu Eurofighter'ların önemi özellikle de Yunanistan'la hava dengesinin bozulması nedeniyle bizde böyle bir panik var.
08:51Hatta dikkat edersen yani İngiltere'den zamanında gelmez ya da daha az gelir diye Katar ve Oman'dan değil mi yanılmıyorsam ikinci el Eurofighter'ların alması söz konusu.
09:01Şimdi Yunanistan'ın elinde Rafaller var.
09:04Önümüzdeki dönem F-35'ler gelecek.
09:06Şimdi ben Romanya'da bir tesadüfen bir NATO üstünde Eurofighter'larla ilgili böyle bir briefing aldık ve oradaki Alman pilota sordum.
09:20Yani dedim ki sizce Eurofighter mi daha iyi F-35 mi?
09:23Dedi ki biz dedi iç savaşı, iç dalaşı yani bir Eurofighter'la F-35 iç dalaşı yaptığında Eurofighter'lar her zaman kazanıyorlar.
09:34Çünkü F-35 bambaşka bir misyon için üretildi.
09:39Dolayısıyla Eurofighter'lar aslında it dalaşı için daha iyi.
09:43Ben düşünüyorum o zaman bu it dalaşına en çok biz kimle giriyoruz?
09:47Yunanistan'la giriyoruz.
09:48Yani şimdi bilemiyorum Eurofighter'ı kendi hava sahibimizde uçurduk.
09:53Ama bir şekilde Yunanlılarla bir it dalaşı oldu.
09:57Türkiye işte İngilizlerden aldığı meteor füzelerini kilitledi.
10:01Acaba bu durumda Yunanlılar çıkıp da ama işte siz bize perde arkasından demiştiniz ki size karşı kullanılmayacak falan filan.
10:09Yani ileriye dönük bir takım sıkıntılarda çıkabilir diye düşünüyorum bu meselede.
10:15Ama onun dışında İngiltere ve Almanya'yı bağlamak gerekirse.
10:20Şimdi iki ziyarette de benim gözüme çarpan konu şu oldu.
10:23Ekonomi olsun, savunma sanayi olsun ben açıkçası çok somut projeler görmedim.
10:31Şimdi her iki ziyarette de benim dikkatimi şu çekti Buse.
10:36Bu tür ziyaretlerde normalde ekonomik heyetle gelinir.
10:41Yani İngiliz iş adamlarıyla gelinir ya da işte Alman başbakanı uçağında Alman iş adamları olur.
10:47Büyük ekonomik heyetler normalde gelir.
10:50Her ikisinde de böyle heyetler yoktu.
10:56Ve özellikle hani İngiltere ve Türkiye arasında yapılan ortak açıklamada da ben böyle ileriye dönük çok somut.
11:02Ya işte biz İngiltere ve Türkiye olarak ortak üretim üzerinde duracağız.
11:06İşte ortak olarak ne yapabiliriz?
11:08Savunma bakanları bir araya gelecekler falan.
11:11Ben buna dair çok da bir şey görmedim İngiliz'de açıkçası.
11:15Almanya'yı biraz daha detaylı konuşabiliriz.
11:18Evet şimdi Mers'in ziyaretine geçebiliriz.
11:21Aslında ziyaretle ilgili sembolik olarak söylenebilecek şeyler var.
11:25Alman basınını da biraz taradığımızda bu konuda bazı şeyler karşımıza çıkıyor.
11:31Örneğin Mers Türkiye'ye ilk ayak bastığı anda bir video Alman basınına sızdırıldı Deutsche Welle'ye.
11:37Sizler de görüyorsunuz Mers kendi bavulunu kendisi taşıyor.
11:42Ya tabii ki bu spekülatif bir yorum olabilir ama herhalde Alman Başbakan'ın Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı bir nazire yaptığı da söylenebilir.
11:52Yani tabii ki bu bir yorum.
11:54Ama işte biliyorsunuz Türkiye Avrupa'ya özellikle ziyaretlerinde resmi görüşmelerde böyle büyük konvoylarla büyük uçaklarla gidiyor.
12:04Belki bu Alman basınından sızdırılmasının sebeplerinden birisi de budur.
12:08İkincisi özenilmiş bir anıtkabir ziyareti var.
12:13Arkadaşlarımız şimdi fotoğrafı yan yana sizlerle paylaşırlar.
12:19Örneğin İngiltere Başbakanı'nın anıtkabir ziyaretine göre daha özenilmiş ve daha şaşalı bir anıtkabir ziyaretinden bahsetmek mümkün.
12:26Daha şaşalı derken aslında aynı protokol izleniyor.
12:30Ama İngiltere Başbakanı ile Alman Başbakanı'nın basın birimlerinin olayı sunmasında bir farklılık var diyorsun sen öyle anlıyor değil mi?
12:40Evet.
12:40Yine Alman basınından yapılan yorumlar 29 Ekim'e ziyaretin 29 Ekim'e denk gelmiş olması ayrı bir sembolik önem taşıdığı söyleniyor.
12:52Bunun belki Almanya'daki diaspora ile Türk diasporası ile ilgisi olabilir.
12:59Bu yönlü bir mesaj içeriği taşıyor olabilir.
13:01Son olarak da bu olmazmış.
13:03Normalde ben okuduğumda biraz şaşırdım.
13:07Mers eşiyle ziyaret etmezmiş ve Emine Erdoğan'ın talebi üzerine eşi Charlotte Mers'le birlikte bu geziyi yapmışlar.
13:15Ve zaten bir aile fotoğrafı da verdiler.
13:18Aslında biliyor musun şimdi sen bu 29 Ekim meselesine dikkat çekince o aklıma geldi.
13:23Şimdi 29 Ekim'de geldi ama asıl resmi temaslarını 30'unda başlattı.
13:29Halbuki 29 Ekim törenlerine bir jest yapıp 29 Ekim törenlerine de katılabilirdi.
13:36Madem hani bir gün evvelinden gece geliyor.
13:39Şimdi bu bana ne söylüyor?
13:41Demin de söyledim aslında çok kısa ziyaretler.
13:43Yani Starmair'de öyle Alman Başbakanı'da öyle büyük heyetlerle ekonomi heyetleriyle gelmiyorlar.
13:50Hemen yani yarım neredeyse yarım gün kalıp gidiyorlar böyle.
13:54Eskiden bu tür ziyaretlerde resmi yemekler olur, resmi yemekler başında gene açıklamalar yapılır.
14:01Böyle gene bir takım mesajlar verilirdi.
14:03Hani denebilir ki artık modern dünyada bu dönemde artık öyle ağdalı ziyaretler yapılmıyor.
14:08Kısa kesiliyor yani böyle bir iş ziyareti gibi geldik görüştük hadi gidiyoruz türünden bir şey olabilir.
14:15Ama bana bu gene de Erdoğan'la Avrupalı liderler arasında aslında müthiş bir kimya uyuşması, müthiş bir aşk hikayesi, müthiş bir çekim olmadığını da gösteriyor açıkçası.
14:29Ama hani Mert's'in de seçildikten sonra, Mayıs ayında seçildikten sonra Türkiye'ye gelmesi aslında normal bir şey.
14:37Yani biz artık normali anormal gibi görmeye başladık.
14:40Senin de dediğin gibi çok uzun zamandır Avrupa liderleri pek Türkiye'ye yollarını düşürmüyorlar.
14:46Ama Mert's'in de ziyaretinin kontekstini anlamak için kendisinin de gene içeride baya bir sıkıntıda olduğunu söylememiz gerekiyor.
14:55IFD, Almanya için alternatif partisi gerçekten Hristiyan demokratlara karşı ilerleme gösteriyor.
15:03Göç meselesi, biz bu ziyarette örneğin göç meselesini o kadar konuşmadık.
15:09Burada da gene böyle basına dönük verilen spinler, hani biz buna basında öyle deriz spin deriz.
15:16Yani basına öyle bir spin verildi ki sanki işte bu Eurofighter'lar meselesi nedeniyle en önemli gündem maddesi savunma alanında iş birliği gibi lanse edildi.
15:26Biz de bunun üzerinde çok fazla durduk ama birazdan tekrar geliriz.
15:30Gene ileriye dönük bir somut bir şey var mı bilemiyorum ama örneğin göç meselesi hala Almanya için çok önemli bir mesele.
15:40Hatırlayalım Merkel liderliğinde 2016 yılında göç anlaşması imzalandı.
15:45Benim anladığım kadarıyla Almanlar bu anlaşmaya hala çok önem veriyorlar.
15:50Aradan 10 yıl geçmiş olmasına rağmen.
15:52Burada Alman Dışişleri Bakanı da Mersin'le aynı anlarda Suriye'deydi.
15:57Suriye Cumhurbaşkanı ile görüştü.
15:59Ve örneğin bizim hani çok üzerinde durmadığımız bir şekilde görüşmelerde sığınma talepleri reddedilen Türklerin geri dönüşü meselesi ele alındı.
16:12O nedenle Alman tarafında hala bu göç anlaşmasına aman Türkiye sadık kalsın diye bir hassasiyet var.
16:20Bir kere onun altını çizmek gerekecek.
16:22Dolayısıyla Mers açısından Alman kamuoyuna bakın ben işte Türkiye'ye geldim ve bu konuyu hala sağlamda tutuyorum mesajını vermek önemli oluyor.
16:32Ama tekrar etmek gerekirse somuta döndüğümüzde yani daha çok sembolik öneminin ön plana çıktığı ama somuta indiğimizde örneğin bir ekonomi alanında işte yeni yatırımların mesela gündeme gelmesi söz konusu değil.
16:49Sen mesela bakmıştın değil mi ziyaret öncesinde?
16:52Evet yani Türkiye'nin Türkiye-Almanya ticaret hacminde yıllara oranla 2016'dan bu yana son 10 yıldır kademeli ticaret hacminde kademeli bir artış yani daha doğrusu istikrarlı bir artıştan söz edebiliyoruz.
17:10Yani doğrudan yatırımlar konusunda yıl yıl elimizde çok sağlıklı bir veri yok ama sanki yani benim...
17:20Ama sonuç olarak benim hatırladığım kadarıyla son 10 yıldır elle tutulur bir Alman yatırımı olduğunu ben hatırlamıyorum.
17:27Onun dışında da bu ziyaret sırasında hani Schtermer'den farklı olarak soru cevap da yapıldı.
17:33Her halükarda açıklamalarda ya biz Türkiye'yi çok önemli bir yatırım ülkesi olarak görüyoruz.
17:39Bundan sonra Çin karşısında işte bir ticaret savaşları karşısında tedarik zincirlerinde Türkiye bizim için önemli rol oynayabilir falan.
17:48Yani böyle böyle cümleler ben açıkçası duymadım.
17:53Benzer şey yani bu çünkü bize şunu söylüyor açıkçası.
17:57Almanya açısından ben sana satayım senden de satın alayım ama bu şu şartlarda yani ekonominin içinde bulunduğu şartlarda,
18:05enflasyonun bu kadar yüksek olduğu şartlarda.
18:07İki şu siyaset ortamında yani hukukun üstünlüğünün yani soru işareti altında olduğu iş insanlarının ifadeye çağrıldığı bir ortamda zaten Almanya'nın yani yatırım için gelmesi hani çok mantıklı mı emin değilim.
18:26Ama ben gördüğüm kadarıyla tamam ticareti arttıralım 60 milyar hedefi koyalım ama hani yatırım konusunda ben bir iştah göremedim.
18:35Somut olarak savunma sanayinde de ben daha fazla şey duymak isterdim.
18:39Yani biz Rusya'ya karşı Avrupa olarak bir iş birliğine girmek durumundayız.
18:47Bu nedenle de devrimsel dönüşümler yapıyoruz.
18:49Bu anlamda da Türkiye ile daha fazla iş birliği yapacağız türünden güçlü kuvvetli cümleler kuramadım.
18:57Çünkü gerçekten bir dönüşüm var değil mi Almanya'da bu anlamda?
19:00MERS hemen göreve gelir gelmez Almanya'nın savunma harcamaları konusunda hükümetin borçlanma sınırlamalarını bu sınırlamalardan bütçe savunmasını savunma bütçesini muaf tutacak bir strateji açıkladı.
19:15Son açıklamalara göre de savunma harcamalarına 62 milyar euro artı özel bir savunma fonundan da 24 milyar euro daha ayrılması planlanıyor.
19:27Dolayısıyla bu Almanya'nın yani NATO %5 savunma harcama limiti koymuştu ama Almanya'nın bunun da üstüne çıktığı bir versiyon var.
19:38Bir yandan da Türkiye-Almanya arasında somut savunma iş birliği konusunda da yeterli açıklamaların ya da şeyleri göremediğimiz bir ziyaretti.
19:48Evet o zaman tabii insanlar şöyle bir soru soruyor.
19:50Ya peki bu adam niye geldi?
19:52Yalantı biliyor muyum?
19:53Ya aslında bence yani Almanya'nın başbakanı seleflerine oranla biraz daha konuya pragmatik yaklaştığını düşünüyorum.
20:02Çünkü aslında çok uzun yıllardır bu iktidarın muhalifleri olan kesimler işte ne bileyim bağımsız gazeteciler olsun, uzmanlar olsun, akademisyenler olsun.
20:14Aslında hep Avrupa'ya şu çağrıyı yapıyordu.
20:16Yani evet Erdoğan içeride antidemokratik uygulamalar yapıyor olabilir ama bu sizin Erdoğan'a sırtınızı dönmenizi, Erdoğan'ı angaja etmemenizi gerektirmez.
20:28Tam tersini siz Erdoğan'ı ittikçe iktidar elini daha baskıcı kullanıyor.
20:36Halbuki Türkiye Erdoğan'dan büyük bir ülke Türkiye'yi iteklemek yerine Türkiye'ye sırtınızı tırtını dönmek yerine daha fazla işbirliği yapılabilir, daha fazla diyalog kurulabilir.
20:50Bunu yaparken Türkiye'deki insan hakları ihlallerini görmezden gelmeye de gerek yok.
20:57Yani siz hem işbirliğini arttırabilir, diyaloğu arttırabilir, aynı zamanda bu gerekli eleştirileri de yapabilirsiniz.
21:05Bundan imtina etmenizi gerektirmez.
21:07Yani bir taraftan işbirliği yürüyebilir, en azından işbirliği olmasa da diyalog yürüyebilir.
21:12Bir taraftan da hani böyle üç maymunu oynamadan da Türkiye ile sağlıklı ilişkiler geliştirebilirsiniz.
21:21Ben biraz bunun zihniyetini sanki gördüm Merts'in basın toplantısında.
21:27Özellikle de hani Avrupa Birliği açısından verdiği o mesajlarda.
21:32Evet tam burada Avrupa Birliği ile ilgili verdiği mesajlara değinmişken burada önemli bir konu var.
21:38Bir çeviri hatasından mı söz etmeliyiz, neyden söz etmeliyiz bilmiyorum.
21:42Ama eğer Merts'in Erdoğan'la birlikte yaptığı ortak basın toplantısını takip ettiyseniz Anadolu Ajansı'nın da abonelerine verdiği çevirde Merts'in Türkiye'yi ABD görmek istediklerini söylediğine dair bir cümle yer alıyor.
22:00Ekranda da gördüğünüz üzere doğrudan Anadolu Ajansı çevirisi üstteki gibi.
22:04Fakat biz Almancasından özellikle Almanya Başbakanlığı sitesinden yayınlanan konuşma dökümünde Anadolu Ajansı'nın ABD görmek istiyoruz ifadesi yerine şahsen ben ve Alman hükümeti Türkiye'yi Avrupa Birliği ile yakın bir bağ içinde görüyoruz dediğini görüyoruz.
22:24Şimdi bu çeviri hatasının neyi kastediyor?
22:27Özellikle bir Hristiyan Demokrat Başbakanı için bu Anadolu Ajansı'nın söylediğini ifade ettiği sözler önemli laflar.
22:34Evet şimdi bu basın toplantısı biter bitmez hatırlıyorum ben o sırada başka bir yazıya bakıyordum kaçırmışım başını sen o cümleyi gönderince benim gözlerim fal taşı gibi açıldı yani Türkiye'yi ABD ben ve federal hükümet Türkiye'yi ABD görmek istiyoruz deyince benim gözlerim fal taşı gibi açıldı.
22:54Yani çünkü hani bu konuyu 30 yıldır falan izleyen bir insan olarak biliyorum ki Hristiyan Demokratlar hiçbir zaman böyle bir cümleyi sarf etmediler.
23:03İşte Merkel 16 yıl falan kaldı galiba iktidarda Alman Başbakanı yani sonuç olarak o ne diyordu hiçbir zaman ben Türkiye'yi görmek istiyorum demedi.
23:13Ne dedi kıvırdı şöyle kıvırdı.
23:15Yani bir ara biz size bir söz vermişiz tabii biz bu söze sadık kalacağız dedi ama o dönemde hiçbir ilerleme olmadı.
23:22Burada görebildiğim kadarıyla Mert böyle çok hesaplı kitaplı biraz böyle muğlak bir ifade kullanıyor.
23:33Hiçbir şekilde biz Türkiye'yi AB içinde görmek istiyoruz demiyor ama AB ile kuvvetli bağlar içinde görmek istiyoruz diyor.
23:41İşte kimileri diyor ki Almanca çok böyle bir muğlak ifadeler kullanılan bir durum olabiliyor.
23:49İşte bazı çevirilerde AB'nin yanında güçlü bir bağ ile falan filan deniyor.
23:55O nedenle birincisi bence şu bu muğlaklığı hem kendi içerideki Türkiye diasporasına dönük kullanıyor ama tam da AB demediği için hani şey oradan da şey yani Christian demokratların çizgisinden ayrılmamış oluyor.
24:18Ama onun dışında da işte Erdoğan'a da hani ben hani sizi sırtımı dönmüyorum biraz daha Erdoğan seni sizi angaja etmek istiyorum Türkiye ile biraz daha diyaloğu arttırmak istiyorum diyor.
24:37Şimdi beni perde arkasından aldığım şöyle bir duyum var.
24:42Son dönemlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın özellikle Avrupa ile ilişkileri daha bir canlandırma, Avrupa Birliği sürecini acaba biraz daha hani daha fazla gündeme getirebilir miyiz?
24:55Böyle bir arayış içinde olduğuna dair duyumlarım var.
24:58Şimdi bu tabii çok oksimoron bir durum.
25:00Böyle bir şey yapması için iktidarın bütün o antidemokratik uygulamalarını frenlemesi gerekir.
25:06Böyle bir fren de açıkçası ben beklemiyorum.
25:09Ama görebildiğim kadarıyla bu Avrupa'daki Türkiye'ye dönük işte biz Rusya'ya karşı acaba Türkiye'yi hani çok da uzağa itmesek mi?
25:19Hani böyle bir kol mesafesinde de yanımızda tutalım.
25:22Hani çok uzun zamandır da yüz vermiyoruz.
25:24Hani biraz daha yakınımıza çekelim gibi bir tavır var.
25:29Acaba işte o tavırdan yararlanıp ben de hani biraz daha böyle bir şey yapabilir miyim?
25:34Hani bu Avrupa meselelerini Avrupa Birliği konusunu daha fazla gündeme getirebilir miyim?
25:40Gibi bir arayışı var gibime geliyor.
25:43Bu Türkiye-AB ilişkilerinde herhangi bir somut bir şeye evrilir mi?
25:48Ben net olarak iyimser değilim.
25:51Ne gümrük birliğinin canlandırılmasını bekliyorum.
25:55Ne vize liberalizasyonu konusunu bekliyorum.
25:58Ha şunu bekliyorum.
25:59Daha fazla mesela toplantı olacaktır diye düşünüyorum.
26:03Yani işte ne bileyim Enerji Bakanı gidecektir.
26:06Avrupa ve AB'nin enerji toplantısına katılacaktır.
26:09Çok yakınlarda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Avrupa Birliği'nde ulaştırma bakanlarının ulaştırma konusunda yaptığı bir toplantıya katıldı.
26:18Biz uzun zamandan beri ne diyoruz?
26:19Ya AB olarak siz toplamıyorsunuz.
26:22Ya hiç Türkiye'yi davet etmiyorsunuz.
26:24Hatırlayalım böyle gimlik toplantıları oluyor.
26:27Buraya aday ülkeler çağrılıyor.
26:29Türkiye doğru dürüst davet edilmiyordu vesaire.
26:31Dolayısıyla ben önümüzdeki dönem bu türden toplantılara daha fazla davet bekliyorum.
26:36Ama somuta inecek daha böyle ete kemiğe bünürünecek türden bir şey beklemiyorum.
26:42Örneğin bir örnek verelim bu safe diye bir mekanizma var değil mi?
26:47Açılışını hatırlayabilecek misin?
26:49Tam açılımını hatırlayamıyorum şu anda ama Avrupa Birliği'nin Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkeleri de kapsayacak şekilde kredi, savunma kredisi sağlamak için oluşturduğu bir program.
27:01Evet ve bu programa merkezi Türkiye'de olan şirketlerin katılabilmesi için Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ayrı bir savunma anlaşması yapması gerekiyor.
27:10Bu anlaşmayı da oy birliği ile Avrupa Birliği'nin kabul etmesi gerekiyor ve biz ne biliyoruz Yunanistan ve Kıbrıs Rum kesimi diyor ki biz arıza çıkartırız diyor.
27:23Örneğin Türkiye işte bu 12.000'in savaş nedeni sayılması açıklamasını geri alsın diyor.
27:29Böyle bir şey Türkiye yapacak mı yapmayacak mı?
27:31Peki Almanya ve öteki ülkeler ya kardeşim sen ne diyorsun Rusya tepemize binmiş bak Türkiye ne kadar güzel dronlar üretiyor biz bu dronları ondan ucuza alsak bir taraftan Ukrayna'ya göndersek bir taraftan kendi stoklarımız için Türkiye'nin üretim kapasitesinden yararlanmamız lazım şu çek şu şey bence yapmayacaklar.
27:53Böyle bir baskı da yapmayacaklar Yunanistan üstüne.
27:59Dolayısıyla biz dediğim gibi aslında olumlu noktasından baktığımızda ileriye dönük olarak biraz daha Türkiye ve Avrupa başkentleri arasında diyorum bir artan bir diyalog göreceğiz.
28:13Daha böyle şey atışmaları daha az göreceğiz.
28:17Çünkü artık mevcut iktidar Avrupa ile itişme stratejisinin meyvelerini zamanında aldı.
28:27Onun limitine geldiği için artık eskisi kadar soğuk ve hani böyle damardan bir çatışmaya girmeyi arzulamıyor.
28:35Avrupa da şunu yapacak.
28:36Evet ya bu Rusya karşısında biz hani Türkiye'yi çok da böyle şey yapmayalım irite etmeyelim ama çok da böyle iş birliğini çok da somutlaştırmadan yürüyemeye devam edelim diyecekler gibime geliyor.
28:50Sizin tam atışmaları daha az göreceğiz dediğiniz yerden basın toplantısındaki İsrail başlığına ben değinmek istiyorum.
28:57Yani Türkiye ve Almanya arasında mevcut tabloda İsrail konusu önemli bir farklılık.
29:04Bir Türk gazeteci basın toplantısında Almanya'nın işte ikinci kez tarihin yanlış tarafında durup durmayacağına dair bir soru sordu ki Alman basında bu ikinci kez kısmı holokosta gönderme olarak algılandı ve bu konuda da ciddi eleştiriler var.
29:20Soruyu da öyle sormadı mı Buse?
29:22Evet.
29:22Şöyle sordu böyle bir soru mu olur ya?
29:24Çok kötü bir gazetecilik sorusu yani iletişim başkanlığı gerçekten yani insanı çok irite ediyor.
29:29Siz geçmişte soykırım işlediğiniz için mi İsrail'e bu kadar destek veriyorsunuz?
29:36E bravo yani hani buradaki amaç soru değil buradaki amaç Türkiye kamuoyu önünde Mertse yani Almanya'ya böyle bir şey yapmak yani hümilye etmek.
29:50Yani itibarsızlaştırmak ama sonra zaten ne gördük Cumhurbaşkanı hemen bundan yararlandı değil mi?
29:56Evet yani Mert bu soruya cevabı ben işte Gazze'deki kayıplara üzüldüğünü ama Hamas'ın rehineleri zamanında teslim etmesi durumunda bu kadar da kurbanın olmayabileceğini söyledi.
30:08Erdoğan ben buna katılmıyorum dedi.
30:11Siz İsrail'in işlediği suçları görmüyor musunuz?
30:15Minvalin'de laflar etti.
30:17Bunun üzerine de ne oldu?
30:18Musa Söğütlü bile dedi ki aa gerginlik çıktı dedi değil mi böyle gazete şeye.
30:24Gerginlik bekleyince gerginlik geliyor.
30:26Hayır çünkü gerginlik yazınca daha çok okunuyor tamam mı?
30:29E bu ne demek yani tam da bunu istiyor Cumhurbaşkanı.
30:32Bak gördünüz mü ben Almanya Başbakanına soykırımcı dedim vesaire.
30:36Halbuki devamında gayet yani gayet makul bir şekilde ben size katılmıyorum dedi değil mi?
30:42Yani eskiden olsa bakın Scholz'le basın toplantısına çok daha sert çıkmıştı.
30:47Sonra ne dedi ama ben inanıyorum ki Almanya ile el ele bu konuları çözebiliriz.
30:51Şimdi Türk basına baktığında ne görüyorsun?
30:54Lafını estirgemedi başlıkları görüyoruz.
30:57Evet halbuki ben ne beklerdim yani iletişim başkanlığı cesareti vardıysa şu soruyu sordurtsun.
31:04Yani madem bu kadar Türkiye'ye önem veriyorsunuz ve madem Türkiye'nin Avrupa entegrasyonuna yolunun önünü açmak istiyorsunuz.
31:13Peki neden siz bu vize meselesiyle Türk insanlarını istiskale uğratıyorsunuz?
31:19Yani sorulacak bu Türkiye'nin Türk halkının çıkarını önceleyen bir anlayış önce bunu sorardı.
31:26Yahut da madem Türkiye'yi bu kadar önemsiyorsunuz nasıl oluyor da Avrupa'nın savunma mekanizması için oluşturulan bu Seyf fonundan yani Türkiye'yi dahil edemiyorsunuz?
31:38Bunları sordursa daha anlamlı.
31:41Ama özellikle böyle bir Filistin Hamas sorusu sorduruluyor ki işte ertesi gün böyle bir basına spin çıkarılabilsin diye bir durum var diye düşünüyorum açıkçası.
31:55Ama onun dışında biliyoruz ki perde arkasında tabii ki yani görüşmelerde Suriye meselesi tabii ki konuşuldu.
32:02Bu konuda benim gördüğüm kadarıyla Türkiye ile Almanya arasında çok büyük bir farklılaşma yok.
32:10Çünkü senin de demin söylediğin gibi Almanya biraz daha bu meseleye göç meselesinden bakıyor.
32:17Kaldı ki şunu unutmamamız gerekiyor.
32:20İçeride işte terörsiz Türkiye sürecinin Suriye ayağı da var.
32:24Almanya'da da binlerce Kürt vatandaşı yaşıyor.
32:28Dolayısıyla bu konunun da ciddi şekilde gündeme gelmiş olduğunu ben açıkçası tahmin ediyorum.
32:36Ve tabii Almanya açısından şey de önemli yani Orta Doğu'da özellikle bu İsrail Hamas meselesinde biraz daha tansiyonun düşmesi önemli.
32:50O anlamda da Türkiye'nin Hamas nezdindeki işte ikna operasyonlarını da takdirle karşıladıklarını anlıyorum.
32:58Evet hazır vize demişken gözden kaçmasın bölümümüzde devam edelim.
33:06Hepimiz takip ettik.
33:07Karadağ Türk vatandaşlarına vizesiz geçişi askıya aldı.
33:10Türk vatandaşlarının karıştığı bir yaralama olayı sonrasında ülkede büyük olaylar çıktı.
33:19Artık yani bu olaylar sonrasında Türklerin oradaki işyerlerine de saldırılar oldu.
33:26Ve Türklerin yoğun olarak çalıştığı bir online alışveriş markası bir de boykot ediliyor şu anda Karadağ'da.
33:32Yani Karadağ Dışişleri Bakanı bu vizesiz geçişin askıya alınmasıyla ilgili ve biraz ortalığı yatıştıran açıklamalar yapmaya çalıştı.
33:43Biz bunu hızlandıracağız ve kolaylaştıracağız diye.
33:46Ama Türkler artık Karadağ'a vizesiz bir şekilde giremeyecekler.
33:50Bu arada Türk yatırımcıların Karadağ'da ilk sırada yani Karadağ yabancı yatırım konusunda ilk sırada olduğunu da hatırlatalım.
33:57Bir diğer önemli konu Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump bu hafta ülkesinin nükleer patlayıcı testleri yapacağını açıkladı.
34:05Bu 1992 yılından bu yana Amerika'nın gerçekleştireceği eğer yapılırsa ilk patlama testi olacak.
34:13Ve bunun dışında da Kuzey Kore dışında hiçbir ülke 1990'lardan bu yana bu tür testleri patlayıcılı testleri yapmıyor.
34:21Trump bu test alanlarının bir süre sonra duyurulacağını söyledi.
34:25Bunu da yakından takip ediyoruz diyelim ve Radar'a geçelim.
34:381 Kasım'da Osman Kavala'nın tutukluluğunda 8 yıl geride kalmış olacak.
34:443 Kasım'da AKP'nin iktidarı gelişinin 23. yıl dönümü.
34:48Yine 3 Kasım'da AJET Ankara-Bağdat seferlerini başlatacak.
34:532 Kasım ayında önemli bir seçim süreci önümüzde onu da programlarımızda işleyeceğiz.
35:004 Kasım'da New Yorklular yeni belediye başkanını seçmek için sandık başına gidiyor.
35:05Bu seçim önemli çünkü bu kez sosyalist kimliğiyle öne çıkan Zohran Mamdani yarışı önde gösteriyor, önde görünüyor anketlerde.
35:13Muhtemelen onun kazanacağı yönünde beklentiler var.
35:18Bu da ilginç bir dosya olacak.
35:205 Kasım'da Türk Devletleri Teşkilatı'nın 11. zirvesi var.
35:25Bişkek'te yapılacak.
35:276 Kasım'da Afganistan ve Pakistan arasındaki nihai ateşkes anlaşmasının imzalanması için taraflar İstanbul'da buluşacaklar.
35:37Bu haftalık herhalde kapatıyoruz yayınımızı.
35:42Haftaya çarşamba günü ve bundan sonra artık hep çarşamba günü görüşmek dileğiyle.
35:47İyi haftalar.
35:47İyi haftalar.
35:48Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
Yorumlar