00:00Devrekani bölgesinde yaklaşık 450 km2'lik veya jeolojik olarak 3 paftalık bir bölgede doktoratezi yaptım.
00:11Doktoratezimi falan bitirdikten sonra tabii bölgede dolaşmaya, gezmeye, bilimsel olarak araştırmalara devam ettim.
00:20Sadece Türkiye'de değil, koskoca Asya'da 44 milyon km2'lik büyük bir Asya coğrafyasında tek hosil.
00:31Başka bir keşif yok bu bölgede.
00:32Mozazarus Hoffmanni özellikle Kastamonu için, Devrekani için mutlaka sahiplenilmesi gereken önemli bir fosil lokalitesi ki burayı bir jeosit noktası haline de mutlaka getirmemiz lazım.
00:53Dünya'da burası 6. lokalite.
00:57Daha sonra 2014 yılında İtalya'da da bulundu bu fosil 7. bir lokalite olarak ama hala hazırda Anadolu'da ve Asya'da ilk olma özelliğini korumaya da devam etmekte.
01:12Dünya'da sadece 95 milyon yılla 65 milyon yıllık geçmiş dönemde 30 milyon yıl dünyada hakimiyetini sürdürmüş ve 65 milyon yıl önce de yeryüzünden silinmiş.
01:25Bir daha görünmüyor.
01:2726 yılı önce yani 1999 yılında bulunduğu lokaliteyi gösteriyorum.
01:33Devrekani Kastamonu Beyler Barajı Üst Savak veya bir diğer ismiyle Taşkın Savak dediğimiz bir baraj lokalitesinin kazı alanında, inşaat alanında bulunmuş olan bir fosil.
01:46İskelet yapısı koskoca 17 metre uzunluğunda aşağı yukarı neredeyse buradan salonun en uç köşesine kadarki büyük bir alan Şene bölgesinden kuyruk bölgesine kadar devasa bir canlı.
02:01O dönemin okyanuslarının ve denizlerinin en gigantik canlısı yani en iri canlısı.
02:06Bu lokalite kazılmaya başlayıp da kamyonlara dolduruldukça iş makineleri tarafından büyük bir kısmı o devasa kemikler, kaburga kemikleri, kuyruk kemikleri ve kafatasının diğer parçaları kamyonlara doldurularak götürülmüş bir yere bırakılmış, atılmış.
02:29Ben tesadüfen işte o kamyondan mı düştü yoksa kepçeden mi düştü?
02:33O 60-70 santimetrelik iki parça ile 30 santimetrelik iki parça ya tesadüf ettim lokalitede.
02:42Baktım ki kıyısından köşesinden kemiksi dokuya sahip bir takım çıkıntılar var, bir takım materyaller var.
02:49Şüphelendim ve onun üzerine çekicimle kırmaya başladım.
02:57Çene ve çeneye bağlı 6-7 santimetre uzunluğunda dişleri, dişlerle karşılaştım.
03:04İşte bakın bu dişleri örten kalıp dediğimiz kısım da şu.
03:09Fosilin kendisi bu.
03:10Bunu örten, gizleyen, kayanın içerisinde kalan kısım da şurada gördüğünüz bakın dişlerin kalıbı, şu çenenin kalıbı.
03:16Burada gördüğünüz de 60-70 santimetre uzunluğundaki en iri parça ve bu parçada da gördüğünüz gibi uzunca bir çene kemiğini görüyorsunuz.
03:30Tamamen taşlaşmış vaziyette ve şurada görmüş olduklarınız da 6 santimetre, 7 santimetre uzunluğunda dişler.
03:36Bu dişlerden herhangi bir tanesini, tabii ben bu keşfi yaptıktan sonra doğrudan doğruya mozozarlar üzerine uzman değilim ben.
03:44Bunun üzerine Fransa Doğa Tarihi Müzesi'nden bir dinozorcu hocamıza ulaştım öncelikle.
03:51O söz konusu Doğa Tarihi Müzesi'nde bu işlerin uzmanı olan bir bayan olduğunu söyledi.
03:58Bir bayan bilim adamı olduğunu söyledi.
03:59Nathalie Barde isimli.
04:01Onunla beni temasa geçirdi.
04:02Ve böylece Nathalie Barde ile temasa geçtim.
04:06Kendisini davet ettim Türkiye'ye.
04:09Ve söz konusu fosilleri bizzat Hacettepe Paleontoloji Laboratuvarı'nda inceledi.
04:16Dişlerden bir tanesini iki gün çalışarak, bizim diş taşı temizleyicileri var, temizleyici aletleri vardır ya dişçilerimizin.
04:25O aletlerle ince ince temizleyerek tek bir dişi çıkardı.
04:29Çünkü o tek diş çok önemliymiş taksonomik açıdan.
04:32Sistematik açıdan üzerindeki teziyinatlar, üzerindeki çizgiler nedeniyle bunun Hoffmanni olduğu oradan ortaya çıkıyormuş.
04:40Dolayısıyla bunu tür bazında binominal olarak böylece ortaya koydu.
04:45Mozazarus Hoffmanni olduğunu keşfettik böylece.
04:48Altı farklı lokalitede bulunuyor.
04:49İşte Hollanda, Belçika, Fransa, Polonya, Bulgaristan, Türkiye ve en son İtalya olmak üzere toplam yedi lokalite.
04:58Türkiye altıncı lokalite.
05:01İlk Mozazor 1780 yılında Belçika'nın Mesrih kasabasında bulunuyor.
05:06Burada bakın yine ayrıca bir iskelet yapısı içerisinde işte 4-5 insanın yan yana gelmesiyle ne kadar devasa boyutta bir canlı olduğu ifade ediliyor.
05:15Bu gördüğünüz canlı ve diğerleri de bakın karasal dinazorlar.
05:20Arasındaki boyutsal farkı ve ne kadar büyük olduğunu görebiliyorsunuz.
05:24Tabii bunlar da beslenme nasıldır?
05:26Bunlar karnevor canlılar.
05:28Yani denizlerdeki başlıca balıklarla, o devirde yaşayan amonitlerle, yengeçlerle besleniyorlar.
05:36Ve gerçekten de bulduğum lokalite yengeçler açısından, amonitler açısından ve o dönemde yaşayan denizel kabuklular açısından o kadar zengin ki.
05:48O yüzden de oralarda demek ki dolaşarak beslenme ihtiyacını gideriyormuş karasal canlılar gibi de kısa dönem sonunum gerçekleştiriyorlar.
05:58Mozazor Sohmani 99 yılında, 25 yıl önce Devrekani Kastamonu'da keşfedilmiştir.
06:05Lokalitesi Devrekani Kastamonu'nun Beyler Barajı, üst havak bölgesidir.
06:11Türkiye'de ve Asya'da ilk keşiftir bu.
06:13Yani 45 milyon kilometre karelik Asya, ki ülkeye ön Asya olarak da geçer.
06:20Bu bölgenin ilk keşfidir.
06:22Şimdiye kadar sadece Kuzey Yarıküre'de, bakın Güney Yarıküre'de hiç bulunmamıştır mozozavrular.
06:28Dünyamızın Kuzey Yarıküre'sinde keşfedilmiştir.
06:31Ülkemiz 6. lokalitedir. Bu çok önemli.
06:34Yine 65 milyon yıl öncesinde, yani en geç Kratese dönemi dediğimiz dönemde yaşamıştır.
06:41Yaş olarak da çok önemlidir.
06:44Ve mozozavrular yeryüzü okyanuslarında 30 milyon yıl hüküm sürmüşlerdir.
06:50Yani 95 milyon yıl, 65 milyon yıl arasında hüküm sürmüşlerdir.
06:54Dinozorlar ise 65 milyon yılla aşağı yukarı geriye doğru giderseniz 150 milyon yıllık bir yaşam periyoduna sahiptir dinozorlar.
07:04Şimdiye de bulunmuş en genç mozozavrus Hoffmanni'dir.
07:07Yani bundan önceki bulunan, 6 lokalitede bulunan, 7 lokalitede bulunan mozozavrular içerisinde en gencidir.
07:16En genç derken yani en son yok olan anlamında söylüyorum.
07:20Yaşadığı dönemin okyanus ve karalarının da en iri canlısıdır.
İlk yorumu siz yapın