00:00Ankara maden teknik arama genel müdürlüğü,
00:03tabiat tarihi müzesindeyiz.
00:06Büyük bir keşif yapıldığı Öğdür'ün Tuzluca ilçesi olarak,
00:09Tuzluca Belediye Başkanı olarak bu keşfi mutluluğunu yaşıyoruz.
00:13Tuzluca'da bulunan 30 milyon yıl önce nesli tükenmiş olan
00:17dev, dünyanın en büyük memeli, kara memelisi grubunda olan
00:23dev gergedan posili bulundu.
00:25Bu dev gergedan posili hali hazırda bu müzemizde koruma altına alındı.
00:33Bundan 4 yıl önce Öğdür dilimde Tuzluca ilçesinde bir çalışmaya başlattık.
00:40Ve bir parantolojik kazı yaptık.
00:43Bu kazıda da şimdi burada da gördüğünüz üzere Çankırı Çorum Ağlası'nda ilk
00:47buluntuları bulunan bir canlıdan bahsedeceğiz.
00:50Bariketeryum veya paraseteryum denilen bir canlı dünyanın en büyük kara memelisi
00:56diye geçer.
00:57Günümüzden 30 milyon yıl önce yaşamış.
00:59Başkanımızın da söylediği bilimliyesi tükenmekte tükenmiş bir canlı.
01:03Burada da müzemizde bu canlının kemiklerini burada görüyorsunuz.
01:09Şimdi Iğdır'dan alınan örneklerine de bakacağız.
01:11Burada dev gergelerinin boyutunu görüyorsunuz.
01:15Bir insan yaklaşık bir dev gergelerinin ayak hizasına denk geliyor.
01:22Ve dediğimiz gibi 30 milyon yıl önce yaşamış 10 tondan ağır yaklaşık 10 metrenin
01:2810 metre uzunluğunda bir canlı bu.
01:33Görüyorsunuz ucunda bir süt dişi var.
01:35Yavrusunun çenek yemeğini burada görüyorsunuz.
01:38Çankırıçorum ve Kağızman ve Tuzuca'da bu canlının örneklerine, fosil canlılarla bulundu.
01:47Tuzuca bu konuda çok önemli.
01:48Anadolu'ya girilen ilk, aslında Anadolu'nun kapısı olarak adlandırılan Tuzuca'da
01:55ilk Alhanlı köyünde bulunan fosilleri biz şimdi göreceğiz.
02:00Bu da yine çok kıymetli hem dünya adına hem ülkemiz adına.
02:04Seneye de 2026 yılında bu canlıyı ayağa kaldıracağız.
02:08Dünyada iki yerde vardı.
02:10Birisi bu Afganistan tarafında yok oldu.
02:14Şimdi de ülkemizde olacak çok kıymetli örneklerden biri.
02:20Ve şu anda huzurunuzda 30 milyon yıl öncesine dokunuyoruz.
02:24Doğru mu müdürüm?
02:25Doğrudur.
02:26Ve Iğdır'dan, Tuzuca'dan.
02:27Tuzucalı, Tuzucalı hemşerimiz 30 milyon yıl yaşında.
02:33Bunlar da ondan önce o tuzu oluşturan görüntü aslında kenarlarında yaşayan canlılar.
02:39O suyu içen canlılar.
02:40Emrah.
02:412016'yı da.
02:42Evet.
02:432016'lı yıllarda araştırma hekim, meta grubu olarak gidildi.
02:47İlkin bulunan örneklerden bir tanesi humerus dediğimiz kol kemiği üst kısmı.
02:53Yani bu kolun üstü oluyor değil mi?
02:54Aynen sadece üst kısmı.
02:56Kolun üst kısmı.
02:56Ve bu da aynı şekilde kolun alt kısmı olarak.
03:00Yani bu zaten bahsettiğimizde de 10 metre uzunluğunda, 5 metre yüksekliğinde bir canlılarla bahsediyoruz.
03:06Evet.
03:08Başkanım bu Anadolu için çok önemli bir tür.
03:10Anadolu'nun özellikle oligosal döneminde paleoekolojik, nasıl söyleyeyim?
03:17Paleo-coğrafi.
03:18Evet.
03:19Paleo-coğrafi.
03:20Burası çene kısmı mı?
03:22Başkanım bu da...
03:23Dişleri var burada.
03:25Başkanım bu da aynı dönem yaşamış.
03:27Başka bir gergilerle var.
03:29Bu da tuzu değil mi?
03:30Bu da tuzu değil mi?
03:30Aynen.
03:31Normalde bunun ağzı muhtemelen daha büyüktür.
03:33Muhtemelen bu da yavru bir gergedanın çene kemiği muhtemelen.
03:36Dişlerine dokuruyoruz.
03:3830 milyon yıl önce...
03:40Biraz yakınlaşabiliriz bu dişlerinin alt çenesi değil mi?
03:43Yavru gergedan.
03:45Kafatası alt çene kısmı.
03:47Üst çenesi.
03:48Üst çenesi.
03:49Üst çenesi.
03:50Evet.
03:51Yani bunu aslında bu canlı şöyle duruyor.
03:53Evet.
03:54Anatomik pozisyonu böyle.
03:56Evet.
03:56Yani yüz kısmı.
03:58Omuz arsızların gibi beraberinde sıralı bir şekilde infütü dediğimiz, yatar pozisyonda
04:04biz denk geldik bu türe.
04:05Aynı gördüğünüz gibi bu düzende keşfedildi.
04:10Bu şekilde de koruma avuçları arındı.
04:12Önümüzdeki yıllarda diğer yabancı araştırmacılarla birlikte muhtemelen yayın aşamasında
04:19başlayacağız.
04:20Bu konuda Türkiye'de maalesef ki çalışan yok ama uzmanlaşacak insanları da, arkadaşları
04:26da bekliyoruz, hocalarımızı da bekliyoruz bu konuda.
04:28Bariketaryum ve gergelen konusunda.
04:32İlerleyen yıllarda Emrah Bey'in de dediği gibi güzel yayınlar yapacağız.
04:36Tuzucaya gerçekten bilim turizmini de aslında getirecek olan önemli örneklerden biri.
04:44Başkanımıza teşekkür ederiz.
04:46META Genel Müdürlüğü olarak bölgede çalışmamıza o kadar bize fayda sağladı ki, kurum olarak da
04:53hep teşekkür ediyorum, şahsım olarak da teşekkür ediyorum.
04:56Ben teşekkür ediyorum, teşekkür ederim.
04:57Sağ olun.
04:57Yani bölgede...
04:58Emeklerize sağlık.
04:59Sizin de aslında emekleriniz çok büyük.
05:01Bu konuda bilimi, ülkemizin ve tüm dünyanın bilimini aydınlatmak sizlerin de öne yapıldığı
05:10çok teşekkürler, sağlık, sağ olun.
