- 3 months ago
- #amazingearth
- #wildsurvivors
- #africa
Aired (October 17, 2025): Go beyond borders and witness life in the African wild. “Wild Survivors” takes you on an unforgettable journey through nature, relationships, and the beauty of survival. #AmazingEarth #WildSurvivors #Africa
Category
😹
FunTranscript
00:00To be continued...
00:30Pag niligawan o naging siyota ng isa, off limits na yung iba.
00:34May broco din sa Animal Kingdom pero iba ang kanilang usapan.
00:39Alamin natin sa kwentong amazing number 5,
00:42Asawa ko ang asawa mo.
00:45Magdamag na natulog ang lalaking babu na ito sa isang ebony tree sa gilid ng Luangua River.
00:52Naging ligtas siya mula sa mga predator pero ngayon oras na para bungaba siya para kumain at maghanap ng maliligawan.
00:59Bahagi siya ng isang malaking tropa na may higit sa 70 babuns.
01:04Sa kanila, hindi uso ang one and only.
01:07Kahit sino ay pwede magkaroon ng maraming kapareha.
01:11Pero kahit tanggap ng lahat ang ganitong sistema, may selusan pa rin nangyayari.
01:16Dito kasi, ang mga makakapareha nila ay depende sa ranggo nila sa tropa.
01:20Ang mga unggoy na may mas mataas na ranggo ay mas matatapang at malalakas.
01:26Kaya lang, ang binata, mababa pa ang ranggo.
01:29Sarhento kumbaga.
01:30Nakuha ng isang alpha female ang atensyon ng binata.
01:35Naghahanap ng boy toy ang alpha female na unggoy kahit may asawa na siya.
01:40Isang dominanting lalaki na general kuubasta ang sumusunod sa babae, binabakuran siya.
01:48Dahil mababa ang ranggo ng ating bida, alam niyang hindi niya kayang tapatan ng mag-isa ang malaheneral na alpha male.
01:56Pero si sarhento, may lihim na diskarte.
01:59Isang butas sa sistema.
02:03Nakipagtandem siya sa dalawa pang mababa ang ranggo ng lalaki.
02:07Sa tulong ng mga kapwa niya sarhento, pwede niyang maagaw ang babae.
02:13Sama-samang inatake ng tatlong sarhento ang hinarap.
02:16Tatlo laban sa isa, hudetana.
02:20Walang magawa, umatras.
02:22Umipekto ang diskarte ng bingatang sarhento.
02:27Sa tulong ng dalawa pa niyang kakampi, napalayas nila ang general.
02:32Pero sa kabila ng lahat, hindi pa rin siya nakatsamba.
02:37Naunahan pa siya ng kakampi niya.
02:39Pero okay na rin, baka magamit pa rin ang samahan nila sa susunod.
02:43Ang pakikipagtulungan ng mga mabababang rangko ng baboons ay nagbibigay sa kanila ng pagkakataong talunin ang mga alpha male ng hindi gaanong nasusugatan.
02:54Mas tumaas ang tsyansa nilang magkaanak.
02:59Mas magiging matagumpay ang maraming hayop kapag nagtutulungan sila kesa kung mag-isa lang silang kikilos.
03:06Sabi bandang ibaba ng Luangua River, nagkikita-kita magkakapatid na to.
03:11Hindi tulad ng mga ungkoy, ang mga lalaking leon na ito ay bubuo ng isang samahang panghabang buhay.
03:20Bata pa sila at manipis pa ang mga buhok nila pero may sarili na silang samahan ng leon o pride.
03:27Kailangan nilang maprotektahan ang mga kapareho nila mula sa ibang lalaking leon na baka buwag din ang kanilang samahan at maaaring patahin ang mga magiging anak nila.
03:36Pag nangyari yun ang mga inang leon, papayag lang magkaanak sa mga bagong dating.
03:44Habang nagroronda sila, umiihi sila at kinakayo ng lupa.
03:49Isang malinaw na mensahe sa mga gustong umagaw sa teritoryo nila, huwag nyo kaming subukan.
03:55Naririnig ang mga atungan nila hanggang limang milya sa buong lambak.
03:59Malinaw na mensahe sa mga kalaban na sila ang boss nito.
04:04Pwedeng taon ang itagal nila sa tuktok pero pwede rin namang ilang buwan lang.
04:09Kaya kailangan nilang makipagtalik ng madalas at agad-agad habang may oras pa.
04:15Isa sa mga lioness ay nahiwalay sa pride.
04:19Kilala na siya na mga lokal na scientist at may suot siyang radio collar.
04:23Ramdam na mga lalaki na handa na siyang makipagtalik.
04:26Pero hindi pa siya naglalabas ng itnog na maaaring ma-fertilize.
04:32Tulad ng ibang pusa, kailangan makipagtalik ang mga leon para matrigger ang ovulation.
04:38Ang alpha male ang unang kumilos habang naghihintay ang kapatid niya.
04:43Habang nakikipagtalik siya, ang mga tinig sa ari niya ang nagsistimulate ng hormone production sa lioness.
04:50Masakit yung proseso.
04:51Pero rin ang kailangan para ma-inabas ang tiktok niya.
04:55Sa loob ng apat na araw lang pwedeng mabuntis ang babae.
04:59Habang magkalapit sila, susubukan niyang makipagtalik tuwing labing limang minuto.
05:05Pwede siyang umabot na mahigit 150 times sa mga susunod na araw.
05:09Habang mas madalas ang pagtatalik, mas lumalakas ang hormone surge ng babae,
05:14mas mataas ang tsansa ng ovulation.
05:16Gagawin ang lalaki ang lahat para siguraduhin mabuntis niya ang babae hanggang sa mapagod siya.
05:25Pag napagod na ang alpha male, papalit ang kapatid niya.
05:29Sa pagtutulungan nila, may may iwang bantay sa kanilang teritoryo.
05:34At dahil sa alyansa nilang magkapatid, mas napapanatili nilang buo ang pride at buhay ang mga anak nila.
05:40Kahit sa animal kingdom, ang mga relationship status, complicated.
05:45Meron sa kanilang walang balak mag-settle, ang gusto lang laging may kakahadol.
05:50Meron din namang single forever para matulungan ang mga magulang.
05:54Kilalanin natin sila sa kwentong amazing number 4, ang matandang dalaga at ang playboy.
06:00Sa kasagsagan ng summer, natutuyo ang mga ilog sa lambak.
06:05Sinusulit ito ng mga white-fronted bee-eater.
06:08Kinukukay nilang lupa sa pampang, dunubutas at ginagawang bahay para sa buong kolwi na umaabot ng 200 na ibon.
06:17Bawat kolwi, binubuo ng hanggang 20 pamilya.
06:21Pero iilan lang sa mga ibon ang aktwal na nagpaparami.
06:24May hirap magpalaki ng sisiw sa ganitong kondisyon.
06:27Kaya lahat ng tulong kailangang talaga ng mga magulang.
06:31Kaya nilang mangitlog ng hanggang lima.
06:33Pero kung may isang hinakailang na makakalabas ng ugad ng buhay, mas kwerte na sila.
06:39Isang taon na ang sisiw nito.
06:41Pinili niyang manatili kasama ang mga magulang niya kahit pwede na siyang magkaanak.
06:46Ang mga white-fronted bee-eater ay Patriot Local.
06:49Ibig sabihin, ang mga lalaki ay nananatili sa sarili pamilya.
06:53Ang babaeng sisiw naman, pwede na sanang lumipat sa ibang pamilya at magkaanak na rin.
06:58Pero dahil sobrang hirap magpalaki ng sarili niyang sisiw, minsan mas may saisay na manatili at tumulong muna sa magulang.
07:07Kung hindi siya alis, makakatulong siyang doblehin ang tsansa ng mga kapatid niya na mabuhay.
07:13Tutulong siya sa pagbibigay ng pagkain, paglimlim at pagdepensa ng pugad laban sa mga manggalagit.
07:20Maaaring isang tabi niya ang pagkakataong magparami ngayong taon.
07:23Pero sa pagtulong niya sa pagpapalaki ng mga kapatid niya, naipapasa pa rin niya ang mga jeans niya.
07:30Kalahati ng jeans niya ay pareho sa mga kapatid niya.
07:33Kung tutusin, ganun din ang mangyayari kung magkaanak siya.
07:38Hindi lahat ng species sa Luangwa kasing friendly na mga bee eater.
07:43Ang lalaking slender mungus na ito, madalas mag-isa lang.
07:48Malapit ang teritoryo niya sa isang tuyot na lagun.
07:52Okay, maghanap ng pagkain dito.
07:54Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit nandito siya ngayon.
07:57Kasama sa teritoryo niya, ang bahay ng ilang mga babae.
08:02Hindi tulad ng mga white-fronted bee eater,
08:04hindi siya nakikipagtulungan sa iba pang mungus maliba na lang kung manliligaw siya.
08:10Niro-ronda ng playboy na ito ang mga bahay ng mga babae.
08:13Sinisilip kung sino ang gusto nang magpaligaw.
08:16Swerte siya ngayon. Ready ng magkaanak ang mabaing ito.
08:20Sa loob ng halos isang linggo, susundan ng playboy ang dalaga.
08:24Tuwing titigil ang babae, susubukang makipagtalik ng lalaki.
08:30Pag wala na sa mood makipaglambingan ang babae,
08:33maghahanap na ng ibang susundan ang lalaki.
08:36Playboy talaga.
08:37Pipilitin niya makipagtalik buong taon pero mas patanino ang babae.
08:41Pwedeng manganak ang babae ng dalawang beses sa isang taon.
08:44Kaya isinisikap niyang itiming ng mabuti yun.
08:47Pagkatapos ang 60 days, kapag ipinanganak na ang mga anak niya,
08:51magiging ibang-iba na ang Luangwa Valley.
08:54Para daw mas makilala mo ang isang tao,
08:56puntahan mo yung bahay niya para makita kung maayos ba siya o magulo.
09:01At kilalanin mo ang pamilya niya para may idea ka kung ano ang papasukin mo.
09:05Sa mundo na mga hayop, ganyan din sila.
09:08Silipin natin ang getting to know you stage na mga bina sa kwentong amazing number 3,
09:13Bugad ng Pag-ibig.
09:16Pagdating ng Nobyembre, dumadating na ang unang ulat.
09:22Dahil dito, may nabubuong mala fairytale na love story.
09:26Natitrigger kasi ang mga anay na gumagawa ng pakpak
09:29sa loob ng kanila mga palasong putik laghanap sa paligid ng Luangwa Valley.
09:34Pag lumubog ang araw, lumalabas sa dilim ang mga anay na may pakpak.
09:39Milyon-milyon sila.
09:41Lumilipad sila para maghanap ng asawa.
09:43Magkadugo silang lahat kaya dumadayo pa sila sa ibang kolonya
09:48para makahanap ng mapapangasawa na hindi nila pinsan o kapatid.
09:53Lahat ng kolonis sabay-sabay na lumalabas tuwing umuulan
09:56para mas malaki ang sansa nilang makahanap ng kanilang makakapareha.
10:01Pagsigurado na silang hindi sila magkamag-anak,
10:04bababa sila para maglagas ng kanila mga pakpak.
10:08Gumagamit ang prinsesa ng chemicals mula sa tiyan para mapansin ang prinsipe.
10:13Mababanguhan ang prinsipe ang malapit sa kanya.
10:15Hahabulin ito ang prinsesa at hahamplusin ang kanyang tiyan gamit ang antena.
10:21Tinitignan niya kung magkamag-anak sila.
10:23Ang galawang ito ay tinatawag na tandem running.
10:26Kapag sigurado na silang hindi sila magkamag-anak,
10:29yung prinsesa na ang mangunguna sa paghahanap ng pugan.
10:33At doon na silang magtatatag ng bagong kolonis kung saan sila magpaparani bilang hari at reyna.
10:38Hindi siguradong magtatagal ang kanilang palasyo pero
10:41dahil marami silang naghahanap ng mapapangasawa,
10:44siguradong may ilang magtatagumpay.
10:46Para sa mga anay, paramihan ang laban.
10:50Pagdating ng tag-ulan, magkakaroon ng malaking pagbabago ang Luangwa Valley.
10:55Yung mga hayop na nagka-anak ngayon,
10:57habang maraming pagkain, may magandang tsansa na mabuhay ang mga anak nila.
11:02Para sa mga seasonal breeder na ito,
11:04ang paghanap ng kapareha ay tungkol talaga sa tamang timing.
11:09Para sa lalaking mask weaver na ito,
11:11full swing ang mating season.
11:14Kasama niya ang ibang lalaking tumatambay sa lagoon.
11:18Makikipagtalik siya sa maraming babae.
11:20Isang strategy na ginagawa lang ng 2% ng lahat ng mga ibon.
11:25Nakagawa na siya ng maraming pugad.
11:27Gagamitin niya ang mga yan para maakit ang maraming babae.
11:31Pag may pugad, may pag-asa.
11:33Pwede siya makipagtalik sa isang lusaya ng babae sa isang buong season
11:37at pwede umabot ng 50 ang magiging itlog nila.
11:41Pero bago yun,
11:42kailangan patunayan niya muna na mas magaling siya kaysa sa kanyang mga kaliban.
11:47Temporary lang ang itim niyang maskara at makukulay na balahibo.
11:51Ito ang breeding plumage para ipakita na malakas at malusog siya.
11:57Pero hindi lang sa itsura siya ija-judge.
12:00Ang colony ay parang arena kung saan nagkukumpetensya ang mga lalaki para makuha ang atensyon ng babae.
12:07Ang tawag sa strategy na ito ay blacking.
12:11Dahil sa dami na pagkain, imposibleng para sa kanya na depensahan ang teritoryo.
12:17Kahit naglalaban-laban sila ng mga karibal niya,
12:20mas okay na magkaisa sila para pumunta na lang ang mga babae sa kanila.
12:25Pagkaway niya ng pakpak, may babaeng lalapit sa pugad niya.
12:29Sisilipin muna ng babae ang pugad ng kapitbahay niya pero hindi pumasa yun.
12:35Kailangan niya magsipag at kamitin lahat ng lakas niya para mapansin siya ng babae.
12:41Tinignan pa ng babae ang isa pang kapitbahay.
12:45Rejected ulit.
12:47Sa wakas, tinanggap siya.
12:49Nahanap niya ang kaparehan niya.
12:51Ngayon, kailangan pa niya humanap ng sampu pa.
12:54Ang babaeng sing-sing pari ng Afrika, gustong-gusto ng magka-boyfriend
12:59pero bago niya ibigay ang matanis niyang oo,
13:02may isang kondisyon siya na makipagrambulan muna ang lalaki sa kanya.
13:07Sila ang ating bida sa kwentong amazing number 2,
13:09Mr. Manliligaw at Miss Pakip.
13:12Sa Luangua Valley, kapag rainy season, halos araw-araw ang buhos ng ulan.
13:18Dahil sa malakas na ulan kagabi, aktibo ngayon ang mga milipid o sing-sing pari.
13:25Perfect timing ito para sa mga lalaki na maghanap ng kapareha.
13:28Pero dahil mahina ang mata niya, makikiramdam na lang siya
13:31gamit ang antena para gumapang sa lupa.
13:34Ang bawat babae raw ay may iniwang chemical trail para masunda ng lalaki.
13:39Para siguradong may maabutan,
13:41mabilis ang gapang ng lalaki.
13:43Mga isa't kalahating beses ang bilis kumpara sa babae.
13:46Kapag nahuli na niya, hindi agad papayag yung babae.
13:52Kailangan niya munang piliting iunat at buksan ito.
13:56Yung pagtanggi ng babae ay parang test.
13:59Kung kaya siyang matigilan,
14:01hindi siya sapat na malakas para maging tatay ng mga anak neto.
14:04Pero ayun, na-convince din niya sa huli.
14:08Gamit ang espesyal na paa na tinatawag na gonopod,
14:12binubuksan niya ang parte ng katawan kung saan nandoon ang ari ng babae.
14:16Tapos, binabaliktad niya ang sarili niyang reproductive organs
14:20at itinapasok para mailipat ang sperm.
14:23Pagkatapos, maghahanap pa ulit ng ibang kapareha si lalaki
14:28habang si babae naman ay maghahanap ng lugar para mang itlog.
14:33Para sa mga seasonal breeders,
14:35mahalagang hintayin muna ang tag-ulan bago mag-mate.
14:38Kasi kung hindi malambot at basa ang lupa,
14:41hindi magagawa ng babaeng sing-sing pari ang tugad niya.
14:45Maintriga ang love life sa Animal Kingdom.
14:47Iba-iba kasi ang setup ng mga relasyon nila.
14:49May mga stick to one at meron din namang kung mag-asawa,
14:52may maramihan.
14:53Tulad na ang mga zebra,
14:55si Mr. Maraming misis.
14:57Ang mga problema,
14:58yung ibang lalaking zebra,
15:00nakukuha pang kumorma sa asawa na may asawa.
15:02At yan ang pinagmulan ng gulo
15:04sa ating kwentong amazing number one.
15:07Hoy,
15:08yung misis kuya.
15:09Ang dating tigang nakapatagan ay punong-punong na
15:12ng matataas na dabo.
15:14Paboritong pagkain ito ng mga zebra.
15:1785% na mga baby zebra ay ipinapanganak tuwing tag-ulan
15:21dahil tumatagal na halos isang taon
15:24ang pagbubuntis,
15:25ngayon nag-honeymoon ang mga mag-asawa.
15:28Ang stalyo na ito ay may aning na misis
15:31na may kanya-kanyang anak.
15:33Kinidnap niya ang bawat isa
15:34noong kabataan pa lang nila
15:35at mananatili sila sa kanya
15:37hanggat kaya pa niyang ipagtanggol
15:40ang mga ito.
15:40Sampung taong gulang pa lang siya ngayon
15:42at nasa rurok pa ng lakas
15:44pero pwede pa siyang mabuhay
15:46ng isa pang dekada.
15:48Dahil sa kanya,
15:49mas maraming oras ang kanya mga misis
15:51para mag-alaga ng mga anak.
15:54Kapalit noon,
15:55siya lang ang pwedeng makipagtalik sa kanya.
15:58Pero syempre,
15:59hindi ibig sabihin na titigil na
16:00mga binatang zebra sa pagsubok.
16:03Ang pinakamalaking tsansa
16:05ng binatang zebra para magkaanak
16:07ay makipagtalik sa isa
16:09sa mga misis ng stalyon.
16:12Pero kung successful siya
16:13makipagtalik sa isang babaeng zebra
16:15na buntis na,
16:16kusa nitong ipapanganak
16:18nang wala sa oras
16:19ang dinadala.
16:20At yan,
16:21ang ayaw na ayaw mangyari
16:22ng stalyon.
16:25Pagdagula na!
16:31Sinungga ba ng stalyon sa lieg
16:32ang binata?
16:33Pero hindi umatras
16:35ang mga batang zebra.
16:37Mukhang patas lang ang laban.
16:38Lamang ang stalyon sa binata.
16:45Naprotektahan niya
16:46ang mga misis niya
16:47kaya siya pa rin
16:48ang nag-iisang mister
16:50na kanyang anim na misis.
16:52Pero lagi may bagong kalaban
16:53na dadating kapag
16:54ganyan talaga kahirap
16:56ang pag-iibig.
16:57Ang pagtatalik
16:58ay sandali na.
17:00Sa kato ng mga hayop,
17:02eto ang nagtutula
17:03kung paano sila kikilos
17:04sa halos buong buhay nila.
17:06Para sa mga hayop na ito,
17:09importante yung magpatuloy
17:11ang kanyang lahir.
17:12Kung hindi nila ito magagawa,
17:14para bang wala na rin
17:15sa isayang lahat.
17:17Para sa kanila,
17:17ang laban para sa pagbuo
17:19ng isang pamilya
17:20ay nakamamatay
17:21kahit na may magandang dahilan.
17:24Pero bakit nga ba
17:24kailangan pang dumaan
17:26sa ikawan
17:27na nauuwi naman
17:28sa bakbakan ng magkaribang?
17:31Ang sagot,
17:32diversity
17:33o pagkakaiba-iba.
17:34Ang paghahalo ng team
17:36ay nagudurot
17:38ng iba't ibang bagong katani
17:39at mga katani
17:40ang pwedeng magmigtas
17:42sa isang dahi
17:43kahit ano pang pagsubok
17:45na dalang
17:45na pinabakasak.
18:06ang pagkakasak.
18:07Ang pagkakasak.
18:08Ang pagkakasak.
Comments