Paglabas ng mga sinkhole kasunod ng magnitude 6.9 na lindol, bunsod ng "karst subsidence," ayon sa MGB

Saksi is GMA Network's late-night newscast hosted by Arnold Clavio and Pia Arcangel. It airs Mondays to Fridays at 10:20 PM (PHL Time) on GMA-7. For more videos from Saksi, visit http://www.gmanews.tv/saksi.

#GMAIntegratedNews #KapusoStream

Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA Integrated News Portal: http://www.gmanews.tv
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews

GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Transcript

00:00Lord, please send some help.

00:09Nagsulputan ang mga sinkhole kasunod ng Magnitude 6.9 na lindol sa Cebu.

00:13Ay sa Mines and Geosciences Bureau, posibleng ang mga sinkhole sa mga lugar na mayaman sa limestone.

00:19Paano nga ba matutukoy kung may sinkhole sa iyong lugar?

00:23Alamin, sa pagsaksi ni Nico Wahe.

00:26Kasunod ng Magnitude 6.9 na lindol na yumanig sa iba't ibang bahagi ng Visayas,

00:35maglabasan ang mga sinkhole sa Northern Cebu.

00:37Sa inalabas na impormasyon ng Mines and Geosciences Bureau,

00:41karst subsidence ang dahilan ng paglabas ng mga sinkhole.

00:45Ayon sa MGB, karst area ang Northern Cebu kung saan ang lupa ay mayaman sa limestone.

00:51Sa loob ng libo-libong taon, natunaw ang limestone.

00:54Kaya nagkakaroon na anilan ang malawak na cave system sa ilalim ng lupa.

00:59Ang malakas na lindol ang naging trigger o nagpabagsak sa mga may hinambahagi sa ibabaw ng cave system.

01:05Nagresulta yan sa sinkhole.

01:07Ayon sa dating chief geologist ng MGB na si Liza Socorro Manzano sa Pilipinas,

01:13marami raw talagang karst area o yung lugar na maraming limestone.

01:17Gaya raw sa buhol, nanianig din ang malakas na lindol noong 2013.

01:2075% daw ng lupa sa buhol ay may limestone.

01:25Patuloy raw na minamapan ng MGB ang mga sinkhole sa bansa bilang bahagi ng kanilang mandato.

01:29Ang sinkholes ay pwede sa plain, pwede sa bundok, pwede sa dagat.

01:36We have sinkhole in the submarine, mga blue holes na tinatawag, coastal area.

01:41So anywhere basta may cross.

01:43Basta may limestone.

01:44Kaya kailangan daw talagang suriing mabuti ang lupa bago magtayo ng mga struktura.

01:50Dapat siguro yung mga site kailangan ma-survey using the ground penetrating radar so that malalaman po ano yung mayroon sa ilalim.

01:59The MGB can also advise kung pwede na ba itong tabunan na kasi mayroong hindi pwedeng tabunan.

02:07Mayroong pwede naman tabunan.

02:09Bukod sa car subsidence, isa pang nagiging sanhin ng sinkhole ay human-induced o gawa ng tao.

02:32May ilang paraan din daw para malaman ng publiko na may sinkhole sa kanilang lugar, lalo kung ito ay limestone area.

02:38May makikita kang depression, circular depression, pero not all the time circular eh kasi kung tectonic, seismic, may fault.

02:47Minsan naging spherical o minsan nga nagiging rectangular eh kasi nagpa-follow siya ng fractures ng rock.

02:56Kapag din daw ang area ay puro damo lang at hindi tinutubuan ng matataas na punong kahoy, posibleng may sinkhole ito.

03:03Pwede rin daw indikasyon ng sinkhole ay ang presence ng balete tree.

03:06Pwede siyang hollow sa ilalim. Not necessarily sinkholes, pwede rin cave system or cave opening.

03:13Ang mga hairline crack din daw sa mga bahay na unti-unting lumalaki ay indikasyon na posibleng may sinkhole sa ilalim.

03:20E sa Metro Manila, posibleng nga bang lumabas ang mga sinkhole sakali mang dumating ang the big one?

03:26Ah, no. Ang prone sa lalo na sa medyo malapit sa dagat at medyo mga mabuhangin na waterlog shallow ang groundwater level,

03:39liquefaction ang pwedeng mangyari sa Metro Manila.

03:43Ibig sabihin ng liquefaction, yung lupa na basa o malambot biglang nagiging parang putik o tubig kaya lumulubog o natutumba ang mga bahay at gusali.