00:00Bukod sa flood control projects,
00:02sinabi ng UP National College of Public Administration and Governance,
00:06na dapat ding bussin ang tinatawag nilang
00:08Shadow Flood Control Budget ng DPWH.
00:12Nakapalob daw dyan ang maintenance,
00:14road construction at disaster resilience
00:16na konektado rin sa pagkontrol ng paha.
00:19May unang balita si Darling Kai.
00:24Sa gitna ng pagsisiyasat sa mga maanumalyang flood control projects,
00:28tila may hindi raw tayo napapansin.
00:32Sa pag-aaral kasi ng UP National College of Public Administration and Governance,
00:35o UPNCPAG,
00:36tip of the iceberg pa lang daw,
00:38o kakarampot na bahagi pa lang ito
00:40ng mas malalim na issue sa korupsyon.
00:43Bukod daw sa mga ponong nakalaan para sa flood management program ng DPWH,
00:47may 115.26 billion pesos na flood control budget
00:51na tinawag nilang Shadow Flood Control Budget.
00:54Tinamit lang namin yung term na shadow
00:57kasi nakikita lang yung flood management program.
01:02Sa budget kasi ng DPWH,
01:03meron silang flood management program.
01:05At doon lang nakafocus,
01:06yun yung 250 billion.
01:08Pero meron din silang yung tinatawag na
01:10convergence and special support program.
01:14At nandun,
01:15sa loob nun,
01:16may mga iba-ibang programa.
01:17Ang sabi ng UPNCPAG,
01:20tuloy-tuloy ang paglaki ng Shadow Flood Control Budget
01:22mula 2022 hanggang 2025.
01:25Karamihan daw sa pondong yan,
01:27nakalaan para sa pagpapagawa o maintenance
01:29sa mga dike,
01:30revetment,
01:31riverbank protection,
01:32drainage system,
01:33at iba pa.
01:33Ipinapakita raw nito
01:35ang malaking bahagi ng flood control spending
01:37ay nangyayari sa labas
01:39ng pangunahing programa para rito.
01:41Dagdag ng UPNCPAG,
01:43pwedeng maituring na flood control projects
01:45ang mga kalsada.
01:46Malinaw raw na nakasaad
01:47sa General Appropriations Act o GAA
01:50na ang lahat ng road infrastructure projects
01:52ay dapat mayroong sapat na drainage system
01:55at isinasaalang-alang
01:56ang mga pagulang dulot ng climate change.
01:58Kaya sa loob ng maraming dekada,
02:01ipinatutupad daw ng DPWH
02:03ang pinakamalalaking flood control project
02:06sa bansa
02:06sa pamamagitan ng mga proyekto sa kalsada.
02:09Ngayong 2025,
02:11P541.98 billion pesos
02:14ang budget para sa road programs.
02:16Practically,
02:17yung road construction
02:18is the single biggest investment natin
02:22for flood reduction.
02:25But it is not really reported as such.
02:27Diba?
02:28Kasi nakafocus lang dun sa mga dikes and dams
02:30when in fact sa batas
02:32nakalagay na ang mga kalsada
02:33ay para talaga din
02:34mabawasan ang pagbaha.
02:36Dapat din daw tignan
02:37ang mga tulay na iniutos sa GAA
02:39na dapat ay kakayanin ang epekto
02:41ng lindol at ibang kalamidad.
02:43Tuloy-tuloy rin daw ang paglobo niyan
02:45mula P20 billion pesos noong 2011
02:47hanggang P248.8 billion pesos
02:50ngayong 2025.
02:51Yung mga probinsya
02:52na may mga pinakamaraming number of projects
03:00na flood control.
03:01Sila din yung mga probinsya
03:02na may pinakamalaking damage
03:07from the different disasters.
03:10Kung talagang ang pagbuo ng mga projects na yun
03:13is to reduce,
03:14dapat mababawasan rin yung impact.
03:17Pero sa data na nakita namin,
03:19walang ganong epekto.
03:23Halimbawa,
03:24ang albay na nagbuhos
03:25ng mahigit P16.2 billion pesos
03:27para sa 273 flood control projects
03:30mula 2018
03:31nagtala ng pinakamalaking pinsala
03:34sa infrastruktura sa bansa
03:35na nagkakahalaga ng P7.3 billion pesos
03:38sa loob ng 6 na taon.
03:40Panawagan ng UPNC PAG,
03:43lawakan ng Independent Commission for Infrastructure
03:45ang kanilang investigasyon.
03:46Dapat din daw siguruhin
03:48ang pagpapatupad
03:48ng mga pangmatagalang reporma
03:51para mapigilan ng korupsyon
03:52sa mga programang may kinalaman
03:54sa infrastruktura.
03:55Opesyal na raw ipinadala ng UPNC
03:57pag ang findings
03:58sa kanilang pag-aaral sa DPWH.
04:00Plano rin daw nilang magsumite sa ICI.
04:02Sa isang mensahe,
04:04sinabi ni DPWH Secretary Vince Dizzo
04:06na hindi niya pa nakikita
04:08ang item sa 2025 budget.
04:10Pero,
04:10ire-recommenda raw niya sa ICI
04:12na siya sa atin ito.
04:13Isasama rin daw niya ito
04:15sa sarili nilang investigasyon sa ahensya.
04:17Patuloy na hinihingi ng GMA Integrated News
04:20ang panig ng ICI.
04:21Ito ang unang balita.
04:23Darlene Kai para sa GMA Integrated News.
Comments