00:00Özellikle sitelerde son zamanların en önemli gündem maddesi aidatlar, aidat fiyatları kiralarla yarışır hale geldi ve 2022'den bu yana da yaklaşık %400 bir artış gerçekleşti.
00:17Tabi bu oranların da değiştiği yerler var ama zaman zaman belli bazı sitelerde özellikle İstanbul'un bazı çevrelerinde eylemlere varan sonuçlar da doğurdu aidat fiyatlarının yükselişi.
00:30Şimdi bu konuyu konuşacağız.
00:31İstanbul'da, Türkiye'de aidat fiyatlarından dolayı kimler yer değiştirmek zorunda kaldı?
00:38Konunun uzmanına soracağız.
00:39Gayrimenkul uzmanı Olcay Selvi ile birlikteyiz.
00:42Hoş geldiniz diyelim yayınımıza.
00:43Bir tahta hazırladık.
00:45Nedir İstanbul'da ve Türkiye'de olan biten aidatlarla ilgili?
00:50Evet Serdar Bey hoş bulduk öncelikle.
00:52Evet aidat gündemi değişmeyen gündem yeni yılda yaklaşıyor.
00:56Yani bu şu demek yılın son aylarında önümüzdeki yılın aidatları belirlenecek.
01:01Tabi burada çeşitli parametreler var.
01:03Önce bunlardan biraz bahsedelim.
01:052022'den bu yana %367 artmış.
01:09Bu enflasyonun çok üstünde bir rakam.
01:103 yılda ortalamaya vurursak %120 civarında her yıl bir artış demek.
01:16Bu çok ciddi rakam.
01:17Enflasyonun üzerinde bir artış yaşanmış.
01:19Peki bu artışa sebep olan kalemler ne?
01:22En önemli gider.
01:23Biliyorsunuz personel maliyetleri toplam aidatların %65'ini bunlar oluşturuyor.
01:28Bakım, teknik giderler işte ortak alanlardaki çeşitli yani aslında siteyi alırken veya oradan bir ev tutarken çok istediğimiz şeyler sonra önümüze fatura olarak çıkıyor.
01:41İşte ortak alanların planlamasındaki yanlışlar yani benim havuzum ısıtmalı olsun, savunam olsun diye başlayan hikaye birkaç sene sonra bu aidatlar neden bu kadar yüksek diye geliyor.
01:52Tabi burada bu siteleri profesyonel ve ehli kişilerin yönetmemesi aslında en büyük sıkıntı.
01:57Çünkü insanlar aidatın nereye gittiği konusunda bazı endişelere sahip ve sırf bu yüzden sadece İstanbul'da 117 bin aile ev değiştirmiş.
02:07Yani araştırmadaki sorulan soru evinizi neden değiştirdiniz, neden taşındınız sorusuna 117 bin kişinin cevabı İstanbul'da aidat olmuş.
02:16Bu tüm Türkiye'de 250 bin insanın yer değiştirmesine sebep olmuş.
02:20Bu oldukça ciddi bir rakam tabi.
02:22En yüksek artış olarak da %455'de Muğla karşımıza çıkıyor.
02:27Aslında Türkiye'deki ev fiyatlarına da bakarsanız en yüksek şehir Muğla'dır.
02:32Muğla'nın aslında merkezi değil de bildiğiniz gibi Bodrum, Marmaris, Fethiye gibi aslında her biri ayrı bir il olan ilçeleri bu rakamı bu kadar yüksek hale getiriyor.
02:42Özellikle yazlık kesimlerdeki ciddi aidat artışları ve oradaki sitelerdeki lüks hizmetler buna sebep oluyor.
02:49E tabi buna İstanbul'da 349, Ankara'da 361 ve İzmir'de 354 yüzde olarak söyleyelim.
02:58Bunlar da var, bunlar da çok az değil.
03:00Bunlar da çok ciddi artışlar.
03:01Buradaki artışlar da bu insanların hem yer değiştirmesine hem ev değiştirmesine belki hayat tarzı değişikliğine gidiyor.
03:09Çünkü insanlar sitelere niye gidiyorlar?
03:12Çocuğum rahat etsin, güvenlikte olsun diye gidiyor.
03:14Ama bir süre sonra biraz da çocuklar büyüyünce buradan taşınıp böyle mahalle arasında bir yere geçelim, kısa katlı bir yere ki bu aidatları ödemeyelim istiyorlar.
03:23Çünkü gerçekten bazı yerlerde aidatlar 10 bin, 15 bin.
03:27Hatta benim bildiğim bir site için söyleyeyim 25 bin lira aidatı olan site biliyorum ben.
03:32Yani asgari ücreti geçen aidat var sitede.
03:35Tabi bu dediğim gibi planlamada da bazı yanlışlar oluyor.
03:38Siteye çok giriş çıkış olunca oradaki güvenlikçiler, güvenlik sayıları, karşılama, resepsiyon gibi bakım hizmetlerindeki arkadaşların personel maliyetleri oldukça yüksek oldu.
03:48Örnek verelim 2024 yılında 10 bin liralık bir aidat, 2025 yılında ne kadar zam aldığında makul oran bulunuyor?
03:56Yani oradaki zam oranı nasıl hesaplanıyor?
03:59Aslında buradaki zam oranının hesabı hiçbir şey hiçbir yerde tutmuyor.
04:03Çünkü dediğim gibi buradaki zam oranındaki en önemli kalem personel kalemi.
04:07Yani orada yılbaşında asgari ücrete gelecek zam aslında o aidatı en çok etkileyen kısım oluyor.
04:12Ama dediğim gibi baktığınız zaman enflasyonun çok üstünde.
04:15Bunun sebebi de dediğim gibi öne alınamaz bazı masraflar var.
04:19Halbuki sitelerde sonradan eklenebilir bölümlerle site yönetimleri buraları kiraya vererek de gelirler elde edebilirler.
04:27Yeter ki dediğim gibi bu site yönetimleri biraz işin ehli olsun.
04:30Birazcık da sizin az önce söylediğiniz gibi insanları eyleme kadar götürecek hadiseler yaşanıyor.
04:36Bunun sebepleri de özellikle İstanbul'un bazı bölgelerinde site yönetim işlerinin gayrimeşru denilebilecek kişiler tarafından yapılması.
04:45Ve bakanlık da bununla ilgili bir süredir bir çalışma yürütüyor.
04:48Nedir o çalışma?
04:49Şimdi bu çalışmanın neticesine gelelim.
04:51Yani ne yapılmak isteniyor?
04:52Sitelerde üst sınırı ev taksiti veya o sitede bulunan kira ile ortalama kira ile sınırlamak istiyorlar.
04:59Çevre Şehircilik Bakanlığı'nın düzenlenmesi.
05:01Evet bir düzenlenmesi olacak bu.
05:03Genel kurullar bizde şeffaf değil.
05:06Kararlar elektronik ortamda şu anda yani herkes yayınlamak zorunda değil yayınlamıyor.
05:10Yani vatandaş benim sitemde ne karar alındı bunu bilmiyorlar.
05:14Bunların elektronik bir ortamda herkesin ulaşabileceği şekilde yayınlanması planlanıyor yine.
05:20Harcamaların hem vatandaş hem de denetim kuruluşunca görülebileceği şekilde bu ortamda insanlara bildirilmesi gerekiyor.
05:29Bunu yapacak umarım Çevre Şehircilik Bakanlığı.
05:32Ve yılda en az bir kere yetkili bağımsız denetleme kuruluşları her siteyi denetleyecekler.
05:38Buradaki açıklar ortaya çıkartılırsa mahkemeye verilip ceza karşılığında bir ceza uygulanacak.
05:45Bu da planlamada var ve bunlar yapılacak benim bildiğim kadarıyla da.
05:49Site yönetimi yapacak kişilerin özellikle hem mesleki yeterlik şartlarını taşıması hem de sicil kayıt şartlarını taşıması istenecek.
05:58Herkes bu site yönetimi işini yapamayacak.
06:00Yapan kişiler profesyonel ve ehli olacak.
06:03Ve tekrar söyleyeyim yılda en az bir kez de bağımsız denetleme ve devlet kuruluşları tarafından denetlenecekler.
06:09Olcay Selvi'ye çok teşekkür ediyoruz.
06:12Dikkat çekici o noktaya tekrar kameramızı çevirmek istiyorum.
06:16İşte aidat göçüne neden olan aidatların zamlanması sonrası 117 bin aile İstanbul'da yer değiştirdi.
06:24Diğer taraftan en yüksek artışta %455 de Muğla'da gerçekleşti.
06:31Aydatlar kira fiyatlarında bazı yerde geçti.
06:36Hatta asgari ücreti de takipte kalacağız konuyu.
06:40Söz tekrar size bırakalım şimdi.
Yorumlar