- 15 dakika önce
Dünyada son 24 saatte peş peşe kriz yaşandı. Öncelikle Microsoft dünya çapında kesintiye uğradı. Bunun akabinde ise İngiltere'de bir üste dron alarmı verildi. ABD'de ise 11 Eylül'den bu yana ilk kez tüm uçuşlar durduruldu. Son dönemde ise siber saldırılar söz konusu.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Dünyada son 24 saat içinde birbirinden bağımsız gibi görünen ama yan yana koyduğumuzda hepimizi ürküten olağanüstü gelişmeler yaşanıyor.
00:09Önce teknoloji devi Microsoft'un sistemleri 74 ülkede çöktü ve küresel iletişim ağı saatlerce felç oldu.
00:17Hemen ardından ABD telsiz frekans ve radar kesintileri nedeniyle ülkede tam uçuşları durdurdu.
00:27Aynı saatlerde İngiltere'deki Amerikan askeri üstlerinde şüpheli dronlar yüzünden sirenler çaldı ve personellere sığınaklara gidin denildi.
00:37Üstelik tüm bunlar Avrupa'da Asya'ya 30'dan fazla ülkenin vatandaşlarına evde su, konserve, gıda, pilli radyo ve nakit para stoklayın
00:48çağrısı yaptığı bir dönemde yaşanıyor.
00:51Peki resmi makamların teknik arıza deyip geçtiği bu olayların peş peşe gelmesi gerçekten bir tesadüf mü?
00:58Yoksa dünya sessiz sedasız büyük bir savaşın siber ve fiziksel savaşını açıkçası bir provasını mı yapıyor?
01:08Bunu konuşacağız.
01:09Terör ve güvenlik uzmanı İbrahim Kereş ve adli bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık'la değerlendireceğiz.
01:16Çok önemli konu başlıkları var.
01:18Her iki değerli isme de hoş geldiniz diyerek başlamak istiyorum.
01:21Hoş bulduk.
01:21Hoş bulduk efendim.
01:22Teşekkürler.
01:24Şimdi özellikle Sayın Kereş güvenlik uzmanı sıfatıyla baktığımızda tüm bu anlattıklarım size bir güvenlik tehlikesinin olduğunu, riskin arttığını söyletir mi?
01:39Söyleyebilir misiniz bunu?
01:40Yani ben şöyle okuyorum.
01:43Biz savaş deyince hep geçmişte meydan savaşları, kılıç kalkanla sonra toplu tüfekle yapılan savaşları biliyoruz.
01:52İkinci Dünya Savaşı'nda bunun içine uçaklar girdi.
01:57Fakat günümüze geldiğimiz zaman artık savaş çok karmaşık fakat tanktan toptan çok daha zararlı bir savaş boyutuna doğru gidiyoruz.
02:07Buna biz siber savaş diyebiliriz.
02:10Arka arkaya üç olayı saydınız.
02:12Amerika'da olanlar, Avrupa ülkelerinde olanlar, İngiltere'de yaşananlar.
02:17Tüm bunlar bize bir şeyleri gösteriyor.
02:20Yani ayak sesleri geliyor.
02:22Bazı şeylerin ayak sesleri geliyor.
02:24Bakın İran'la alakalı bir anlaşma yapıldı yapılacak derken şu son birkaç gün içerisinde Trump'ın artık anlaşmak sürecinin bittiğini
02:36ve bir yerlere doğru gidileceğini söylüyor.
02:39Netanyahu özellikle Trump'ı sık sık arayıp İran'a son vurucu bir saldırıdan bahsediliyor.
02:46Bu arada da İran Rusya'yla görüşmelerini devam ediyor.
02:50Çin'le görüşmeler devam ediyor.
02:53Ve şimdi dünyanın geldiği bir nokta var.
02:58Tamam sıcak çatışmalar var cephelerde de hala devam ediyor.
03:02Ama bu siber saldırılar bambaşka bir şey.
03:05Devletler siber komutanlık kurdular.
03:09Bizde de var artık siber savaşla mücadele için bir komutanlık var.
03:17Avrupa var, diğer ülkelerde Amerika'da var.
03:20Ve şöyle bir durum söz konusu.
03:23Avrupa ülkelerinde vatandaşlara yapılan çağrılara dikkat edin.
03:28Pilli radyo bulundurun.
03:30Bu ne demek?
03:31Elektrikler kesilebilir, iletişim kopabilir.
03:34Yine yiyecek lojistiğinin kesilebileceğinden bahsediyoruz.
03:38Bir daha stoklayın diyorlar.
03:39Stoklayın diyor.
03:40Sebebi de şu.
03:41Bizde eskiden stoklu çalışırdı marketler, bakkallar.
03:47Hep stokları vardı.
03:49Ama şimdi öyle değil.
03:50Anında teslim diye bir uygulamaları var bunun.
03:53Saatli teslim yapıyorlar.
03:55Yani diyelim bir ürüne bakkalın, marketin ihtiyacı var.
03:59Bana şunlar şu saatte gelsin dediği zaman lojistikle hemen o oraya yetiştiriliyordu.
04:05Stoklu çalışmıyorlar artık.
04:07O nedenle de ellerindeki ürünlerin en fazla dayanabileceği süre 3 gün.
04:153 günden fazla dayanamıyor.
04:18Bu durum teknoloji ve internet ortamının da bu kadar yaygın olması bize bir şeyleri gösteriyor.
04:27Bakın yazılımlar çok kritik.
04:30Yazılımlar şimdi Ali Murat hocamın alanına girmeyeceğim.
04:34Ama yazılım deyip geçmeyelim.
04:38Bazı ülkelerin yazılımları var.
04:40Yazılımlarda bakıyorsunuz güvenlikle alakalı yazılımların kaynakları İsrail kökenli şirketler yapmışlar.
04:50Elektrik hatlarının iletişiminin sağlanması yine güvenlik yazılımı yapan şirketler vasıtasıyla sürdürülüyor.
04:58İnternet hakeza öyle.
05:01İngiltere ve Avrupa'da vatandaşlara yapılan uyarılardan bir tanesine elinizde nakit para burundur.
05:07Evet.
05:07Çünkü çekemezsiniz.
05:09Bakın Microsoft'un başına gelen diğer yazılımcıların da başına gelebilir.
05:15O zaman sıkıntı.
05:17Evet.
05:18Şimdi ekranlarını yeni açan ve bizleri izleyen izleyicilerimiz şöyle ortada, bolde yani görüntüde iki tane görüntü görüyoruz.
05:29Bunları bir anlatmamız lazım onlara.
05:30Nedir, neyin nesidir?
05:32Burada böyle karışık böyle hareket halinde bir şeyler var.
05:35Deniyor ki, krizin yaşandığı anlarda ABD hava sahası tam olarak böyle.
05:43Evet.
05:44Şimdi bir de İngiltere'de drone alarmı ABD üstünde tahliye.
05:50İşte üstte kaydedilen görüntü bu.
05:53Genelini görüyoruz.
05:55Genel bir görüntü çekilmiş ve baktığımızda bir hareketlilik var.
06:00Tahliye, sığınaklara gidin, hangarları burada görüyoruz ve böyle bir durumla karşı karşıyayız.
06:08Dünyaya bir şeyler oluyor.
06:09Bir şeyler oluyor.
06:10Bakın Emrah, şu görüntü ne diyor?
06:13Drone yasak diyor.
06:14Evet.
06:14Tabelayı asmışlar.
06:16Drone yasak da senin onu engelleyecek bir gücün var mı?
06:21Drone'u durdurabilecek misin?
06:23Durduramıyorlar.
06:24Özellikle bu FPV drone'lar dediğimiz, kablolu drone'lar onlar, uzaktan komuta ediliyor.
06:30Onları durduramıyorsunuz.
06:33Yazılımlarına giremiyorsunuz.
06:35Onlar kablolu.
06:37Yani aynı savaşlarda bunu bir benzerine şöyle söyleyelim.
06:43Telsizle haberleşme demek dışarıya sinyal vermek demek.
06:46Evet.
06:46Sen sinyal verip dışarıya çıkıyorsan başkalar da senin sinyaline müdahale edebiliyor.
06:52Ama kablolu olduğu zaman, eskiden kablolu hatlar vardı.
06:56Biz sahra telefonları derdik.
06:58Kablo çekilir, karşılıklı çevirilir telefon.
07:00Makarayla, Türk'ünlerine.
07:01Bağlantıyı kurarsınız.
07:02O telefon çok güvenliydi.
07:04Çünkü dışarıya bir sinyal gitmiyor.
07:07Sizinle karşıdaki arasında bir kablo hattı var.
07:10Onunla doğrudan görüşmüyor.
07:12Güvenli bir sistem o.
07:13Bakın ne kadar yenilikçilik yaparsanız yapın.
07:17Teknolojiyi ne kadar geliştirirseniz geliştirin.
07:18Eski her zaman biraz daha güvenli.
07:20Eski güvenli.
07:21Mesela Hamas'ı İsrail o tünellerde niye bulamadı?
07:26Çünkü Hamas en yüksek teknolojiye karşı en ilkel yöntemleri kullandı.
07:32Haberci gönderdi.
07:33Veya çevirmeli hatlarla konuştu.
07:37Ve İsrail onların yerlerini bir türlü tespit edemedi.
07:40Şimdi dünyanın geldiği bir sıkıntı var.
07:45Seviye yükseldi.
07:46İnsan unsuru geri plana doğru düşüyor.
07:50Robotik teknolojilere doğru gidiliyor.
07:52Savaşlar böyle gidecek gibi gözüküyor.
07:55İşte bu sinyallere müdahale edilmesi halinde Amerika'nın şu anda burası...
08:02Bakar mısınız hocam ya?
08:03Bunların hepsi birer uçak.
08:05Portakal ağacı değil bunlar.
08:07Hepsi birer uçak ve bir anda gece yarısı telsiz frekanslarına giriş yapılmış.
08:15Ve uçaklarla yer merkezleri arasında irtibat kesilince Amerika'da bu ikinci kez yapıldı.
08:24Bu kaosun görüntüsü galiba.
08:26Kaosun görüntüsü ama uçaklarla ilgili sıkıntı şu.
08:312011, 2001 yılı 11 Eylül saldırısında da benzeri durum vardı.
08:36Amerika'nın hava sahası tamamen kapatılmıştı.
08:38Bu ikincisi oldu.
08:39Dün gece yaşandı.
08:41Bizim saatimize dün gece yaşandı.
08:43Uçaklar gökyüzündekileri indirmeye başladılar ama o da muhtemelen manuel indirim yaptılar.
08:51Ama diğer uçakların havaya çıkmasına müsaade edilmedi.
08:56Demek ki birileri düğmeye bastığı zaman kilitleyebiliyorlar.
09:00Bir bakalım bastılar mı o düğmeye?
09:02Ali Murat Hocam, şimdi bir bilene soralım.
09:06Açıkçası dünya son 24 saatte büyük bir krize karşı karşıya kaldı.
09:12Hocam ne oluyor, kim ne yapıyor, var mı bir bildiğiniz?
09:17Şimdi Emrah Bey şunu söylemiş olalım, ifade etmiş olalım.
09:21Hani demin İbrahim Bey de söyledi işte manuel olarak indirildi.
09:25Normalde bu tarz durumlarda, olağanüstü durumlarda hava sahaları kapatılacaksa
09:29mevcut uçaklarında hızlıca indirilmeleri sağlanmış olur.
09:33Şimdi burada aslına bakarsanız çok ciddi bir tehdit ve tehlike de var.
09:37Nasıl bir tehdit ve tehlike var?
09:38Bu kadar olayın üst üste gelmesi, insanların bu noktada korku ve panik içerisine girmesi,
09:45işte stok çağrılarının yapılması, kan bankalarına saldırılması,
09:49derin dondurucuların ayarlarıyla uzaktan oynanması
09:52artık savaşlarda yeni bir cephenin açık ve net bir şekilde ortaya çıktığını gösteriyor.
09:56Fakat yine söylüyorum Emrah Bey, bu iki sene önceki gerçekleşen
10:01CrowdStrike dediğimiz o yine Microsoft'un sunucularından kaynaklı,
10:05Windows sunucularından kaynaklı bir güncelleme hatası olduğu ifade edilmişti
10:09ve bunun siber saldırı olmayacağı, olmadığı yönünde açıklama yapılmıştı.
10:13Dikkat ederseniz dün de sanki bu olayın bir fotokopisini gerçekleştirdiler, gördük.
10:1817 Kasım'da Amerika'da bir test gerçekleştirilecek.
10:23Acil durum eylem planı devreye girmiş olacak.
10:25Orada işte ne deniyor?
10:27İnternetsiz ve elektriksiz bir hayat söz konusu olursa nasıl olabilir?
10:30Ayakta kalabilir miyiz, durabilir miyiz?
10:32Her ne kadar Emrah Bey şu söylense de.
10:34Çünkü hiçbir ülkede buna sorumluluk almadı.
10:37Yani hani biz genelde ne bekleriz?
10:39İşte bu tarz olaylar olduğunda Rus hackerlar direkt olarak akıllara geliyor.
10:43İşte örnek verelim Amerikalı sistemleri sızması açısına.
10:47Ama dikkat ederseniz bir sahiplenme de olmadı.
10:49Yani biz bunu yaptık vesaire noktasında da olmadı.
10:51Başta da siber saldırı değil dediler.
10:53Sonra işte Amerika her türlü ihtimali değerlendirmemiz gerekiyor dedi.
10:57Yani Emrah Bey burada psikolojik olarak da insanları siz de çok güzel söylediniz bir sürece hazırlama var.
11:03Geçmişte Hollywood'ta yapılan şimdi aslına bakarsanız bu tarz kıyamet ve komplo senaryolarıyla gerçekleştiriliyor.
11:10Hocam mesela merak ettiğim şey şu dünyaya ben süper gücüm diye kendini tanıtan böyle bilinen Amerika Birleşik Devletleri'nde dün
11:22geceden sabaha hava yolunda bir kilitlenme oldu.
11:26Ya bu olabilir mi?
11:28Bu Amerika'ya yapılıyorsa yapıldıysa birileri yaptıysa o zaman dünyanın diğer ülkelerinin bay haline mi?
11:36Evet Emrah Bey bir de şunu söyleyelim.
11:39Şimdi düşünün siz gerçekten bu işte mazhar olmuş usta bir insan olsanız direkt şunu demezsiniz.
11:48Bu teknik bir sorunsa bunun çözülmesi için direkt saat vermezsiniz.
11:52Yani demezsiniz ki saat 11'de uçaklar tekrardan uçuşa başlayacak.
11:57Gerçekten öyle oldu mu Emrah Bey?
11:5911 dendiğinde otomatik olarak tekrardan kalkışlar başladı.
12:03Emrah Bey teknikle uğraşanlar, bilişimle uğraşanlar, siber güvenlikle uğraşanlar şunu çok iyi bileceklerdir.
12:10Bana da hak vereceklerdir.
12:12Bu bir kesinti söz konusuysa bir güncelleme kaynaklı sorunsa siz bununla ilgili şu saatte gelecek, şu saatte çözeceğiz deme şansınız
12:20söz konusu değildir.
12:21Burada yaşanan olay aslına bakarsan sanki planlı, projeli ve işte iletişim hatlarında kopukluk var, frekanslarda kopukluk var.
12:30Ha evet, iletişim hatları açısından sıkıntı var bu var.
12:33Hala bakır kablolar kullanılıyor uçak haberleşmesinde.
12:37Bu bir gerçek.
12:3830 milyar dolarlık bir altyapıya ihtiyaçları olduğu ve kongreden destek alınması gerektiği evinde yaşanan olaylarda da karşımıza çıktı mı?
12:45Evet çıktı ama Emrah Bey havadaki bıçaklara bir şey olmadan sorunsuz, sıkıntısız bir şekilde indirildi.
12:52Sadece 4-5 saatlik kesinti oldu.
12:545 saatten sonra tekrar her şey püripat eski haline dönmüş oldu.
12:58Bir de aynı gün sizin de ifade ettiğiniz gibi Windows sonucularında bu sorun gerçekleşti.
13:03Amerika'daki vatandaşlar biz şu an e-postalara giremiyoruz, anlık mesajlaşma uygulamalarına ulaşamıyoruz, yapay cekayı kullanamıyoruz dediler ve bölgesel kesinti oldu.
13:12Yok İran'da hürümüz kabloları kesti diyenler oldu.
13:15Yok işte dediğim gibi Rus hekırlar saldırı yaptı diyenler oldu.
13:19Ama bir gerçeği, sen Amerika'ysan, büyük güçlü olarak kendini ifade ediyorsan, o zaman B planının, C planının mutlak surette
13:26olması lazım.
13:27Mesela yedekleme sistemleri niye devreye girmedi? Var mıdır yedekleme sistemleri?
13:30Niye girmedi? Niye girmedi?
13:32Bak Emrah Bey çok güzel, sen yedekleme sistemin var, bir, niye girmedi?
13:36İki, İran ne oldu? İran medyası, İran Devlet Televizyonu şu açıklamayı yaptılar.
13:41Biz gördüğünüz gibi bu mega ülke, koca ülke dediğiniz süper güç olan Amerika'nın gördüğünüz gibi daha uçakları bile havalandıramadığını
13:48görüyorsunuz dedi.
13:50Emrah Bey bakın seçim süreçleri de bu tarz olaylara çok etki eder.
13:54Buna ters algı denir. Dolayısıyla mağduru oynayıp yarın öbür gün yapacağınız hedefe atacağınız adıma bir zemin hazırlamış olursunuz bu şekilde.
14:04Yani bakın Avrupa'ya kaç gündür İran tehlikeli salınıyor.
14:07Bakın İran saldırı yapabilir, stoklarınızı yapın.
14:11Hatta İran Devlet Televizyonu ne gösterdi?
14:13Nükleer bomba geldiği an ne yapmanız gerektiği.
14:17Demek ki Emrah Bey her iki cephede de çok ciddi bir şekilde bir savaş var.
14:22Belki de Emrah Bey, belki bana şu an komplo teorisi diyebilirsiniz ama bu bir provaydı.
14:26Uçaklar uçmazsa ne olur? Hayat durur mu?
14:29Acaba bunun bir provası mı? Birisi mi? Kasıtlı bir şekilde yapıldı.
14:33Ben açıkçası bu alanda çalışan bir akademisyen olarak bunun da bir ihtimal dahilinde olduğunu düşünmekteyim.
14:39Çünkü bu kadar sürede hemen bir anda dronelar dediler, İngiltere'de işte Amerikan üstüne saldırı dedi.
14:46Hatta İran'da iki hafta önce bir füze görünümlü bir uçağın yine Trump'ın çok yakın olduğu bir noktaya düştüğünü görmüştük.
14:55Ve çok ciddi de can kayıtları meydana gelmişti.
14:57Bu olaylar şu an üst üste gelmeye başladı ve ne hikmetse ön seçimden sonra bu olayları yaşamaya başladık.
15:04Artık tamamen bir yanda yapay zeka, bir yanda siber savaşlar, bir yanda politik hareketler, toplumsal hareketler bir araya geldiğinde
15:11hakikaten dijital bir kaosun, dijital bir kıyametin içerisine gürültme sistem bizi ne yazık ki kölesi durumuna getirdi Emrah Bey.
15:19Ve özellikle yurt dışı menşilliği bu uygulamalar, bu mecralar üzülerek söylemek gerekir ki bizi bağımlı hale getirmiş durumdadır.
15:27O yüzden yerli teknoloji derken, yerli telefon derken, yerli işletim sistemi derken boşuna söylemiyorduk.
15:33İnsanlar dünkü olaylardan sonra anlamaya başladılar.
15:36Siz Windows'a bağımlı olursanız, işte bir anda sunucularında çökme yaşanır, bütün dünyada iletim kopar mı Emrah Bey?
15:42Bütün dünyada e-posta gönderimi sıkıntıya düşer mi?
15:45İşte düşüyor.
15:46Çünkü bunlar tekel olmuş.
15:48Ülkeler üstü görmeye başladılar kendilerini.
15:51Ve belki de bir neşi şekilde bir tuşa bastıklarında,
15:54bak Amerika'ya bir gün oldu, yarın da Türkiye olur, yarın da İtalya'ya olur, yarın da Avrupa'ya olur
15:59diyecekler mi?
16:00Diyecekler.
16:00Dolayısıyla farklı açılardan bakmanın ben son derece bu olaylara kıymetli olduğunu düşünüyorum Sayın Çakmak.
16:06Peki.
16:06Şimdi çok kısa bir dakikam kaldı.
16:09Bu üstten bahsettiniz.
16:11Korunamıyor mu?
16:12Gelen o hava araçları kimindir?
16:15Nasıl böyle bir şey oldu?
16:16İbrahim Bey değerlendirmenizi alayım.
16:18Yani o dronlarla ilgili İngiltere öyle bir ihtimalden bahsetti.
16:23Fakat dronların kimler tarafından gönderildiğiyle alakalı kimse sahiplenmedi onu.
16:29Hemen olağan şüpheli olarak İran'ı kastettiler ama belki İran değildi.
16:35Veya İngiltere'nin içerisinde başka ülkelerin, İngiltere ile sıkıntısı olan başka ülkelerin de bu işe dahili olabilir.
16:45Özellikle Amerika söz konusu olunca tabii ki İran ihtimali daha ağır basıyor.
16:51Birkaç ay evvel yine bu üstlerin çevresinde şüpheli araç trafiği vardı.
16:58İngiltere o noktada adımlar attı.
17:00Fakat belli ki burada bir güvenlik problemi var.
17:04Hatta Amerika bu dronlar meselesinden dolayı o iki tane üstteki uçaklarını başka yerlere kaydırdı.
17:11Orayı boşalttılar uçaklarını.
17:14Personele de şimdi sığınaklara geçmesi yönünde talimat verildi.
17:19Ben Ali Murat hocamızın söylediği konu, son sözleri çok çok kıymetli.
17:24Öncekiler tabii ki kıymetli.
17:26Yani milli yazılım şart, milli yazılım olmadığı zaman sıkıntı.
17:31Biz geçmişte bir seçim sonrasında ülkenin doğusundan başlayarak bir elektrik kesintisine maruz kaldık.
17:37Tüm ülkede kesinti oldu ve bir günden uzun süre elektriksiz kaldık.
17:43O yüzden bazı şeylere de hazırlıklı olmak lazım.
17:46Yani şimdi yapılan binalarda soba borusu yoktur artık.
17:49Soba borusu takacağınız bir baca girişi yoktur.
17:52Bu bile doğal gaz olmadığı zaman veya elektrik olmadığı zaman şu kışta kıyamette nasıl ısınacağız?
17:59O bile soru işareti olarak bizi de ilgilendiriyor.
18:02Peki çok teşekkür ederim.
18:04Her ikiye bismillahirrahmanirrahim deyindik.
18:07Teşekkür ederim.
Yorumlar