- 4 ay önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Skype bağlantısı gerçekleştireceğiz.
00:02Tarihçi yazar Mustafa Armağan.
00:05Mustafa Bey yayınımıza hoş geldiniz.
00:07Hoş bulduk efendim. Hayırlı yayınlar.
00:10Teşekkür ederim.
00:11Biraz darbeye giden süreçten bahsedelim önce.
00:14Bu darbe niye gerçekleşti?
00:18Valla darbenin gerçekleşmesinin en büyük sebebi
00:23tek parti idaresinin Türkiye'deki boyasının meydana çıkmasıydı.
00:30Yani iki açıdan.
00:32Birincisi 27 yıllık bir tek parti idaresinin 27 yılda yapamadığını
00:3827 yılda yaptığının onlarca katını sadece 10 yıl içerisinde
00:44halkın seçtiği ilk iktidar olan Demokrat Parti'nin gerçekleştirilmiş olması.
00:52ve halk ilk defa insan yerine konulduğunu Demokrat Parti iktidarı zamanında yaşadı.
01:02Yani sizi biz kurtardık, sizi biz fethettik, bize borçlusunuz,
01:09biz ne yaparsak hepsini kabul etmek zorundasınız diyen
01:13tepeden inmeci baskıcı bir idarenin arkasından
01:17halkın oyuyla gelen Demokrat Parti ve onun başbakanı Adnan Menderes'in
01:23insanımızı insan yerine koyması.
01:26Bakın bu o kadar bugün normal geliyor ki bize.
01:29İnsanın insan yerine konulmasından daha tabii ne olabilir diye düşünüyoruz.
01:34Ama hayır.
01:351950 şartlarında insanın insan yerine konulması büyük bir günahtı, büyük bir suçtu.
01:42Niye?
01:43Çünkü bir dönemin fotoğrafı çıkıyordu ortaya.
01:46İnsanın yerine konulmadığı dönemler yaşandı Türkiye'de.
01:50Bunun uzun hikayeleri var.
01:53Seyir Kent'ten, Aslanköy'e kadar dayaklı seçimler, hileli seçimler, seçim yapmamalar.
02:031946'ya kadar Türkiye'de seçim yoktu.
02:06Tek parti idaresinin olduğu bir yerde seçimler elbette bahsedilemezdi.
02:10Birincisi bu yani tek parti döneminin foyasını ortaya çıkartıyordu.
02:15İkincisi 1950 yılında, 1960 yılında tahkikat komisyonu kuruldu.
02:26Şimdi bu tahkikat komisyonu dillerde dolamış bu CHP'liler.
02:31Efendim diktatörlük kuracaktı.
02:33Hayır tahkikat komisyonu anayasal bir süreçtir.
02:37Bu süreci meclis kendi içerisinden seçtiği bir komisyona havale eder.
02:44Bir darbe söylentisi vardır.
02:45Darbenin gerçekleşeceğine dair bir takım duyumlar almıştır.
02:50Emniyet almıştır bu duyumları.
02:52Hükümete iletmiştir.
02:53Hükümet de meclis içerisinde bir darbe mi yapılıyor diye bir araştırma komisyonu,
02:58bir tahkikat komisyonu kurmuştur.
03:00Bunun uçları yavaş yavaş Cumhuriyet Halk Partisi'nin örgüt tabanına doğru gitmeye başlamıştır.
03:07Ele geçen ipuçları.
03:09Ve CHP'nin bir darbe hazırlığı içerisinde olduğu,
03:12gençliği örgütlediği, askerle iş birliği yaptığına dair somut kanıtlar ortaya çıkmaya başlamıştır.
03:19Bunlar ortaya çıkmaya başlayınca,
03:20vay tahkikat komisyonu kurarak siz darbe yapmaya kalkıyorsunuz diye tam tersine darbe yapılmıştı.
03:30Demek ki tahkikat komisyonu doğru bir iz üzerindeydi.
03:33Yani darbenin yapılacağını haber almıştı.
03:35Darbe de yapıldığına göre tahkikat komisyonu doğru bir teşhis üzerine kurulmuştu.
03:41Ve bu gibi sebeplerle Cumhuriyet Halk Partisi'nin bizzat darbenin içinde olduğu,
03:51ona hazırlık yaptığı,
03:53onun altyapısını, gençlik teşkilatını oluşturduğu ortaya çıkmaya başladığı için
03:57darbe erkene alındı ve 27 Mayıs'ta yapıldı.
04:01Yani CHP'nin foyası bir kere daha ortaya çıkacaktı.
04:05Merhum Adnan Menderes bunu ne zaman anlıyor?
04:07Çünkü öncesinde ihbarlar var, çeşitli subaylar geliyor vs. ama
04:12bir darbeyi tam beklemiyor mu yoksa geç mi anlıyor?
04:17Çünkü bunun öncesinde bazı ihbarlar var ama ya da ciddiye mi alınmıyor?
04:21Şimdi 1959 yılında Samet Kuşçu diye bir albay,
04:25albay zanlıyorum, yarbay yavuz,
04:27ihbarda bulunuyor.
04:28Kendisinin de içinde bulunduğu bir grubun darbe yapmak istediğine dair gidiyor,
04:34emniyete ifade veriyor.
04:36Bunun üzerine açılan bir sorgulama ve şey var.
04:40Fakat burada bayağı bu işin üzerine gidilmesini istiyor.
04:44Menderesinde şöyle bir şey var ya,
04:47Türk ordusuna darbecilik çok ağır bir itham.
04:51Yani bu insanlarımız ordunun şerefine leke sürmektir.
04:56O bakımdan bunu pek dillendirmemek,
04:58bunu fazla yaymamak için bu işin üstlerinin kapatılmasını şey yapıyor.
05:03Bu bir siyasi olarak bir hata.
05:07Ama maalesef bir ihbarcı da yargılanıyor herhalde.
05:11Tam tersi o ceza alıyor diye atılıyor.
05:13Evet.
05:14İhbar eden cezalandırılıyor,
05:17ihbar ettikleri kurtarılıyor.
05:18Çünkü onlar da zaten bir asker içerisindeki darbeci,
05:22krik, Faruk Güven Türk vs.
05:24Eğer onlar gerçekten ipucu yakalanıp da gerçek manada yargılansa da darbe delilleri ortaya konulsa
05:34belki de darbenin önlenme ihtimali olabilirdi orada.
05:38Ama biz 1960'dayız.
05:401960'da artık bu olay giderek öğrenci hareketlerine dönüşmüş durumda.
05:45Menderes'in ve Demokrat Parti'nin şeyi şu,
05:49darbenin gelmekte olduğuna dair bilgiler artık saklanamaz bir hale gelmiş.
05:55CHP tahrik ediyor, gençleri sokağa döküyor ve
05:59mecliste de bir tahkikat komisyonu kurulmuş.
06:01Bu 1924 Anayasasının amir hükümüdür.
06:05Tahkikat komisyonu kurabilir meclis.
06:07Bunu araştırabilir.
06:09Sonuçlarını elbette meclise yine arz edecektir.
06:13Şimdi dolayısıyla iki foya dedim.
06:16Birisi tek parti döneminde insanımıza yaptığı gayriinsani muamelenin ortaya çıkmasından dolayı
06:24Demokrat Parti'yi kimdiler.
06:25İkincisi de darbeyi yapacakken bir suçüstü yakalanma tehlikesi belediye içinde
06:34onun darbeyle duydurulması sebebiyle kin duydular.
06:42Ve dolayısıyla da ben çok bu dönemi şahitleriyle çok konuştum.
06:48Bakın bir şahit, Son Demokratlar diye bir kitabım yayınlandı.
06:53Orada topladım bunları.
06:55Menderes'te İstanbul'da yedek subaylık yapan bir Osman Şimşek diye bir iş adamı.
07:02O zaman yedek subay.
07:06Menderes'te aynı uçağa bindik diyor.
07:08Yani İstanbul Havalimanı'ndan az önce yayın yaptığınız, Teknofest'i yaptığınız yerden
07:13yaz sardaya gidecek olan bir askeri uçak.
07:17O uçağı ben de bindim diyor.
07:18Ve Menderes'te kazı kazıcıyız.
07:20Yani elleri bağlı.
07:23Ve böyle duruyor.
07:25Karşılıklı oturuyoruz.
07:26Askeri uçaklarda biliyorsunuz iki taraflı oturulur böyle karşılıklı.
07:30Ben diyor onu çok seviyordum ve benim bakışlarımdan kendisine seveceğim baktığımı anlayınca
07:37kimseyle konuşmadı ama bana diyor şöyle söyledi.
07:41Ben suçumuzun ne olduğunu biliyorum.
07:45Bu millete insan olduğunu hatırlattık biz.
07:48Bu millete insan olduğunu hatırlatmak CHP için en büyük suçtu diyor.
07:53Ve hakikaten dinleyin.
07:56O dönemin şahitleri hala sağ olanlar var.
07:591950'den önce nasıl muamele ediliyordu insanımıza?
08:011950'den sonra nasıl muamele ediliyor?
08:04Yani demokrat maddi büyük bir devrim başardı.
08:08Halkın bastırılmış olan o iradesini ortaya çıkardı.
08:12ve iktidarın oyla değişeceğini ve milli iradenin sandıkta tecelli edeceğini gösterdi.
08:21Ve bu sebeple de pek çok yatırımı, barajlar, okullar, yollar, fabrikalar, havaalanları, üniversiteler.
08:34Yani bir şeyde Erzurum'da üniversiteyi kim kurdu ya?
08:39Demokrat Parti kurdu ya.
08:41Şimdi Türkiye'de o kadar...
08:42Hocam oraya geleceğiz de merak ettiğim bir şey var.
08:45Çok özür dilerim böldüm.
08:47Rica ederim.
08:49Bu idamları ya da başbakanın asılmasını İlönü istese engeller miydi?
08:55Engellerdi evet.
08:57Kesinlikle.
08:58Niye engeller miydi?
08:58Yani bu denli bir düşmanlık olabilir mi?
09:03Tamam darbe olmuş ama artık iş siyasetten çıktı, insani boyuta geldi.
09:09Bu nefret niye madem engelleyecekti?
09:11Yani sadece siyasi rakibi aslında.
09:16O nefreti anlayabilmek için biz 1959-1958'in sonlarında,
09:2259 yılında İlönü'nün başlattığı Bahar Taarruzu sonra Büyük Taarruz diye bir kampanya var.
09:32Şimdi taarruz nedir?
09:34Askeri bir olaydır değil mi?
09:36Yani asker taarruz eder bir tarafı, ömürü karşı koyar.
09:41Şimdi askeri bir terimi sen siyasete sokuyorsun.
09:44Büyük taarruz yapıyoruz.
09:45Büyük taarruz nedir?
09:4726-30 Ağustos arasında gerçekleşen Yunan'ı denize döküyorsun.
09:51Şimdi sen Demokrat Parti'yi Yunan olarak konumlandırıyorsun burada.
09:55Büyük taarruz ne demek ya?
09:57Demek ki düşman zaten.
09:58O zaman CHP'de pek bir şey değişmemiş.
10:00Şu anda CHP Genel Başkanı Özgür Özel de zaman zaman bu sözler sarf ediyor.
10:06Aynen.
10:07Yani CHP'nin genetiğinde hiçbir değişiklik yok.
10:11Aynı kafa.
10:11Yani bugün Erdoğan'ı Yunan olarak, yani düşman olarak konumlandırıyor.
10:17Muhafazakar kitle hala işte o işbirlikçi kitle.
10:22Onların kafalarında öyle.
10:23Ve ülkeyi biz fethettik.
10:25Biz kurtardık.
10:26Bize borçlusunuz.
10:27Biz çalarız, çırparız.
10:29Her türlü ahlaksızlığı yaparız.
10:32Zulmü yaparız.
10:34Efendim dersi bir yerde bir ederiz bilmem.
10:37Boraltan Köprüsü'nde şunu yaparız.
10:39Bunları kimse sorgulayamaz.
10:40Ama siz bizim istediğimiz gibi davranmak zorundasınız.
10:44Şimdi kafa bu.
10:45Kafa boğulunca, şimdi büyük taarruz diye nasıl sen büyük taarruz diye başlatıyorsun ya?
10:51Ve bunu da nerede başlatıyor?
10:52Uşak da başlatıyor.
10:53Yani Venizelos'un, Venizelos'un diyorum, Trikopis'in, Yunan Başkomutanı'nın kılıcının alındığı yerde başlatıyorsun büyük taarruzu.
11:05Yani bu tamamen Menderes'i, Demokrat Parti'yi düşman olarak konumlandıran bir zihniyetin.
11:12Onun kurtarılması için çalışacağını düşünmek zaten abesle iştigaldir.
11:18Şimdi.
11:20Bu soru İnönü'ye sorulmuş mu?
11:22Hocam yaşarken yani niye engellemediniz?
11:25Niye sorulmuş mu?
11:26Ne demiş mesela?
11:27Soruluyor tabii ki.
11:28Sonradan da şey yapılıyor.
11:30İşte elimden geleni yaptım.
11:31İşte söz geçiremedim.
11:33Bilmem ne.
11:33Halbuki sen bir İstiklal Savaşı komutanısın.
11:39On küsur yıl başbakanlık yapmışsın.
11:41On küsur yıl cumhurbaşkanlığı yapmışsın.
11:43Darbeciler sana tapıyor.
11:45Tapıyor.
11:46Ve seni başbakan yaptılar sonra.
11:48Sen kalkıp da darbenin yapıldığı gün şöyle demek zorundasın.
11:53Ben sivil iktidarın, sivil siyasetin seçimle değişeceğine inanıyorum.
11:59Darbe yanlıştır.
12:00Bunu yapmak doğru değildir.
12:03Biz seçim yoluyla iktidara gelmek istiyoruz.
12:08Darbecileri kışlarına dönmeye davet ediyorum.
12:12Eğer bu açıklamayı yapmış olsaydı darbecilerin kimyası bozulacaktı.
12:19Ama ne dedi?
12:20Dikkat edin.
12:21Cemal Gürsel kendisine telefon etti.
12:25Darbenin başındaki kişi.
12:28Karakuvvetleri komutanıydı.
12:29Sonra darbenin devlet başkanı oldu.
12:32Telefon etti.
12:33İkinci gün.
12:34Yani 29 Mayıs günü.
12:37Paşam, emrinizdeyiz.
12:39Allah Allah.
12:39Şimdi darbeyi yapan, İsmet İlönü'ye telefon ediyor.
12:44Paşam, emrinizdeyiz.
12:45İsmet İlönü'ne cevap veriyor.
12:47Ben de sizin emrinizdeyim paşam.
12:49Şimdi mesele ortada değil mi?
12:51Evet.
12:51Yani bunu da kim yazıyor?
12:54Mustafa Armağan uydurmuyor.
12:56Ya da ne bileyim işte başka bir savcı yazar değil.
13:00Metin Toker.
13:01Yani İsmet İlönü'nün damadı.
13:03Evet.
13:04Bunu kitabında anlatıyor.
13:06Diyor ki aradılar.
13:08Emrinizdeyim paşam dedi.
13:09Ben de sizin emrinizdeyim paşam.
13:11Diye İlönü cevap verdi.
13:12Şimdi bu kafanın, kalkıp da Enderis'in kurtarılması için uğraşması.
13:17Ha, son anda bekledi, bekledi, bekledi.
13:21Okul yaydan çıktığı bir anda harekete geçti.
13:27Ve gitti birkaç görüşme yaptı.
13:29Ya ne yapayım olmadı dedi.
13:30Bu çok desas bir plandır.
13:34Yani çünkü olayın en başından gidip de ağırlığını koymuş olsa mutlaka engelledi.
13:42Ama sonra son anda ama ne oldu ki?
13:45Ben idamları engellemeye çalıştım.
13:48Bir de oradan puan topluyor kendisini.
13:50Anlatabiliyor muyum?
13:51Yani hem istiyor hem de son anda devreye gelerek.
13:54Yani artık ok atılmış, ok havadayken sen ya niye attın, atmayın falan diye nasihatta bulunuyorsun güya.
14:05Eğer bunu kafa olmasaydı 27 Mayıs'tan sonra 1961 yılında seçim yapıldı Türkiye'de.
14:14Bakın ve seçimde Türk halkı yine İnönü'yi seçmedi, yine CHP'yi seçmeli.
14:20Demokrat Parti'nin devamı olabilecek 3 parti vardı.
14:24Bu 3 partiye iktidar olacak kadar bir oy verdi.
14:28Ve 3 parti kendi arasında koalisyon yapsa iktidar olabiliyordu.
14:34Demokrat Parti'nin devamı ama asker ne yaptı?
14:38Dedi ki biz darbe yapacağız, bir daha darbe yapacağız.
14:41Bu seçim sonuçlarını beğenmedik.
14:43Gideceğiz, açıldığı gün meclisi basacağız.
14:46Oradan CHP dışındaki diğerlerini yakalayacağız.
14:50Yine yansı adaya göndereceğiz.
14:52Bunun üzerine Cemal Gürsel, parti başkanların çağı dedi ki olay çok başka.
14:57Şu anda yeni bir darbe hazırlığı var.
14:59Biz de bunu engelleyemiyoruz.
15:02Ve Çankaya protokolü diye tarihimize geçen utanç verici bir hadise var.
15:07Parti başkanları Çankaya'ya çağırıldığı bir yuvarlak masada etrafta Thompson'la subaylar duruyor.
15:13Burada hepsine tekel tekel imzalatıldığı, inönü başkanlığına kurulacak bir hükümete güven oyu vereceğim.
15:23Milletvekili vereceğim yani o bakan vereceğim diye hepsine şey yapıldı.
15:28Değerli Hocam iki dakikada toparlayalım süremizin sonuna geliyoruz.
15:31İki dakika içerisinde.
15:33Ve CHP için yüz karası bir olaydır.
15:35Yani askerin dipçiyiyle sen nasıl başbakan olmayı kabul ediyorsun?
15:41Yani böyle bir şey, şerefli bir insan, haysiyetli bir insan nasıl kabul edebilir?
15:47Hayır ben böyle bir şeyi kabul etmiyorum da demedi ve aldı.
15:50Hatta beklentisi burada söyleyeyim, cumhurbaşkanı olmaktı tekrar.
15:54Fakat Cemal Gürsel cumhurbaşkanlığını, adaylığını koyunca bozuldu.
15:59Başbakanlığa razı oldu.
16:01Ama bu işte CHP'nin halk tarafından neden 64 yılda cezalandırıldığını
16:06ve neden tek parti iktidarını bir türlü ona vermediğinin en büyük delili
16:11çünkü halka karşı bir hareket yaptılar.
16:15Ve yıllarca halk bu nefretini Menderes'in arkasından gözyaşları dökmek suretiyle
16:22rahmet okudu.
16:23Onlara da nefretini seçim sandıklarına da oy vermeye göstermiş oldu.
16:27Tarihçi yazar Mustafa Armağan çok teşekkür ederim.
16:32İyi günler diliyorum.
İlk yorumu siz yapın