00:00Umarangkada na ang Ranyag Creative Tour ng Department of Tourism,
00:05na layong ibida ang iba't ibang negosyo na mga Pilipino na nasa ilalim ng creative industry,
00:11gaya na lang ang paggawa ng mga espada at wood carving sa La Union at Pangasinan.
00:16Yan ang ulat ni J.M. Pineda.
00:22Nakilala namin sa Pangasinan si Tatay Wesley,
00:25isa sa pinakamatagal ng nagpapanday sa probinsya.
00:28Higit tatlong dekada na siya sa ganitong hanap buhaya.
00:31Ito na rin daw ang kinapitan niya para buhayin ang kanyang pamilya.
00:34Napakalaking tulong po sa akin ito kasi lahat po ng hanap ko po,
00:40dito ko kinuha yung pagpapalaki ko sa kanila.
00:44Hanggat nakapag-aral silang lahat,
00:48hanggat yung dalawa ay may asawa na,
00:53dito ay yung pag ano, kumukuha ko ng pira dito po, yun ang ginamit namin.
00:57Sa ngala ng sining at dala na rin ang pangangailangan,
01:00kahit mahirapa, buong-buo niyang niyakap ang pagpapandaya.
01:04Yung accident is sir, hindi po mawawala yan.
01:09Ilang bisis na rin po akong nabasagan ng bato,
01:13yung mga maliliit na pang dito sa ano,
01:19lumilipad yun, nahulog yung ano.
01:21Pero hindi naman tinatamaan, wala naman akong mga lupa na pagtatrabaho na,
01:29kaso nag-stina lang ako dito.
01:32Kasama niya sa hanap buhay si Rolanda,
01:3430 anyos at 6 na taon na rin niyang ginagawa ang pagbuo ng spada.
01:38Malaki umano ang tulong ng pagpapanday niya
01:40para maitawid ang mga problemang pinansyal.
01:43Ito rin ang kanyang inasahan
01:44para mabigyan ng magandang kinabukasan ang kanyang kinakasama.
01:47Naka rin po yung tulong sir kasi po yung kalibin ko po yung nakapagtapos ko po ng college sir.
01:54Nakali niya rin sa sining si Tatay Daniela
01:56na may-ari na ng isang woodcraft business sa La Uniona.
01:59Binoon niya ang negosyo para na rin makatulong sa mga kapwa niya mang uukita.
02:04Maganda naman itong negosyo.
02:06Kaya lang mabigat.
02:08Pero at still may trabaho.
02:11At hindi lang kami, kundi pati na rin yung aming kasama,
02:15nagpatrabaho dito, at saka meron na rin namang bumibili.
02:20Kaya nagpapatuloy itong trabaho namin.
02:23Ang mga talento ni na Wesley, Daniel at Roland ay minanapas sa ating mga ninuno
02:28na hanggang ngayon ay pinipilit pa rin pagyabungin.
02:31Isa ang Department of Tourism sa nagsusulong na mapansin pa ang mga magagawa sa ganitong industriya
02:36gamit ang mga tour programs ng ahensya, gaya na lamang ng Ranyag Creative Tour.
02:41Yung mga kagalingan nila nakikita dito sa mga produkto.
02:47At ito ay ang mga binibili ng mga turista, mga bisita, mga collectors,
02:52yung mga gustong magregalo, yung gustong mag-made to order.
02:56Okay, kung maraming nakakakita nito, makikilala itong factory na ito.
03:03At maraming pupunta, mag-o-order.
03:07So pag dumadami ang bibili at mag-o-order dito, mas matutulungan natin yung mga workers.
03:14Kasi mas maraming orders, mas maraming silang gagawin, mas maraming pwedeng ipasweldo.
03:20May domino effect naman ang mga creative tours na ginagawa ng DOT.
03:24Kabilang na dyan ang pagpapalakas rin sa local sectors at MSME sa iba't ibang mga probinsya.
03:29Ang paggawa ng spada sa Pangasinan at wood carving sa La Union, simbolo na ng mayamang sining at kultura para sa mas masiglang turismo.
03:38Mula dito sa La Union, J.M. Pineda para sa Pambansang TV sa Bagong Pilipinas.
