00:00Naging mabusisi ang pagsalakay o pagtalakay ng Senado sa usaping pang-agrikultura
00:06kung saan inusisa nila ang mga hakbangin ng GA para palakasin ang food security ng bansa
00:14tulad na lang ng pagpiyak sa kalidad ng mga bigas.
00:19At Italia Lamid sa Santo ng Balita ni Val Custodio.
00:24Tinalakay sa Senate hearing ng Committee on Agriculture, Food and Agrarian Reform
00:29kung posible kayang itaas na ang taripa sa Oktubre.
00:33Kung babalikan, matapos tumaasang na sa $700 per metric tons ang presyo ng bigas sa world market noong nakaraang taon,
00:40ito ang nag-udyo kay Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. upang lagdaan ang Executive Order 62
00:46kung saan ibinabasa 15% ang taripa mula sa dating 35% upang hindi na sumipa pa ang presyo na imported rice sa lokal na merkado.
00:55Pero ngayong taon, bagamat bumaba na sa mahigit $300 per metric ton sa pandaigdigang merkado,
01:02nananatiling mababa ang taripa.
01:05Kaya nagiging mura ang landed cost sa imported rice na nakakapagdulot na pagkalugi sa lokal na magsasaka.
01:11Ayon sa DA, pag-aaralan muna nila ito.
01:14Mr. Chair, basically when we were in India, the decision was the immediate solution was,
01:23short-term solution is to stop importation on September 1.
01:28No issuance of SPHIC for 60 days.
01:32Then, with some economic partners at the present,
01:39the idea is to watch muna atyama kung yung effect ko,
01:43then to give an open mind pa rin sa adjuster ita rin.
01:49Meron din option din na nakapag-usapan na tagdagan yung stoppage.
01:55Maybe longer yung stoppage.
01:57Inusisa rin sa kumite ang $30 billion proposed budget para sa Rice Competitiveness Enhancement Fund o RCEF.
02:05Mahigit $10 billion pa lang kasi ang koleksyon mula sa taripa ng imported rice batay sa huling tala noong July.
02:12Pero paglilinaw ni Agriculture Secretary Francisco Tulao Rell Jr.,
02:16$30 billion ang itinalagang proposed budget para sa RCEF batay sa unang pag-amienda sa rice certification loan noong nakaraang taon.
02:24The agreement during the time that the new RTL law was previously amended,
02:31the economic managers also promised na kung ano man kakulangan ng $30 billion sa koleksyon,
02:39ay pupunuhin ng ating DOF and Treasury ng National Fund.
02:45Pero sabi naman ni Sen. Amy Marcos na sana paabutin man lang sa $15 to $20 billion ang koleksyon
02:51kung $30 billion ang nasa proposed budget.
02:54Kuinestyon din ang Senadora ang delayed na abono at binhi.
02:58Sagot ng kalihim, nabawasan kasi ng $10 billion ang pondo sa rice program sa 2025 General Appropriations Act
03:05mula sa inaasahang $30 billion.
03:07Kaya nakipagpulong ang DA kay Pangulong Marcos Jr. upang magawan ito ng paraan.
03:13On January 2 mismo, dinawagan ko si ating Presidente, sabi ko, naku, ano nangyari dito?
03:21Yung $30 billion sa rice program na traditionally binibigay ng BICAM, nawala, yung $10 billion.
03:29At so delayed na lahat ng procurement namin for the whole year, at least one third, no?
03:35So clearly, no?
03:38Nakuha ng, buti na lang ko, si Presidente talagang ating champion natin dito sa ating mamutsa saka.
03:46At sinabi niya sa akin ng January pa na, sige, meeting tayo, gawa natin ng paraan.
03:52So ngayon, pero ngayon lang namin nakuha yung, last week lang namin nakuha yung $8.8 billion na kulang.
04:00At meron pa natitirang haros $1 billion na kulang.
04:03So talagang that is one major reason of delay.
04:07Wala na pagi maan.
04:09Medyo makahabol pa.
04:11Hindi pa pwedeng ibigay na lang yan?
04:13Kasi yung fuel subsidies ninyo, hindi ninyo ma-distribute.
04:16Yung fertilizers don't come on time.
04:19The Secretary has all kinds of problems, procuring quality seed.
04:23Anda-aida yung issue.
04:24Ano kaya, bigay na lang ninyo ng cash?
04:27Or if I may add, kasi may mga proposal, halimbawa,
04:30na yung fertilizer support, cash din.
04:35Ayoko nung nagbibigay na fertilizer or seeds.
04:39I'd rather give the money sa buying price,
04:42sa presyo, sa support price ng pagay.
04:47Kasi based on production ninyo eh.
04:49Yung na even produce more, they get more.
04:52Yung fertilizer or cash,
04:54nakakatakot sa pagbigay natin ng cash results here,
04:57baka naman di naman bilhin ng fertilizer or binhi.
05:00Tinalakay din sa paglilig ang reklamo patungkol sa iba't ibang kalidad ng binhi.
05:05Dahil kahit high yielding ang rice varieties,
05:07kung pangit ang kalidad,
05:09mababa ang demand nito.
05:11Bilang solusyon,
05:12naghahanap na ang fill rice ang kaparehong variant ng Vietnam rice
05:16upang tumapat sa kalidad ng bigas nito.
05:18Humihiling din ang kalihim ng karagdagang legislative support
05:22para sa modernisasyon ng sektor na agrikultura
05:24mula sa irigasyon, logistics hanggang sa market.
05:28Na isang DA na pataasin ang investment sa agrikultura
05:31para makamit ang self-sufficiency at food security.
05:35Vel Custodio para sa Pambansang TV sa Bagong Pilipinas.
