01:29İyiceklerin mideye ulaştırılamaması, yemek borusunda ilerletilememesi olarak tanımlayabiliriz.
01:35Özellikle beslenme sırasında, yutma sırasında öksürük olması, hırıltı olması, ses değişikliğinin olması yutma bozukluğundan şüphelendirilir.
01:47Birçok durum aslında yutma bozukluğuna yol açabilir.
01:50Yutma kompleks bir işlemdir.
01:52Bildiğiniz gibi üst hava yollarımızda, boğazımızda iki tane boşluk var.
01:58Bir tanesi trakea dediğimiz hava yolu, bir de yemek borumuz var.
02:02Öncelikle yiyecekleri ağzımıza alırız, çiğneriz, yutmaya hazır hale getiririz.
02:07Ya da sıvı gıdaları biriktiririz, yutmaya hazır hale getiririz.
02:11Yutkunma sırasında ciddi bir kas koordinasyonu gerekir.
02:15Yani yiyeceklerin sollum yollarına kaçmayıp yemek borusuna yönlendirilmesi gerekiyor.
02:21Bu kompleks kas uyumunun bozulması durumunda yutma bozukluğu olabiliyor.
02:27Kimlerde daha çok görüyoruz bu problemleri?
02:30Özellikle prematürü olan bebeklerde daha sık görüyoruz.
02:34Kas hastalarında çok sık görüyoruz bu tür durumları.
02:38Aynı şekilde çok uzun süre yoğun bakımda tedavi görmüş, entübe olmuş.
02:43Kalp hastaları ya da nörolojik hastalığı olan hastalarda özellikle biraz daha fazla görüyoruz.
02:50Tanısı için bir takım testler yapılabiliyor.
02:52Özellikle yutmanın gözlenmesi, yutma sırasında öksürme, hırıltı, ses değişikliği gibi bulgular olup olmadığı kontrol edilebiliyor.
03:02Bunun haricinde endoskopla ses tellerinin, yutma alanımızın olduğu bölge incelenebiliyor.
03:09Gıdaların içerisine bu endoskopla görebileceğimiz şekilde gıda boyaları koyup yutma sırasında soluk borusundan içeriye kaçaklar oluyor mu diye bakabiliyoruz.
03:20Buna flexible endoskopik yutma çalışması deniyor.
03:25Bunun haricinde ayrıca yemek borumuzda yiyeceklerin iletilmesiyle ilgili problemler oluyor mu diye videofloroskopik yutma çalışması yapılıyor.
03:34Videofloroskopik yutma çalışması aslında yutma işlevinin röntgen olarak video alınması gibi söyleyebiliriz.
03:42O koordinasyonun doğru şekilde yapılıp yapılmadığı, yutma sırasında yiyeceklerin soluk borusundan kaçıp kaçmadığı gözlenebiliyor.
03:50Tedavi yöntemleri aslında şöyle yapılabiliyor.
03:53Sıvı gıdalar çok hızlı hareket ettiği için daha sık yutma bozukluğuna sıvı gıdalarda karşılaşıyoruz.
04:00Örneğin yutma çalışması sırasında sıvı gıdalar kaçıyor, kıvamlı gıdalar kaçmıyorsa o zaman sadece bu kıvamın arttırılması yeterli olabiliyor bu hastalarda.
04:11O kıvama uygun olacak şekilde kıvam arttırıcı ilaçlar ya da mamalar veyahut da o kıvamdaki gıdaların seçilmesi yeterli olabiliyor.
04:21Bunun haricinde yutma terapileri yapılabiliyor.
04:24Oradaki kasları güçlendirmek, kuvvetlendirmek, oradaki yutma bilincini arttırmak için bir takım terapiler yapılabiliyor.
04:32Bunlarla değerlendirmek ya da tedavi yapmak mümkün olabiliyor.
04:37Eğer tüm gıdalarda kaçaklar oluyorsa hastanın sağlığı açısından, solunum yollarına yiyeceklerin kaçmaması açısından bir süre ağızdan beslememe gibi yöntemler,
04:48nazogastrik sondayla besleme gibi yöntemler ya da PEC gibi yöntemler tercih edilebiliyor bu hastalarda.
04:55Özellikle aileler yutma sırasında öksürme, hırıltı, ses değişikliği gibi bulgular olması durumunda yutmanın değerlendirmesi için konunun bir uzmanına başvurmaları gerekiyor.
05:06Ama bunun haricinde özellikle bazı hastalarda sessiz aspirasyon olabiliyor.
05:12Yani yutma sırasında herhangi bir tepki olmuyor.
05:15Böyle bir durumlarda da açıklanamayan zatürrelerin tekrarlaması, sık sık yoğun bakıma yatışların olması,
05:24astım ataklarının kontrol altına alınamaması, kurup ataklarının kontrol altına alınamaması gibi olaylar da bu yutma bozukluğuna bağlı olabiliyor.
05:33Bunlar böyle buzdağının görünmeyen yüzleri gibi olabiliyor.
05:37Böyle durumlarda da konunun uzmanına değerlendirmek için başvurmaları gerekiyor.
05:42Evet, yutma işlevi kompleks bir problem olduğunu söylemiştik.
05:47Özellikle boynumuzda birçok hastalıkla ilgili olarak yutma bozukluğu olabiliyor.
05:53Yani kulak-burun-boğazla ilgili sorunlar da olabiliyor.
05:56Yemek borusu ile soluk borusu arasında delikler olabiliyor ya da yarıklar olabiliyor.
06:02Bunlara bağlı problemler olabiliyor.
06:04Bu nedenle ekipte kulak-burun-boğaz hekimleri, çocuk göğüs hastalıkları uzmanı, çocuk gastroenteroloji uzmanı, yutma terapisti ve diyetisyenle, 5 bölümle birlikte bu değerlendirmeleri yapıyoruz.
06:18Bu şekilde değerlendirme yaptığımız zaman bir kere çok hızlı bir şekilde sonuca ulaşabiliyoruz.
06:23Böyle belki 5-6 ayda uzun uzun tetkiklerle ulaşabilecek problemleri biz 1 saatlik bir değerlendirmede çoğunu halledebilmiş oluyoruz.
06:34Belki bir takım testlerle çok hızlı bir şekilde hastalığın gerekçelerini, nedenlerini ortaya koymuş olabiliyoruz.
06:42Birincisi bu. İkincisi de ekip tarafından bir tartışma imkanı da olabiliyor.
06:48Hasta için en doğru tanı ve tedavi yöntemini de belirlemiş oluyoruz bu şekilde.
06:54Bu nedenle aerodijestif konsey dediğimiz yutma bozukluğu konseyi bu 5 bölümden oluşan ekiple birlikte yutmayı değerlendiriyoruz.
Yorumlar