Yutkunurken zorlanma, öksürük veya sesinizde bir değişiklik mi fark ettiniz? Bu belirtiler, hafife alınmaması gereken yutma bozukluğunun habercisi olabilir! Özellikle prematüre doğan bebeklerde, kas hastalarında, uzun süre yoğun bakımda kalmış bireylerde ve bazı nörolojik rahatsızlığı olan hastalarda daha sık görülen bu durum, hayat kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Medipol Sağlık Grubu'ndan Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sedat Öktem, yutma bozukluğunun nedenleri, nasıl teşhis edildiği ve tedavi seçenekleri hakkında çok önemli bilgiler paylaştı. https://www.timeturk.com/saglik/yutma-bozuklugu-hangi-hastalarda-daha-sik-gorluyor/video-1818789
01:29İyiceklerin mideye ulaştırılamaması, yemek borusunda ilerletilememesi olarak tanımlayabiliriz.
01:35Özellikle beslenme sırasında, yutma sırasında öksürük olması, hırıltı olması, ses değişikliğinin olması yutma bozukluğundan şüphelendirilir.
01:47Birçok durum aslında yutma bozukluğuna yol açabilir.
01:50Yutma kompleks bir işlemdir.
01:52Bildiğiniz gibi üst hava yollarımızda, boğazımızda iki tane boşluk var.
01:58Bir tanesi trakea dediğimiz hava yolu, bir de yemek borumuz var.
02:02Öncelikle yiyecekleri ağzımıza alırız, çiğneriz, yutmaya hazır hale getiririz.
02:07Ya da sıvı gıdaları biriktiririz, yutmaya hazır hale getiririz.
02:11Yutkunma sırasında ciddi bir kas koordinasyonu gerekir.
02:15Yani yiyeceklerin sollum yollarına kaçmayıp yemek borusuna yönlendirilmesi gerekiyor.
02:21Bu kompleks kas uyumunun bozulması durumunda yutma bozukluğu olabiliyor.
02:27Kimlerde daha çok görüyoruz bu problemleri?
02:30Özellikle prematürü olan bebeklerde daha sık görüyoruz.
02:34Kas hastalarında çok sık görüyoruz bu tür durumları.
02:38Aynı şekilde çok uzun süre yoğun bakımda tedavi görmüş, entübe olmuş.
02:43Kalp hastaları ya da nörolojik hastalığı olan hastalarda özellikle biraz daha fazla görüyoruz.
02:50Tanısı için bir takım testler yapılabiliyor.
02:52Özellikle yutmanın gözlenmesi, yutma sırasında öksürme, hırıltı, ses değişikliği gibi bulgular olup olmadığı kontrol edilebiliyor.
03:02Bunun haricinde endoskopla ses tellerinin, yutma alanımızın olduğu bölge incelenebiliyor.
03:09Gıdaların içerisine bu endoskopla görebileceğimiz şekilde gıda boyaları koyup yutma sırasında soluk borusundan içeriye kaçaklar oluyor mu diye bakabiliyoruz.
03:20Buna flexible endoskopik yutma çalışması deniyor.
03:25Bunun haricinde ayrıca yemek borumuzda yiyeceklerin iletilmesiyle ilgili problemler oluyor mu diye videofloroskopik yutma çalışması yapılıyor.
03:34Videofloroskopik yutma çalışması aslında yutma işlevinin röntgen olarak video alınması gibi söyleyebiliriz.
03:42O koordinasyonun doğru şekilde yapılıp yapılmadığı, yutma sırasında yiyeceklerin soluk borusundan kaçıp kaçmadığı gözlenebiliyor.
03:50Tedavi yöntemleri aslında şöyle yapılabiliyor.
03:53Sıvı gıdalar çok hızlı hareket ettiği için daha sık yutma bozukluğuna sıvı gıdalarda karşılaşıyoruz.
04:00Örneğin yutma çalışması sırasında sıvı gıdalar kaçıyor, kıvamlı gıdalar kaçmıyorsa o zaman sadece bu kıvamın arttırılması yeterli olabiliyor bu hastalarda.
04:11O kıvama uygun olacak şekilde kıvam arttırıcı ilaçlar ya da mamalar veyahut da o kıvamdaki gıdaların seçilmesi yeterli olabiliyor.
04:24Oradaki kasları güçlendirmek, kuvvetlendirmek, oradaki yutma bilincini arttırmak için bir takım terapiler yapılabiliyor.
04:32Bunlarla değerlendirmek ya da tedavi yapmak mümkün olabiliyor.
04:37Eğer tüm gıdalarda kaçaklar oluyorsa hastanın sağlığı açısından, solunum yollarına yiyeceklerin kaçmaması açısından bir süre ağızdan beslememe gibi yöntemler,
04:48nazogastrik sondayla besleme gibi yöntemler ya da PEC gibi yöntemler tercih edilebiliyor bu hastalarda.
04:55Özellikle aileler yutma sırasında öksürme, hırıltı, ses değişikliği gibi bulgular olması durumunda yutmanın değerlendirmesi için konunun bir uzmanına başvurmaları gerekiyor.
05:06Ama bunun haricinde özellikle bazı hastalarda sessiz aspirasyon olabiliyor.
05:12Yani yutma sırasında herhangi bir tepki olmuyor.
05:15Böyle bir durumlarda da açıklanamayan zatürrelerin tekrarlaması, sık sık yoğun bakıma yatışların olması,
05:24astım ataklarının kontrol altına alınamaması, kurup ataklarının kontrol altına alınamaması gibi olaylar da bu yutma bozukluğuna bağlı olabiliyor.
05:33Bunlar böyle buzdağının görünmeyen yüzleri gibi olabiliyor.
05:37Böyle durumlarda da konunun uzmanına değerlendirmek için başvurmaları gerekiyor.
05:42Evet, yutma işlevi kompleks bir problem olduğunu söylemiştik.
05:47Özellikle boynumuzda birçok hastalıkla ilgili olarak yutma bozukluğu olabiliyor.
05:53Yani kulak-burun-boğazla ilgili sorunlar da olabiliyor.
05:56Yemek borusu ile soluk borusu arasında delikler olabiliyor ya da yarıklar olabiliyor.
06:02Bunlara bağlı problemler olabiliyor.
06:04Bu nedenle ekipte kulak-burun-boğaz hekimleri, çocuk göğüs hastalıkları uzmanı, çocuk gastroenteroloji uzmanı, yutma terapisti ve diyetisyenle, 5 bölümle birlikte bu değerlendirmeleri yapıyoruz.
06:18Bu şekilde değerlendirme yaptığımız zaman bir kere çok hızlı bir şekilde sonuca ulaşabiliyoruz.
06:23Böyle belki 5-6 ayda uzun uzun tetkiklerle ulaşabilecek problemleri biz 1 saatlik bir değerlendirmede çoğunu halledebilmiş oluyoruz.
06:34Belki bir takım testlerle çok hızlı bir şekilde hastalığın gerekçelerini, nedenlerini ortaya koymuş olabiliyoruz.
06:42Birincisi bu. İkincisi de ekip tarafından bir tartışma imkanı da olabiliyor.
06:48Hasta için en doğru tanı ve tedavi yöntemini de belirlemiş oluyoruz bu şekilde.
06:54Bu nedenle aerodijestif konsey dediğimiz yutma bozukluğu konseyi bu 5 bölümden oluşan ekiple birlikte yutmayı değerlendiriyoruz.
İlk yorumu siz yapın