Yutkunurken zorlanma, öksürük veya ses değişikliği mi yaşıyorsunuz? Bu belirtiler yutma bozukluğunun habercisi olabilir. Özellikle prematüre bebeklerde, kas hastalarında, yoğun bakım öyküsü olanlarda ve bazı nörolojik rahatsızlıklarda daha sık görülür. Prof. Dr. Sedat Öktem, yutma bozukluğunun nedenleri, tanısı ve tedavisi hakkında önemli bilgiler paylaştı.
02:16Kalp hastaları ya da nörolojik hastalığı olan hastalarda özellikle biraz daha fazla görüyoruz.
02:22Tanısı için bir takım testler yapılabiliyor.
02:26Özellikle yutmanın gözlenmesi, yutma sırasında öksürme, hırıltı, ses değişikliği gibi bulgular olup olmadığı kontrol edilebiliyor.
02:35Bunun haricinde endoskopla ses tellerinin, yutma alanımızın olduğu bölge incelenebiliyor.
02:43Gıdaların içerisine bu endoskopla görebileceğimiz şekilde gıda boyaları koyup yutma sırasında soluk borusundan içeriye kaçaklar oluyor mu diye bakabiliyoruz.
02:53Buna flexible endoskopik yutma çalışması deniyor.
02:57Bunun haricinde ayrıca yemek borumuzda yiyeceklerin iletilmesiyle ilgili problemler oluyor mu diye video fluoroskopik yutma çalışması yapılıyor.
03:06Video fluoroskopik yutma çalışması aslında yutma işlevinin röntgen olarak video alınması gibi söyleyebiliriz.
03:15O koordinasyonun doğru şekilde yapılıp yapılmadığı, yutma sırasında yiyeceklerin soluk borusundan kaçıp kaçmadığı gözlenebiliyor.
03:23Tedavi yöntemleri aslında şöyle yapılabiliyor.
03:25Sıvı gıdalar çok hızlı hareket ettiği için daha sık yutma bozukluğuna sıvı gıdalarda karşılaşıyoruz.
03:32Örneğin yutma çalışması sırasında sıvı gıdalar kaçıyor, kıvamlı gıdalar kaçmıyorsa o zaman sadece bu kıvamın arttırılması yeterli olabiliyor bu hastalarda.
03:44O kıvama uygun olacak şekilde kıvam arttırıcı ilaçlar ya da mamalar veyahut da o kıvamdaki gıdaların seçilmesi yeterli olabiliyor.
03:57Oradaki kasları güçlendirmek, kuvvetlendirmek, oradaki yutma bilincini arttırmak için bir takım terapiler yapılabiliyor.
04:05Bunlarla değerlendirmek ya da tedavi yapmak mümkün olabiliyor.
04:10Eğer tüm gıdalarda kaçaklar oluyorsa hastanın sağlığı açısından, solunum yollarına yiyeceklerin kaçmaması açısından bir süre ağızdan beslememe gibi yöntemler,
04:21nazogastriksiz onda ile besleme gibi yöntemler ya da PEC gibi yöntemler tercih edilebiliyor bu hastalarda.
04:27Özellikle aileler yutma sırasında öksürme, hırıltı, ses değişikliği gibi bulgular olması durumunda yutmanın değerlendirmesi için konunun bir uzmanına başvurmaları gerekiyor.
04:39Ama bunun haricinde özellikle bazı hastalarda sessiz aspirasyon olabiliyor.
04:45Yani yutma sırasında herhangi bir tepki olmuyor.
04:47Böyle bir durumlarda da açıklanamayan zatürrelerin tekrarlaması, sık sık yoğun bakıma yatışların olması,
04:56astım ataklarının kontrol altına alınamaması, kurup ataklarının kontrol altına alınamaması gibi olaylar da bu yutma bozukluğuna bağlı olabiliyor.
05:06Bunlar böyle buzdağının görünmeyen yüzleri gibi olabiliyor.
05:10Böyle durumlarda da konunun uzmanına değerlendirmek için başvurmaları gerekiyor.
05:15Evet, yutma işlevi kompleks bir problem olduğunu söylemiştik.
05:20Özellikle boynumuzda birçok hastalıkla ilgili olarak yutma bozukluğu olabiliyor.
05:26Yani kulak-burun-boğazla ilgili sorunlar da olabiliyor.
05:29Yemek borusu ile soluk borusu arasında delikler olabiliyor ya da yarıklar olabiliyor.
05:35Bunlara bağlı problemler olabiliyor.
05:37Bu nedenle ekipte kulak-burun-boğaz hekimleri, çocuk göğüs hastalıkları uzmanı, çocuk gastroenteroloji uzmanı, yutma terapisti ve diyetisyenle 5 bölümle birlikte bu değerlendirmeleri yapıyoruz.
05:51Bu şekilde değerlendirme yaptığımız zaman bir kere çok hızlı bir şekilde sonuca ulaşabiliyoruz.
05:56Böyle belki 5-6 ayda uzun uzun tetkiklerle ulaşabilecek problemleri biz 1 saatlik bir değerlendirmede çoğunu halledebilmiş oluyoruz.
06:07Belki bir takım testlerle çok hızlı bir şekilde hastalığın gerekçelerini, nedenlerini ortaya koymuş olabiliyoruz.
06:14Birincisi bu, ikincisi de ekip tarafından bir tartışma imkanı da olabiliyor.
06:20Hasta için en doğru tanı ve tedavi yöntemini de belirlemiş oluyoruz bu şekilde.
06:27Bu nedenle aerodijestif konsey dediğimiz yutma bozukluğu konseyi bu 5 bölümden oluşan ekiple birlikte yutmayı değerlendiriyoruz.
İlk yorumu siz yapın