00:00Bir başka değerli konuğumuz Uluslararası İlişkiler Uzmanı Akademisyen Dr. Damla Taşkın'la da bu süreçte Türkiye'nin dış politikadaki duruşu, kazanımları, nereden nereye gelindiği, işte Afrika açılımı diyoruz, Orta Doğu'daki yapışılanlar diyoruz, Avrupa'daki Avrupa Birliği'ne alınmadığımız süreçte dahi Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne giriş noktasındaki kararlılığı, Avrupa güvenliği için olmazsa olmaz oluşu,
00:29NATO'daki en büyük güç oluşu, vazgeçilmez oluşu ve ara buluculuğu herhalde, Peacemaker denilen. Neler söylersiniz Sayın Taşkın, bu çeyrek asırlık AK Parti döneminde ağırlıklı olarak dış politikadaki kazanımlar, duruşlar, notlarınız neler? Buyurunuz.
00:47Evet Korhan Bey, öncelikle şöyle başlamak lazım bence konuşmaya, şu an Türkiye dünyada yani uluslararası konjüktürle nerede?
00:58Şimdi bu soruya şöyle cevap verebiliriz bence, bildiğiniz gibi şu anda, hatta sadece şu anda da değil, yani yaklaşık 10 yıldır uluslararası alanda büyük bir kaos hakim.
01:10Savaşlar var, çatışmalar var, krizler var ve bu krizler artarak gün geçtikçe devam ediyor.
01:17Yani bu hızda, bu kaotik ortamda tek sağlam durabilen ülke Türkiye.
01:24Bunun da tabii ki şöyle getirileri var bize, şu an dünyada pek çok politikada, sadece dış politikada değil, ekonomi politikaları dahil olmak üzere,
01:34insani yardımlarda dahil olmak üzere örnek alınan ve örnek gösterilen, hatta yaptığımız politikalarla model oluşturulan bir ülke haline geldik.
01:45Bakın bunu yapabilen çok fazla ülke yok, olmadı Türkiye dışında.
01:49Peki bunun sebebi ne? Türkiye'nin doğru dış politika hamlelerini kullanabilmesi ve bu yöndeki hamlelerini ve politikalarını sahada, yani real gerçeklikte de uygulayabilmesi.
02:03Çünkü bakın Korhan Bey, maalesef ülkeler evet politikalarını oluşturabiliyorlar ama sahada bunun gerçek bir halini yapamıyorlar, başaramıyorlar.
02:13Kitaptaki ile pratiğin farklı olması gibi, hep söylenir ya da okulda.
02:16Evet kesinlikle, yani evet güzel bir şey yazıyorlar mesela, politik oluşturuyorlar, metinden çıkarıyorlar, anlaşmalarını yapıyorlar ama sahada onun gerçekliğini göremiyoruz.
02:28Yapamıyorlar ya da beceremiyorlar veya yapmak istemiyorlar.
02:33Yani bunu sırf yapmak istedikleri için değil de mecburlarmış gibi hareket ediyorlar.
02:40Dolayısıyla burada Türkiye'nin gerçekten yaptığı, yani söylediğiyle yaptığının biri olduğunu da aslında tekrar dünyada görmüş oluyoruz.
02:48Çünkü evet biz bir politika oluşturuyoruz, bir girişim oluşturuyoruz ve onu gerçekten sahada gerçekleştiriyoruz.
02:56Bu çok önemli, çok kıymetli.
02:58Dolayısıyla şu an mesela Türkiye'nin dış politikadaki bu kazanımı ve büyük başarısı her ne kadar uluslararası alanda bazı yerlerde görülmemiş olsa da mesela Avrupa Birliği ülkelerinde görülmemiş olsa bile bundan yıllar sonra ne kadar önemli bir pozisyonda yer aldığını kabul etmiş olacaklar.
03:19Çünkü sizin de biraz önce konusunu açtığınız gibi tüm bu kazanımlarımıza rağmen hala Avrupa Birliği ülkeleri biz kendileri uygun bulmadıklarını ifade ediyorlar.
03:30Bu kesinlikle saçma sapan bir yaklaşım.
03:33Çünkü Türkiye olmasa şu anda belki Avrupa Birliği'nin ülkeleri çeşitli ülkeler tarafından sömürülecek, işgal edilecek.
03:42Bakın Rusya tehdidi var, arada sadece Ukrayna Savaşı var.
03:45Enerji ve orada dediğimiz gibi tahıl koridorunun oluşturulması, enerji güvenliği, gıda güvenliği ama Türkiye'yi hep Avrupa o dönem bir göçmen tampon bölgesi olarak belki gördü, görmek istedi.
04:00Ama Türkiye'nin aslında yüzyıllara dayanan o diplomasi aklı, Osmanlı'dan gelen o bölgedeki adil ve eşitçi yönetim anlayışı, Kosova'dan Adriatik ve Akdeniz'in diğer ucuna kadar olan aslında şu anda değerinin anlaştığını görüyoruz değil mi?
04:19En son Akdeniz'deki enerji stratejileri de Kıbrıs üzerinde oynanmak istenen oyunlar, Türkiye bunları görüyor ve bozuyor.
04:28En son Ermenistan-Azerbaycan barış anlaşmasında Türkiye'nin direkt katkısıyla ve şeyle olduğu belli.
04:33Tabii ki kesinlikle Korhan Bey, yani çok doğru yerlere parmak bastınız.
04:37Yani Türkiye'nin şu anda hakikaten yani tarafsız olarak bir yorum yapacak olursak eğer zaten bunu da görebiliyoruz.
04:45Yani dünyanın herhangi bir vatandaşı bile şu an sosyal medya üzerinden hani Türkiye'ye durdurulamıyor, Türkiye çok doğru bir yönde ilerliyor, keşke bizim ülkemiz de yapsa şeklinde yorumlara başladılar.
04:57Ya bu aslında sizin de biraz önce konusunu açtığınız gibi sadece hani enerji güvenliğiyle alakalı değil, dış politika dediğimiz şey ekonomiyi de içeren, siber güvenliği de içeren, sınır güvenliğini, terörizmle mücadeleyi de içeren, uyuşturucuyla ya da insan kaçakçılığıyla, göçmen kaçakçılığıyla mücadeleyi de içeren çok geniş çaplı bir politikayı gösteriyor aslında, politika hamlesini gösteriyor.
05:20E tabi biz Türkiye'ye yüzyılı modeliyle birlikte dış politika hamlelerimizi de geliştirerek, genişleterek devam ediyoruz.
05:27Bakın biraz önce siz de parmak bastınız yani şu anda Karadeniz güvenliği için Türkiye Mutru Boğazlar Sözleşmesi'ni en doğru şekilde ve etkin şekilde uyguluyor.
05:39Herhangi bir olası Karadeniz'deki bir kriz, bir çatışma halini sıfıra indirdik.
05:45Bu çok büyük bir başarı. Çünkü hemen sınırımızda yani Karadeniz sınırımızda bildiğiniz gibi Rusya ve Ukrayna Savaşı var ve hız kesmeden devam ediyor.
05:56Bunu durduramıyorlar. Peki bu konuda yani bu krizin, bu tehditin sona ermesi için biz ne yaptık?
06:04En önemli girişimde bulunduk ve İstanbul'a davet ettik.
06:07Müzakere süreçleri başladı ve hala heyetler devam ediyor.
06:11Bakın yine bu ilişkiyi ve bu tansiyonun düşürülmesini aslında uluslararası alan Türkiye'ye borçlu.
06:19Çünkü eğer Türkiye bunu yapmamış olsaydı ve yine aynı şekilde Karadeniz güvenliğini sağlamamış olsaydı olay çok daha farklı bir boyuta gidebilirdi.
06:28Çok daha geniş ve vahim sonuçlar doğurabilirdi.
06:31Çünkü gerek Zelenski tarafı, gerek Putin tarafı yani Avrupa Birliği ve Asya tarafı asla geri adım atmayacak bir şekilde devam ediyorlar.
06:40Yarın bildiğiniz gibi işte Trump'la Putin'in de Alaska'da bir görüşmesi olacak.
06:46Peki bu görüşme sürecini yani bu ikilinin hala barış masasında oturabilecek durumda olmalarını sağlayan kimdi?
06:53Türkiye'ydi.
06:54Evet.
06:54Yani bunları göz ardı etmemek lazım.
06:58Dolayısıyla yani hem Karadeniz güvenliğinde tabii ki bizim de sınırımız olan bir yer, Avrupa Birliği'ne kapı açan bir yer, Asya'ya aynı şekilde kapı açan bir yer.
07:08Buradaki tansiyonun düşürülmesinde ve barış için hala masaya oturulmasındaki en önemli aktör Türkiye'ydi.
07:16Suriye çok önemli.
07:18Can damarlarımızdan bir tanesi.
07:20Dün yine Sayın Dışişleri Bakan önemli açıklamaları vardı size takip ettiniz.
07:23Suriye özelinde orada Esad yönetiminin yıllardır yaptığı mezalimin sona erdirilmesi,
07:28ilk andan itibaren Türkiye'nin orada demokrasiden yana halka eziyet eden yapının tavsiye edilmesi ve daha demokratik katılımcı bir Suriye'nin olması,
07:42eşit grupların eşit temsil edilmesi noktasında ama üniter yapı içerisinde.
07:48Bunun ne kadar değerli olduğunu şu anda görüyoruz.
07:51Türkiye'nin Suriye politikası nasıl değerlendirirsiniz?
07:53Sayın Cumhurbaşkanı buradaki duruşu, şarayla olan diyaloglar, orada tabi Amerika etkisi hala var ama
08:01İsrail'in de aslında kirli oyunlarını sürdürdüğünü biliyoruz.
08:05Bir o konudaki değerlendirmenizi de almak isterim.
08:08Tabi ben de bahsetmeyi çok isterim.
08:10Bildiğiniz gibi Suriye krizi yani Arap baharlığı süreciyle başlayan aslında bir dönemi kapsayan bir bölgeden bahsediyoruz.
08:19Yani bu sadece Esad yönetimiyle alakalı tam olarak sayılmaz çünkü orada büyük bir oyun kuruldu.
08:26Ve Arap baharlığı süreciyle birlikte Müslüman ülkeler ayaklandırılmaya ve bir şekilde karıştırılmaya girdi.
08:33Tunus'tan başladı ardından Suriye'ye gitti.
08:36Ve Suriye'de başlayan bu ayaklanma ve iç savaş tabi ki sınırımızda olduğu için bizi de çok ciddi bir şekilde etkiledi.
08:45Peki biz ne yaptık?
08:47Bu konudaki hamlelerimizi gerçekten doğru bir şekilde yaptık.
08:51Suriye rejimiyle alakalı herhangi olası bir krize karşı neler yapabileceğimize yönelik yol haritamızı belirledik.
08:58Stratejimizi belirledik.
09:00Ve askeri yapılanmamızı da buna göre yaptık zaten.
09:03Ve bildiğiniz gibi dünyada en fazla Suriyeli sığınmacıya sahip olan ülke Türkiye oldu.
09:09Yani insani yardım konusunda da Suriye'ye ciddi anlamda biz yardım ettik.
09:14Çünkü oradaki mazlum insanlar ölümle burun burunaydı.
09:18Ve biz onları Esad rejiminden alarak ülkemizde daha iyi ve sağlıklı bir yaşam verdik.
09:25Dolayısıyla 8 Aralık'ta başlayan bir süreçle birlikte Esad rejiminin yani bu diktatörlüğün de aslında yıkılmasıyla beraber artık Suriye daha özgür ve daha demokratik bir ülke olma yolunda ilerlemeye başladı.
09:40Peki bunun sürecinde yani Esad rejiminin gitmesinde ve ülkenin yani Suriye'nin yeniden özgür bir ülke haline gelmesindeki en önemli aktör kimdi?
09:53Türkiye'di tabi.
09:54Türkiye'nin desteği olmasaydı o insanlar maalesef ki hala ölümle burun buruna yaşamaya devam edecekti.
10:00Ve Türkiye bildiğiniz gibi hem eğitimlerle hem danışmanlık hizmetleriyle birlikte hem de arkalarında durdukları o güçlü devlet olma figürüyle birlikte uluslararası alanda yeni Suriye rejimine yönetimine de destek oldu.
10:17Ve hala oluyor.
10:18Hala kırmızı çizgi zaten Suriye'nin güvenliği toprak bütünlüğü gerekirse müdahale ederiz.
10:23Tabi ki öyle.
10:24Yedi Sayın Hakan Fidan'da.
10:25Kesinlikle öyle. Ve bildiğiniz gibi zaten bizim bir güvenli bölge alanımız vardı orada.
10:31Toparlayalım.
10:32Tabi ki. Ve o güvenli bölge alanıyla birlikte şu anda ülkede yani Suriye'de maalesef sizin de bildiğiniz gibi SDG gibi hala terör yapılanmaları mevcut.
10:42Dolayısıyla hem Şara yönetimiyle birlikte Sayın Cumhurbaşkanımız da söylediği gibi iki ülke birbirine destek olacak bir şekilde eğitimlere danışmanlık hizmetlerine devam edecekler.
10:53Ve Suriye'nin toprak bütünlüğünü sağlanması için de elinden gelecek tüm desteği vereceklerini söylediler.
10:58Bu da tabi ki uluslararası alanda Suriye'nin yalnız olmadığını, Türkiye gibi güçlü bir devletin, sınır ülkesi olan bir devletin Suriye'nin ve yeni yönetimin yanında yer alarak yeniden yapılanma sürecini destek vereceklerini söyledi.
11:11Dolayısıyla bu kazanın bile Türkiye'nin bu bölgede özellikle Suriye yönetiminde ne kadar doğru bir hamle yaptığını ve ileri vadede de toprak bütünlüğünün sağlamak konusunda en önemli aktarı olarak yer aldığını tarih kitaplarında okuyacağız büyük ihtimalle.
11:26Teşekkür ediyorum. İlerleyen dakikalar yine sizlerle birlikte olacağız inşallah.
11:29O zaman da 2002'de, 2003'te ki tablo dış politikada nasıldı?
11:35Yayınımızın başlangıcında aslında söyledim. Davos'taki Vanmini çıkışı ardından dünya beşten büyüktür.
11:41Ardından Rabia, Mısır'daki önemli devrim sonrası oraya destek olunması.
11:48Aslında hep mazlumları, mağdurların sesi olan haksız, haklıdan yana haksızın karşısında olan bir yapı olduğunu gördük.
11:56Birazdan yeniden sizlerle birlikte olacağız inşallah diyelim.
12:00Kısa bir virgül atalım. Damla Taşkın sağ olun.
12:01Teşekkür ederim.
Yorumlar