00:00Şu anda aslında tam olarak bir piyasa dostu tempo olduğunu söyleyemeyiz.
00:03Piyasanın beklentisi daha hızlı bir faiz indirimi.
00:06Çünkü uzun zamandır yüksek faiz patikası var.
00:09Ve bu yüksek faizle beraber işletmeler kar elde etti.
00:12Ama bankalarına kredi çekmek zorunda oldukları için finansal maliyeti bütün karlarını bitirdi.
00:18Ve bu karlar aslında yurt dışından para getiren para sahibine faiz olarak ödendi.
00:24O yüzden bu döngünün son bulması gerekiyor.
00:26Ve bununla beraber de Merkez Bank rezervlerimiz 171 milyar dolara kadar yükseldi.
00:32Ve son dönemin hatta son yılların en büyük dış yarat rakama çıkan 25 milyar dolar aylık bir ihracat.
00:41Hem Temmuz ayının rekoru kırıldı hem de Cumhuriyet tarihinin en büyük rekoru kırıldı.
00:46Ve bununla birlikte enflasyon rakamlarına baktığımızda evet piyasanın beklentisinin bir miktar altına geldi ama
00:51önemli olan gıda enflasyonu %28'ler civarına geldi.
00:55Temel malı enflasyonu ki bu pandemiden sonra özellikle maliyet kaynaklı enflasyona sebep veren bir unsurdu.
01:03%20'lere kadar geldi ve hizmet enflasyonu %50'lerin altına geldi.
01:07Sayın Mehmet Şimşek de açıklamada buna zaten dem vurmuştu.
01:10Enflasyon verilerimiz gayet normal ve sene sonu itibariyle o Merkez Bankası'nın patikasına uygun bir şekilde %30'un altına gelmesi bekleniyor.
01:20Bununla beraber de faizin çok makasını açmadan burada düşmesi bekleniyor.
01:25Ama hal böyleyken bile yani biz %43'ler civarına indirmiş olsak bile faizi burada maalesef bazı bankalar hala mevduat faizlerini düşürmesine rağmen
01:36ihtiyaç kredisi ve tüketici kredilerinin hala faizini yüksek tutmaya devam ediyor.
01:41Bu da piyasanın tabiri caizse canını yakıyor.
01:44Yani hem paraya ulaşım bir miktar zor hem de yüksek faiz var hala devam ediyor.
01:48O yüzden Merkez Bankası'nın burada aldığı öndenlerle birlikte hızlı bir faiz indirimi olmalı ki piyasa dostu bir patikeye tekrar girilmesi gerekiyor.
01:58Şimdi baktığımızda bakın Trump günlerdir hatta göreve geldiğinden beri FED'e baskı kurmaya çalışıyor ve baskı kurmaya devam ediyor.
02:06Özellikle bir FED üyesi istifa etti yerine başka birisi atanacak ve istatistik sorumlusu olan bir kişiyi de burada görevden aldı.
02:15Diyor ki Kamala Harris zamanında siz istatistiki verileri daha olumlu açıklamıştınız.
02:21Hatta FED yönetimi olarak da faizleri iki defa indirmiştiniz.
02:24Ekonomik veriler iyi gelmiş olsa da hala faiz indirmiyorsunuz diyor.
02:27Çünkü faiz demek dış borcun daha da fazla artması demek.
02:31Faiz demek borçlu bir ülkenin faiz ödemelerinin de artması demek.
02:35Ve üretimin elde etmiş olduğu kârı da faizi ödemek demek.
02:39Trump bunu çok iyi biliyor.
02:40Biz de bunu çok iyi biliyoruz.
02:41O yüzden yüksek faiz patikasından artık dönüldü.
02:46Ama bununla beraber biraz daha faiz indirme aksiyonunun, faiz indirme hızının daha fazla olması bekleniyor piyasa tarafından.
02:53Yani şu anda real faizimiz, 7 aylık faizimiz %19.
02:59Döviz %15 kazandırmış.
03:01Mevduat faizi çok daha fazla faizden kazandırmış.
03:04Real bir getiri, real bir faiz söz konusu.
03:06Ama bu real faiz, real sektörün bir miktar canını yakıyor.
03:09Çünkü üretime gidecek, yani kâr elde edersiniz.
03:13Elde ettiğiniz kârdan da siz üretiminizi arttırmak için makine alırsınız, işçi alırsınız, islamın devamını sağlarsınız.
03:20Ama şu anda elde edilen kâr maalesef faize gidiyor.
03:23Elde edilen kâr faize gidiyor.
03:25Peki kalıcı dezenflasyon için neye bakacağız?
03:28Hangi göstergelere bakmak gerekiyor?
03:30Tabii öncelikle hane halkının beklendisi bunu çok önemli Burçak Hanım.
03:33Son tabii yönetilen yönetilen fiyatlardan dolayı, bu da ÖTV'deki artış değil aslında.
03:38Bir miktar arabada azalış var ama piyasada bir artış gibi okundu.
03:42Ve bununla beraber doğalgaza %25'lik bir artış oldu.
03:45Burada hane halkı hemen beklenisini 12 ay sonraki beklenisi %54'e çıkardı.
03:50Burada özellikle hane halkın enflasyonuyla diğer tüm tüketicinin enflasyonu farklı.
03:55Çünkü hane halkı ne yapıyor?
03:56Aldığı maaşla öncelikle konut, gıda ve ulaşım, sağlık ve eğitim ve diğerlerini harcıyor.
04:03Ama Türkiye'nin enflasyonu şu anda %33 iken, konuttaki enflasyon %65'ler civarında.
04:10Burada bir tezat var.
04:11İşte hane halkı diyor ki hala enflasyon bitmiyor mu acaba?
04:13Ama real sektöre baktığımızda 12 ay sonraki beklenti %24'ler seviyesinde.
04:18Yani Merkez Bankası'nın aslında beklentisine yaklaştı.
04:21Bu aslında olumlu.
04:22Ama hane halkının ne zaman cebine fayda edecek?
04:26İşte faizler düştüğünde.
04:28Faizleri düşürmek için de Merkez Bankası bir miktar temkinli davranıyor.
04:32Temkin davranmasının önünde tabii bazı geçerli sebepler de var.
04:36İşte Rus-Ukrayna Savaşı var.
04:38Trump 50 gün vermişti.
04:39Birden o süreyi 10 güne düşürdü.
04:42Şimdi Rusya'ya uygulanacak %100'lük bir tarife etkisi.
04:46Çünkü Rusya'dan mal alan bütün herkesi kapsayacak bu.
04:49Biz de bazı ürünleri hem satıyoruz hem alıyoruz.
04:51Burada %100'lük tarifi bizi de etkileyecek demektir bu.
04:54Şimdi %15 bir tarifimiz varken Amerika satılacak mallarda %115 olması bizi önemli bir şekilde sekteye uğratır.
05:02Ki bu ay ki ihracat ekorumuzda en fazla İngiltere sonra Amerika'ya ürün satmışız.
05:08O yüzden burada faiz indiriminde temkinli olması rağmen Merkez Bankası Ağustos'ta herhangi bir faiz indirimi yok.
05:14Burçak Hanım 11 Eylül'de bir faiz indirimi toplantımız var.
05:18PPK toplantımız 11 Eylül'de yani beklenti şu anda en az 300 bas puan olması.
05:24Yani %40'lara kadar faize inmesi.
05:27Ama ola ki ekonomik göstergeler böyle devam eder.
05:30Temmuz ayı verileri bir hayli beklentinin altına düşük geldi.
05:33Ağustos'ta açıklanacak Eylül 3'ünde sonra 11 Eylül toplantısı olacak.
05:39Yani Ağustos verisini enflasyon verisini biz karşılamış olacağız.
05:42Eğer enflasyon verileri de olumlu bir şekilde gelirse vatandaşın cebine yansıyacak işte ihtiyaç kredisi, tüketici kredileri, araç kredisi, ev kredileri ucuzlayacağı için vatandaş da artık enflasyon bitiyor şeklinde bir düşünceye hasıl olabilir.
05:55Peki enflasyon düşse de hani gıda ve kira da yüksek fiyatlar devam ediyor ne yazık ki en çok merak edilen cebine ne zaman yansıyacak diyoruz ya her seferinde.
06:07Yani bu koşullarda vatandaş faiz indiriminin etkisini ne zaman hisseder?
06:11Yani Burçak Hanım şu anda tabii pazarda, manavda, markette bazı ürünler çok pahalı.
06:17Mesela limon çok pahalı.
06:18200 lira.
06:19200 lira.
06:20Karpuzun fiyatı %664 artmış.
06:23Yani %600'lük bir artış, ticari teamüllere aykırı ve herhangi bir gerçeklikle açıklanamayacak bir artış.
06:30İşte bu artışlar kesilirse eğer olabilecek.
06:33Şimdi pazarcı esnafı yeni bir uygulamayla sizler de haberlerinizde verdiniz.
06:37Kred kartı kullanımının yolunu açtı.
06:39Neden?
06:40Hem alınan ürünlerin fiyatları arttı, artık vatandaş burada kağıt parayı taşımak istemiyor.
06:46Hem de kred kartı ödüyor ki bir 30-35 günlük vakti olabilsin.
06:50Çünkü bugün kred kartı ekstresi kesilirse 40 günlük bir zamanı var.
06:54Asgari ödemeden sonra son ödeme tarihine kadar.
06:57Yani vatandaş aslında bu 40 günlük süreyi kullanıyor.
06:59Faizler yüksek olsa bile.
07:01O yüzden burada vatandaş fahiş fiyatın son bulduğunu gördüğü zaman,
07:06o da Sayın Nihat Uludağ İstanbul Haber Müdürünüz de burada bundan bahsetti.
07:10Şimdi 1 liraya, 2 liraya, 3 liraya satılan domates geliyor burada 35-40 liraya satılıyor.
07:16Yani bu 30 katlık, 40 katlık artışlar neden kaynaklanıyor?
07:19Şu anda bu hal esnafını, pazarcı esnafını sığındığı ilk şey yüksek faiz.
07:25Banka komisyonları.
07:27Şimdi banka komisyonları kred kartı pozisyonu yazını kullananlar için %3'ler seviyesinde.
07:31Şimdi her 100 liralık malda 3 liralık bir maliyet artışı var.
07:35İşte faiz sebep, enflasyon sonuç.
07:38Faizler yüksek ki enflasyonu artırıyor.
07:41Yani eğer faizler, bu sene sonunda %30'lara kadar gerilemesini, 35'lere kadar gerilemesini bekliyoruz faizin.
07:47Eğer %20'leri gerilirse, şu an bank komisyonu %3 iken %1,5'a düşecek.
07:52İşte bu da faizin gerilemesiyle birlikte enflasyonun düşmesi vatandaşın cebine yansıması demek olacak.
Yorumlar