00:00Kronik karajer hastalığı, siroz ve karajer kanserine neden olan halk sağlığı sorundur.
00:05Dünyada da yaklaşık 250 ila 300 milyon insan bu virüslerle enfekte olmakla beraber yıplar.
00:11Kronik karajer hastalığı, siroz ve karajer kanserine neden olabilen halk sağlığı sorundur.
00:16Sekalavalyon dediğimiz enfekte kişilerin büyük abdestiyle,
00:21yiyecekler ve içeceklere suya bulaşmasıyla,
00:24hikir-pedikür, güzellik salonlarında özellikle cilt altına veya mukoza ile temas eden yabancı cisimlerin aletlerin kullanılması ile bulunuyor.
00:33Viral hepatitler, kronik karajer hastalıkları, siroz ve karajer kanserine neden olan bir halk sağlığı sorunu.
00:40Viral hepatitler A'dan E'ye kadar, A, B, C, D olmak üzere türleri bulunmakta.
00:46Hepatit A ve E daha çok fekaloral yol dediğimiz enfekte kişilerin büyük abdestiyle
00:51bu virüsün diğer yiyeceklere ve içeceklere bulaş yoluyla duyarlı kişilere bulaşabiliyor.
00:58B, L, C daha sık gözüküyor. Hepatit B ve C.
01:01Bunlar da daha çok kan ve kan ürünleri veya vücut sıvılarıyla enfekte olan kişilerde bulaş mümkün.
01:08Delta dediğimiz D hepatiti de daha çok defektif bir virüs.
01:11Hepatit B virüsü olanlarda hastalık etkeni oluşturabiliyor.
01:15Dünya Sağlık Örgütü'nün bu konuda 28 Temmuz'la ilgili olarak her yıl farkındalığı arattırmak amaçlı.
01:22Yaklaşık dünyada 250 ila 300 milyon hepatit hastasının olduğu ve yıllık ortalama 800 bin ölümün meydana geldiği
01:29ve bu halk sağlığı sorununu da özellikle ekonomik düzeyi daha düşük olan ülkelerde daha sıklıkla karşımıza çıktığını göstermekte.
01:39Ülkemizde de 1990'lı yılların başında %10 civarındaydı hepatit B insidansı.
01:47Daha sonra 1998'de aşılama başladıktan sonra bu sayı azaldı.
01:53Son çalışmalarda yani %3 civarında Türkiye'de de hepatit B sıklığını görmekteyiz.
02:00Hepatit C'de biraz daha o konuda düşük.
02:04Türkiye'de %5 oranında hepatit C hastasının olduğundan bahsedilmekte.
02:11Hepatit C'de de 2016-17'ye kadar tedavisinde sıkıntılar vardı.
02:17Ama daha sonra direkt etkili antiviral ajan dediğimiz ilaçların tedavisinin çıkmasıyla beraber artık bir küratif tedavi haline geldi.
02:25O yüzden hepatit C'de biraz daha bu konuda rahatız.
02:27Hepatit B'de de dediğim gibi 98 yılından itibaren çocukluk çağı aşılamalarında aşılamalar başladığı için bunun sıklığında da azalmalar meydana geldi.
02:36Ama hala dünyada da ülkemizde de karaciğer nakline en sık neden olan sebepler arasında hepatit B virüsü enfeksiyonu gelmekte.
02:44Hepatit B virüsü özelinde konuşacak olursak,
02:47Hepatit B virüsü özellikle vücut sıvılarıyla, kan ve kan ürünleriyle ve bu kan ve kan ürünlerinin bulaşmış cerrahi aletler,
02:54işte diş hekimlerinde, diğer ufak kesilerde vesairelerde,
02:59bunun dışında ortak jilet kullanımı, ev içi bulaşta keza aynı şekilde.
03:04Özellikle hepatit B tüm vücut sıvılarında olduğu için ortak işte çatal, kaşık vesaire aynı kişiden bulaş olabiliyor, bu şekilde ulaşabiliyor.
03:13Bununla ilgili yani hepatit B ile ilgili birçok bulaş yolları ile ilgili literatürde de çalışmalar mevcut olup,
03:19mesela en ilginci Amerikan futbol takımında yani temassız sporlarda ter nakliyle yani ter temasıyla bile bulaşabileceği söylenebiliyor.
03:30Tabii bunun dışında cinsel yola da bulaş mevcut.
03:33Bunun dışında özellikle bu son zamanda manikür, pedikür işlemleri bu kuaförlerde, berberlerde,
03:41orada da dediğimiz gibi yine makastır, jilettir,
03:46bunlara vücut sıvılarının bulaşması ve bu vücut sıvılarının duyarlı kişilerde cilt altına veya mukozaya temasıyla da bulaşın olabildiği görülmekte.
03:55Burada bunun önüne geçebilmek açısından her kullanılan işlemden sonra bunların, bu aletlerin steril edilmesi önem arz etmekte.
04:04Dediğim gibi özellikle hepatit B üzerinde vücut sıvılara, hepatit C biraz daha kanla bulaşmış olması gerekiyor.
04:10Daha penetran dediğimiz, daha böyle cildi geçen veya mukozayı geçen işlemlerde o daha çok bulaşıyor.
04:16Ama hepatit B'de dediğimiz gibi bir ciltte yarık, çatlak vs. olduğunda vücut sıvılarının bu şekilde temas etmesiyle
04:23veya diğer mukoza dediğimiz işte ağızdır, burundur, gözdür buradan da temasıyla bulaşması mümkün.
04:31Hepatitten şüpheleniyorsa muhakkak bir sağlık kuruluşuna başvurup bununla ilgili testlerin yapılması gerekiyor.
04:38Normalde kan donörü olarak dediğimiz yani kan bağışında bulunduğunda hepatit B, hepatit C rutin bakılıyor.
04:45Keza aynı bir cerrahi işlem öncesinde yine hepatit B, hepatit C hatta hayriyetten HIV'de taraması yapılıyor.
04:51Bu kan testiyle tanısı konulabiliyor.
04:55Serolojik testler dediğimiz bu testlerin yapılmasıyla hepatit B'ye var mı yok mu,
04:59hepatit B ile karşılaşmış mı veya hepatit B aşısı ne durumda, aşılanmış mı aşılanmamış mı, aşı durumu nedir?
05:05Bunlar serolojik testler dediğimiz kan testleriyle tespit edilebiliyor.
05:10Hepatit B'de, hepatit B aşılamalarında normalde çocukluk çağı aşıları mevcut.
05:16Hatta 18 Nisan 2025'den itibaren normalde 5'lik karma diye bildiğimiz aşılar 6'lı karmaya Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarıldı.
05:26Normalde 0-1-6. aylarda hepatit B aşısından aşılanma yapılıyor.
05:33Bununla %95 oranında bağışıklık sağlanıyor.
05:36Geriye kalan %5'lik kısmı eğer aşıyla bağışıklık sağlanmadıysa,
05:40diğer bir aşı şeması 0-1-2-12. aylarda 4 dozluk aşı şeması uygulanıyor.
05:46Bunda da o %5'lik kısmın yarısı yani %2,5'lik kısım daha imbinizasyon sağlanıyor.
05:51Hepatitlerde özellikle hepatit B'deki en büyük sıkıntı hepatit C'de de sinsi hastalıklar.
05:56Yani bunlar biraz önce konuştuğumuz gibi yani tahlil yapılmadan var olup olmadığını bilemiyoruz.
06:01Ve hastaya da akut değilse hiçbir semptom bulgu vesaire vermiyor.
06:07Vermediği için de ilerleyen yıllarda kronik karaciğer hastalığı siroz dediğimiz karaciğer yetmezliğine
06:13ve karaciğer kanseri dediğimiz hepatosaller karsinoma neden olabiliyor.
06:18Bu yüzden de normal yetişkinde hepatit B virüsü duyarlı bir kişiye bulaştığında
06:23aslında işte gözlerde sarılık, vücutta sarılık, bulantı kusma, iştahsızlık gibi şikayetlerle başlayıp
06:30işte idrar renginin çay gibi olması, büyük abdestin camcı macunun şeklinde olması
06:36yani akut hepatit bulguları olduğunda hasta zaten başvurabiliyor.
06:40Hepatitin bu kadar yaygın dünyada da olmasının en büyük nedeni de genellikle doğum esnasında veya doğum sonrasında
06:46yani 1 yaş 6 bulaşta hepatit B virüsü vücuda geçtiği zaman
06:50İmmün sistem bunu denilmiş gibi kabul ettiği için buna karşı bir reaksiyon göstermiyor.
06:55Reaksiyon göstermediği için de hepatit B virüsü normal vücutta diğer hücreler gibi yaşamaya devam ediyor.
07:02Ki işte 20'li 30'lu yaşlara geldiğimizde bir aktivasyon olduğunda ve bu saydığımız bulgular meydana çıkarsa
07:09hastada tespit edilebiliyor.
07:11Bunun dışında dediğimiz gibi serolojik tarama kan testleriyle ancak tanı konulabiliyor.
07:16Tanı konulmadığı zaman da dediğim gibi bulgu verdiği vakitte zaten hastaya sirozdur ya karaciğer kanseri olmuştur.
07:23Yani biraz iş işten geçmiş oluyor maalesef.
07:25Ama tanı konulursa hepatit C'de dediğim gibi 2017-18'den itibaren küratif tedavimiz var.
07:31Yani %100 başarı.
07:32Hepatit B'deki mevcut tedaviler de şu anda hastalığın en azından ilerlemesini durduruyor.
07:39Kanser olma ihtimalini çok çok düşürüyor.
07:42O yüzden de tam küratif olmasa da hepatit B'de de mevcut güçlü ilaçlarımız mevcut.
07:48Ve bu şekilde de hastalarımızı tedavi ediyoruz.
07:50Birlikte daha çok toplumun ortak kullandığı kuaför, berber, güzellik sorunu dediğiniz gibi
07:56oradaki işlem öncesi eğer bir alet kullanılıyorsa bunların bir önceki kişiden sonra bir steril edilip edilmediği temizliğinin muhakkak sorgulanması gerekiyor.
08:07Dediğimiz gibi böyle kanamaya veya vücut sıvıları ile çok fazla temasa neden olabilecek işlemlerden kaçınılması,
08:16işte ortak jilettir, diş fırçasıdır vs. bunlardan yani daha bireysel hijyene dikkat edilmesi gerekiyor.
Yorumlar