- 7 ay önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00M.S. 200 yılında 190 milyon olan dünya nüfusu, yüzyıllar boyunca çok düşük oranda artış gösterdi.
00:07Örneğin o tarihten 1200 yıl sonra, yani 1400 yılında dünya nüfusu yalnızca 350 milyona yükselmişti.
00:15Nüfus artış hızını patlatan şey ise sanayi devrimi oldu.
00:18Çünkü sanayi devrimi, üretimi daha önce hiç olmadığı kadar artırdı.
00:22Buna bağlı olarak da nüfus arttı.
00:24Sanayi devriminin başlangıcı olarak gösterilen 1760 yılında dünyada 770 milyon insan yaşıyordu.
00:321900'lerin ilk yarısında tarihin en kanlı iki büyük savaşı yaşanmasına rağmen dünya nüfusu 1951 yılında 2,5 milyara geçti.
00:4110 yıl sonra 1961'de 3 milyarı, 1975'de 4 milyarı, 1987'de 5 milyarı, 1999'da 6 milyarı, 2011'de 7 milyarı ve 2023 yılında ise 8 milyarı geçti.
00:58Fakat artık bu baş döndürücü yükselişin sonuna geldik.
01:01Uzmanların tahminlerine göre, ülkelerdeki ve dolayısıyla dünya nüfusundaki uzun vadeli ve istikrarlı artış ve eğilimleri sona ermek üzere.
01:09Hatta bazı ülkelerde sona erdi bile.
01:12Çünkü son 50 yılda nüfus milyar milyar katlanırken aynı zamanda artış hızı da düşüyor.
01:18Birleşmiş Milletler bu düşüşün önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini öngörüyor.
01:23Artış hızı düşerken buna bağlı olarak diğer yandan da dünya nüfusu yaşlanıyor.
01:28Örneğin 1970'de dünyada yaşayan tüm insanların yaş ortalaması alındığında 20,3 rakamıyla karşılaşıyorduk.
01:35Bugün ise dünyada yaşayan insanların ortalama yaşı 30,5'tur.
01:401965'te dünya genelinde kadın başına ortalama 5,1 doğum düşüyordu.
01:45Yani dünyada yaşayan her kadın ortalama olarak 5'in üzerinde çocuk yapıyordu.
01:50Bugün ise kadın başına düşen doğum oranı 2,3'tür.
01:54Bu oranda keskin bir şekilde düşüyor.
01:56Hemen bir ek not.
01:58Nüfusun aynı sayıda kalması için kadın başına düşen doğum oranı ortalama 2,1 olmak zorundadır.
02:04Yaşanan nüfus, düşen doğum oranları ve hatta düşen evlilik oranları ve yükselen boşanma oranlarına bakınca bazı milletler için tehlike çanları çoktan çalmaya başladı.
02:15Çok kısa bir süre içinde bazı milletlerin dünyadan silinmesi bekleniyor.
02:19Örneğin bugün bir ulus devlet olan ama meşruiyetini dayandırdığı ulusu yakın zamanda tamamen kaybedecek ülkeler var.
02:27İşte biz de kablosuz derginin bu videosunda nüfusları en hızlı şekilde eriyen ülkelere yakından bakacağız.
02:34Japonya
02:35Japonya nüfusu 2009'da 128 milyonun üzerine çıkarak tarihin en yüksek seviyesine ulaşmıştı.
02:42Ancak o günden sonra azalmaya başladı.
02:44Yaklaşık 6 milyonluk bir düşüş yaşadılar ve bugün 122 milyon 700 bin nüfusa sahipler.
02:50Ülkedeki nüfusun yıllık değişimi ortalama olarak eksi binde dörde kadar yükselmiş durumda.
02:57Yani her sene bin Japondan dörde eksiliyor ve bu oran giderek daha da yükseliyor.
03:02Bundan da kötü olan şey ülke nüfusunun yaklaşık üçte birini 65 yaşın üzerindeki kişiler oluşturuyor.
03:09Bu da onları dünyadaki en yaşlı nüfus yapıyor.
03:12Kadın başına doğum oranı 1,3'e kadar düşmüş durumda.
03:15Doğan her çocuk içinde ortalama 82 yıl yaşam süresi bekleniyor.
03:19Tüm bu faktörler şu ülkede üreme oranlarının düşmesine sebep oluyor.
03:24Ayrıca belirli seviyedeki yaşam tarzlarını ekonomik olarak koruyabilmek için insanların evlenme ve çocuk yapma konusundaki cesaretleri kırılıyor.
03:33Bilindiği gibi bir ada ülkesi olan Japonya pahalı bir ülke.
03:37Ayrıca coğrafi olarak kısıtlı yerleşim alanlarına sahipler.
03:41Bu sebeple de emlak fiyatları yüksek.
03:43Tüm bu faktörler Japonların daha az evlenmesine, daha az çocuk sahibi olmasına ve nüfuslarının azalmasına yol açıyor.
03:52Japonya'da nüfusun erimesine yol açan ilginç detaylardan biri de kendi dillerinde Ohitorisama diye adlandırılan,
03:59yalnız yaşama sanatı anlamına gelen trendin yayılmasıdır.
04:03Son 10 yıldır yükselen bu trend pandemi sonrası daha da yaygınlaştı.
04:06Yalnız yaşamayı tercih eden insanların bunu seçmesindeki ana sebep arkadaş bulamaması ya da sosyal bir çevreye girememesi değil.
04:16Tam tersi, bulundukları iş ve arkadaşlık çevresinde kendilerini sürekli baskı altında hissetmeleridir.
04:22Devamlı kendilerinden talep edilen şeylerden kaçmak, beklentilerin baskısından kurtulmak isteyen Japonlar, boş zamanlarında kimseyle muhatap olmak istemiyorlar.
04:31Ayrıca bu durum sadece yetişkinler arasında değil, okul ve üniversite çağındaki çocuklar arasında da yayılıyor.
04:39Son yıllarda yalnız yaşama sanatı Ohitorisama artık toplumun bütününde kabul görmeye başladı.
04:46Yemek ve eğlence sektörü de bu duruma ayak uydurdu.
04:49Örneğin karaoke, Japonların en sevdiği eğlence aktivitelerinden biridir ve bu aktivitenin keyfi bir grupla çıkar.
04:56Ama bugün insanların tek başlarına gidip karaoke yaptığı mekanlar var.
05:00Yalnız yaşam tarzı kabul görmeden önce bazı insanlar okulda veya iş yerinde yemeklerini tuvalet kabinlerinde yemeği tercih ediyorlardı.
05:09Buna da Japonca Benjomessi deniyordu.
05:12Yalnız yaşam tarzı yayıldıkça insanlar karşı cinslere ilişkilerini en aza indiriyor.
05:18Bu da evlilik ya da çocuk yapma yolundaki engellerden birini oluşturuyor.
05:22Sonuç olarak Ohitorisama da Japon nüfusunun erimesinin sebepleri arasında gösteriliyor.
05:27Japonya gelişmiş bir sanayi ülkesi olmasına rağmen göç konusunda uzun yıllar boyunca muhafazakar davrandı.
05:35Çünkü kapalı ve tek kültürlü bir ülke.
05:37Gelişmiş ekonomileri sayesinde dünyaya entegre olsalar da coğrafi konumlarının da etkisiyle yaşam tarzı olarak çok farklı olduklarını kendileri dahil herkes kabul eder.
05:48Bu geleneksel yapıyı korumak için de uzun yıllar boyunca özellikle de iş gücü göçüne mesafeli davrandılar.
05:55Yakın döneme kadar sadece yüksek düzeyde uzmanlığa ve bilgiye sahip profesyonellere oturma ve çalışma izni veriyorlardı.
06:03Fakat eriyen nüfusa bağlı olarak oluşan iş gücü açığını kapatmak için son zamanlarda göç politikalarını değiştirdiler.
06:10Artık işçi statüsündeki insanlara da oturum ve çalışma izni veriyorlar.
06:14Japonya Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı'nın 2024 yılının başındaki verilerine göre ülkedeki yabancı işçi sayısı ilk kez 2 milyonun üstüne çıktı.
06:23Romanya
06:24Romanya 19 milyon 600 binlik nüfusuyla zaten kalabalık olmayan bir ülkedir.
06:29Yakın tarihte siyasi olarak yaşadıkları iki dönüm noktası bugün onların nüfusunun endişe verici bir şekilde erimesine yol açtı.
06:37Bu dönüm noktalarından ilki Çavuşescu'nun devrildiği ve komünist düzenin sona erdiği 1989 yılıdır.
06:44Komünizm çöktükten sonra Romanya nüfusunun dörtte biri başka bir ülkeye göç etti.
06:49Komünizmin çöküşünden sonraki diğer önemli dönüm noktası ise Romanya'nın 2007'de Avrupa Birliği'ne kabul edilmesi oldu.
06:58Rumen vatandaşlarının Avrupa ülkelerine serbest çekilip yerleşme ve çalışma hakkı kazanması yurt dışına göçü yaygınlaştırdı.
07:06Hatta Rumen gençlerin bugün ilk hedeflerinden biri gelişmiş ülkelerden birine göç etmektir.
07:12İtalya ve İspanya'da 1 milyondan fazla, Almanya'da yaklaşık 900 bin, İngiltere'de 540 bin, Amerika'da 450 bin Rumen yaşıyor.
07:21Kanada, Fransa, Avusturya, Belçika ve daha birçok ülkede de yüz binlerce Rumen vatandaşı kalıcı olarak ikamet ediyor.
07:29Avrupa Birliği'nin resmi istatistik sağlayıcısı Eurostat verilerine göre aslında Rumen vatandaşları Avrupa'da ortalama olarak en genç yaşta çocuk sahibi olan topluluktur.
07:40Ama doğurganlık oranı kadın başına yaklaşık 1,6 çocuktur.
07:45Bu da göçlerle eriyen nüfusun telafi edilememesine ek bir faktör oluyor.
07:49Rusya'nın Ukrayna'daki işgali sonrası birçok batılı şirket, Doğu Avrupa'daki üretim ve operasyon merkezlerini Romanya'ya kaydırdı.
07:58Fakat yetersiz ve eriyen nüfus nedeniyle iş gücü bulmakta zorlanıyorlar.
08:03Romanya'da kadınların çocuk doğurma fikrinden giderek uzaklaşmasının altında yakın döneme ait bir tarihi travmada bulunuyor.
08:11Genel olarak diktatörler kadınlardan mümkün olduğunca çok çocuk doğurmalarını ister.
08:16Çavuşescu, kadınların daha fazla çocuk doğurması ve nüfusun artması için 1966'da bir yasa çıkardı.
08:23Bu yasayla doğum kontrol yöntemleri kısıtlandı.
08:26Çavuşescu, yasanın amacının Batı emperyalizmine karşı savaşmak ve bu sebeple iş gücünün arttırılması olduğunu savundu.
08:34Yasaya göre kadınlar sadece belli sebeplerle kürtaj olabiliyordu.
08:38Bunlardan biri kürtaj yaptırmak isteyen kadının en az 5 çocuk sahibi olmasıydı.
08:43Bir diğeri de tıbbi olarak hamileliğin sonlandırılması gerektiğiydi.
08:47Eğer herhangi bir kadın gizlice kürtaj yaptırır ve bu ortaya çıkarsa hapis cezası alıyordu.
08:54Veya diyelim ki bir kadın kürtaj yaptırdı ve bu işlemden sonra bazı komplikasyonlar ortaya çıktı.
09:00Zaten hapis cezası alması muhtemel olan kadın eğer kürtaj işlemini yapan kişinin de adını vermezse tıbbi yardım alamıyordu.
09:08Çavuşescu'nun devrildiği 1989 yılında Romanya'da kadın ölümü oranı Avrupa'nın en yüksek seviyesindeydi.
09:16Ayrıca komünist dönemde istemediği halde çocuk doğurmak zorunda olan birçok kadın bu çocukları sokaklara terk etmişti.
09:24Yine Çavuşescu devrildikten sonra ülkeye dağılmış 700 merkezde 170 bin çocuğun hiç insani olmayan ve aşırı kalabalık yerlerde yaşamaya çalıştığı ortaya çıktı.
09:34Diktatör devrildikten hemen sonra kürtaj ve doğum kontrol yasası değiştirildi.
09:39Fakat uzun yıllar uygulanan yasa ve bu yasaya bağlı yaşanan dramlar Rumen halkının kolektif zihninde büyük bir travma yarattı.
09:47Ve çocuk sahibi olmak birçok kadın için bir tabuya dönüştü.
09:51Bulgaristan
09:521980'lerin başında yaklaşık 9 milyon olan Bulgaristan nüfusu bugün yaklaşık 6,5 milyona kadar düşmüş durumda.
09:59Bu oransal olarak modern zamanların en büyük nüfus kayıplarından biri demek.
10:04Bulgaristan eğer bu hızla devam ederse yaklaşık 100 yıl içinde dünya üzerinde Bulgar asıllı kimse kalmayacak.
10:12Bulgaristan Avrupa Birliği'nin en fakir ülkesi.
10:15Üniversiteden mezun olan her gencin bir numaralı hedefi ülkeyi terk edip gelişmiş ülkelerden birinde iş hayatına başlamak ve yeni bir hayat kurmaktır.
10:24Avrupa Birliği'ne katıldıkları 2007 yılından bugüne kadar yaklaşık 1 milyon Bulgar vatandaşı Almanya, İngiltere, Hollanda gibi zengin batı Avrupa ülkelerine göç etti.
10:35Bu şekilde yüksek göç vermek erkek nüfusunun daha hızlı eğrimesine neden oldu.
10:40Bulgaristan'da bugün nüfusun %52,1'ini kadınlar, %47,9'unu ise erkekler oluşturuyor.
10:48Ve bu dengesizlik giderek artıyor.
10:50Göçün bir diğer sonucu da yaşlanan nüfustur.
10:53Bugün yaklaşık olarak her 4 Bulgar'dan biri 65 yaşının üzerindedir.
10:58Her 10 Bulgar'dan da yalnızca yaklaşık 1,5'u 17 yaşın altındadır.
11:03Bulgaristan'da uzun süren komünist düzen 1990'da çökmüş ve ülke o tarihten sonra demokrasiye geçiş yapmıştı.
11:10Devlet işleyişi olarak demokrasiye geçmiş olsalar da komünist sistem kurumsal ve anlayış olarak devlet içinde varlığını sürdürdü.
11:18Bu da yolsuzlukların yaygın olduğu, kararların ülke ve halk için değil, devlet aygıtını elinde tutanların çıkarları için alındığı bir sistem doğurdu.
11:27Bu sistem yüksek oranda yolsuzluğun olduğu ve buna bağlı olarak gelir adaletsizliği ve fakirliğin yaygın olduğu bir ülke ortaya çıkardı.
11:352007'de Avrupa Birliği'ne dahil olup bu durumu bir ölçüde onarmış olsalar da hala eski alışkanlıklarını terk edebilmiş değiller.
11:43Ayrıca Bulgar halkı dünya üzerinde en yüksek sigara ve alkol tüketen topluluklardan biridir.
11:50Yaygın zararlı alışkanlıklar toplumsal sağlık sorunlarına ve yüksek ölüm oranlarına sebep oluyor.
11:55Yapılan son araştırmalara göre nüfus düşüşünün %53'ü doğum sayısının ölüm sayısının altında olmasından %47'si ise göçten kaynaklandığı ortaya çıktı.
12:06Bulgaristan nüfusunun erimesinin komşumuz olmasının ötesinde bizi ilgilendiren önemli bir detayı var.
12:12Bu ülke, Türklerin ya da bir başka deyişle Türk kökenli insanların bulundukları yerin toplam nüfusuna oranla en kalabalık olduğu ülkelerden biridir.
12:22Değişen kaynaklara göre Bulgaristan nüfusunun %10 ile %15 arasında bir oranını Türkler oluşturuyor.
12:29Bulgarlar arasında doğum oranları hızla düşse de Türk nüfusu için bu geçerli değil.
12:34Türk nüfusu her yıl yaklaşık olarak 15 bin artıyor.
12:38Eğer bu koşullar devam ederse yakın bir gelecekte Türkler Bulgaristan'daki ana etnik grup olabilir.