00:00Ito tayo mga Igan, araw-araw, umuulan na.
00:03At ito, ingat po kayo dahil sa mga ganitong panahon,
00:05laganap naman ang iba't-ibang sakit.
00:08Ang Department of Health o DOH,
00:10nagbabala na rin po tungkol sa mga iyan.
00:12At ang mga tanong ninyo tungkol sa mga sakit,
00:15ngayong tag-ulan,
00:16ikokonsulta natin dito sa...
00:18UH Clinic!
00:21Makasama natin ngayong umaga,
00:22DOH Assistant Secretary Albert Domingo.
00:25Dok, maganda umaga!
00:26Good morning, Dok!
00:27Good morning, Marie.
00:28Maganda umaga, Igan.
00:29Good morning po sa lahat ng mga kapuso.
00:31Balikin po natin ang mga tanong ng ating mga kapuso.
00:33Ngayong tag-ulan,
00:34totoo bang lalagdating ka kapag hindi ka agad nagpalit ng damit?
00:38Dahil naulanan ka.
00:39Yung sawata-wata ngayon,
00:40festival, paano yung, Dok?
00:41Baka mangamuyi ka siguro,
00:43pero hindi naman.
00:44Hindi, kasi pagka ang temperatura pa bago-bago po,
00:47tsaka ang bensyon na lamigan yung katawan natin,
00:49yung ating immune system,
00:50yung resistensya,
00:51pwedeng bumagsak.
00:52Yun yung dahilan kung ba't yung mga virus at bacteria
00:55pwedeng kumabit sa katawan natin.
00:57Pero bakit nga po ba kapag tag-ulan,
01:00eh madalas magkaroon ng lagnat, ubo, at sipon?
01:02Nako!
01:03Bakit para siyang laging combo?
01:05Ayan na nga,
01:06yung immune system natin,
01:08yung silasabing resistensya.
01:09Kasi pagka tayo ay nababasa,
01:11lalimig ang katawan natin,
01:13tapos biglang matutuyo,
01:14iinit na naman.
01:15Tapos pati yung humidity,
01:16yung tubig sa hangin nagbabago-bago,
01:18pwedeng natutuyo,
01:19or nababasa yung ating lalamunan,
01:21magiging iritasyon po yan.
01:24Madalas kapag may lagnat daw,
01:25Dok, ang sinasabi,
01:27bawal maligo.
01:28Eh, totoo ba yun?
01:29Pero may mga nagsasabi rin,
01:30dapat maligo.
01:31Ano ba, maliligo ba ko hindi?
01:33Maligo po kayo.
01:35Para sa inyong mga katabi.
01:36Manda, maligo po kayo
01:37dahil importante na yung ating hygiene
01:40ay patuloy pa rin po.
01:41Yung temperatura po ng tubig,
01:43iyan po yung magandang maligam-gam.
01:45Huwag malamig,
01:46huwag mainit,
01:47parang ating katawan,
01:48hindi po pa bago-bago yung temperatura.
01:49Okay pong maligo.
01:50Kasi pag nilalag,
01:51parang maginaw eh, no?
01:52Pag may lagnat daw.
01:53Yes.
01:53Siguro warm water na lang, no?
01:55Oo, kapag naligo ka rin.
01:57Ah, maligam-gam lang.
01:59Huwag yung sobra-sobra.
02:00Kasi yung iba naman po,
02:01sobrang init naman.
02:02Baka mapaso naman ho,
02:03kayong malapnos.
02:04Ayaw naman nating mangyali.
02:05Yes.
02:05So, isa rin ginagawa
02:06kapag may sakit,
02:07eh, kumain
02:08at uminom ng mainit.
02:10Yun nga eh,
02:11nakatutulong nga po ba talaga ito?
02:12Sabi nyo, warm lang.
02:13Yes.
02:14Sobrang mainit.
02:15Okay yan.
02:15Actually, Marice,
02:16ang importante dito yung tubig, no?
02:17Kapag tayo ay kumakain na ko,
02:19nasarap yan.
02:20Sopas, yan,
02:21yung mga noodles,
02:22ganyan, di ba?
02:23Importante po yan
02:24kasi yung tubig na naiinom natin,
02:26nakakain natin,
02:27hydration.
02:27So, kung hindi naman ho kayo
02:29dun sa pagkain,
02:30kahit tama yun,
02:31yung umiinom-inom kayo
02:32ng mainit-init ng konti,
02:34basta yung tubig
02:35or kahit maligam-gam,
02:36mag-hydrate tayo.
02:37Ito, marami pa rin
02:38nagpapaflu vaccine ngayon.
02:39Totoo ba yun,
02:40Dok?
02:40Kailangan yan?
02:41Kapag nagpapu vaccine ka,
02:44eh, lalagnatin ka rin talaga?
02:45Ano bang,
02:46ano bang, ano dun?
02:47Ang iga ng lagnat
02:48ay isa sa mga side effect
02:50ng flu vaccine.
02:51Pero ito po ay
02:51nagagamot ng paracetamol.
02:53Huwag po matakot
02:54kung kayo'y lagnatin
02:55kung kayo'y nag-flu vaccine.
02:56Ibig sabihin po,
02:57tumatalab yung bakuna.
02:58Hindi naman ibig sabihin
02:59na pag walang lagnat,
03:00pag nag-bakuna
03:01ay hindi siya tumatalab.
03:02Once a year ba ito?
03:03Yes.
03:03Once a year.
03:04Once a year po yan
03:05kasi every year
03:05nagbabago po yung strain
03:07ng ating flu na sinasabi.
03:09Kaya kapag may na-miss ka,
03:10parang talagang
03:11parang magkakasakit ka.
03:12Magkakasakit ka.
03:13Yes.
03:14So, ingat-ingat rin yun.
03:15Mas maganda kung regular
03:16yung update natin
03:16ng vaccine.
03:17Okay.
03:17Sa paggamot naman po
03:19ng lagnat, ubo,
03:20at sipon,
03:20may home remedies ba
03:21na pwedeng gawin
03:22ang mga kapuso natin?
03:23Opo.
03:24Yung mga home remedies
03:25na katulong yan
03:26sa mga simptoma.
03:27So, yung ating
03:27traditional na salabat,
03:29di ba?
03:29Okay, salabat.
03:30Yes.
03:31Tapos yung iba po
03:32yung nagsusuob.
03:33Yung suob,
03:33ang advice po namin dyan,
03:35basta po,
03:35ingat po tayo
03:36mga leptos, no?
03:37At saka,
03:37tandaan,
03:38hindi po ito yung gamot
03:39dun sa virus.
03:41Nakakabawas lang po ito
03:41sa mga simptomas
03:42ng baradong ilong
03:43at saka yung pangangatin
03:44ng lalaman.
03:45Yung relief, kumbaga.
03:46Pero, tagulan,
03:48ilang araw na,
03:49may mga binaha.
03:50Yung leptospirosis ba,
03:52kailangan bantayan, dok?
03:53Yes, kailangan natin
03:54bantayan yan, no?
03:55Ang taas ng baha
03:56kagabi,
03:57kung saan-saan.
03:57So, kung kayo po
03:59ay napalusong sa baha,
04:00ano man ang dahilan,
04:01kumonsulta po sa doktor
04:02kinabukasan,
04:03wag hong palampasin, no?
04:04Dahil ang incubation period,
04:06pwedeng mga one to two weeks
04:07nang wala nararamdaman.
04:08Pag lumabas yung paninilaw
04:10ng balat,
04:10yung pananakit
04:11ng inyong mga bahagi
04:13ng katawan
04:13at saka yung lagnat,
04:14medyo delikado po yun.
04:15So, kahit wala pang simptomas,
04:17basta na baha,
04:18kumonsulta po.
04:19At huling paalala
04:20para makaiwas sa mga sakit, dok,
04:21ngayong tag-ulan?
04:22Yes, Maris,
04:23nasama-sama yan,
04:24yung ating waterborne diseases.
04:25Pag di ko yung sigurado
04:26sa tubig,
04:27pakuloan nyo muna
04:27bago nyo inumen
04:29two minutes po.
04:30Sa influenza-like illness,
04:31magpahinga,
04:32tamang pagkain,
04:33ehersisyo
04:34at disiplina sa katawan
04:35or TED.
04:36Tapos sa ating lepto,
04:37nasabi na po natin
04:38pag bumaha
04:39or nabaha,
04:40kumonsulta.
04:40And finally,
04:41yung dengue,
04:42taob,
04:42tak-tak,
04:43tuyo,
04:43takip pa rin tayo.
04:46Maraming salamat,
04:47DOH Assistant Secretary
04:48Albert Domingo.
04:49Mga usaping pangkalusugan,
04:52ikokonsulta natin yan
04:53U.S. Tuning!
04:55Wait!
04:56Wait, wait, wait!
04:58Wait lang!
04:59Huwag mo muna i-close.
05:01Mag-subscribe ka na muna
05:02sa GMA Public Affairs
05:03YouTube channel
05:04para lagi kang una
05:05sa mga latest kweto
05:06at balita.
05:08I-follow mo na rin
05:08ang official social media pages
05:10ng unang hirit.
05:12Thank you!
05:13O sige na!
Comments