00:00Ben diyetisyen Fatma Betül Çelebi, Medipol Acı Badem Bölge Hastanesi'nde çalışıyorum.
00:20Sınavdan bir gün öncesinde mümkünse taze, güvenir gıdalar evde hazırlanarak tüketilmelidir.
00:27Dışarıda yenilecek olan tavuk, soslu gıdalar, mayonezli gıdalar zehirlenmeleri yol açabilirler.
00:34Bundan dolayı tüketimini çok fazla önermemekteyiz.
00:38Olası bir zehirlenme sınav sürecini etkileyebilir.
00:41Sınavdan bir gün öncesinde öğleden sonra kafein tüketimini azaltmak iyi olacaktır.
00:47Akşam saatlerinde, gece saatlerinde tüketilen kafeinli gıdalar uyku kalitesini bozabilir.
00:51Yine aynı şekilde sınavdan bir gün önce gün içinde yeterli sıvı tüketimi yapılmalıdır.
00:58Sınav günü sabah kahvaltı yapılmasını öneriyoruz.
01:01Burada dengeli bir kahvaltı, sabah protein içeren, peynir, yumurta gibi gıdalar,
01:08yine zeytin, ceviz gibi kuru yemişler tüketilebilir.
01:13Kuru üzüm gibi, kuru meyve gibi gıdalar, taze meyveler tüketilebilir.
01:18Bu noktada çocuğun alışkın olmadığı bir kahvaltıyı, öğrencimizin alışkın olmadığı bir kahvaltıyı yaptırmamak önemli olacaktır.
01:28O gün çok fazla stres yaşayan çocuklar olabiliyor.
01:31Onlar da zorlamalar, bulantı ve kusumalara yol açabilir.
01:35Evet, tamamen aç bir şekilde sınava girmesi doğru değil.
01:38Fakat zorlanarak çok top bir şekilde de sınava girmesini uygun bulmuyoruz.
01:44Uygun olmayacaktır.
01:45Sınavdan hemen önce şekerli gıda tüketimi yapılabiliyor.
01:49Bu şekerli gıdalar kan şekerini aniden yükseltip sonrasında hipoglisemi dediğimiz kan şekerinin düşmesi,
01:56konsantrasyon güçlüklerine neden olabilir.
01:59İllaki sınav öncesi bir öğüne ihtiyaç duyulacaksa tam buğdaylı kraker
02:03veya da mini bir sandviç ekstra olarak kahvaltıdan sonra da ekleme ihtiyaç duyacaksa
02:09böyle bir öğün ekleyebilir.
02:11Yine o günkü kahvaltıda eğer sucuk salam gibi tuzlu gıdalar, pastırma gibi tuzlu gıdalar tüketilirse
02:20çocuğu sınav sırasında aşırı su satabilir.
02:24Ya da çok lifli gıdalar sindirim problemlerine yol açabilir.
02:28İsele yol açabilir.
02:29Bunlar nelerdir?
02:30Kabızlıkta kullandığımız kayısı, kuru yerik gibi şeylerin tüketimini o sabah önermiyoruz.
02:36Ben klinik psikolog Sermin Bozbağ, Koşu Yolu Medipol Hastanesi'nde çalışıyorum.
02:41Sınav zamanı yaklaşıyor, yaklaşınca da kaygı artıyor.
02:45Hem gençlerin hem de ebeveynlerin kaygıları artıyor.
02:50Tabii ki bir miktar kaygı yaşamak çok doğal bu süreçte.
02:53Hem sınava girmeden önce hem de sınav anında.
02:57Hatta hafif bir miktarda kaygı yaşamak, dikkat ve konsantrasyon içinde gerekli olan bir durum.
03:03Kaygılanınca kalp çarpıntısı, nefes alamama, terleme, titreme, tuvalete gitme ihtiyacı gibi bazı bedensel belirtiler olabilir.
03:12Ama bu belirtiler olduğu için sınavda yapamayacağım ya da sıkıntı yaşayacağım gibi olumsuz düşüncelere sahip olmak,
03:20tabii ki sınavın kendisine odaklanmak yerine daha çok belki bu bedensel belirtilere odaklanmayı daha çok içerebilir.
03:29Bu anlamda bazen de kişilerde şöyle bir şey oluyor.
03:34Sınava odaklanamayacağım, yapamayacağım, başaramayacağım.
03:37Belki bu tarz olumsuz düşünceler yerine tek heyecanlanan ben değilim.
03:42Bütün yaşıtlarım da aynı şekilde heyecanlanabilir. Bu normal.
03:48Veya sınav sonucu benimle ilgili her şeyi anlatmıyor.
03:52Benim kimliğimle ilgili her şeyi söylemiyor.
03:54Ben elimden geleni yapabilirim gibi daha olumlu alternatif inançlar kişinin daha olumlu hissetmesine yol açabilir.
04:04Veya işte ben şurayı başarmalıyım, yapmalıyım.
04:09Böyle kesin, net bazı inançlar kişinin daha çok kaygı yaşamasını sağlar ve daha çok sıkıntı yaşamasını sağlar.
04:18Tabii ki bu anlamda ailelerin beklentileri de yüksek olunca gençlerin kaygıları daha çok artıyor.
04:24Bu anlamda duyguları hakkında gençler de anne babalarıyla konuşabilirler.
04:30Konuşmak tabii ki kaygıların daha çok azalmasını sağlar.
04:34Sınavda takıldıkları yerler olduğunda veya zorlandıklarında belki kısa molalar verilebilir.
04:40Dikkat dağılabilir. Bu çok normal ve doğal bir süreç.
04:43Öyle olduğunda daha kısa aralar verebilirler veya 5-10 saniye gibi veya 20-30 saniye gibi.
04:50Nefes egzersizleri yapabilirler. Sonra tekrar devam edebilirler.
04:54Diyaframdan nefes alma egzersizi, 4 artı 4 artı 4 nefesi gibi.
04:59Bunları uygulamanın yararlı olacağını düşünüyorum.
05:02Uyku rutinlerini bozmamalarını tavsiye ederim sınavdan önce.
05:06Güzel bir uyku uyumak, uyku hijyenine dikkat etmek önemli.
05:09Güzel bir beslenme programı ile devam etmek son haftalarda özellikle sınava girmeden önce veya günlerde önemli.
05:18Bunun dışında kendilerine şefkatli olmalarını öneririm bu konuda.
05:22Ben elimden geleni yaptım, yapıyorum.
05:26Bunun için de çalışacağım ve uğraşacağım.
05:29Zamanı odaklanmaktansa sınav anında belki o andaki sürece soruya odaklanmak daha iyi bir yol olacak.
05:36Sınavın sonucuna odaklanmak, kontrol edemeyecekleri bir şeye odaklanmak olacağından ve süreç belirsiz olduğundan
05:44bu kişinin daha çok kaygılanmasına ve belirsizliği kontrol etmeye çalışmasına yol açar.
05:49O anlamda kişinin daha çok kontrol edebileceği şeye, yani sınavdaki soruyu anlamaya, onu çözmeye yönelik kısma kendinin vermesi önemli olacaktır.
06:01Anne babalar çok bazen yargılayıcı olabiliyorlar, eleştireli olabiliyorlar, başka gençlerin performansıyla kıyaslayabiliyorlar.
06:09Bu da çocuklarda performans kaygısını yaratarak kaygıyı, endişeleri daha çok yükselten bir durum oluyor.
06:15Bunun yerine daha böyle motivasyonel, daha motive edici, daha şefkatli bir tutumla yanlarında olabilirler.
06:23Duygularını anlamaya çalışabilirler, ne hissettiğine yönelik ve yaşadıkları duygunun doğal olduğunu, hissedilmesinin normal bir süreç olduğunu söylemeleri yararlı olacaktır.
06:36Çocukların yaşadıkları kaygıları anlamaya çalışarak birlikte konuşmaları, son haftada biraz daha rahatlatıcı etkinlikler yapmaları,
06:44işte belki dışarı çıkıp doğa yürüyüşleri yapmak veya evde film izlemek hem de gençlerin daha çok birlikte olduklarını hissetmelerine yardımcı olabilir diye düşünüyorum.
06:56Bunun dışında tabii ki anne babaların da kaygıları yüksekse, yani mesela 10 kaygı seviyesi en yüksek puan olsun, 5 orta derecede, 0'da hiç kaygım yok olsun.
07:075'in üstünde bir kaygısı varsa ebeveynlerin, anne babanın, kendi kaygılarını hafifletmek yönünde meditasyon yapmak veya diyaframdan nefes almak yararlı olacaktır.
07:18Çünkü kendilerini rahatlatabilirlerse ancak o zaman çocuklarına da yararlı olabilirler diye düşünüyorum.
Yorumlar