00:00Sitwasyon ng mga Pilipino sa Northern Ireland,
00:02kaugnay ng mga racially charged riots doon.
00:06Ating aalamin kasama si Undersecretary Eduardo de Vega
00:09ng Department of Foreign Affairs.
00:11Magandang hali po, Yusek de Vega.
00:16Magandang hali po.
00:18Sir, ano pong sitwasyon sa Northern Ireland
00:20kung saan may ilang gabi nang nagaganap ang racially charged riots
00:24at saan-saang lugar po ba ito sa Northern Ireland?
00:27Well, sa isang town lang, so far, sa Ballymena,
00:35there are 5,000 Filipinos in Northern Ireland
00:38and a few, baka hindi pa abot ang 100 doon sa Ballymena.
00:45Ang problema po, hindi naman Pilipinong may kasalanan dito.
00:49Nagra-riot yung mga ibang Northern Irish
00:53dahil sa nangyari involving Romanian migrants.
00:56So, lahat na lang ng migrants, kinakagalit nila.
00:59Wala pang nasasaktan na Pilipino,
01:02pero meron na mga na-target na Pilipino na
01:05yung isa, sinunog yung kotse niya sa labas ng bahay
01:09or sinira.
01:11So, right now, may 10 Pilipino
01:13inaalagaan ng ibang Filipino families.
01:17Remember, apektado, pero walang physical injuries sa mga Pilipino ngayon.
01:24Nagbigay ng advisory yung ating embassy sa London
01:29na mag-ingat lahat at sumunod sa local authorities.
01:33At baka ngayon mismo, nandun na,
01:36papunta doon si Ambassador Teddy Luxin,
01:38galing Laundress,
01:40doon, tapunta ang Penfast,
01:41sa Northern Ireland, tapos pumunta dito
01:42para ma-meet niya yung mga Pilipinong
01:45na pilitan na umalis ng bahay nila
01:49dahil nga sa nangyayari mga riots.
01:52Sek, I understand, nagsimula po ito
01:56o may kaugnayan yung riots sa isang sexual assault case.
02:01So, may peace rally, pero biglang may nang gulo.
02:04So, pwede pong pakibigyan yung ating mga kababayan
02:07ng detalye tungkol sa pagsisimula
02:10o kung paano nagsimula itong riots na ito?
02:13Sek, kasi po may dalawang Romanian migrants
02:17na inagkosana ng rape ng tiga-local.
02:21So, ang problema dito,
02:24hindi ito bago, no?
02:26For the past several months,
02:28simula last year,
02:30nagkakaroon sa United Kingdom,
02:32of which Northern Ireland is part of,
02:36ng mas malakas na anti-migrant status
02:43or anti-immigrant feeling.
02:47Isa doon dahil yung ibang migrants
02:50na ibang reliyon,
02:52pinipilit nila yung reliyon nila
02:53doon sa Europa.
02:56At isa, siguro dahil mga frustration,
02:59dahil yung ekonomiya ngayon ng Europe,
03:03mas mabagal kaysa sa normal.
03:06Tapos ang madali sisihin,
03:07mga foreigner.
03:09Ganun pa man,
03:11tayo sa Philippine government,
03:14medyo may konting kopyansa kasi,
03:15kahit paano,
03:16karamihan ng Europeans
03:18at ibang mga host countries,
03:22may konting respeto
03:25at saka appreciation
03:27dahil ang mga Filipino
03:28sa kalimbansa are largely law-abiding.
03:32Wala kang magingita
03:32na Filipino migrant
03:34engaged in criminal activity.
03:36I mean,
03:36kaya sila nandun
03:37para magtrabaho.
03:39So, ganun po.
03:40Pero,
03:41inaasaan natin
03:44na yung local authorities
03:45ay gumawa ng solusyon dito
03:49para mahintunan.
03:50Ang tiging ko po,
03:52tulad ng mga ibang rallies
03:53dati sa Liverpool
03:54at ibang parts ng UK,
03:57nagkaroon na rin yung ganyan.
04:00Sana,
04:01after a week or less,
04:03mag-die down na.
04:05Maka niyalabas na ng frustration.
04:07Yung Filipinos nga,
04:08yung ibang Filipino dun,
04:10niyalagay nila sa lugar nila,
04:12we are Filipinos,
04:13meaning,
04:14wala ko may target
04:14kasi,
04:16baka tinatarget nila
04:17yung mga Eastern European
04:17na marami, no?
04:19Doon,
04:19eh,
04:19ang kaibahan,
04:20eh,
04:20kung anti-migrants,
04:22eh,
04:24kahit na anong foreigners,
04:26no?
04:26Ayaw nila.
04:26I mean,
04:27lalo na,
04:27hindi tayo European.
04:29So,
04:30ganun pa man,
04:30ang good news to,
04:32eh,
04:33nandun si Ambassador,
04:35we will rate his report.
04:37Baka may mga letrato siya,
04:38ganyan,
04:39sama ng support.
04:40At,
04:41walang,
04:41eh,
04:43walang napinsala,
04:44walang,
04:44walang mismong in-attack physically,
04:47walang body harm,
04:48no?
04:48So,
04:50eh,
04:51we'll,
04:51eh,
04:53continue to hope for the best
04:54and update you.
04:56Yusek,
04:56bukod po doon sa pagpunta ni Ambassador Luxin sa Northern Ireland,
05:01ano pong klaseng assistance ang pwedeng ibigay ng ating embahada sa mga Pilipinong,
05:07ah,
05:07posibleng pang maapektuhan ng riots?
05:11Apo,
05:12tiga ano to,
05:12tiga DMW,
05:13eh,
05:13DMW meron silang Migrant Workers Office,
05:15so mga ORW to,
05:17so under the jurisdiction,
05:18yung ating MW at saka O1 nandun,
05:21para check kung kailangan ng financial assistance,
05:23kasi,
05:24eh,
05:24baka,
05:25baka kailangan umalis,
05:26mawalang trabaho,
05:27at relocation,
05:28so,
05:29titignan nila anong pwedeng gawin
05:30para kung kailangan umalis
05:32ng Northern Ireland,
05:34kung pwedeng
05:34ilipat lang ng trabaho,
05:37no?
05:37Sa ibang lugar,
05:38ibang part of the UK.
05:39ah,
05:41of course,
05:41eh,
05:42pero hindi naman siguro mangyari ito,
05:44kung gusto na nilang umuwi,
05:46eh,
05:48tutulungan namin,
05:48pwede namin sagutin yung
05:50repatriation nila,
05:51tapos dito usually may
05:52may reintegration assistance.
05:55Pero right now,
05:56kasama ni ambasador,
05:57yung mga tigaang
05:58migrant workers office
06:00galing DMW na
06:02attachés na assigned sa Londres,
06:05para i-check kung ano talaga,
06:07kasi maaari din ganito,
06:09mainit lang ulo,
06:11pero,
06:13pagkalipas,
06:15ng konti pa naon,
06:17matatapos na rin,
06:18no?
06:18So,
06:20eh,
06:21we will,
06:21eh,
06:22always,
06:22eh,
06:23provide anuman assistance
06:25ang mabibigay namin
06:26kung may problems
06:28sa ating mga kababayan sa abroad.
06:30Palaging routine na po yan, eh.
06:32Lalo na yung financial assistance.
06:34Kami sa DFA,
06:35meron kaming assistance
06:36sa nationals fund.
06:38Yung Department of Migrant Workers,
06:39meron silang tiyatawag na
06:40action fund.
06:42So,
06:43ganun po, no?
06:45Ang number one priority
06:47is safety.
06:48Now,
06:48kung magkaroon ng
06:50kaso,
06:51halimbawa,
06:52eh,
06:53mayroong physical assault
06:54sa kanila,
06:56tapos,
06:58eh,
07:00gusto nilang magsampan
07:01ng kaso,
07:01kunyari, no?
07:02Taban sa,
07:03nangyari sa kanya,
07:04maaari din bigyan sila
07:05ng legal assistance,
07:06pero usually,
07:07mag-ganyan,
07:08binabayad ng,
07:10maganda sa Europe yung,
07:11yung kanilang
07:12legal assistance, eh.
07:14Minsan,
07:15yung social welfare nila,
07:16including in UK,
07:17maganda, eh.
07:19Even medical,
07:20libre yung mga
07:20hospital sa UK,
07:21so,
07:22ganun po, no?
07:25Sinecheck ko po,
07:27ang,
07:27ang Balimena
07:29is not
07:31a very big town.
07:3330,000 lang
07:34ang population yan.
07:36So,
07:36sana,
07:37hindi po,
07:38mag-spread
07:38sa,
07:39ibang mga lugar.
07:42Sir,
07:43kanina nabanggit nyo
07:44na karamihan
07:45sa mga kababayan natin doon
07:46ay mga worker po.
07:48Ano po ba yung
07:48karanihang trabaho
07:50o yung status
07:51ng mga kababayan natin doon?
07:54Karamihan
07:55ay professionals, no?
07:56May konting
07:57katulong
07:57at caregiver,
07:58pero karamihan
07:59ay nurse.
08:02Nurse
08:02kasi wanted sila
08:03sa Europe,
08:04including UK,
08:05daming nila.
08:06In fact,
08:06kilala nila yung,
08:07nakwento nga
08:08sa amin na
08:09yung dating
08:12arena
08:13ng UK mismo,
08:14si Queen Elizabeth II,
08:16nung
08:17nagpagpulong yung
08:18ambas sa kanya,
08:19ang unang sinabi
08:20niya about the
08:21Filipinos,
08:22they're
08:22very
08:24appreciated,
08:25alam niya na
08:26medical workers
08:28o health workers
08:28sila doon.
08:29Yun ang karamihan.
08:30Baka may teacher,
08:32pero,
08:32kasi ang
08:34column nyo yung
08:35geography o
08:36geography ng
08:36United Kingdom,
08:38yung Great Britain,
08:39yung island,
08:40yung isla,
08:42yung island na malaki,
08:43nandun yung
08:43pinakimportante parts,
08:44England,
08:45Scotland,
08:45Wales.
08:46Yung Northern
08:46Island ay nasa
08:47island ng
08:48Ireland na
08:49majority of it
08:50belongs to
08:51our independent
08:51republic,
08:52republic of
08:53Ireland,
08:53pero yung
08:54northern part,
08:55naiwan sa UK
08:56kasi mga
08:56protestante karamihan
08:57doon.
08:57So,
08:58kukunti lang
08:59Pilipino,
09:00kaya ang sinabi ko
09:0030,000,
09:01hindi mo siya,
09:015,000,
09:035,000 lang
09:04Pilipino sa
09:05Northern
09:05Island,
09:06hindi ganun
09:06kadami,
09:08kasi po,
09:09walang pupunta
09:10sa UK
09:11ng unang
09:12mentality
09:13pupunta
09:13sa Northern
09:14Island.
09:14Usually,
09:15England
09:15and some
09:16sa Scotland.
09:17So,
09:18pero,
09:19siguradong
09:19trabaho nila
09:20pareho
09:20sa
09:21nursing,
09:25konting
09:25household
09:26at mga
09:27barista.
09:28So,
09:29baka may
09:29cooks din
09:30at walang
09:31TNT.
09:33Kasi nga,
09:34in the first place,
09:36hindi nakabikit
09:36yung
09:37Northern
09:38Island
09:38sa UK.
09:39So,
09:39pag-landing
09:40doon,
09:40doon sila.
09:41So,
09:42they are
09:43in good
09:44profession.
09:46Sa
09:46ibang usapin
09:47naman po,
09:48USEC,
09:48naglabas po
09:49ng advisory
09:49ang Embahada
09:50ng Pilipinas
09:51sa Baghdad
09:52sa Iraq
09:52kaugnay
09:53ng security
09:54situation
09:55doon.
09:55Ano po
09:55yung
09:56detalya
09:56nito?
09:58Iran.
09:59Iran.
10:01Well,
10:02so far,
10:02wala pang,
10:03pag-usapin mo natin
10:04yung Iran
10:04kasi sinasala
10:05kayo ng Israel.
10:07There are only
10:082,000
10:08Filipinos
10:09in Iran.
10:10Karamihan yan,
10:12wala tayong
10:12OBW
10:13sa Iran
10:13technically.
10:15Ang mga
10:15Pilipinos
10:15sa Iran
10:16ay
10:17mga
10:17Pilipina
10:18na
10:19kasal
10:19sa Iran
10:19yan.
10:20So,
10:20Iranian
10:20citizens
10:21sa mga
10:21yan.
10:21So,
10:22mas
10:22malaki
10:22ang
10:22responsibility
10:23obviously
10:24ng Iranian
10:25government
10:25sa kanila.
10:28Kaya
10:28minomonitor,
10:30hinihintay namin
10:30yung final
10:31report
10:32kasi madaling
10:33araw pa doon
10:34at yung
10:34tinatarget
10:35ng Israel
10:35alam natin
10:36yung
10:37kanilang
10:38mga
10:38nuclear
10:39capabilities.
10:40Ang problema
10:40lang,
10:40baka bumawi
10:41yung Iran,
10:43alam natin
10:44maraming
10:44Pilipinos
10:44sa Israel
10:45at least
10:4550,000.
10:47May iron
10:48dome naman
10:48sila.
10:49Yung Iraq,
10:50syempre
10:50napabahala din,
10:52baka sila
10:52naman
10:53ang susunod.
10:53Kaya
10:53merong
10:54advisory.
10:57E,
10:58kukonti rin
10:58ng Pilipino
10:59sa Iraq
10:59kasi hindi
10:59naman tayo
11:00nagde-deploy
11:00sa Iraq
11:00ngayon.
11:02Siguro
11:02less than
11:042,000.
11:04Meron ha,
11:05meron konti.
11:06At
11:06remember,
11:0912.30
11:09ngayon,
11:11so
11:11madaling
11:12araw pa doon.
11:13So,
11:13by the end
11:14of the day,
11:15meron tayong
11:15mas updated
11:16report na
11:17isashare
11:17namin
11:17sa inyo.
11:18Dahil no,
11:19kung may
11:20official
11:20statement na
11:22ating mga
11:23embahada.
11:24Pero,
11:25yung aming
11:26officials ay
11:28nakikipagpulong
11:29kung anong
11:30next step,
11:31kung nagawa tayo,
11:33kung ano,
11:34travel advisory
11:35or anything.
11:36Kasi,
11:37right lang,
11:39hindi naman tayo
11:39nagpapadala ng
11:40ORW sa mga
11:41bansa.
11:42Sakali lang po,
11:43USEC,
11:44na mag-escalate
11:45yung situation
11:45dun sa dalawang
11:46nabanggit na
11:47bansa.
11:47Saan po pwedeng
11:49dumulog
11:49ang ating mga
11:50kababayan
11:50at ano yung
11:51pwede nilang
11:51gawin?
11:52Well,
11:55yung embahada
11:56nandiyan,
11:57palagi nakakanap
11:59yun ang paraan
11:59na
12:00bigyan sila
12:02ng shelter
12:03at
12:03tickets pa
12:05uwi.
12:05ulitin ko po sa
12:06Iran,
12:06baka maging
12:07complicated
12:07kasi walang
12:08dual
12:09citizenship
12:09sa Iran
12:10tapos
12:10naging
12:10sinamayan
12:12kasi sa
12:12Iranian law
12:13pag ang
12:14foreign na
12:15babae
12:15magkasawa
12:16ng Iran
12:16kaya ayaw mo
12:17hindi,
12:18Iranian citizen
12:18ka na.
12:19Now,
12:20sa Iraq,
12:22yung kanilang
12:23mga
12:23companies
12:24are
12:24obligated
12:25and
12:25commitment
12:26nila yan
12:26and some
12:28are working
12:28oil companies
12:29committed
12:30na kailangan
12:31gumawa
12:32ng
12:33repatriation
12:34plan
12:35kung kailangan.
12:36Pero ang tiyak
12:36namin
12:37hindi mag-escalate
12:39sa Iraq.
12:40Mas delikado
12:42yung
12:42situation
12:43sa Iran
12:43pero remember
12:44hindi
12:45kasa
12:46na yung mga
12:47sibilyan
12:47namamatay.
12:50Ang
12:50sinasalakay
12:51ng Israel
12:52mismo
12:53military targets.
12:55In fact,
12:55nag-announce
12:57sa'yo
12:57ng Israel
12:58hindi
12:58hindi
12:59makonfirm
12:59na
13:00successful
13:00sila
13:02na
13:02merong
13:03napas lang
13:04ng mga
13:04high
13:04Iranian
13:05officials.
13:06So,
13:06tignan natin
13:07kasi
13:07mag-retire
13:08attack yan.
13:08Now,
13:09pangatlo
13:10matya,
13:10kung Israel
13:10lamang
13:11in-attack,
13:12alam nyo
13:12kahit
13:13na anong
13:13sinasabi
13:14ng ating
13:14embassy,
13:15ako mismo
13:15na,
13:16na-assign
13:17ako sa
13:17Israel
13:17nung mas
13:17junior
13:18of Israel
13:18hindi
13:19yan
13:19uwi.
13:20Hindi
13:20basta
13:20basta
13:20uwi.
13:21So,
13:22out
13:22of
13:2250,000
13:23pwede
13:23nyo
13:23tanong
13:23sa
13:24DMW
13:24naka-uwi
13:25na
13:25maximum
13:26maybe
13:271,000
13:28o
13:28800
13:29last
13:30year
13:31and a half
13:31or two years
13:32simula
13:33ng October
13:332023
13:34nung nag-upisa
13:35yung gulo
13:35with Gaza.
13:37So,
13:37hindi
13:37talaga
13:37ganun
13:38ka-interest
13:39ng mga
13:39Pilipino
13:39muay
13:40at
13:40maganda
13:40yung
13:40protection
13:41sa
13:42Israel
13:43dahil
13:43meron
13:44bawat
13:44gusali,
13:45merong
13:46bomb
13:47shelter
13:47at
13:48yung
13:48kanilang
13:48iron
13:49dome
13:49na
13:49binablock
13:50yung
13:51mga
13:51incoming
13:52missiles.
13:53So,
13:53yung tatlong
13:53bansa
13:54niyan,
13:55matitiyak
13:55ng mga
13:55Pilipino
13:56na yung
13:57ating
13:57tanggapan
13:58doon
13:59is
14:00complicated
14:02lang
14:02sa Iran
14:03kasi
14:03baka
14:04hindi
14:05payagan
14:05sila
14:05makalabas
14:06ng mga
14:06asawa
14:07dahil
14:07nga
14:07mga
14:08Iranian
14:08citizen
14:09na sila.
14:10So,
14:10asahan
14:10natin
14:11na
14:11itong
14:11mga
14:11gili-check
14:12pa
14:13namin
14:13kasi
14:15kung
14:16yung
14:16Iranian
14:17families
14:18ng mga
14:19Pilipina
14:19saan ba
14:20sila
14:20nakatira?
14:21Nakatira ba
14:21sila
14:22malapit
14:22dito sa
14:23mga
14:23installation
14:24na
14:25ina-attack
14:25ngayon
14:26ng Israel?
14:27Doon ba
14:27sila
14:27kung saan
14:28yung mga
14:28supposed
14:29nuclear
14:30reactorites?
14:32So,
14:33we'll
14:33update you.
14:33Pero,
14:34nandiyan po
14:35yung
14:35pamahalaan
14:36bagong
14:37Pilipinas
14:37under
14:38President
14:38Marcos
14:39protekta
14:40ang lahat
14:41ng ating
14:41mga
14:42kababayan.
14:43Yan.
14:43Sana
14:43manatiling
14:44ligtas
14:44ang ating
14:45mga
14:45kababayan
14:46sa
14:46tatlong
14:47bansang
14:47yun
14:47sa
14:48Middle East.
14:49Maraming
14:50salamat
14:50po
14:50sa inyong
14:51oras
14:51Department
14:52of
14:52Foreign
14:54Affairs
14:58Undersecretary
14:59Eduardo
15:00De Vega.
15:01Thank you,
15:02sir.