00:00Görüşmek üzere.
00:3010 Mayıs 1923'te Nahçıvan'da bir güneş doğdu.
00:38O güneş ulusunu aydınlatacak, vatanını parçalanmaktan kurtaracak Haydar Aliyev'di.
00:49Azerbaycan'ın bağımsızlığı Haydar Aliyev için canından bile aziz, kıymetliydi.
00:54Arkasında bıraktığı en büyük şaheseri de bağımsız, çağdaş ve güçlü Azerbaycan devletiydi.
01:13Halkı ve devletine gönülden bağlı olan Azerbaycan'ın ulusal lideri Haydar Aliyev'in mirası,
01:19bugün hala çağdaş Azerbaycan'ın gelişmesinde belirleyici rol oynuyor.
01:24Vatanı için kurtarıcı rol üstlenen Aliyev, doğumunun 102. yılında derin bir sevgi ve minnette anılıyor.
01:38Gele gelsin, gele gelsin, gele gelsin, gele gelsin, gele gelsin, aramızda söz olmasın, aramızda söz olmasın.
01:53Onun mücadeleyle dolu hayat hikayesi 10 Mayıs 1923'te başladı.
02:00Dehası, analiz yeteneği ve başarılarıyla kısa sürede zirveye giden basamakları çıktı.
02:05Hem Sovyetler Birliği hem de bağımsızlık döneminde halkına liderlik yaptı.
02:10Azerbaycan'ı Sovyet ülkeleri arasında en gelişmiş ülkeler arasına çıkardı.
02:15Sovyetler Birliği yönetiminde söz sahibi 19 kişiden biri oldu.
02:201987 yılında ise Sovyetler Birliği'nin başkanı Gorbaçov'un politikalarına itiraz ederek istifasını sundu ve 1990'da Azerbaycan'a döndü.
02:31Azerbaycan, 18 Ekim 1991'de tarih sahnesinde yeniden bağımsız devlet olarak yerini alırken,
02:38Haydar Aliyev, Nahçıvan'da yüksek konsey başkanıydı.
02:41Ancak onu çok daha önemli bir görev bekliyordu.
02:45Halkını uçurumun kenarından kurtarmalıydı.
02:48Çünkü Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra iç savaş tehlikesi,
02:53Birinci Karabağ Savaşı ve ekonomik krizle mücadele ediyordu.
02:57Halk Haydar Aliyev'i Bakü'ye davet etti.
02:59Haydar Aliyev, 3 Ekim 1993'de Cumhurbaşkanı seçilir seçilmez kolları sıvadı.
03:06Azerbaycan'da köklü değişim ve gelişim süreci başlamıştı.
03:11Haydar Aliyev önce milli orduyu güçlendirdi.
03:17Böylece Ermenistan ordusunun saldırıları önlendi.
03:211994'de Azerbaycan ve Ermenistan arasında ateşkes imzalandı.
03:25Sıcak savaş durdu.
03:27Ancak işgal edilen topraklar bir gün mutlaka kurtarılmalıydı.
03:31Bunun için Haydar Aliyev, genç askerlerin eğitimine önem verdi.
03:35Ben size baharak Azerbaycan'ın güzel geleceğini göreceğim.
03:42İşte o gençler gelecekte İkinci Karabağ Savaşı'nda tarih yazan komutanlar olacaktı.
03:49Haydar Aliyev bunu biliyor, hissediyor ve yeni yetişen nesle ödev veriyordu.
03:55Azerbaycan, hiç var öz arazisinin bir karşılığı da hiçbir başka ülkeye, hiçbir başka devlete verebilme.
04:05Aliyev yönetimi yasa dışı yollarla ele geçirmek isteyen bazı güçlerin çıkarttığı isyanları da başarılı diplomatik manevralarla bastırdı.
04:14İç karışıklıklara son verdi.
04:16Referandumla evrensel demokratik değerleri yansıtan anayasa kabul edildi.
04:20Aliyev ülkesinin servetini, petrol gelirlerini doğru yere yöneltti.
04:297 ülkeden 11 şirketle asrın anlaşmasını imzalayarak ekonomik gelişimin temelini attı.
04:34Savaş yüzünden ekonomisi çökmüş bir ülkeye yabancı yatırımcıların gelmesi Haydar Aliyev'in nüfuzu sayesinde mümkün oldu.
04:50Onun emekleri bağımsız, çağdaş, güçlü bir Azerbaycan'ın yaratılmasının önünü açtı.
04:59Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkeleriyle iyi ilişkiler kuran Aliyev, ülkesinin uluslararası arenadaki yerini pekiştirdi.
05:08Adil ve güvenli bir dünya düzeni inşa etmek için zorlu bir yoldan geçme zorluğuyla karşı karşıyayız.
05:14Ve hepimizin bu hedefe ulaşmak için çabalaması gerekiyor.
05:20Haydar Aliyev, Türk dili konuşan ülkelerle de ilişkilere her daim önem verdi.
05:25Türkiye ise onun için hep başka, hep baştaydı.
05:29Bir millet, iki devlet sözü ona aitti.
05:32Bu söz öyle doğru ve güçlüydü ki, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin ülküsü haline dönüştü.
05:38Haydar Aliyev'in kalbinde yatan en büyük hayal, Karabağ'ın işgalden azat olup öz vatanına kavuştuğu günü görmekti.
05:49Şuşa olmadan Karabağ, Karabağ olmadan Azerbaycan olmaz demişti.
05:54Haydar Aliyev'in ömrü, Karabağ zaferini görmeye vefa etmedi.
06:03Ama oğlu İlham Aliyev, babasının vasiyetini gerçekleştirmek için var gücüyle mücadele etti.
06:09Şuşa'nın özgürlüğüne giden yolu yıllarca nakış nakış işledi.
06:14Haydar Aliyev'in kurduğu orduyu öyle bir düzeye getirdi ki, Azerbaycan askeri ayağa kalktı.
06:19Demir yumruğunu indirip 28 yıllık işgale son verdi.
06:2310 bin hektarlık Azerbaycan toprağı 44 günde kurtarıldı.
06:31Ve bir babanın vasiyeti 17 yıl sonra yerine getirildi.
06:36Bir halk ana vatanına kavuştu.
06:38Şimdi İlham Aliyev, Azerbaycan'ın milli liderinin Karabağ'ın atan kalbi Şuşa'da bıraktığı mirasa yeniden hayat veriyor.
Yorumlar