00:00Ülkemizde tarımın en önemli sorunlarından biri de üretim planlaması.
00:06Çiftçilerin üretim tercihi yapılan araştırmalarda %74'ü önceden bildiği alıştığı ürünü,
00:14%30'u ise alıcısı çok satışı hızlı ürünü tercih ediyor.
00:20%30'u gelecek yıl fiyatı yükseleceğini tahmin ettiği ürün ekimine devam ederken,
00:26%28'i ise az su isteyen kuraklığa dayanıklı ürün yetiştirmeyi tercih ediyor.
00:3410 çiftçiden ikisi de sözleşmeli üretimin içinde.
00:38Yani genelde çiftçi bir yıl sonra ekeceği ürünü belirlerken kendisi tercihini ortaya koyuyor.
00:46Oysa yaşanan iklim değişiklikleri, arz sorunu ve ihtiyaç olanın, verimi yüksek olanın ekilmesi yönünde bir üretim planlaması ihtiyaç.
00:59Çiftçilere sorulduğunda en çok karşılaştığınız üst sorun nedir dendiğinde,
01:06girdi maliyetlerindeki artış birinci sırada, iklimsel problemler ikinci sırada,
01:12işçi bulamama üçüncü sorun olarak önümüze geliyor.
01:17Tarımsal zararlılar ve hastalıkların yanı sıra, sulama suyunun yetersizliği de çiftçilerimiz tarafından dile getiriliyor.
01:26Tarımın genelinde hem üretim planlaması ihtiyaç,
01:30hem de Türkiye'nin arz açığı yaşamaması için,
01:34şu anda yeterli üretim olmayan ürünlere yönlenilmesi ihtiyaç.
01:39Yanımızda çiftçi arkadaşımız var, doğal olarak yıllardır üretimin içinde.
01:46Siz neye göre tercih ediyorsunuz üretimi?
01:48Sayın Vekilim, bizim burada kurak bir memleket olduğu için,
01:51genelde sağda solda gördüğün gibi,
01:54yani vatandaş bir yıl arpa ekiyorsa bir yıl buğday ekiyor.
01:58Onu da işte kurak gittiğim yedi, dönün başı yüz kilo, arpa alıyor.
02:03Zaten o da masraf, girdi maliyetleri fazla olduğu için masrafını ödemiyor.
02:08Hep zarar.
02:10Ondan sonra 6 liraya geçen sene arpa satıyoruz,
02:1315 milyona TL'ye tohum alıp tarlaya geri ekiyoruz.
02:18Yani 6 liraya satıp 15 liradan geri tohumunu alıyorsunuz.
02:21Geçen sene öyle oldu, 6 lirayda arpanın kilosu,
02:23ben kendim hayvancılıkta yapıyorum, yetmediği için bazı arkadaşlardan da aldık.
02:29Tekrar yüzün tarlalara tohum ekerken hazır tohumun kilosunu 15 TL'den aldık.
02:35Gübre ilaç.
02:36Gübre 25 milyarı buldu şu an 18.46'nın şeyi, öbürü dersen ona kez daha.
02:42Şu anda dam gübre 26 lira, taban gübre.
02:4425-26, öyle vekilim bildiğimiz kadarıyla.
02:47Ya bizim aldığımızda da 20'nin üzerindeydi yine,
02:501000 liranın üzerindeydi torbası.
02:52Siz girdi maliyetleri artıyor diyorsunuz.
02:54Artıyor.
02:54Peki bu ürün desenini değiştirmemenizin nedeni,
02:58toprağın başka bir üretime olanaklı olmaması?
03:01Su kurak iklimi olduğu için, su olmadığı için işte biz de bunları ekiyoruz.
03:07Köyümüzde mesela öz içinde kooperatif kuyularımız var.
03:11Geçen sene ben bir saat suyu, onların da elektrik maliyeti olduğu için,
03:14işçilik şeyi olduğu için,
03:16500 milyon liradan su parası ödedik.
03:18Bir saat suya.
03:19Geçen sene 500 milyon lira.
03:21Bu sene?
03:21Bu sene gari 700 milyon olur, 800 milyon olur.
03:24Kaç kere zam geldi güzden beri?
03:25Biz bu parayı güzün ödedik.
03:26Eylül'de, Ekim'de ödedik vekilim.
03:28Mazot zamı da etkiliyorsunuz.
03:30Mazot zamı zaten ona kez de o.
03:31ÇKS yaptırıyor musunuz?
03:33ÇKS yaptırıyoruz.
03:34Yaptırıyorsunuz.
03:35Tarsim sigortası?
03:36Tarsim sigortası da yani şimdi tutukta ürünlerimize yaptıramıyoruz.
03:41Çünkü onların primi yüksek.
03:42Yok ya primi yüksek, yaptıramıyor.
03:44Genelde çiftçiler diyor ki,
03:46Tarsim sigorta yaptırdık mı,
03:48yüzde 8 ile 10 neredeyse ürün hasat ettiğimizde ürünümüzü ayrımıza alıyor diyor.
03:52Ulan Zeki abi diye biri var.
03:54Dün köyde konuşulukça ne duydum?
03:55Tarsim sigorta yaptırmış.
03:58Bununkinin içinde don olmadığı için karşılamıyormuş.
04:01Herhalde dolu varmış.
04:03Karşılamıyor diyorlar.
04:04Doğru.
04:04Bir de prim yüksek.
04:06O donunki biraz yüzde 13 daha fazlaymış.
04:09İşte onun yüzde 66'ını yüzde 75 olması için kanun teklifi de verdik biz.
04:13Yani şu anda çiftçi arkadaşlarımızın üretim desenini belleyebilmesi için Türkiye'nin tamamında
04:20Tarım, Orman Bakanlığı uzmanları hangi bölgede hangi ürün yetişecek?
04:25Hangi üründen verim alınır?
04:28Çiftçinin girdi maliyetleri nasıl düşürülür?
04:30Girdi maliyeti düşürüldükten sonra o bölgede o üründen daha çok verim nasıl sağlanır?
04:36Çalışmalarını yaparak teknik olarak da bilgi vermeler.
04:39Bir de sayın vekilim size bir şey söylemek istiyorum.
04:41Biz hayvancılık yapıyoruz.
04:42Hani diyorlar etin kilosu şu oldu, etin kilosu bu oldu.
04:46Hayvancılık çok zor bir meslek.
04:47Çoban bulamıyorsun bir.
04:49İkincisi beyaz sınırlarının dörde üçü orman.
04:54Ondan sonra adam diyor bak.
04:55Hassat'tan bu taraf komple orman.
04:57Bir şu görürken dağlar var az bir yer.
05:00Bu taraf komple orman.
05:01Ondan sonra hayvancılık yapamıyor.
05:03Sana destek veriyor cüzdüğü bir fiyat.
05:05Adam koyunculuk yapamıyor.
05:06Oysa ormanda hayvanın olması daha faydalı.
05:09500 koyun yapacağına 200.
05:1130 sene oldu vekilin bu dağı dikeli.
05:13Şuraya belki benim yaşım 43 hatırlamıyorum dikildiğini.
05:16Karşıyı.
05:17Yaşım 43 hatırlamıyorum.
05:19Burası 30 sene oldu.
05:21Yani ormancılık da bölgede gelişmesi adına köyler boşaltıldı.
05:25Keçi hayvanı yok vekilin köyünde.
05:27Yani sadece koyun girse bu ormana ne yapacak?
05:30Aslında keçi de doğal budama yapıyordu.
05:33Yangını önlüyordu.
05:34Niye?
05:34Yerdeki dökülenleri o tükettiğince.
05:37Yangına karşı da ormanın bir koruyucusuydu.
05:39Ormanın içi kuru şöyle o.
05:41Allah'a kimseyin.
05:41Şimdi burada birkaç köyde boş.
05:43Birkaç da köyde boşalttılar.
05:45Ama geçe aynı zamanda güzel de budama yapıyordu.
05:48İşte bazen yapılan işlerin yanlışı sonra süreç içinde ortaya çıkıyor.
05:53Hem hayvancılık bitti.
05:53Hem ormanlar doğru düz gelişemiyor.
05:56Bakım da yeterli değil.
05:56Geçen sene de burada iki arkadaş vardı.
05:59Nereden baksam yedi sekiz yüz koyunlar vardı.
06:01İki kardeşti.
06:02Bıraktı adamlar.
06:03Şu çayka bak yolunda ağlı olanlar.
06:05Hayvancılık bölgede bitiyor diyorsun.
06:07Bıraktı abi.
06:08Yani en çok koyun onlardaydı.
06:09Adamlar bıraktı.
06:10Herhalde bölgede yaylaya çıkan birkaç...
06:12Bir biz varız köyde.
06:13Öyle mi?
06:14Bir ben var mı?
06:15Yaylı hayvancılığı yapan bir tek.
06:16Aynen.
06:17Onda niye gidiyoruz biz yayla?
06:19Yani biz buraya gidip günlük kaç kilometre koyunun yanına gidip para harcamak mecburiyetinde miyiz biz?
06:25Burada yayılım olmadığı için mecburiyetten gidiyoruz.
06:28Peki bir şey söyleyeyim.
06:29Buranın toprağının analizleri yapılıp, buranın su sorunuyla ilgili yeterli araştırmalar yapılıp gelip şu ürünü ekin diyen oluyor mu?
06:38Öyle hiç kimse olmuyor.
06:40Millet kendi şeyinde işte bildiğinde ya diyor işte ben ne yaparsam diyor, ne alırım diyor, ne kazanırım diyor.
06:47Buralar mesela benim ev oğlumu hayvancılık yapıyor.
06:49O da işte kendi ineğine bir şeyleri yedirmek için suluyor.
06:53Bak fiskiyeleri tarlada, kuyusunda yeterli su olmuyor, yetmiyor o da.
06:57Şimdi arpa yönünden açık var değil mi?
07:00Arpa yönünden açık var.
07:01Ben yüz yüz elli bölüm yerek mesela dört beş yüz mala yetmiyor kışın vekili.
07:07Bizim bura kış memlekede on ikinci, on birinci ayda içeriye gidiyor.
07:11Daha bugün koyun dağaya çıktı yemden kesildi.
07:14Beş altı ay içeride yiyor.
07:16Sen arpayı satıyorsun altı lir ya, yemin torbasını alıyorsun sekiz yüz, dokuz yüz lira ya.
07:21Şimdi hayvancılık yapanlar çiftçilik yapmıyorsa zaten Türkiye'de artık hayvancılık yapılamaz.
07:2624 saat hayvanıyla haşır neşir olanların en büyük sorunu girdi maliyetleri.
07:31Bunun yanında da hayvancılığın ahır giderleri arttı.
07:34Aşısı var, bakımı var, çobanı var, var oğlu var.
07:38Ama bir de yetiştirdiği ürün var.
07:41Bir yıl arpa ekiyorlar, bir yıl buğday ekiyorlar.
07:43Bölgede onun dışında farklı ürünler yetiştirmeye çalışan arkadaşlarımız var.
07:48Örtü altı üretimini geliştirmeye çalışıyorlar.
07:51Onlar da örneğin domates ekiyorlar, bir beye ekiyorlar.
07:55Sonra aniden bir oluşan hava değişimi ne yazık ki onların da ürünlerini...
08:01Burada domates işi deneyen arkadaşlarımız da oldu köyden.
08:04Adam masrafını ödeyemedi, adam altındaki traktörünü, arabasını sattı.
08:08Köylü mü olur kendisi?
08:10Domates ekli, fabrikaya götürdü.
08:13Para etmedi, parasını alamadı gitti adam.
08:15O da.
08:17Tamam.
08:17Evet, tamam.
08:17Tamam.
08:18Burada
08:26tyapı
Yorumlar