00:00NİİDE'de kışlık patates hasatı başladı. Yazlık patates bu yıl çiftçinin yüzünü güldürmedi. Girdi
00:18maliyetlerine göre patates girdi maliyetlerinin altında bir fiyatta yazlık patates satıldı.
00:24Kışlık patatesce depolanabiliyor. Onun için üretici patatesini söküp götürüp depoya koyuyor.
00:34Niye? Fiyat belki oturur diye. Ama geçen yıl fiyat oturmayınca üreticinin patatesi depoda çürüdü.
00:42Olması gereken mutlak surette Toprak Mahsulleri Ofisi'nin devreye girerek patatesin fiyatının dengelenmesini sağlaması.
00:53Çünkü tüccarın eline kalan patates üreticisi mağdur duruma düşüyor. Neden patatesi çok konuşuyoruz?
01:00Çünkü ülkemizde Huubat'tan sonra en çok üretimi olan patates. Altı buçuk milyon ton geçtiğimiz yıl patates oldu.
01:09Ama patates çok da yetişmiyor. Çünkü 1999'da da altı buçuk milyon tondu. Nüfusumuz otuz milyon arttı.
01:17Patatesten sağlanan fayda ne yazık ki geçmişe göre düştü. O zaman da çiftçi patatesi üretse de girdi maliyetlerinden para kazanamıyor.
01:27Şimdi Mustafa Bey patatesini söküyor. Şu anda söküm noktasındayız. Ve buradaki patates de boya gidecek.
01:35Şu anda patatesin durumu ne? Patatesin durumu şu anda üç lira. Üç lira alıcı da yok.
01:43Alıcı olmadığı gibi biz yani işçi parasını, işçi parasını karşılayamıyoruz. Bak burada işçi, elli tane işçi var.
01:53Günlük biz söktüğümüz patatesi satsak, şu an satsak işçi parasını ödeyemiyoruz.
01:59Bu söktüğümüz bu kadar traktörlerimize, cemizine kendi dair emeğimiz hariç. Biz sadece işçi parasını ödeyemiyoruz.
02:08Kaldırdığımız maksumden beraber. Şimdi girdi maliyetleri de bu yıl arttı.
02:13Girdi maliyetleri gubresi otuz bin lira olmuş. Bir araba çok hafif desin ters otuz bin lira olmuş.
02:20Gupre. Gupre. Yani ilacı ilacı. Sulama suyu. On katı yükselmiş. Sulama suyu yirmi katı yükselmiş.
02:29Yani biz şuraya beş yüz milyar para çeydik. Elektrik parası ödedik.
02:35Beş yüz milyar bu şeyde. Yani şimdiki paraya beş yüz bin lira. Beş yüz bin lira.
02:40Beş yüz bin lira. Beş yüz bin TL biz elektrik sadece para. Kredi çektik.
02:45Krediyi gittim altın bozdurdum. Altın bozdurdum. Ondan bundan buldum. Krediyi yatırdım.
02:50Yeniden kredi çektim. Türkçe adam alıma geliyor mu şu an? Şu an alım da yok.
02:56Alım da yok. Alım da yok. Geliyor adam eee beğenmiyor da yani.
03:01Bu paraya cahitmiyor. Tabii. Bu paraya eee bu paraya üşür ya patates alır da şey mi yapar?
03:07Şimdi bu görüldüğü gibi patateslerin genelde alınanları bu gördüğümüz boydaki patatesler değil mi?
03:13Evet. Evet. Bunlar kalır. Diğerleri kalıyor. Evet. Şunlar şunlar böylece kalıyorlar.
03:19Çalıştıkça batıyoruz vekilim. Bunlar böyle kalıyor. Biz.
03:23Çalıştıkça zarar ediyoruz. Ne kadar çok çalışsak o kadar zarar ediyoruz.
03:26Şu anda diyorsun biz ürettikçe kaybediyoruz. Kaybediyoruz.
03:29Çalıştıkça ürettikçe kaybediyoruz. Masrafa boğuluyoruz. Masraflarımızı çıkaramıyoruz.
03:35Bu bölgede de patates bu toprakta en iyi yetişen ürün herhalde. Onun için de...
03:39Biz bu bölgenin en iyi yetişen şeyi pat ediyoruz bu bölgenin.
03:42Peki patates'ten para kazanmayınca eee geçtiğimiz yıla göre Ekim herhalde bu yıl biraz daha düştü.
03:48Düştü. Düştü. Mecmur düştü. Mecmuriyetten Ekim gücü kalmadı.
03:51Şimdi hemen birkaç yerde gördüm. Baktım patatesin bu iri olanlarını seçmişler.
03:55Geriye kalanlarına koyun yayılıyordu.
03:58Koyunlar. Hayvanlar yiyor yani. Aynı zamanda önemli ölçüde de bir zayiat var.
04:03Ama büyük kentlere de gidiyorsunuz marketlerde on beş on altı lirada aşağı patates.
04:08Aynen öyle. Aynen. Yerde vatandaş pahalıya ürünü arıyor.
04:11Tarlada siz ürettiğiniz üründen para kazanmıyorsunuz.
04:14Şu an kaç lira maliyet? Maliyet dokuz bin lira. Normal koşullarda dokuz lira.
04:21Normal koşullarda dokuz bin liraya geliyor. Yani kilosu dokuz lira.
04:24Evet. Dokuz liraya geliyor. Yani maliyetimize bile razı olduk. Onu bile kurtaramıyor.
04:29Keşke maliyetimizi kurtardın.
04:31Şu an biz maliyetini alsak diye uğraşıyoruz. Onu bile alamıyorum.
04:34Bunu bugün depoya koyduğun zaman kaç ay bu muhafaza ediliyor?
04:37Dört beş ay.
04:39Daha ne olacağı belirsin. Bekirin bir depoda da şey yok ki. Garantisi yok.
04:43Belki de oradan da geri mal yeme olarak çıkacak.
04:46Yani çürüyecek ya da hayvan yeme olacak.
04:49Onun da bir garantisi yok.
04:50Verim nasıl şu anda? Verimimiz yerine şükür verimimiz iyi.
04:54Yani şu anda üretimde sorun yok.
04:56Yok.
04:57Ama şu anı yok.
04:59Vatandaş.
05:00Tarla tarlada değişiyor. Bak beni on beş dönüm bir sökmeyeceğim.
05:03Niye? Kurtarmaz. Kendini kurtarmaz. Beş dön verdiği zaman kurtarmıyor.
05:07Tarladaki ürünü sökmeyecek.
05:09Hiç yani işçiyi ödemiyor.
05:11Biz öylece bıraktık vallahi sökmeyeceğiz.
05:14Evet.
05:15Daha on beş dönüm yerimizi bıraktık o tarafta.
05:18Öylece bıraktık.
05:19Peki çoğuda krediden borç alıyor.
05:22Köyde filan araziye traktöre aciz gelen oluyor mu?
05:26Aciz bundan sonra vekilin bundan sonra başlayacak.
05:30Mecbur yani adam ödeye. Tam günü geldi.
05:33Evet.
05:34Hep satsa krediyi yine çıkarmıyor.
05:36Elektrik paralarını paralarını çıkaramıyor.
05:38Şu an.
05:41Aynen.
05:42Sayın vekilim şu an bizim acilen devletin bir hükümetin acil el atması lazım.
05:48Yoksa çiftçi diye bir şey kalmaz.
05:51Ben ekmem.
05:53Ben köle miyim ya burada ya?
05:55Ben sabahın dördünde kalktım vekilim dördünde.
05:58Dördünde kaldım hala daha çok yok bak. Dördünde kalktım.
06:01Ailece çalışıyoruz.
06:02Ailece çalışıyoruz.
06:03A bunlar bak ailece.
06:05Ben bir tane sucunun parasını işçi çalıştırıyorum. Bir tane.
06:10Baştan beri tuttuk. Dörd aylık tuttuk. Onun parasını ödeyemem.
06:14Yani yazıp yap.
06:18Ürün de güzel.
06:20Ürün de güzel.
06:21Toprak da verin mi?
06:23Toprağımız da verin mi?
06:24Ama biz bırakacağız yani bundan sonra yani yeter.
06:28Bırakacağız.
06:29Çalıştıkça batıyoruz.
06:31Çalıştıkça batıyoruz.
06:32Kredi bir şeye bir milyon çekiyorsun.
06:36İftesleri'ye iki milyon çekiyorsun.
06:39Şimdi patates de birden çok amaçla kullanılabilen bir ürün.
06:46Ama patates son yıllarda yanlış tarım politikaları nedeniyle ya tallada yarısı kalıyor, çöpe gidiyor.
06:55Ya üretimde depolanan ürün depoda çöp oluyor.
07:00İhracatla ilgili çalışmalar geliştirilmeli.
07:04Toprak mahsulleri ofisi tarım kredi kooperatifi alımda yer almalı.
07:08Piyasa yalnızca tüccara bırakılmamalı.
07:11Ve bu üreticinin üretimini sürdürebilmesi için ürünün zayi olmasının önüne geçilmeli.
07:18Yoksa işte görüldüğü gibi işte tarlada çalışan işçilerimiz var.
07:22Oradaki işçilerin yönüyesini ben çıkaramıyorum.
07:25O zaman bu işi niye yapayım diyor.
07:28Ürün bu şekilde çıkarıldıktan sonra bunları şimdi o işçi arkadaşlarımız seçecekler.
07:36İri olanlarını alacaklar.
07:38Diğerleri tarlada kalacak.
07:40Acı olan şu, farklı bölgelerde bu tarlada kalanın kilosu 40 liradan satılıyor.
07:46Yani Ankara gibi İstanbul gibi yerlerde marketlerde bu küçük boylar özellikle tercih ediliyor ama burada toplanmıyor.
07:55Ciddi bir zayiat var ve çiftçi bu konuda mağdur.
Yorumlar