00:00Dr. Jose Rizal
00:30Dr. Jose Rizal
01:00Dr. Jose Rizal
01:29He helped shape the characters and traits of the Dapitanons. Siya talaga yung tinitingala ng mga tao dito.
01:40Sa plaza makikita ang relief map of Mindanao. Marahil isa sa mga pinakanakamamangha pero hindi napapansing gawa ni Rizal.
01:49Kung makikita niya yung relief map, hindi siya pantay-pantay kasi gusto niya ipakita yung terrain ng Mindanao na may mga bundok, mayroong flatland.
01:57So mayroong doon mga bato sa ilalim nito. Tapos nilagyan na lang ng lupa para magkaroon nga nung differences in height.
02:02Tapos gumamit sila ng rotan sticks para sukatin daw yung scale ng Mindanao.
02:09Katapat ng plaza ang St. James the Greater Parish na itinayo noong pang 1871.
02:15Ito yung mismong pwesto kung saan daw tumatayo si Rizal, yung magsisimba siya noong nandito siya sa Dapitan.
02:20Kasi kung maalala ninyo, di ba yung mga fraile sinasabi na hindi makadjo, anti-government, yung mga sinusulat niya.
02:26Kaya para hindi siya makita nung fraile na nag-hold nung mass, dito na lang siya tatayo sa likod.
02:34Break muna sa pamamasyal para magluto ng sikat na sabaw rito, ang basuoy.
02:40It means na fresh talaga yung meat at ito rin yung pinaka-special dito sa amin.
02:46Ito yung main ingredients kasi ng basuoy. May fresh blood.
02:54Parang sinigang-esque na parang maraming nangyayari.
02:59Maraming nangyayari.
03:00Parang mix of flavors.
03:04Hindi rin dapat palampasin ang ibang putahing may tatakdapitan.
03:08Ito raw tinola, ang isa sa mga pinaka-paboritong dishes ni Rizal.
03:12Wow, ang daming greens. Ano saya.
03:14Very light soup.
03:16Parang kahit summer makakain mo siya.
03:21Sunod nating papasyalan ang Rizal Shrine.
03:24Binili ni Rizal itong 16-hectar property na ito nung dito pa siya nakatira.
03:28Ngayon, nasa pangangalaga na ito ng gobyerno.
03:30Pero sa loob, makikita pa rin natin yung munting mundo na ginawa ni Rizal para sa sarili niya at sa komunidad nung nandito pa siya.
03:38By September, he jointly bought a lottery ticket with Captain Carnicero and Francisco Eguerrior, Spanish resident of New Polog.
03:47And luckily, they won the second prize of the lottery in the amount of 20,000 pesos.
03:53Ito pa yung structure ng bahay niya talaga or bago na po ito?
04:00All of the houses you can see dito sa loob ng shrine, mga replica na lang sa mga houses.
04:05Yes. Pero yung mga materials na ginagamit natin ngayon is almost the same as the materials Rizal used when this was constructed.
04:16So, this is the only bedroom sa house niya.
04:24Diyan ang kanyang bridge papuntan ng kanyang kubeta.
04:29Ah, nakahiwala yung banyo.
04:31Ang cute naman ito.
04:32Naitabi pa ang ilang orihinal na gamit ni Rizal dito.
04:38May mga damit, two, blackboard at address cards.
04:43Yan ang kanyang mga gamit pang opera sa mata.
04:46Imagine.
04:47Wow.
04:49Alam nyo rin bang may ginawang board game si Rizal?
04:52Ito yung game na ginawa ni Rizal, yung si Bila Kumana, na kaya daw i-predict yung future.
04:57Pilitan ni isang tanong.
04:58Okay, syempre, ang magandang tanong, will I be happily married?
05:02You have to spin that.
05:05Six.
05:06Oh my God, how do they expect the two of you to be happy with each other when you are contented only by yourself?
05:11Ah! Oh no!
05:12Dito rin tinuruan ni Rizal ang 24 niyang estudyante, kasama sa itinuruan niya ang national sport natin na Arnis.
05:24Yung pinaka-motivation namin yung makahikayat kami ng mga bata, parang si Dr. Rosa Rizal noon, na hindi siya taga rito,
05:31pero nangihikayat siya ng mga bata para mag-aral ng sariling atin, yung Filipino martial arts.
05:38Ang teknik dito, ma'am, madistribute mo yung weight mo.
05:42Dito sa dulo ng steak.
05:43Para mo lang siyang ihulog.
05:45Ano po gawin yun?
05:47Yan nga, dahan-dahan lang, ma'am.
05:49Two, three, four.
05:53Nako.
05:54Baka pagbalik neto niya, ma'am, may mabubukulang.
05:57Kaya ano, ayos-ayos kayo ha pag ako kausap niyo ha.
06:01Two, three.
06:03Last stop natin ang Lover's Rock, kung saan madalas mag-date noon si Rizal at Josephine Bracken.
06:14Mam, bakit nga po hindi sila ikasal?
06:16Ah, sa Rizal, nang nandun sa Europe, naging mason siya.
06:21Kaya isa yan sa mga dahilan kung bakit ayaw ikasal.
06:26Dito na lang daw sila nagkasal-kasalan.
06:28Tuwing hapon, dito umuupo si Rizal para mag-muni-muni, mag-sulat.
06:33Kasi maganda yung sunset at yung view galing dito.
06:37Nakakatualang isipin na dun sa dapat, isa sa mga pinakamadilim, pinakamahirap na yung tunang buhay niya,
06:43yung exile niya dito sa dapitan, yung pa yung isa sa naging pinaka-productive.
06:47At dito sa mismong batong ito, naalaman ni Rizal kung paano maging masaya, paano maging contento,
06:53dahil nakasama niya yung pagmamahal na hindi siya iniwan hanggang sa katapasan.
06:58Kaya tara't balikan ang nakaraan at silipin ang kasaysayan.
07:05Mav Gonzalez, para sa Balikbayan, the GMA Integrated News Summer Paschala.
07:10Nakatuto, 24 ora.
Comments