- 1 year ago
Serwisy VOD takie jak Netflix, HBO Max czy Disney Plus znacznie ułatwiły nam stosunkowo niedrogi dostęp do filmów i seriali. Ale pierwsze próby stworzenia podobnych usług miały miejsce już przeszło 20 lat temu, w czasach w których internet był dopiero ciekawostką.
Category
🤖
TechTranscript
00:00Hej, wybaczcie, ale żeby nakreślić temat, muszę zacząć od rzeczy oczywistych. Postaram się streścić.
00:06Serwisy VOD całkowicie odmieniły to, w jaki sposób konsumujemy filmy i seriale.
00:11Nieważne, czy mówimy o systemie subskrypcyjnym, takim jak Netflix, czy o serwisach umożliwiających wypożyczenie konkretnego tytułu, jak na przykład Chili.
00:20Grunt, że dzięki powszechnemu dostępowi do szybkiej sieci udało się znaleźć sposób na wygodne dostarczanie filmu do klienta i odbieranie mu dostępu po upływie określonego czasu.
00:31Klasyczne wypożyczalnie miały swój klimat, sam jako dzieciak byłem wielnym klientem jednej z nich i załapałem się jeszcze na erę kaset VHS, ale no, teraz jest wygodniej.
00:41Okej, po tym nieco przydługim wstępie możemy wreszcie przejść do SEDA.
00:44Otóż Netflix i jemu podobne serwisy VOD nie są pierwszą próbą stworzenia systemu umożliwiającego klientom niedrogie wypożyczanie filmów z pominięciem klasycznych wypożyczalni.
00:56Prawdopodobnie o nich nie słyszeliście, co znaczy, że nie odniosły wielkiego sukcesu, ale są to projekty na tyle ciekawe, oryginalne, żeby nie powiedzieć absurdalne, że warto przyjrzeć się im nieco bliżej.
01:14Kiedy powiem DivX, zdecydowana większość z Was, jeżeli nie wszyscy, prawdopodobnie pomyślą od razu o popularnym kodeku.
01:24Ale istniał jeszcze jeden DivX i to starszy, który był specjalną odmianą płyt DVD.
01:30Był to format opracowany i wprowadzony na rynek pod koniec lat 90. przez firmę Circuit City.
01:44Na pierwszy rzut oka były to klasyczne płyty DVD.
01:58Oferowały dokładnie taką samą jakość obrazu i dźwięku, ale kosztowały plus minus 85% mniej.
02:04Ten sam film, dajmy na to Tomorrow Never Dies, na DVD kosztował 35 dolarów.
02:10A na DivXie 4,49 plus podatek, bo w Stanach mają ten dziwny zwyczaj, że ceny podają bez podatku.
02:18Skąd ta ogromna różnica?
02:20Wynikała ona z faktu, że wybierając DivXa tak naprawdę nie kupowaliśmy filmu na własność, tylko go wypożyczaliśmy.
02:27Nie płytę jako fizyczny produkt, bo ta była nasza i nie trzeba było jej zwracać.
02:32Ale film, który został na niej zapisany, można było oglądać tylko przez 48 godzin od momentu aktywacji.
02:38A później płytę można było wyrzucić, odsprzedać, pożyczyć albo zostawić sobie na później.
02:44Bo każdy film dało się obejrzeć ponownie, tylko trzeba było uiścić odpowiednią opłatę w wysokości 3 dolarów 25 centów.
02:52Znowu plus podatek.
02:54Ale jak to działało? Skąd płyta wiedziała, ile razy może się odtworzyć i w jaki sposób kontrolowała czas?
03:01No i tutaj pojawia się jeden z największych problemów tego systemu.
03:04Płyty DivX wymagały specjalnego odtwarzacza wspierającego ten format.
03:09Zwykłe odtwarzacze DVD nie były w stanie odkodować takich filmów, wyświetlając na ekranie stosowny komunikat.
03:15Na szczęście odtwarzacze wspierające DivX jednocześnie obsługiwały także zwykłe płyty DVD i CD.
03:21Więc teoretycznie wystarczyło kupić model z odpowiednią naklejką i cieszyć się sprzętem maksymalnie uniwersalnym.
03:28No tak, tylko że początkowo odtwarzacze wspierające DivX kosztowały dwukrotnie więcej niż te zwykłe.
03:34I dostępny był tylko jeden model produkowany przez firmę Zenit.
03:38Nie mylić z radzieckim Zenitem, czyli marką aparatów fotograficznych.
03:42To zupełnie inny amerykański Zenit.
03:44Później pojawiły się też odtwarzacze innych firm, ale ich wybór wciąż był mizerny, a cena wysoka.
03:50Ale wróćmy jeszcze do kwestii technicznych, bo wciąż nie wyjaśniłem w jaki sposób odbywała się weryfikacja zakupionych filmów.
03:57Otóż każdy odtwarzacz wspierający DivX posiadał gniazdo telefoniczne.
04:02Trzeba było podłączyć urządzenie do sieci, założyć odpowiednie konto i podpiąć do niego kartę kredytową.
04:08Zaletą tego rozwiązania był fakt, że zakupione filmy były aktywowane dopiero w momencie włożenia ich do napędu.
04:14A więc teoretycznie można było sobie kupić jakąś płytę i wrócić do niej za miesiąc albo rok.
04:20Stałe połączenie z siecią telefoniczną pozwalało też na ponowne wykupienie dostępu albo przejrzenie aktualnych promocji.
04:26Bo czasami dostęp do niektórych filmów można było nabyć taniej.
04:30Dodatkową opcją był pakiet DivX Silver umożliwiający uzyskanie nielimitowanego dostępu do ulubionego filmu.
04:37Jednak tylko pozornie, ponieważ nielimitowany dostęp był możliwy tylko na tym konkretnym odtwarzaczu, na którym klient dokonał zakupu.
04:45Nie dało się takiego filmu wygodnie pożyczyć.
04:47Planowano także pakiet DivX Gold odblokowujący dostęp na każdym odtwarzaczu, ale ostatecznie nigdy go nie wprowadzono.
04:54No dobra, ale jak już zdradziłem na wstępie DivX nie odniósł sukcesu.
05:06Wręcz przeciwnie, okazał się być spektakularną klapą.
05:09Powodów takiego stanu rzeczy było kilka.
05:11Po pierwsze, mały wybór i wysoka cena odtwarzaczy.
05:15Po drugie, niska dostępność filmów.
05:17Płyty DivX były sprzedawane wyłącznie w kilku sieciach, a pod koniec, kiedy branża zaczęła się wyraźnie odwracać od nowego formatu, tylko w jednej.
05:25Dodatkowo nie wszystkie wytwórnie zdecydowały się na wydawanie swoich filmów na DivXie, więc wybór był mniejszy niż w przypadku klasycznego DVD.
05:33Płyty DivX nie posiadały też materiałów dodatkowych, takich jak wycięte sceny, nagrania z backstage'u, wywiady z twórcami i tak dalej.
05:40Spore znaczenie miał też ostry sprzeciw całej branży związanej z klasycznymi wypożyczalniami, a wtedy był to naprawdę potężny biznes i protest ludzi przywiązanych do normalnego sposobu dystrybucji.
05:51Ze względu na konieczność stałego połączenia z siecią obawiano się inwigilacji oraz zagrożeń, które mógł przynieść ewentualny sukces DivXa.
05:59Nie można też zapomnieć o ogromnym marnotrawstwie materiałów.
06:03Oczywiście płyty DivX można było kolekcjonować, ale kto chciałby trzymać w domu kilkadziesiąt płyt, do których tak naprawdę nie miałby dostępu.
06:11To znaczy ten dostęp trzeba było ponownie wykupić.
06:14Ogólna idea była taka, że to pewna forma wypożyczania filmów, więc w domyśle po obejrzeniu można je po prostu wyrzucić.
06:22Firma zdawała sobie sprawę, że PR-owo nie wygląda to najlepiej, więc w sklepach postawiono specjalne kosze do recyklingu.
06:29Ale skoro i tak trzeba wrócić do sklepu, żeby wyrzucić film do właściwego kosza, to czy nie lepiej po prostu skorzystać z normalnej wypożyczalni i nie produkować setek tysięcy jednorazowych płyt?
06:42No chyba lepiej.
06:44Ale sprzedawcy DivXa używali też innych argumentów.
06:59I to jest bardzo nietypowe podejście jak na wielką korporację.
07:10Przeważnie firmy walczą z rynkiem wtórnym, bo na nim nie zarabiają.
07:14Tutaj sytuacja jest inna, ponieważ obejrzany film wydany na DivXie staje się bezużyteczny.
07:20Nie da się go obejrzeć.
07:22Żeby to zrobić trzeba wykupić ponowny dostęp.
07:24A więc Circuit City mogło zarobić na każdym kolejnym kliencie, nawet jeżeli ten znalazł płytę na śmietniku.
07:31To nagranie, którego fragment puściłem przed chwilą pochodzi ze specjalnej taśmy szkoleniowej dla sprzedawców DivXa.
07:37I chciałem Wam pokazać jeszcze jeden bardzo ciekawy fragment.
07:41What if DivX goes out of business?
07:43That's a fair question.
07:44But here's the bottom line.
07:45It's almost impossible to believe that DivX could go under.
07:49DivX is supported by major movie studios like Disney, Universal, Fox, DreamWorks, Paramount, and MGM.
07:55And manufacturers like RCA, ProScan, Pioneer, Panasonic, JVC, and Harman Kardon.
08:02However, should there be a problem, you would still have a fully functioning DVD player
08:06that will still play your existing DivX movies.
08:09Most importantly, when you see how DivX works, I think you'll agree, it's gonna be a big hit.
08:14Musicie przyznać, że facet brzmi przekonująco, ale bardzo się w swoich prognozach pomylił.
08:19DivX przetrwał na rynku niespełna rok.
08:22Ostateczny koniec nastąpił 16 czerwca 1999 roku, a filmy można było oglądać jeszcze przez dwa lata.
08:30Po tym czasie cała infrastruktura została wyłączona, a wszystkie płyty oznaczone logiem DivXa stały się bezużyteczne.
08:36Również te wykupione na zawsze w ramach pakietu Silver.
08:40I jest to wydarzenie, które każe się zastanowić nad naszymi cyfrowymi zakupami.
08:45Bo prawie zawsze są one powiązane z konkretnymi usługami.
08:49Wspomniane wcześniej Chili, teraz jest i działa, ale czy za pięć lat nic się nie zmieni?
08:54Steam ma się świetnie i wydaje się, że nic nie może go zatopić.
08:57Ale jak będzie wyglądał rynek gier wideo za dziesięć lat?
09:01No, nie wiemy.
09:02Dopiero co świat obiegły wieści o upadku Google Stadia, czyli streamingowej usługi, która także wymagała kupowania gier na własność.
09:10I wytrzymała na rynku niespełna trzy lata.
09:12Ale żeby nie było, że się mądrze, sam korzystam ze Steama, z Epica, z Ubisoft Connect.
09:17Po prostu podświadomie wypieram możliwość upadku tych platform.
09:21A i niespecjalnie jest alternatywa, przynajmniej na pecetach.
09:24Ale nie o tym dzisiaj.
09:26Wróćmy do wypożyczania filmów w erze przednetflixowej.
09:29Bo po upadku DivXa pojawił się jeszcze jeden ciekawy i jak się nad tym zastanowić, totalnie porąbany pomysł.
09:36Flexplay, czyli płyty DVD ze ściśle określonym terminem przydatności do, no nie do spożycia, ale do konsumpcji.
09:44Why can't we escape the inconvenience of the whole DVD rental experience?
09:49Well now we can with Flexplay No Returned DVD rental the easiest way to rent DVDs.
09:55Movie rentals on Flexplay are always ready to watch anytime, anywhere and you never have to return them.
10:02Były to specjalne, pakowane próżniowo płyty, które w wyniku kontaktu z tlenem w ciągu 48 godzin ulegały autodestrukcji.
10:10To znaczy nie wybuchały, na szczęście, tylko w wyniku aktywacji barwnika stawały się czarne.
10:15I co za tym idzie, niezdatne do odtworzenia.
10:18Na zawsze.
10:19Ten proces był nieodwracalny, więc w przeciwieństwie do DivXa, płyty Flexplay były w 100% jednorazowe i nadawały się do wyrzucenia.
10:26Problem polegał na tym, że nawet w szczelnym opakowaniu płyty ulegały powolnej degradacji i mogły być przechowywane maksymalnie rok.
10:34Czyli niesprzedanych egzemplarzy nie dało się przecenić i obchnąć po kosztach, tylko trzeba je było zutylizować.
10:40Pierwsze testy płyt Flexplay zostały przeprowadzone na niewielkim terenie w 2003 roku z udziałem Disneya, ale zakończyły się klapą.
10:48Po pierwsze klienci nie byli specjalnie zainteresowani tym nowym wynalazkiem, a po drugie znowu uaktywnili się obrończy środowiska.
10:55Disney się więc wycofał, a pierwszym filmem, który doczekał się ogólnokrajowej dystrybucji na Flexplay był Noel z 2004 roku.
11:03Jak nietrudno się domyślić, nie był to spektakularny sukces.
11:06Musicie przyznać, że o ile DivX miał jakiś sens i był to logiczny, chociaż ryzykowny koncept, o tyle Flexplay był po prostu absurdalny.
11:15Na szczęście kilka lat później pojawiły się pierwsze usługi VOD i życie stało się prostsze.
11:20Jak mówiłem niedawno w materiale poświęconym abonamentom, to rozwiązanie także ma swoje minusy, ale zdecydowanie wolę to niż samo niszczące się płyty.
11:30Dzięki za uwagę i do zobaczenia.
11:31Muzyka
11:43Dzięki za oglądanie!
Comments