- 11 months ago
Czasami zdarza się, że wynalazcy wyprzedzają swoje czasy. Konstruują urządzenia, które są rewolucyjne, ale jednocześnie ze względu na ograniczenia technologiczne bardzo drogie i niepraktyczne w użyciu. W niniejszym materiale przedstawiamy 8 tego takich urządzeń.
Category
🤖
TechTranscript
00:00Każdy przełomowy wynalazek zaczyna się od dostrzeżenia problemu, który należy rozwiązać.
00:05Na przykład odpowiedzią na ograniczony przepływ informacji było wynalezienie telefonu.
00:10Zanieczyszczenie środowiska usiłujemy zmniejszyć wykorzystując odnawialne źródła energii.
00:14Usługi VOD uniezależniły ludzi od sztywnej telewizyjnej ramówki i konieczności kupowania płyt DVD.
00:21Ale czasami obecna technologia nie pozwala na opracowanie wygodnego, taniego i przystępnego rozwiązania,
00:27albo ludzie nie są jeszcze gotowi na zmiany.
00:29W tym materiale przedstawię Wam 8 wynalazków, które dosłownie wyprzedziły swoje czasy.
00:45Kiedyś jedynym urządzeniem elektronicznym, czy może raczej mechanicznym noszonym przez większość ludzi był zegarek.
00:52I to on stopniowo zyskiwał kolejne funkcje.
00:55Później jego rolę przejął telefon komórkowy, który z czasem stał się smartfonem.
00:59Zegarki wróciły do łask stosunkowo niedawno w formie smartwatchów.
01:03Czyli urządzeń, które oczywiście pokazują godzinę, ale jednocześnie można za ich pomocą odpisywać na wiadomości, płacić, słuchać muzyki, używać nawigacji i tak dalej.
01:13Ale już kilkadziesiąt lat temu najróżniejsi konstruktorzy kombinowali, jak uczynić z zegarka coś więcej niż...
01:20do zegarek właśnie.
01:21I tak w 1982 roku na rynek trafił Seiko T001, znany także jako TV Watch.
01:29Pierwszy w historii zegarek pełniący jednocześnie funkcję przenośnego, poręcznego telewizora.
01:34Na pierwszy rzut oka wyglądał całkiem niepozornie.
01:37Co prawda posiadał ekran LCD oraz gniazdo do podpięcia przewodu, jakiego o tym za chwilę, ale mimo wszystko widać, że to zegarek.
01:45Problem polegał na tym, że w takiej formie Seiko TV Watch mógł pełnić wyłącznie funkcję zegarka.
01:51Do oglądania telewizji niezbędne było podłączenie odbiornika wielkości mniej więcej Walkmana.
01:56Odbiornik można było umieścić w wewnętrznej kieszeni marynarki, a przewód poprowadzić rękawem do zegarka.
02:03Do tego jeszcze słuchawki, oczywiście również przewodowe i można było oglądać telewizję w autobusie albo w poczekalni u lekarza.
02:10W latach osiemdziesiątych prezentowało się to niczym gadżet Jamesa Bonda i w zasadzie było takim gadżetem.
02:17Seiko TV Watch pojawił się w filmie Octopussy z 1983 roku, ale nie sprzedał się najlepiej.
02:24Przede wszystkim ze względu na bardzo wysoką cenę i niski komfort użytkowania.
02:34Wideo rozmowy stały się tak powszechne i wygodne, że przestaliśmy je doceniać.
02:38Możemy połączyć się z taksówki, z galerii handlowej, z treningu albo z zagranicznych wakacji.
02:44W czasie pandemii wszystkie telewizje informacyjne funkcjonowały właśnie dzięki wideorozmowom.
02:49Ale droga do punktu, w którym znajdujemy się obecnie była naprawdę długa.
02:53Pierwsze wyprodukowane przez firmę AT&T urządzenie do prowadzenia wideorozmów zaprezentowano już w roku 1964.
03:01Nazywało się to Picture Phone Model 1.
03:04W tym samym roku firma zainstalowała w Nowym Jorku, Waszyngtonie i Chicago pierwsze budki wideotelefoniczne.
03:10Wrażenie musiało to robić niesamowite, ale w takiej formie nie miało żadnego praktycznego zastosowania.
03:16Tym bardziej, że koszty połączeń były kosmiczne.
03:19Trzyminutowa rozmowa na linii Nowy Jork Chicago kosztowała w przeliczeniu na dzisiejsze pieniądze jakieś 200 dolarów,
03:25czyli prawie 950 złotych.
03:28Budki nie cieszyły się zbyt dużym zainteresowaniem i zlikwidowano je już 4 lata później,
03:32ale to był dopiero początek.
03:34W 1970 roku na rynek trafił nowy model, który można było postawić we własnym biurze lub domu.
03:41Jednak znowu nie była to tania rzecz.
03:44Opłata instalacyjna wynosiła 150 dolarów, natomiast miesięczny abonament 160.
03:49Uwzględniając inflację to prawie 950 dolarów, czyli ponad 4200 złotych.
03:54Jednak największym problemem picturefonów było to, że umożliwiały prowadzenie rozmów wyłącznie z innymi posiadaczami tego urządzenia.
04:03To trochę tak, jakby dzisiaj właściciele Samsungów mogli rozmawiać wyłącznie z właścicielami Samsungów,
04:08a ci, którzy mają Realme, tylko z tymi, którzy również mają Realme.
04:12Firma AT&T zakładała, że do 1975 roku uda się rozprowadzić co najmniej 100 tysięcy urządzeń.
04:18Tymczasem w całych Stanach Zjednoczonych działało ich zaledwie kilkaset.
04:23Koszty były bardzo wysokie, a praktyczne zastosowanie stosunkowo niewielkie.
04:27Ówczesna technologia po prostu nie była jeszcze gotowa na uczynienie z wideorozmów nastawionej na zysk komercyjnej usługi.
04:37Dobrze pamiętam pierwsze wyjazdy na wakacje z rodzicami, kiedy mama siedziała z mapą na kolanach
04:42i na bieżąco próbowała się zorientować, gdzie właściwie jesteśmy i którędy powinniśmy jechać.
04:48Dzisiaj wystarczy odpalić nawigację i bez żadnego stresu można ruszać na drugi koniec Polski.
04:53GPS to świetny wynalazek.
04:56Szczególnie teraz, kiedy jest dostępny w zasadzie za darmo, sam pobiera aktualne mapy
05:00i dorzuca dodatkowe informacje o ruchu, robotach drogowych czy fotoradarach.
05:04Tymczasem pierwsza, poważniejsza samochodowa nawigacja pojawiła się na rynku już w roku 1981.
05:11Honda Electro Gyro Cutter.
05:13Urządzenie niewykorzystujące sygnału GPS, bo wówczas było to zwyczajnie niemożliwe.
05:18Położenie i kierunek jazdy ustalały na podstawie danych pochodzących z prędkościomierza,
05:23ze skrzyni biegów i specjalnego, zaawansowanego żyroskopu wykorzystującego hel.
05:28Dzięki niemu nawigacja potrafiła wykryć zmianę kierunku jazdy.
05:32Ale jednocześnie cały zestaw nie był zbyt precyzyjny i ważył ponad 9 kg.
05:37Mapki w formie półprzezroczystych nakładek na ekran również nie były specjalnie wygodne.
05:42Cztery lata później na rynku zadebiutowała nawigacja firmy ETAG,
05:45będąca tak naprawdę bardziej zaawansowaną i cyfrową wersją tego wynalazku.
05:50ETAG Navigator posiadał ekran CRT, dzięki czemu wyglądał bardziej futurystycznie,
05:54natomiast mapy wgrywało się korzystając ze specjalnych kaset.
05:58Takich z taśmą jak do magnetofonu.
06:00Z oczywistych powodów na jednej taśmie nie dało się zapisać mapy całego kraju,
06:04więc kiedy kierowca dojechał do krawędzi, musiał wymienić kasetę na inną.
06:08O ile oczywiście taką posiadał, bo każda kosztowała 35 dolarów,
06:12czyli na dzisiaj ponad 80.
06:14ETAG Navigator nie podbił świata, a definitywny koniec tego typu urządzeń
06:19nastąpił, gdy rząd Stanów Zjednoczonych udostępnił sygnał GPS do użytku publicznego.
06:31Game Pass od Microsoftu naprawdę solidnie zamieszał w branży gier,
06:34bo nagle okazało się, że gry można konsumować w podobny sposób jak filmy.
06:39To znaczy w ramach miesięcznego abonamentu korzystać z całej, stale rozszerzanej i modyfikowanej biblioteki.
06:45Podobne usługi posiada już wiele innych firm i choć mogłoby się wydawać,
06:48że jest to zupełnie nowa koncepcja, to okazuje się, że wcale nie.
06:52Już w 1994 roku Sega wystartowała z projektem Sega Channel,
06:57oferującym dokładnie to, co współczesne usługi tego typu,
07:00tylko z wykorzystaniem technologii sprzed blisko 30 lat.
07:04Działało to tak, że po dokonaniu pierwszej wpłaty firma przysyłała specjalny adapter,
07:09który należało wpiąć do konsoli tak jak każdy inny kartridż,
07:12a następnie podłączyć go do gniazda telewizji kablowej.
07:15Właśnie za pośrednictwem kablówki konsola łączyła się z siecią
07:19i pobierała wybrane tytuły do podręcznej pamięci adaptera,
07:23co stanowiło pewne wyzwanie z powodu obecnych w sygnale szumów.
07:27Ze względu na to, że adapter był w stanie zmieścić zaledwie 4 MB danych,
07:31można było pobrać tylko jedną grę naraz,
07:33a po wyłączeniu urządzenia wszystkie dane przepadały.
07:36Z tego samego powodu niektóre bardziej rozbudowane gry dostępne w ramach Sega Channel
07:41nieco różniły się od swoich odpowiedników wydawanych na normalnych kartridżach,
07:44ponieważ trzeba było zmniejszyć ich rozmiar.
07:47Sporo zachodu było też zaktualizowaniem zawartości usługi,
07:50ponieważ Sega nie mogła sobie od tak dorzucić do oferty kolejnej gry.
07:54Firma co miesiąc opracowywała nową bibliotekę,
07:57nagrywała ją na płytę CD,
07:59a następnie wysyłała do stacji satelitalnej zlokalizowanej w Denver.
08:03Następnie dane były przesyłane do lokalnych dostawców kablówki
08:07za pośrednictwem satelity.
08:08I tak za każdym razem, kiedy Sega chciała wprowadzić jakieś zmiany.
08:12Cena abonamentu wynosiła mniej więcej 15 dolarów miesięcznie,
08:16plus 25 za aktywację, czyli tak naprawdę zakup adaptera.
08:20Mimo, że w takiej formie korzystanie z Sega Channel było mocno problematyczne,
08:24to niewątpliwie przetarło szlaki dla współczesnych usług tego typu.
08:31A skoro już jesteśmy przy sedze, to warto zahaczyć o temat Dreamcasta.
08:36Po porażce tej konsoli firma doszła do wniosku,
08:39że jej czas po prostu minął i skupiła się na wydawaniu giel na inne platformy.
08:44Dreamcast nie był jednak urządzeniem całkowicie nieudanym,
08:47wręcz przeciwnie pod wieloma względami wyprzedzał konkurencję.
08:50W momencie premiery była to najpotężniejsza konsola dostępna na rynku.
08:54Posiadała autorski nośnik, ciekawy kontroler z wbudowanym wyświetlaczem
08:58i przede wszystkim rozbudowane funkcje sieciowe.
09:01Dreamcast zapisał się w historii jako pierwsza konsola seryjnie wyposażona w modem.
09:06Przypominam, że mówimy o sprzęcie, który zadebiutował na przełomie 1998 i 2009 roku.
09:12Dodatkowo do konsoli można było dokupić myszkę i klawiaturę
09:15i w całkiem wygodny sposób przeglądać na niej internet.
09:19Ja w momencie premiery Dreamcasta grałem jeszcze na 8-bitowym Pegasusie
09:24i prawdopodobnie nie wiedziałem o istnieniu internetu.
09:27W tamtym czasie konsolowe granie po sieci nie było jeszcze popularne.
09:31Wiele osób nie posiadało stałego, wystarczająco szybkiego połączenia,
09:35nie było zbyt wielu gier, z dobrym multi,
09:37a konsola kojarzyła się przede wszystkim z graniem kanapowym.
09:40Na podzielonym ekranie, a nie przez sieć.
09:43Wystarczy powiedzieć, że pierwsza wersja PlayStation 2,
09:46czyli jakby nie patrzeć głównego pogromcy Dreamcasta,
09:49w ogóle nie posiadała wbudowanego modemu.
09:51I w niczym jej to nie przeszkadzało.
09:53To po prostu jeszcze nie był czas na podłączanie konsol do internetu.
10:00Wyposażony w aparat smartfon może pełnić całą masę funkcji.
10:03Tak naprawdę wszystko zależy od tego, jakie aplikacje na nim zainstalujemy.
10:07Może być na przykład poręcznym czytnikiem kodów QR,
10:10których w przestrzeni publicznej jest dziś cała masa.
10:13Właśnie dlatego zyskały tak dużą popularność.
10:16Bo absolutnie każdy ma przy sobie urządzenie niezbędne do ich odczytania.
10:20Tymczasem już 22 lata temu firma Digital Convergence Corporation
10:24próbowała stworzyć podobny system,
10:26zastępując smartfon autorskim czytnikiem w kształcie kota.
10:31Czemu kota?
10:33Nie mam pojęcia.
10:34To znaczy, wiecie, koty są spoko nawet.
10:37To mam tu jednego.
10:40Ale czy to na pewno dobry kształt na czytnik?
10:44No nie wiem.
10:47Kolejną specyficzną cechą QCata była jego stacjonalność.
10:50To znaczy, trzeba go było podpiąć kablem do komputera.
10:54A to, jak nietrudno się zorientować, stwarza pewne ograniczenia.
10:58QCat służył do skanowania kodów drukowanych przede wszystkim w prasie.
11:02Za ich pomocą czytelnicy mogli w prosty sposób otwierać strony konkretnych produktów,
11:06sklepów internetowych czy rozszerzone wersje artykułów.
11:09Czyli w zasadzie dokładnie tak, jak ze współczesnymi kodami QR.
11:13Wiara w sukces tego urządzenia była tak duża,
11:16że magazyny Forbes i Wired wysyłały QCata swoim prenumeratorom za darmo.
11:20Okazało się jednak, że sama darmowość to za mało,
11:23by ludzie chcieli korzystać z przewodowego skanera w kształcie kota.
11:27Przede wszystkim dlatego, że mało kto czyta gazety siedząc przy biurku z włączonym komputerem.
11:32Przeważnie wygrywa fotel, hamak albo ławka w parku.
11:36QCat okazał się gigantyczną finansową klapą,
11:39a magazyn Time umieścił go na liście 50 najgorszych wynalazków wszechczasów.
11:44Sama idea ze skanowaniem kodów była jak najbardziej słuszna,
11:47ale w tamtym czasie po prostu nie dało się tego zrobić dobrze.
11:50Usługi Smart TV całkowicie odmieniły sposób, w jaki korzystamy z telewizorów.
11:59Na przykład ja od wielu lat mam na ścianie telewizor,
12:02ale nie mam kablówki.
12:04I bardzo mi z tym dobrze. Polecam.
12:06Połączenie telewizora z internetem nie jest jednak nową koncepcją.
12:10Pierwsza poważna próba została podjęta w drugiej połowie lat 90.
12:13przez firmę Web TV Networks.
12:15Później projekt został przejęty przez Microsoft i przemianowany na MSN TV.
12:20Pod koniec lat 90. większość telewizorów wyglądała tak,
12:24więc siłą rzeczy funkcje internetowe trzeba było dostarczyć
12:27za pomocą zewnętrznego urządzenia.
12:29Mniej więcej wielkości odtwarzacza kaset VHS.
12:32Tak naprawdę był to niewielki komputer umożliwiający
12:35przeglądanie stron internetowych, poczty, dostęp do prognozy pogody,
12:39czatu, odtwarzacza muzyki i tak dalej.
12:42Była to dość droga przyjemność, bo same urządzenia
12:45produkowane początkowo przez Sony i Philips
12:47kosztowały prawie 350 dolarów, natomiast miesięczny abonament 20.
12:52Tak jak wspominałem, w 2001 roku projekt został przemianowany na MSN TV,
12:58a później zaczął powoli umierać.
13:00Sprzedaż urządzeń wstrzymano w roku 2009,
13:03natomiast w 2013 zamknięto całą infrastrukturę.
13:07Szczerze mówiąc i tak jestem zaskoczony, że funkcjonowało to tak długo.
13:10W latach 90., kiedy internet był jeszcze czymś nowym
13:14i nie każdy posiadał w domu komputer,
13:16taki zamiennik miał jakąś rację bytu.
13:19Ale później ludzie zorientowali się, że w czysto praktycznych
13:22zastosowaniach, takich jak przeglądanie stron,
13:24pisanie maili czy zakupy,
13:26zdecydowanie lepiej sprawdza się klasyczny,
13:28wyposażony w myszkę pecet,
13:30a później także smartfon.
13:32Po prostu pod koniec lat 90. i na początku 2000.
13:35internet nie odgrywał jeszcze tak dużej roli multimedialnej.
13:38Gdyby już wtedy Web TV oferowało usługi
13:42podobne do dzisiejszego Netflixa albo Spotify,
13:45historia mogłaby się potoczyć nieco inaczej.
13:48Ale na to było jeszcze za wcześnie.
13:54Odchodzenie od oleju napędowego i benzyny
13:56na rzecz energii elektrycznej
13:58wydaje się być bardzo nowoczesną ideą.
14:01Od kilku lat po drogach jeździ coraz więcej
14:03tego typu samochodów i Tesla nawet w Polsce
14:05nie robi już na nikim specjalnego wrażenia.
14:08Ale z silnikami elektrycznymi eksperymentowano już
14:11na samym początku rozwoju motoryzacji.
14:13Kto skonstruował pierwszy tego typu samochód,
14:16to ustalić bardzo trudno.
14:18Wielu wynalazców na całym świecie
14:20tworzyło własne prototypy
14:21najróżniejszych, mniej lub bardziej
14:23przypominających samochody pojazdów
14:25napędzanych energią elektryczną.
14:27Wiadomo, że w Stanach Zjednoczonych
14:29pod koniec XIX wieku
14:30dokonał tego William Morrison.
14:32Ale jego dzieło przypominało bardziej
14:34pozbawioną koni karetę niż współczesny samochód.
14:37W latach 90. XIX wieku
14:40po ulicach Londynu i Nowego Jorku
14:42jeździły nawet elektryczne taksówki.
14:44I to nie był jakiś ewenement.
14:46Tego typu samochody cieszyły się
14:48wówczas naprawdę dużą popularnością.
14:50Były cichsze, nie wibrowały
14:52tak jak spalinowe,
14:53nie emitowały śmierdzącego dymu,
14:55nie wymagały obsługi skrzyni biegów
14:57i łatwiej było je uruchomić.
14:59W tamtym czasie samochody spalinowe
15:00odpalało się wykorzystując do tego
15:02specjalną korbę.
15:04Największą popularnością elektryki
15:06cieszyły się wśród zamożnych kierowców,
15:08którzy używali ich jako aut typowo miejskich,
15:10więc ograniczony zasięg
15:11nie był specjalnym problemem.
15:13Na przełomie wieku
15:14w prawie jedna trzecia
15:15wszystkich samochodów w Stanach Zjednoczonych
15:17posiadała silniki elektryczne.
15:19W latach 20. znacznej rozbudowie
15:21uległa jednak infrastruktura drogowa,
15:23więc zwiększyło się zapotrzebowanie
15:25na pojazdy o większym zasięgu
15:26i wyższej prędkości maksymalnej.
15:28Wydaje się, że koniec samochodów elektrycznych
15:31nastąpił w momencie premiery
15:32słynnego Forda T.
15:34Ten model wyznaczył kierunek rozwoju
15:36i na wiele lat ukształtował
15:37rynek motoryzacyjny.
15:39Elektryki wracają do łask
15:40dopiero teraz,
15:41przeszło 100 lat później.
15:43I chociaż wciąż mają swoje problemy,
15:45to sukcesywnie udaje się
15:46pokonywać kolejne ograniczenia.
15:53No i w zasadzie to wszystko,
15:56co na dziś przygotowałem,
15:56więc dzięki za Wasz czas
15:58i do zobaczenia.
Comments