- 11 months ago
W Ukrainie stare czołgi wyraźnie przegrywają z nowoczesną bronią przeciwpancerną. Dziś tłumaczymy jak działa szwedzki NLAW, jedna z najbardziej skutecznych konstrukcji tego typu.
Category
🤖
TechTranscript
00:00Kiedy obejmowałem opieką ten kanał, wymyśliłem sobie takie motto dla niego.
00:05Ono brzmiało, jak technologie zmieniają nasze życie.
00:08I oczywiście bardzo byśmy chcieli, żeby to oznaczało sztuczną inteligencję,
00:13ułatwiającą wyszukiwanie dobrych ofert wakacji,
00:16żeby to oznaczało bardziej energooszczędne pralki, ekologiczne samochody
00:20i piękniejszy obraz w telewizorze.
00:22Ale od tysiącleci, od wielu pokoleń,
00:25technologie oznaczają też sposób, w jaki odbieramy sobie życie,
00:31sposób, w jaki bronimy się przed wojenną napaścią.
00:35I w naszych trudnych czasach warto porozmawiać także o tym, jak to wygląda.
00:41A tutaj chciałbym omówić jeden bardzo konkretny przykład,
00:45bardzo konkretne urządzenie wyrzutnie przeciwpancerną N-LAW.
00:55To jest broń, która, jak wiemy, jest używana w tej chwili przez siły zbrojne Ukrainy
01:04do obrony przed inwazją ze strony Rosji.
01:08Żeby zrozumieć, w jaki sposób działa to urządzenie
01:11i dlaczego doszliśmy do tego jako ludzkość,
01:15żeby działało w ten sposób,
01:17ja bym się chętnie cofnął mocno w przeszłość.
01:20I tutaj trzeba powiedzieć, ten materiał jest adresowany do ludzi,
01:24którzy nie są specjalistami od uzbrojenia,
01:27nie są specjalistami od technologii wojskowych.
01:30I chciałbym, żebyście zrozumieli po tym materiale,
01:33jak działa ta konkretna broń
01:35i dlaczego doszliśmy w rozwoju broni tego typu
01:39do tego momentu, w którym właśnie przy niej jesteśmy.
01:42Więc zaczynając od samego początku,
01:44broń pancerna pojawiła się jeszcze przed I wojną światową,
01:48pojawiły się pierwsze opancerzone samochody,
01:51jednak taki faktyczny rozkwit broni pancernej
01:54w sensu stricte, czyli pojawienie się czołgów,
01:58to była już sama I wojna światowa.
02:00I jak tylko pojawiły się czołgi,
02:03pojawiły się pomysły, jak je zatrzymać.
02:06Oczywiście przy użyciu broni ciężkiej,
02:09ale także natychmiast zaczęły się pojawiać pomysły na to,
02:13jak sprawić, żeby pojedynczy żołnierz piechoty
02:16nie był bezbronny wobec tego nowego zagrożenia.
02:19Tam na samym początku pojawiły się pomysły
02:22użycia broni ręcznej, karabinów.
02:25Najpierw modyfikowano amunicję w taki sposób,
02:27żeby przebijała pancerz.
02:29Później zaczęły powstawać karabiny przeciwpancerne,
02:32już bezpośrednio wymyślone po to,
02:34żeby strzelać nimi do czołgów i je zatrzymywać.
02:37Oczywiście w tamtych czasach najprostszą i najbardziej skuteczną wtedy metodą,
02:44żeby przebić pancerz czołgowy, było rozpędzić twardy pocisk
02:48do jak największej prędkości, tak żeby on uderzył w pancerz czołgowy
02:53i był w stanie skupić energię kinetyczną na małej powierzchni
02:57i ten pancerz przebić.
02:59Oczywiście, jak wiemy z fizyki, w tym równaniu na energię kinetyczną
03:03ważniejsza jest prędkość niż masa.
03:05Dlatego ruszono taką drogą, która prowadziła nas ku zmniejszeniu pocisku
03:12i zwiększeniu prędkości.
03:14Te armaty przeciwczołgowe i karabiny przeciwczołgowe tamtych czasów
03:19miały dość mały kaliber, natomiast rozpędzały nabój do ogromnej prędkości
03:24i pojawiły się pewne sukcesy, to znaczy faktycznie karabiny przeciwpancerne
03:30lat trzydziestych, wczesnych lat czterdziestych często były w stanie
03:34przebić pancerz ówczesnych czołgów, natomiast pojawił się inny problem,
03:39to znaczy efekt po przebiciu, bezpośrednio po przebiciu tego pancerza
03:44był dość niewielki, ponieważ ten pocisk sam w sobie był mały.
03:49Zużywał dużą część swojej energii na przebicie pancerza
03:53i niewielkie straty był w stanie wyrządzić w środku.
03:56Oczywiście w przypadku sprzętu ciężkiego, w przypadku armat
04:01przeciwpancernych czołgów był na to sposób, można było zwiększyć
04:05kaliber takiej armaty, można było do środka pocisku, w środku pocisku
04:11umieścić materiał wybuchowy, więc można było rozpędzić taki pocisk
04:16tak, żeby on się przebił, w środku eksplodował lub też swoją masą wywarł
04:21druzgoczący efekt na urządzenia czołgu w środku i na jego załogę.
04:26Doskonałym przykładem może być tutaj niemiecki tygrys z czasów II wojny światowej.
04:31Jego działo było zaprojektowane do tego, żeby przebijać pancerze wrogich czołgów
04:36i je niszczyć. Pamiętamy kaliber 88 milimetrów, ogromna prędkość.
04:42Dodatkowo oczywiście dochodziły kwestie związane z budową samego pocisku.
04:47Im on był twardszy, tym było lepiej. Pojawiły się pociski z twardymi rdzeniami.
04:52Ostatecznie pojawiły się pociski podkalibrowe. Co to oznacza?
04:58To oznacza, że sam pocisk ma średnicę mniejszą niż średnica lufy.
05:03Do tego oczywiście potrzebna jest część, która wypełnia ten przewód lufy.
05:07Po opuszczeniu lufy ta część, tak zwany sabot, odpada i coś, co wygląda jak strzała z łuku leci w kierunku pancerza przeciwnika
05:17i oddziałowuje ogromną prędkością, ogromną, no może powiedzmy nie ogromną, sporą masą na ten pancerz.
05:24Trafiając w jeden punkt, taki pocisk podkalibrowy jest wykonany z twardego metalu i przebija pancerz.
05:31Tylko pojawia się problem. Jest bardzo trudno osiągnąć tego typu efekt przy użyciu broni, którą może przenosić pojedynczy żołnierz.
05:41Jak to zrobić, żeby on był w stanie wciąż przebić coraz grubszy pancerz czołgu?
05:48Na pewno trzeba było posłużyć się jakąś inną metodą, bo gdyby on miał stosować tę brutalną siłę kinetyczną wynikającą z masy pocisku i jego prędkości,
05:58nie byłoby szansy na to, żeby tego typu broń mogła się znaleźć w czyichś rękach, żeby on ją po prostu był w stanie przenieść.
06:07I pojawił się przełom, pojawił się tak zwany efekt kumulacyjny, ponieważ odkryto, że odpowiednio uformowany ładunek wybuchowy
06:16skupia energię eksplozji w konkretnym kierunku. I to już jest jedno, ale pojawił się tutaj drugi element,
06:23tak zwana wkładka kumulacyjna, dysk z metalu, odpowiednio ukształtowany, początkowo często z miedzi.
06:33Technologie wytwarzania tych wkładek stały się wraz z upływem lat coraz bardziej skomplikowane.
06:40Po co on tam jest? Ponieważ ta ukierunkowana eksplozja sprawia, że ten metalowy dysk się odkształca
06:47i zmienia w strumień, w tak zwany strumień kumulacyjny o bardzo wysokiej prędkości i temperaturze,
06:54który i tutaj można się kłócić, czy przebija, czy przepala, ale penetruje z całą pewnością.
07:00Tam zachodzą skomplikowane fizyczne procesy, trudne do opisania, łatwo przystępnym językiem,
07:07ale nie musimy tego wszystkiego rozumieć. Po prostu strumień metalu oddziałuje dużą prędkością i temperaturą na pancerz czołwu,
07:15przebija się do środka, rozgrzany, roztopiony metal z dużą prędkością i dużą temperaturą dostaje się do środka
07:22i sieje spustoszenie. Tego typu konstrukcje to był na przykład w czasie II wojny światowej
07:28niemiecki Panzerfaust albo amerykańska bazuka.
07:32Czemu to było lepsze? Tak jak mówiłem, nadanie dużemu pociskowi dużej prędkości oznaczało dużą masę broni.
07:40Długą lufę, duży ładunek prochu. W tym przypadku, w przypadku broni kumulacyjnej,
07:45nie miało żadnego znaczenia, z jaką prędkością pocisk uderzy o pancerz.
07:50Nawet gdybyśmy taki pocisk po prostu położyli na stoliku obok czołgu i go odpalili,
07:56efekt byłby taki sam. Więc ta prędkość nie miała takiego znaczenia.
07:59To już był plus i to sprawiało, że dało się w ten sposób operować.
08:04To sprawiło, że ta broń mogła być lżejsza. Pojawiły się oczywiście minusy,
08:09to znaczy ten strumień kumulacyjny, żeby oddziałować na pancerz z maksymalną siłą,
08:16powinien zacząć się formować w bardzo określonej odległości od pancerza.
08:20Jeśli odległość była za duża, efekt nie był odpowiednio dobry.
08:24Jeśli była za mała, także nie był wystarczający.
08:27Dlatego jeśli zobaczymy sobie na przykład radziecki granatnik przeciwpancerny RPG-7,
08:34ale także inne tego typu modele uzbrojenia, zobaczymy, że końcówka tego pocisku to jest taki stożek.
08:40Tam faktycznie znajduje się zapalnik. Jeśli to z tym stożkiem uderza o czołg,
08:46to w tej odległości następuje eksplozja uformowanego ładunku wybuchowego,
08:51która prowadzi do formowania strumienia, który oddziałuje właśnie z tej odległości.
08:57Ludzie znajdujący się w czołgach zrozumieli, jak to działa i zaczęli montować różnego rodzaju dodatkowe osłony.
09:05Na przykład w czasach II wojny światowej czołgiści radzieccy stosowali siatki, takie druciane,
09:12siatki od materacy, które umieszczone w pewnej odległości od głównego pancerza sprawiały,
09:18że eksplozja tego pancerfausta następowała zbyt wcześnie.
09:22Ten strumień bez problemu radził sobie z tą siatką, ona nie stanowiła dla niego żadnej przeszkody.
09:27Ale przedwczesna detonacja oznaczała, że zamiast umownie z odległości 15 centymetrów,
09:35ten strumień oddziałował na pancerz z odległości 40 centymetrów,
09:38co oznaczało, że tracił po drodze swoją niszczącą siłę i w ten sposób udawało się obronić.
09:45Oczywiście pojawiły się inne metody ochrony bardziej profesjonalne,
09:49z czasem pojawił się pancerz reaktywny, chociażby fabrycznie montowane osłony w postaci podobnych siatek.
09:57Jak wiemy, ten pojedynek pomiędzy mieczem i tarczą, pomiędzy pancerzem i środkami niszczenia pancerza trwa cały czas.
10:05Dlatego pojawiły się na przykład pociski z głowicą tandemową,
10:09to znaczy pojawił się pierwszy słabszy ładunek z przodu, tzw. prekursor, który niszczył te dodatkowe osłony
10:15i za nim ładunek główny, który oddziałował bezpośrednio już na pancerz.
10:21Oczywiście pancerze stawały się coraz grubsze, znajdowały się tam kolejne warstwy,
10:25w tym ceramiczna osłona przed tego typu pociskami,
10:29stała się jednym z priorytetów konstruktorów broni pancernej
10:34i osiągnięto spore efekty, jeśli chodzi o obronę przed tego typu bronią.
10:39Dlatego konstruktorzy broni zaczęli kombinować, jak obejść te wszystkie mocniejsze pancerze,
10:45kostki pancerza reaktywnego i tak dalej.
10:47Jednym z pomysłów, nie jedynym, ale jednym z pomysłów było atakowanie pojazdów pancernych
10:53nie od przodu, gdzie pancerz jest najgrubszy, nie od boku, gdzie jest cieńszy,
10:58tylko od góry, gdzie pancerz jest zwyczajowo, może nie najcieńszy,
11:02tu trzeba było mówić każdy pojazd z osobna, ale to jest ta sfera,
11:06od której zazwyczaj, ta strona, od której zazwyczaj czołg jest broniony najsłabiej.
11:11Dlaczego tak się dzieje? W dużej mierze dlatego, że od góry czołg był zazwyczaj
11:16najtrudniejszy do trafienia. Jeśli cofniemy się do II wojny światowej,
11:21to zobaczymy, że trafienie czołgu bombą lotniczą albo pociskiem artyleryjskim
11:28od góry było jak najbardziej w teorii możliwe.
11:31W praktyce jednak było po prostu bardzo trudne.
11:35Celność ówczesnych bomb, także z bombowców nurkujących celność ówczesnej artylerii,
11:40zwiad i rozpoznanie korygujące ostrzał artyleryjski, to wszystko jeszcze nie znajdowało się
11:46na takim poziomie, żeby tego typu trafienia mogły być czymś więcej niż przypadkiem.
11:52Były także próby montowania na samolotach działek przeciwpancernych
11:57okalibrze mniej niż 40 milimetrów, czyli to były dość lekkie modele uzbrojenia,
12:04jednak jakby się wydawało od góry trafienie takim 37, na przykład milimetrowym pociskiem
12:09powinno wystarczyć. Natomiast w praktyce to tak nie wyglądało.
12:13To znaczy samolot, który by pikował na czołg, musiałby strzelać z wysokości,
12:19z której trafienie go byłoby bardzo trudne.
12:21Samo dopatrzenie się go bez specjalnych przyrządów optycznych, elektroniki
12:26i dodatkowych pomocy byłoby bardzo trudne, ponieważ żeby on wyszedł z tego pikowania
12:31bezpiecznie musiał ten manewr zaczynać bardzo wysoko ponad tym czołgiem.
12:34Więc ostatecznie tego typu broń, tak samo jak rakiety niekierowane,
12:38nie były odpalane pionowo z góry na pojazd pancerny, tylko jednak pod kątem,
12:43ale trafiając w ten pancerz przedni.
12:45Więc ta górna sfera była dobrze zabezpieczona.
12:49Dopiero w ostatnich latach rozwój amunicji precyzyjnej to w dużym stopniu zmienił.
12:54Pojawiły się precyzyjnie kierowane przeciwpancerne pociski lotnicze,
13:00zrzucane z samolotów i wystrzeliwane z samolotów, jak i pociski mogące atakować czołgi z góry.
13:08I tego typu właśnie bronią jest wyrzutnia przeciwpancerna N-LAW,
13:13wyprodukowana w Szwecji przez koncern SAB.
13:15N-LAW to jest skrót od Next Generation Light Anti-Tank Weapon,
13:21czyli broń przeciwpancerna lekka nowej generacji.
13:25Faktycznie jest lekka. N-LAW to jest zaledwie 12,5 kg,
13:29więc to jest masa, którą faktycznie może przenosić żołnierz piechoty.
13:34I tutaj pojawiło się kilka ciekawostek.
13:36Ta broń jest też dość tania, mówimy tu o wartościach rzędu dziesiątek tysięcy dolarów,
13:41co w tym wypadku nie jest dużą kwotą.
13:44Mówimy tu też o broni, która ma dość niewielki zasięg.
13:47To jest około 800 metrów, mniej niż w przypadku Javelina
13:52albo ukraińskiego systemu Stuchna-P.
13:54Tam mówimy o 4,5-5 kilometrach w przypadku tych dwóch systemów.
13:59Jednak Javelin jest droższy, Stuchna-P jest wystrzeliwana z trójnoga,
14:04więc N-LAW ma swoje zalety.
14:07Jest bronią dobrze nadającą się np. do walk miejskich.
14:10Można ją wystrzeliwać z pomieszczeń zamkniętych,
14:13co także bywa problemem w tego typu uzbrojeniu.
14:17Dobrze się nadaje do zasadzek, ale tak jak mówię, ma swoje wady.
14:20Ten niewielki zasięg zdecydowanie jest tutaj wadą.
14:23Z drugiej strony zaletą jest na pewno łatwość obsługi.
14:27Mark Salonin, rosyjski historyk, a w zasadzie inżynier, który zajmuje się historią,
14:32człowiek od lat mieszkający właśnie w Ukrainie,
14:35rozmawiał z jednym z obrońców ukraińskich oficerów,
14:41którzy zajmują się obroną przed rosyjską inwazją.
14:44On mu opowiedział, że szkolenie, pełne szkolenie ze wszystkimi trybami ataku
14:48z tej broni z N-LAW to jest około 4 godzin, więc to nie jest trudne.
14:54Jak ten system działa?
14:56Zacznijmy od tego, w jaki sposób się go używa.
14:59Co trzeba zrobić, żeby wystrzelić ten pocisk i żeby on trafił?
15:03Tutaj mamy do czynienia właśnie z tym, o czym mówiłem na samym początku, z technologią.
15:07To jest faktycznie wysoko zaawansowany produkt, który jest wyposażony w komputer pokładowy.
15:14W momencie, w którym trzymamy taką wyrzutnię na ramieniu,
15:17to co musi zrobić operator, to wycelować przez przyrządy celownicze w cel,
15:22który chce trafić i przez parę sekund zatrzymać się na tym celu.
15:27Jeśli cel się porusza, powinien cały czas utrzymywać go w celowniku.
15:31W tym momencie komputer pokładowy wyrzutni oblicza sobie odległość od celu
15:37oblicza sobie położenie, kąt.
15:39Bierze pod uwagę także prędkość, z jaką porusza się pojazd, w który chcemy trafić.
15:44On to wszystko sam sobie mieli, wybiera trajektorię, kierunek lotu i można go odpalić.
15:51Tak jak mówiłem, to jest broń o dość krótkim zasięgu, oczywiście o dość dużej prędkości.
15:55Ten lot jest bardzo krótki, więc tego typu obliczenia wystarczają,
15:59żeby uzyskać wysoką celność.
16:01Choć dodatkowo to urządzenie posiada także optyczne i magnetyczne sensory,
16:06które pozwalają mu zdetonować głowicę w odpowiednim czasie.
16:11To jest kluczowe i tutaj producent się chwali, mówi, że posiada ta wyrzutnia
16:16specjalne ustawienia, które pozwalają jej uzbroić te czujniki dopiero w pewnej odległości.
16:22Operator może wiedzieć, że po drodze między nim a czołgiem przeciwnika
16:26znajduje się jakiś obiekt, który może sprowokować detonację.
16:30W materiałach prasowych firmy Saab jest tu podany przykład płonącego samochodu,
16:37który mógłby doprowadzić do odpalenia takiej głowicy.
16:40Można ustawić więc, że ona się uzbroi dopiero na przykład po 200 metrach lotu,
16:45żebyśmy mieli pewność, że ten mechanizm zadziała dokładnie nad celem,
16:49który chcemy porazić.
16:51I teraz powstaje pytanie, w jaki sposób Enlaw razi ten cel.
16:56Tu trzeba to wyraźnie wyjaśnić.
16:58Javelin leci w pierwszej fazie lotu normalnie, horyzontalnie,
17:04by później, oczywiście jeśli jest ustawiony w tym trybie ataku od góry,
17:08wystrzelić w górę, zrobić łuk i uderzyć prosto w cel frontem pocisku,
17:15tradycyjnie, ale uderza od góry.
17:17Ten lot trwa dłużej, ponieważ oczywiście ta parabola jest dłuższa,
17:21on spada z nieba. To zajmuje czas. Enlaw działa trochę inaczej.
17:26On przelatuje ponad pojazdem przeciwnika i w momencie, w którym wyczuwa,
17:31że jest nad nim, następuje eksplozja.
17:33Zaraz wyjaśnimy, dlaczego ta eksplozja ma taki niszczący efekt
17:37i wrócimy sobie do efektu kumulacyjnego.
17:40Zanim do tego dojdziemy, jeszcze warto powiedzieć,
17:42że w ten sposób Enlaw jest w stanie zaatakować na przykład czołg
17:46w dużej części schowany za przeszkodą.
17:49Jest w stanie zaatakować czołg strzelając pod kątem z góry.
17:54Zanim jednak do tego przejdziemy, trzeba powiedzieć,
17:56że ten model ataku sprawia, że można wycelować na przykład
18:00w sam czubek czołgu wystający ponad jakąś przeszkodą terenową
18:05i i tak wszystko zadziała dokładnie tak, jak powinno.
18:08Ale przejdźmy do tego, jak to faktycznie działa.
18:11To znaczy eksplozja ponad czołgiem sama w sobie
18:14musiałaby być bardzo mocna, żeby faktycznie wywrzeć jakiś efekt
18:19na pancerny cel, więc możemy od razu zrozumieć,
18:22że to nie tak działa.
18:23Tutaj trzeba się znowu cofnąć, tak jak mówiłem,
18:25do efektu kumulacyjnego.
18:27Dość szybko ludzkość zrozumiała, że można uzyskać
18:30bardzo różne efekty w zależności od tego,
18:33jaki kształt będzie miała wspomniana wcześniej
18:35przeze mnie wkładka kumulacyjna.
18:37Ten fragment metalu, który topił się,
18:41deformował i tworzył rozgrzany strumień metalu.
18:44Jeśli faktycznie ten dysk metalowy był mocno wklęsły,
18:49tu od dołu mamy materiał wybuchowy,
18:51jeśli on był wklęsły, to faktycznie tworzył strumień kumulacyjny,
18:56który działał tak, jak opisywałem wcześniej.
18:58Im bardziej rozwarty jest ten kąt,
19:01tym bardziej efekt się zmienia.
19:03I zamiast strumienia uzyskujemy tak zwany zbitek.
19:07To jest coś podobnego do strumienia,
19:09tylko to jest bardziej stały, niepłynny pocisk.
19:12Uformowany wybuchowo, to ma nawet taką profesjonalną nazwę,
19:16penetrator formowany wybuchowo.
19:19Ta wkładka faktycznie zmienia się w taką kropelkę
19:23rozgrzanego, ale nie płynnego metalu,
19:26która porusza się z dużą prędkością
19:28i jest w stanie przebić pancerz czołgu.
19:31Jaką to ma wadę, to ma przebijalność mniejszą niż taki strumień,
19:36natomiast ma też bardzo ważną zaletę.
19:38To, co Państwu mówiłem, strumień kumulacyjny osiąga optymalną efektywność
19:43na bardzo określonej odległości,
19:45co sprawia, że jest skuteczniejszy,
19:48ale trudniejszy w pewnych sytuacjach w użyciu.
19:51O ile trafianie bezpośrednio w cel tutaj nie jest problemem,
19:55to może tak działać i działa tak skutecznie,
19:57o tyle w tym przypadku ataku od góry to już tak dobrze nie działa,
20:02ponieważ ten atak może nastąpić w różnej wysokości ponad celem.
20:07W przypadku, kiedy mamy do czynienia z tym zbitkiem,
20:09a nie strumieniem kumulacyjnym,
20:11ta odległość już nie gra roli,
20:13nie zmniejsza nam możliwości do penetracji celu.
20:16Początkowo na przełomie lat 40. i 50. uznano,
20:20że tego typu działanie jest nikomu niepotrzebne.
20:23Pojawiły się jakieś pierwsze prototypy, miny przeciwburtowe,
20:27jednak to nie było powszechnie wykorzystywane.
20:29Później pojawiły się ładunki improwizowane w konfliktach asymetrycznych,
20:34w których faktycznie budowano tego typu miny przeciwpancerne,
20:38dość prymitywne, ale potrafiły być skuteczne.
20:41Później zaczęto eksperymentować właśnie z tego typu ładunkami kumulacyjnymi,
20:46z penetratorami formowanymi wybuchowo właśnie w broni atakującej od góry,
20:51m.in. w amunicji kasetowej.
20:54To znaczy pojawiły się pociski kasetowe, artyleryjskie,
20:57które rozrzucały nad polem walki kilka mniejszych jednostek subamunicji,
21:02które działały właśnie w ten sposób.
21:04Więc te testy już miały miejsce dziesiątki lat temu,
21:07to już było testowane,
21:08natomiast w tym momencie, kiedy te wszystkie różne umiejętności i koncepcje się połączyły,
21:14nowoczesne komputery, wizja atakowania pojazdów pancernych od góry,
21:18N-Law wykorzystuje właśnie ten efekt,
21:22kiedy znajduje się bezpośrednio nad celem,
21:24jego czujniki wyczuwają, że to jest dobry moment
21:27i odpala podwójny pocisk, dwa penetratory formowane wybuchowo,
21:32właśnie tzw. prekursor i ładunek główny.
21:35Prekursor oczywiście przełamuje się przez te wczesne linie obrony,
21:39jakieś kratki zamontowane nad wieżami,
21:41jakieś kostki pancerza reaktywnego.
21:44Główny ładunek przebija się przez tą podstawową obronę wieży,
21:49jaką jest oczywiście pancerz.
21:50Oczywiście z jednej strony Szwedzi jako naród z talentem do wymyślania ładunków wybuchowych
21:55stworzyli tutaj, z tego co nam wiadomo, bo większość danych jest tajna,
21:59wyjątkowo dobrą kombinację właśnie łatunku wybuchowego, wkładki kumulacyjnej,
22:06to jest po prostu dobrej jakości pocisk swojego typu.
22:10Natomiast można by powiedzieć, że ostatecznie N-Law jest połączeniem,
22:14zwieńczeniem lat, dziesiątek lat rozwoju różnych technologii.
22:19Mamy tutaj właśnie technologię metalurgiczną.
22:21Tworzenie wkładek kumulacyjnych, które osiągają dobre rezultaty,
22:26to jest metalurgicznie skomplikowany proces.
22:28Odpowiedni ładunek wybuchowy to jest zaawansowana chemia.
22:33Do tego mamy oczywiście zminiaturyzowany komputer i algorytmy.
22:37Ten pocisk w trakcie lotu jest w stanie rekompensować efekty podmuchów wiatru,
22:43podmuchów fali uderzeniowej pobliskich eksplozji w taki sposób,
22:47żeby wciąż lecieć tą optymalną, początkowo obliczoną trajektorią.
22:51To wszystko ostatecznie prowadzi do tego, że powstała broń lekka, stosunkowo tania,
22:58stosunkowo to jest ważne słowo, bo nie ma czegoś takiego we współczesnym świecie, jak tania broń i tania wojna.
23:06To wszystko jest szalenie drogie.
23:08I jest to broń także po prostu skuteczna, broń, która daje pojedniczemu żołnierzowi piechoty szansę obrony przed bronią pancerną.
23:17Oczywiście z czasem na pewno pojawią się pancerze czołgowe i środki obrony, które będą w stanie zwalczać tego typu pociski.
23:24Istnieją już teraz aktywne środki obrony, które wystrzeliwują kontrpociski, wykrywając wcześniej nadlatujący pocisk.
23:33Jednak ostatnie obserwacje pokazują, że jednak te wysokotechnologiczne armie krajów rozwiniętych zazwyczaj, jeśli już muszą z kimś walczyć,
23:42choć oczywiście zazwyczaj nie chcemy, żeby z kimkolwiek walczyły, to walczą z armiami, które były wyposażone jeszcze przez Związek Radziecki,
23:49więc można sądzić, że wyrzutnie N-Lav pozostaną skuteczne jeszcze przez przynajmniej kilka lat.
Comments