00:00Şu anda analiz çalışıyor, renklendi görüyorsunuz burası.
00:06Bizim geliştirmiş olduğumuz
00:08Gulembari
00:12Bunun bir yanardağ
00:16oluşumu olduğu zaten şeklinden de
00:19gayet belli. Burası ne kadar
00:22verileri alabiliyoruz?
00:252014 yılından
00:272014 yılının 12. ayının sonuna kadar
00:31görüntüleri işliyor.
00:44Kırmızı renkler kütle artışı anlamına geliyor, mavi renkler kütle kayma anlamına geliyor.
00:49İşte burası gördüğünüz gibi gayet belli oluyor. Santorini Adası'nın ortasında kalan eskiden oluşmuş yanardağın kreter bölgesi ve kreterin gözü dediğimiz bölge.
01:11Üniversitemizde geliştirmiş olduğumuz yazılım vasıtasıyla Santorini Adası'nı Mercek adına aldık.
01:18Bu yazılım değerlendirilmesi sonucunda Santorini Adası'na baktığımız zaman yanardağın merkezinde yer alan bölgenin kırmızı renkli olduğunu görüyoruz.
01:31Bu kırmızı renk burada bir genleşmenin olduğunu gösteriyor.
01:35Fakat bu genleşme bir patlamaya dönüşür mü? Onu söylemek zor çünkü bazen yanardağlar bu şekilde aşağıdan basınç artışı olur ve genleşme yaşarlar ama
01:46gaz çıkışlarıyla bu basınç sonradan düşüp tekrar eski haline gelebilir.
01:53Yani bu genleşmenin olması patlayıcı anlamına gelmiyor.
01:57Maksimum 2475 yıllık periyod içerisinde maksimum tusunami yüksekliği 2.4 metreye ulaşabilirmiş.
02:08Bu konular gündeme gelince biz de kendi geliştirdiğimiz, üniversitemizde geliştirmiş olduğumuz yer gözlem analiz uygulamasıyla bölgeyi inceledik.
02:20Gerçekten de Santorini Adası'nın yanardağ kısmının krater bölgesinde bir genleşme gözüküyor.
02:28Ama bu genleşme bir patlamaya dönüşür mü? Onu söylemek zor.
02:33Çünkü bazen yanardağlarda karakteristik olarak zaman zaman basınç artışı nedeniyle bu şekilde deformasyonlar, yüzey deformasyonları meydana gelebiliyor.
02:42Ama bundan her zaman patlamaya dönüşmüyor.
02:44Bazen bu basınç aşağıdaki magma tabakasındaki etkileşimler sonucunda basınç kendiliğinden düşebiliyor ve patlama olmadan sona erebiliyor.
02:57Santorini Adası geçmişte antik dönemlere bakıldığı zaman ciddi sarsıntılara neden olmuş, volkanik patlamalara neden olmuş.
03:07Ama günümüzde İzlanda bölgesinde yine Avustralya'da, İtalya'da çeşitli yanardağ patlamaları meydana geldi.
03:17Ben şahsen açıkçası onlar çok daha aktif yanardağlar.
03:23Dolayısıyla onların yarattığı zararlardan çok daha büyük bir zarara yol açacağını ben şahsen düşünmüyorum.
03:29Sınırlı bir etkisi olacaktır.
03:31Hele İstanbul'da vesaireyle hiçbir ilgisi yok.
03:34Patlaması durumunda da belki bir iki metrelik tsunami dalgaları yaratabilir.
03:41Onun dışında da kül bulutları meydana gelebilir.
03:44Ama ne İtalya'daki ne de İzlanda'daki yanardağ patlamalarından daha büyük bir patlamaya dönüşeceğini düşünmüyorum.
03:53O bölgedeki adalarla sınırlı kalacak bir durum meydana gelebilir düşüncesindeyim açıkçası.
04:00Yine Avrupa Tsunami Araştırma Ekibi'nin oluşturduğu interaktif tsunami, internetten de ulaşılabilen interaktif tsunami haritasından baktığımız zaman
04:15kıyılarımızda en fazla bu da çok geniş bir periyodu ele alıyor.
04:21Yani on bin yıl içerisinde baktığımız zaman ortaya çıkabilecek maksimum tsunami yüksekliği,
04:27iki ay kırılsa bile ki en büyük tsunami'yi oradaki Helenik Dalma batmaz oyununun kıyılmasıyla yaşayabiliriz.
04:35Beş metre civarında bir tsunami meydana gelebilir.
04:40Bodrum Marmaris çevrelerinde Araştırma Ekibi'nin verdiği değerlere göre bu iki ila üç metreye kadar düşebiliyor.
04:50Dolayısıyla bu uzak doğuda meydana gelen yirmi metrelik otuz metrelik tsunami'leri burada göremeyeceğiz anlamına gelir.
05:01Bu da iyi bir şey.
05:03Peki beş metrelik bir tsunami meydana gelse ne olur?
05:07İçeriye kıyı bölgelerimizde yani kıyı yükseltisi düşük olan çökelti alanlarında,
05:14alevyon ovalık alanlarda, plaj alanlarında bu beş metrelik bir dalga yaklaşık yüz katı kadar yani beş yüz metre,
05:23belki bir kilometre kadar en fazla içeriye girip zarar yaratabilir.
05:29Böyle bir potansiyel var.
05:31Ama ben şu açıkçası şu durumda da buna pek ihtimal vermiyorum doğrusu.
05:38Hocam depreme etkisi olur mu?
05:40Çünkü deprem de çok konuşuluyor.
05:42Depreme etkisi dediğiniz zaman nereyi kastediyorsunuz?
05:45Bunlar volkanik etkileşimler, tektonik kaynaklı değil.
05:49Dolayısıyla bizim İzmir bölgesinde, Ege bölgesindeki karadaki fayatlarına ya da İstanbul'daki bir fayatlarına bunun etkisinin olması mümkün değil.
06:00Ama yine o bölgede meydana gelen, var zaten var olan küçük fayatlarında etkileri,
06:06o kendi bölgesindeki fayatlarına bir stres yüklemesi söz konusu olabilir.
Yorumlar