00:00Şu anda analiz çalışıyor. Renkler de görüyorsunuz burası.
00:06Bu bizim geliştirmiş olduğumuz
00:08Gulembal-Törni adası.
00:12Bunun bir yanardağ oluşumu olduğu zaten şeklinden de gayet belli.
00:20Burası ne kadar verileri alabiliyoruz?
00:252014 yılının 12. ayının sonuna kadar görüntüleri işliyor.
00:44Kırmızı renkler kütle artışı anlamına geliyor.
00:46Mavi renkler kütle kayma anlamına geliyor.
00:55İşte burası gördüğünüz gibi gayet belli oluyor.
01:02Santorini adasının ortasında kalan, eskiden oluşmuş yanardağın krater bölgesi ve kraterin gözü dediğimiz bölge.
01:10Üniversitenizde geliştirmiş olduğumuz yazılım vasıtasıyla Santorini adasının vercek adını aldık.
01:17Bu yazılım değerlendirmesi sonucunda Santorini adasına baktığımız zaman
01:23yanardağın merkezinde yer alan bölgenin kırmızı renkli olduğunu görüyoruz.
01:31Bu kırmızı renk burada bir genleşmenin olduğunu gösteriyor.
01:35Fakat bu genleşme bir patlamaya dönüşür mü?
01:38Onu söylemek zor.
01:39Çünkü bazen yanardağlar bu şekilde aşağıdan basınç artışı olur ve genleşme yaşarlar.
01:45Ama gaz çıkışlarıyla bu basınç sonradan düşüp tekrar eski haline gelebilir.
01:54Yani bu genleşmenin olması patlayıcı anlamına gelmiyor.
01:57Maksimum 2475 yıllık periyod içerisinde maksimum tusunun yüksekliği 2.4 metreye ulaşabilirmiş.
02:08Bu konular gündeme gelince biz de kendi geliştirdiğimiz, üniversitemizde geliştirmiş olduğumuz
02:14yer gözlem analiz uygulamasıyla bölgeyi inceledik.
02:20Gerçekten de Santorini Adası'nın yanardağ kısmının krater bölgesinde bir genleşme gözüküyor.
02:28Ama bu genleşme bir patlamaya dönüşür mü?
02:31Onu söylemek zor.
02:33Çünkü bazen yanardağlarda karakteristik olarak zaman zaman basınç artışı nedeniyle
02:38bu şekilde deformasyonlar, yüzey deformasyonları meydana gelebiliyor.
02:42Ama bunlar her zaman patlamaya dönüşmüyor.
02:44Bazen bu basınç aşağıdaki magma tabakasındaki etkileşimler sonucunda basınç kendiliğinden düşebiliyor
02:52ve patlama olmadan sona erebiliyor.
02:56Santorini Adası geçmişte antik dönemlere bakıldığı zaman ciddi sarsıntılara neden olmuş,
03:04volkanik patlamalara neden olmuş.
03:07Ama günümüzde İzlanda bölgesinde, yine Avustralya'da, İtalya'da çeşitli yanardağ patlamaları meydana geldi.
03:17Ben şahsen açıkçası onlar çok daha aktif yanardağlar.
03:22Dolayısıyla onların yarattığı zararlardan çok daha büyük bir zarara yol açacağını ben şahsen düşünmüyorum.
03:29Sınırlı bir etkisi olacaktır.
03:31Hele İstanbul'la vesaireyle hiçbir ilgisi yok.
03:34Patlaması durumunda da belki 1-2 metrelik tsunami dalgaları yaratabilir.
03:41Onun dışında da kül bulutları meydana gelebilir.
03:44Ama ne İtalya'daki ne de İzlanda'daki yanardağ patlamalarından daha büyük bir patlamaya dönüşeceğini düşünmüyorum.
03:53O bölgedeki adalarla sınırlı kalacak bir durum meydana gelebilir düşüncesindeyim açıkçası.
04:00Yine Avrupa Tsunami Araştırma Ekibi'nin oluşturduğu interaktif tsunami, internetten de ulaşılabilen interaktif tsunami haritasından baktığımız zaman,
04:15Kıyılarımızda en fazla, bu da çok geniş bir periyodu ele alıyor.
04:21Yani 10.000 yıl içerisinde baktığımız zaman ortaya çıkabilecek maksimum tsunami yüksekliği hele 2 ay kırılsa bile,
04:28ki en büyük tsunami'yi oradaki Helenik-Dalma-Batmazoyunlu'nun kıyılmasıyla yaşayabiliriz.
04:355 metre civarında bir tsunami meydana gelebilir.
04:39Bodrum-Marmaris çevrelerinde Araştırma Ekibi'nin verdiği değerlere göre bu 2 ila 3 metreye kadar düşebiliyor.
04:50Dolayısıyla bu uzak doğuda meydana gelen 20 metrelik, 30 metrelik tsunami'leri burada görmeyeceğiz, göremeyeceğiz anlamına gelir.
05:01Bu da iyi bir şey.
05:03Peki 5 metrelik bir tsunami meydana gelse ne olur?
05:07İçeriye kıyı bölgelerimizde, yani kıyı yükseltisi düşük olan çökerti alanlarında, alevyon, ovalık alanlarda, plaj alanlarında
05:17bu 5 metrelik bir dalga yaklaşık 100 katı kadar, yani 500 metre belki 1 kilometre kadar en fazla içeriye girip zarar yaratabilir.
05:29Böyle bir potansiyel var.
05:31Ama ben şu açıkçası, şu durumda da buna pek ihtimal vermiyorum doğrusu.
05:38Hocam depreme etkisi olur mu? Çünkü deprem de çok konuşuluyor.
05:42Depreme etkisi dediğiniz zaman nereyi kast ediyorsunuz?
05:45Bunlar volkanik etkileşimler, tektonik kaynaklı değil.
05:49Dolayısıyla bizim İzmir bölgesinde, Ege bölgesindeki karadaki fayadlarına ya da İstanbul'daki bir fayadlarına bunun etkisinin olması mümkün değil.
05:59Ama yeni o bölgede meydana gelen, var zaten var olan küçük fayadlarında etkileri o kendi bölgesindeki fayadlarına bir stres yüklemesi söz konusu olabilir.
Yorumlar