- 1 yıl önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İyi akşamlar değerli izleyiciler. İş ve ekonomiye hoş geldiniz. Günlüğümün
00:04ekonomik gelişmeleriyle birlikteyiz. Hemen kapanış tablomuza bir bakalım.
00:09Tablomuz ne durumda? Birlikte bir değerlendirelim. Değerli izleyiciler
00:13borsa İstanbul yüzde sıfır nokta kırk dörtlük bir düşüş görmekteyiz.
00:17Dokuz bin dokuz bin sekiz yüz yüz dokuz yüz seksen iki bin kırk yedi
00:21puanı geriledi. Borsa İstanbul yüz. Sıfır nokta altmış yedilik bir yükseliş
00:25gösterdi. Dolar ııı otuz beş bin üç bin yüz kırk bandına geldi. Euro ise
00:30sıfır nokta otuz ikilik bir yükselişle otuz altı bin yedi bin
00:34yedi yüz altmış dokuz bandında yerini aldı. Altında bugün bir
00:38düşüş vardı. Sıfır nokta elli beşlik bir düşüş söz konusu oldu.
00:42Altın olsun değerli ise iki bin altı yüz altı nokta altmış sekiz
00:46dolar oldu. Yurt içine yansıması sıfır nokta sıfır yedilik bir
00:49yükseliş oldu. Gram, çeyrek ve cumhuriyet altınında. Gram altın
00:53iki bin dokuz yüz altmış üç. Çeyrek altın dört bin sekiz yüz
00:56otuz altı. Cumhuriyet altına da on dokuz bin iki yüz seksen iki
00:59TL'den işlem gördü. Brent petrol, petrol piyasasında da
01:03bugün bir yükseliş vardı. Sıfır nokta yirmi altılık bir
01:05yükselişle Brent petrol yetmiş dört ııı nokta otuz altı
01:09dolardan işlem gördü. Evet tablonun genel değerlendirmesi
01:12bu. Ekonomi yönetiminin iki bin yirmi beş hazırlıkları devam
01:15ediyor. Bir yandan ihracat, bir yandan ithalat verileri gelmeye
01:19başladı. TÜİK'in açıklamaları var. Bütün bu noktada herkesin
01:23kafasındaki soru şu. Iki bin yirmi dörtteki gelişmeler iki
01:26bin yirmi beşi nasıl etkileyecek? Bu etkileşimle
01:30ilgili bugün çok değerli bir konuğumuz var stüdyomuzda. Dış
01:33Ekonomik İlişkiler ııı Kurulu Türkiye Tacikistan İş
01:37Konseyi Başkanı Sayın Cihangir Fikri Saatçıoğlu bizlerle.
01:40Cihangir Bey hoş geldiniz stüdyomuza. Hoş bulduk efendim
01:43merhabalar. Evet ııı yılı artık bitiriyoruz. Iki bin yirmi
01:49sonra geçeceğiz. Iki bin yirmi beşteki tablo asgari ücret
01:54açıklamaları, emekli maaş ııı açıklamaları vatandaşı çok
01:58ciddi anlamda farklı boyutlara getirdi. Asgari ücret oranı
02:01biraz ııı tepkisellikle de karşılaşılsa da ııı Türkiye'nin
02:05ekonomisinin iki bin yirmi dörtteki seyriyle ilgili genel
02:09anlamda neler düşünüyorsunuz? Isterseniz bununla başlayalım.
02:12Şimdi biliyorsunuz ııı FETÖ'nün iki bin yirmi dörtte ııı faiz
02:16düşürümüyle birlikte Türkiye'de ııı geçen hafta ııı hızlı bir
02:20aksiyon alarak ııı faizde kısmi bir iki yüz elli baz puanlık
02:24bir düşüşe meyletti. Bu da ııı açıkçası bizim yani iki bin
02:28yirmi beş projeksiyonumuzda politika faizinin kısmi olarak
02:32yüz otuzlara evrilecek şekilde düşmesine bir sebebiyet
02:35verecek ki bu enflasyon kur faiz denklemindeki
02:39parametrelerde ııı nereye evrileceği noktasında bir
02:43önemli göstergi buradan dediğiniz gibi asgari ücretteki
02:47kısmi artışın da aslında hani ııı değerlemede bile yüzde
02:51kırk beşliler seviyesindeyken şu an Türkiye'de en güncel konu
02:54bu tartışmalar üzerinden gitmekle birlikte burada tabii
02:58işveren gözetilerek de bir ııı politikanın güdüldüğü aşikar
03:03tabii burada kıstası olarak işverende bu parametrelerin
03:07haricinde kendi kıstaslarıyla daha asgari ücrette
03:11iyileştirme cihetinde bir yol izleyebileceği de bizim özel
03:14sektördeki istişarelerimizde firmalardan aldığımız feedback
03:18söylemiyle değerlendirebiliriz. Tabii yapısal reformlarla
03:22birlikte Türkiye'nin önümüzdeki dönem ihracatında şu anda
03:25kısmi bir düşüş var ama ithalatında da kısmi bir düşüş
03:29olmasıyla birlikte cari dengede aslında olumlu bir havanın da
03:34ııı şöyle ki cari açıkta ııı Ziya Bey Temmuz
03:40Eylül arasında son beş aylık verilerde cari açığımızda otuz
03:44altı milyar dolardan üç milyar dolara pozitif haneli bir ııı
03:47ne evriminin olduğunu göz önüne aldığımız zaman burada aslında
03:52bütçe açığının da bu minvalde daha dengelik pozisyon
03:56seyrettiğini söyleyebiliriz ama tabii Kasım'la Aralık ayında
03:59özellikle dış ciharet açığındaki ııı eksehanemiz
04:03aynı zamanda turizm gelirlerindeki azalma biraz
04:06burada rakamlar tekrar üst seviyeye bu Kasım olarak da
04:09çıkaracağını da öngörüyor tabii ki. Halktan gelen tepki
04:13ve ııı halkın sorusu olarak size bu soruyu yönelteceğim.
04:17Denge, veri, her şey sonuçta markette kilitleniyor. Ne
04:23aksıyor da markette kilitleniyor sizce? Tabii ki
04:27yani burada iki gündür özellikle asgari ücretteki kısmi artışa
04:31rağmen ııı birçok sektörde şu anda yüzde otuz otuz beş
04:35parametrelerindeki bir fiyat artışının da olduğunu göz önüne
04:38aldığımız zaman burada ııı tırnak içerisine söylüyorum.
04:41Iıı özel sektör tarafında bazı firmalarımızın da fırsatçılığa
04:45meyil ettiğinin de burada somut emarelerini okuyabiliriz. Bu
04:49yönde de hakikaten ekonomi bakanlığımızın ticaret
04:52bakanlığımızın daha doğrusu birçok noktada denetleme
04:55anlamında Çekent Balas noktasında çalışmalar olmakla
05:00birlikte tabii burada esas bizim kıstas olarak alacağımız
05:04öngörü Türkiye'nin iç piyasada üretim tarafında da
05:08fiyatlarının çok yüksek kalması bu mimari dış pazarda da kendi
05:13açısından bir paradoks içerisine girmesine sebebiyet
05:16veriyor. Çünkü bizim ııı Ziya Bey Türkiye tarafında üretici
05:21firmalarımızın şu anda ııı yüksek enflasyon ve özellikle
05:27iş gücü maliyetlerinin artmasından mütevellit dış
05:30piyasalarda Asya ülkeleriyle yüzde kırk noktasında fiyatta
05:35artan bir seyirde pazarda geriye düşmemiz Avrupalı
05:39rakiplerimizle yüzde yirmi oranında fiyatta yukarı
05:43meyledecek şekilde kendimizi eksi haneye çevirtmemiz de
05:47bizim üretim tarafında yani biz ARGE taraflı, teknoloji
05:51taraflı üretim yapalım derken bunun sürdürülebilir vaziyette
05:55önümüzdeki dönemde özellikle Avrupa Birliği'yle
05:58entegrasyonun Türkiye'ye daha meyledecek şekilde bir
06:01konjonktüre evrilmesiyle birlikte dijitali yeşil
06:04ekonomiye geçişle birlikte de bunu biz tren anlamında
06:08sürdürülebilir vaziyette kendimizi ııı planlamamız da ııı
06:12bu oluşumların bütün çakların kendini ııı iz düşümüyle
06:16hareket etmesinden peydah olacaktır. Tabii burada aynı
06:20zamanda birçok üretici, ihracatçı firmamız sırf çaklar
06:24dönsün diye yani artık kar marjalarından vazgeçip ııı
06:28şirketin ayakta kalması için şu anda biliyorsunuz krediye
06:32erişim noktasında da firmalarımızın ııı badireleri
06:36sıkıntıları olduğu için bu noktada açıkçası firmalarımız
06:40ııı iki bin yirmi beşte biraz daha yapısal reformlara ekonomi
06:45tarafında yani para politikalarının maliye
06:47politikalarıyla destekleneceği politikalarla bir ııı evirtmek
06:52istiyor ki Trump'ın ocağın yirmisinde görevi devralmasıyla
06:57birlikte Amerika pazarının Türkiye açısından elzem
07:00olduğunu da biz öngörüyoruz. Şimdi iki bin yirmi ikiye
07:03dönelim o zaman Trump'tan bahsettiniz. Iki bin yirmi iki
07:05de bir evrilme yaşandı aslında kısmı da olsa fakat üretim
07:10noktasında gerekli aksiyon alındı mı sizce? Yani sadece
07:13ııı kargolama ve lojistik konusunda bir atraksiyon oldu.
07:19Evet. Ama üretim boyutuna taşınamadı. Doğru. Çünkü biz
07:22aslında ııı Türkiye olarak ııı yayından önce de konuştuk
07:24hakikaten. Hı hı. Türkiye'de organ sanayi bölgeleri olsun,
07:27serbest bölgeleri olsun, Türkiye sofistike üretim yapabilecek
07:30altyapı alanı sahip. Lojistik olarak bir hab konumundayız ki
07:34pandemide aslında o lojistik habın dağıtım üstünün ne ne
07:37denli önemli olduğunu, süveyş kanalının kapandıktan sonra
07:40Çin'de konteyner fiyatlarının çok yüksek fiyatlarda
07:43seyretmesiyle birlikte Türkiye bu alanda öncü konuma oldu. Ama
07:47şimdi tabii özellikle Trump'ın göreve gelmesiyle güçlü dolar
07:51kuru, faizlerdeki artış Avrupa Birliği'nin kısmi olarak faizi
07:56düşürmesine rağmen Avrupa Birliği'nden gelecek talepler
07:59ki çünkü Türkiye'nin Avrupa Birliği pazarı öncü konumda.
08:02Yani orada da tabii rakamlarda biraz seyrelme var. Yüzde elli
08:06olan AB pazarımız Avrupa Birliği pazarımız şu anda yüzde
08:08otuz yedi buçuklara düşmüş durumda. Yüzde yirmi dörtte
08:11kulan Rusya pazarımız. Kesinlikle. Şu anda yüzde dokuz
08:14seviyelerine Türkiye Cumhuriyeti ülkelerine dahil
08:16ederek bu oranı söylüyorum. Çok düşük. Kesinlikle çok düşük
08:19Şunun da altını çizmek lazım. Afrika boynuzuna gireceğim.
08:22Orada da karşı cephede ekonomik cephe diyeceğim artık o noktada
08:26Çin'i görmekteyiz. Çin'e karşı alınan tedbirler sizce doğru mu?
08:29Şöyle efendim tabii Trump'ın da esas mevzusu gümrük bariyerleri
08:33ile ticaret savaşlarının önünü açacak şekilde. Aynen öyle. Çin'e
08:37koyacağı gümrük bariyerleriyle bir ambargoyla aslında
08:40Türkiye'nin bir fırsatı olarak hem ııı ucuz yani şu anda
08:45Türkiye tabii ucuz üretim yapan sıfattan kendini artık biraz
08:48pahalı tarafa biraz önceki sebeplerden dolayı evirtmesine
08:51rağmen bizim en büyük avantajımız da genç
08:55nüfusumuzun olması, jeopolitik konumumuz ve biraz önceki
08:58bahsettiğim Türkiye'nin yani sofistik anlamda üretim
09:02kapasitesinin bir Çin modeli gibi kümeleme modeliyle
09:05hükümetimiz zamanında böyle bölgesi olarak kümeleme modelini
09:08hayata geçirme noktasında belli atraksiyonlar var.
09:11Rağmen o tabii ııı hayata geçmemesine rağmen özellikle
09:16biz şu anda dünya klasmanında AB'nin, ABD'nin, Güney Kore'nin
09:21yerelde inovasyona yönelik kümeleme modeliyle bir OSB
09:25modelini hayata geçirdiğini görüyoruz. Bugün Kacır'ın bir
09:28açıklaması vardı. Hatta dün ııı bu koordinasyon kurulunda o
09:31OSB'lerle ilgili ciddi bir ııı teşvik noktasının oluşacağı
09:36boyutunda onunla ilgili çalışma startılacak iki bin yirmi beşte
09:39Kacır onun işaretini verdi ama Sayın Bakan'ın işaretinin
09:42noktasında destekler de gelecek. Ben tekrar vatandaşa
09:46döneceğim. Çünkü üç Ocak biliyorsunuz şeyin açıklanması
09:48emekli maaşlarının ve memur maaşlarının açıklanması
09:51noktasında. Şimdi ııı ihracat boyutuna geleceğim. Onunla
09:55ilgili çok detaylı sorularım da var. Süremizde var zaten. Bu
09:58noktada size ııı özellikle şunu ııı sormak istiyorum. Artış
10:04oranlarına baktığımızda işte sendikaların açıklamalarına
10:07baktığımızda işte Türk işinin açıklamaları, istatistik
10:12kurumunun açıklamaları, verilere baktığımızda ııı bir
10:15dengesizlik var. Emekli maaşlarında özellikle
10:18seyyanen noktasında. Farklı çözümler aranıyor. Iıı ekonomin
10:22içinde olan bir isim olarak soruyorum. Ihracat boyutuyla
10:24değil de ekonomiyi gerçekten bilen bir isim olarak soruyorum
10:27size. Bu dengelemeyi nasıl yapacaklar? Üç Ocak memnun
10:30edecek mi memuru ve emekliyi? Umarım edecektir tabii bizim
10:35Türkiye olarak asgari ücrette olmadı çünkü. Orta vadeli
10:37planda da işte enflasyonda yüzde kırkın altını iki bin
10:41yirmi beşte planlamamız iki bin yirmi altıda yüzde yirminin
10:43altını OVP'de bekleyen hedef İMF bile raporlarında Türkiye'nin
10:47iki bin yirmi dörtte yüzde otuzun altı bir enflasyonu
10:50planlaması ama esas hadisi bizim özellikle AK Parti
10:55hükümetinin yirmi üç, yirmi dört yıldır sıcak parayla
10:57hakikaten ekonomiyi alevlendirdi ve inşaat gayrimenkul
11:00sektörünün ve bunun altında yüze yakın kalemdeki sektörün
11:04ciddi manada hakimsel genişlediği bir alandan
11:07bahsediyoruz. Ben en son yayından önce konut verilerine
11:10baktım. Geçen sene faizlerin en yüksek olduğu mertebede bile
11:13bir nokta iki milyon konut satışının olduğu bu senede
11:17öngörü olarak bir nokta üç milyon adedin olduğu öngörülmekle
11:22birlikte burada esas sıkıntımızın dünya klasmanında
11:25dokuz yüz kırk dört milyar dolarlık geçen sene gerçekleşen
11:29doğrudan yatırımın dünya bazında dolaşan ortalamayı
11:32söylüyorum. Şu anda gelişmekte olan ülkelere iki bin yirmi beş
11:36de yedi yüz kırk dört milyar dolar bir transferin olacağı
11:39öngörülüyor. Türkiye'de OVP'de planladığı yüzde dörtlük
11:43gelecek seneki büyümeyi yüzde üçe revize etmek zorunda kaldı.
11:46Bahsettiğim bu minvalden dolayı. Çünkü Türkiye'nin
11:49hakikaten yurt dışından gelen sıcak parayla kendini
11:52idamettiren yapıda olan ekonomik cihetindeki tavrının
11:55da önümüzdeki yani geçen hafta iki yüz elli bas puanla
11:58birlikte önümüzdeki yılda faizin kademeli olarak indirimini
12:01de öngördüğümüz zaman ve dolar kurunu yine IMF
12:04raporlarında önümüzdeki yıl kırk iki noktalarında kırk iki
12:08ila kırk beş bandında doların kendini tamamlayacağı noktasında
12:12bir yani iki bin yirmi beş aralık diyorsunuz kırk iki ila
12:16kırk beş arasında bir projeksiyon geliştiriliyor.
12:19Yani yaklaşık bir on bin yani on artış var diyorsunuz. Şimdi
12:23şöyle Ziya Bey tabii yani dolar ve euro da bu sene
12:28itibariyle biz ııı yüzde yirmi beşlik bir artış evri evrimesi
12:32oldu. Ama ııı diğer türlü fonlar olsun, ııı altın olsun,
12:37borsa olsun, bunun çok daha üstüne bir ııı değer artışına
12:40sahip oldu. Bu noktada çok baskılandı. Zaten bu noktada
12:44baskılanması da bizim ihracatçılarımız açısından en
12:47büyük olduğu bir konu oldu ki tek stilde işsizlik rakamların
12:51da biraz sonra değiniriz. Belki tek stilde bu yıl itibariyle
12:55ııı yaklaşık üç yüz elli bine yakın istihdamın ııı artık ııı
13:00kayıt dışı olarak negatif anlamında ııı eksihani geldi.
13:05Üretim sanayinde dört yüz elliye yakın dört yüz elli bin
13:08istihdamın yok olduğunu da bu mümadde açıklamak isterim ki bu
13:13noktada ihracatçımızın desteklenmesi ve yapısal
13:16reformlarla AB entegrasyonuyla ve AB'den özellikle Trump
13:21sonrası Ocak ayından sonra Türkiye'nin bu noktada biraz
13:24daha ııı ABD'nin yani Trump'ın gelmesine güçlü bir dolar kuru
13:31olacak. Burada Türkiye'de iki bin yirmi beşin ilk çeyreğinde
13:35dolar kurunda ciddi bir artış bekliyorum ben. Bu artışla
13:39birlikte aslında ihracatçılarımız bir nefes
13:43alacaklar. Iç piyasada da emtia fiyatlarında ben aslında bir
13:47stabilizasyonun da yani kur artmasına rağmen bir
13:50stabilizasyonun olacağı öngörüsündeyim. Bu mühim halde.
13:54Peki etkisi nasıl olacaklar Trump'ın? Yani zaten şöyle
13:59tabii doların güçlenmesi diğer para birimlerine karşı kendini
14:03daha domino edici bir etkisi olacağı için daha ben stabil
14:07olarak göreceği öngörüyorum. Türkiye'de de biliyorsunuz
14:10geçen sene bir nokta ııı yirmi beş olan pareti bu sene bir
14:15nokta on ikilerde anlamalı da bir düşüşe meylettik. Ama tabii
14:19ııı Türkiye biraz daha sıcak paranın ııı iki bin yirmi beşte
14:24özellikle tekrardan gayrimenkul sektörünün açılması özellikle
14:27faiz kredilerinde bir düşün olmasıyla birlikte ııı
14:31gayrimenkul sektöründe hızlanacağı öngörüsüyle iç
14:35piyasada biraz daha taşların yerine oturacağı kanaatindeyim.
14:38Peki Brix'e geleceğim hemen. Brix'le ilgili düşünceleriniz
14:42nedir? Türkiye Brix'e şu anda şey değil, üye değil ama böyle
14:47bir üyelik söz konusu olabilir mi? Veya katkısı olur mu
14:50Brix'in Türkiye'ye? Şimdi şöyle tabii orada Hindistan'ın bir
14:52şerh durumu şerh koyma durumu olmuştu o toplantılarda en son
14:56müzakerelerde edinilen intibada. Tabii bizim Çin aklımıza ilk
15:02geldiği zaman Afrika pazarlarında Türkiye'nin
15:04hakikaten eee geçmiş dönemde iki bin iki yılında on milyar
15:09dolar olan dış ciğer taçmı elli milyar dolara Trump döneminde
15:12daha sonra şu anda yetmiş beş milyar dolarlara evrildi. Biz
15:15bunu yüz milyar dolarları evriltmek istiyoruz. Ama burada
15:18bizim Afrika'yla olan konjonktürel yapımızdaki en
15:22büyük sıkıntı finansal koşullar. EGZ'in bankasının
15:25bazı ülkelerde kredi vermemesi bununla birlikte Çinli
15:29firmaların yani Çin'in Hindistan'ın keza aynı Brix
15:32kapsamında olduğu için söylüyorum. Yurt dışı
15:34pazarlarda özellikle Afrika pazarlarında enerjiye
15:37müteahhitlik, mineral alanlarında aslında Türk
15:40firmalarının çok büyük kabiliyetleri olmasına rağmen
15:42finansal argümanlarımız sağlam olmadığı için Çin'in iki yıl,
15:46üç yıl kredilerle, vadelerle opsiyon anlamında firmalardan
15:51projeyi alması bizim Türk firmaların o pazarlarda belini
15:55kıran bir etmeye dönüşüyor. Aynı zamanda Çin'in yani siyasi
15:59politik tarafında da hükümetler arası elli yıl, yüz yıl çok
16:04ucuz ııı kredilerle faizlerle kredi verip daha sonra
16:09borçlandırıp toprağına el koyduğu birçok Afrikalesi'nde
16:11bildiğimiz için aslında Türkiye daha pragmatik bir
16:14oluşumla stratejik yaklaşımlarla dış politikada
16:18çünkü biz bunu çok aktif uyguluyoruz. Yayından önce de
16:20biraz değinme meselemiz oldu. Işte Dıgıwardiyan'ın geçen
16:23hafta. Evet. Işte İran'ın ııı şia politikasından Türkiye'nin
16:28dolunayına geçen bir politika argümanı da zaten Türkiye dış
16:31politikada çok reaktif, konvaksiyonel yaklaşımlarla son
16:35yüz yıldaki hadiselerin tamamı neredeyse Türkiye'ye yakın
16:38coğrafyalarda seyretmesine rağmen Suriye'deki kansız devrim
16:41emrik örneği. Suriye'de on üç günde HTC'nin orayı
16:44fethetmesi Türkiye'nin on üç yıldır adım adım izlediği
16:47analizin sonucunun bir aslında ııı meyvesi olarak görüyoruz.
16:51Keza yine biraz önce ııı Rusya örneğine verdik. Pazar
16:55payımızın ne kadar düştüğüne bir o kadar da tahıl koridorunda
16:59o dönem on milyon ton buğdayın Rusya'nın taarruz sonucu heba
17:03olmasına rağmen aynı yıl on milyon ton hububat veren
17:07rekorte o dönem Afrika'yı kıtlıktan kurtardı. Biz
17:10Türkiye İlerleyiciler Meclisi'nde deyip de üç defa
17:12Ukrayna Başbakanlığı, Tarım Bakanlığı, Başbakan
17:15Yardımcısı'nda misafir etme imkanımız oldu. Evet. Ve o
17:19dönem Orta Doğu'da Afrika'daki tahıl fiyatlarındaki inanılmaz
17:23şekilde artışın önü kesilmezse tahıl koridoru açılmaz ise ııı
17:28dünya Afrika özellikle açlığa mahkum olacak. Kesinlikle. Sayın
17:32Cumhurbaşkanımızın oradaki konvaksiyonel yaklaşımlarla ııı
17:35iki tarafın arasında sualeti bulması tahıl koridorunun
17:39açılmasıyla Türkiye hakikaten dünyayı o dönem hububat
17:42anlamında olan kıtlıktan mahsun bırakmayacak şekilde bir
17:45başarı yol açtı. Kesinlikle dış politikanın etkisi ülkedeki
17:48hem ekonomiye hem askeri hem güvenlik noktalarında çok fazla
17:52etkileyen bir noktada Sayın Hakan Fidan'ın çalışmaları ve
17:55ekibinin çalışmaları gerçekten takdire şayan bu noktada. Şimdi
17:58ııı şunu da belirtmekte büyük fayda var. Özellikle baktığımız
18:02ııı alana dikkat çekecek ilk temel nokta belki de en önemli
18:08noktalardan bir tanesi dört yüz milyar dolarlık bir ııı işlem
18:12acminin oluşacağı Suriye'nin inşası. Doğru. Suriye'nin
18:15inşasında Türkiye yer alacak mıdır? Etkili olarak. Tabii ki
18:20ııı Ziya Bey biz iki bin yirmi sekizde üç yüz yetmiş beş
18:22milyar dolar mal ihracatı iki yüz milyar dolar hizmet
18:25ihracatı olarak Türkiye hedefini koymuşsak ve yine dünkü
18:28uluslararası makalelerde Türkiye iki bin ellide Avrupa'da
18:32ilk iki anlamında ekonomide yer alacağı öngörüsü biraz önce
18:36bahsettiğiniz Suriye'nin imarı, Irak'ın imarı, Ukrayna'nın
18:40imarı hep Türkiye'de müteahhitlik anlamında
18:42hakikaten beş yüz milyar doları aşan manada bir tecrübenin
18:47artık egemen olması aynı zamanda teknik müşavirlik
18:51hizmetinin de bu mimari destekleyen sübvansiye bir hizmet
18:55sektörü olarak ııı müteahhitlik alanında firmalarımızın
18:58önlaşmasıyla birlikte ben son dönemde zaten hani ııı Suudi
19:02Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır'la olan
19:05normalleşmeyle birlikte ve Suriye'deki ııı sürecin de
19:09artık Türkiye'yle yine sonuçlanmasıyla birlikte
19:11buraların imarının tamamen Türk müteahhitlik firmaların
19:15marifetiyle olacağı kanaatindeyim. Çünkü hakikaten
19:18Türkiye enerji sektöründe, müteahhitlik, müşavirlik
19:21sektöründe artık dünyada kendi açısından çığır açan bir
19:25noktada ve bu alanın demir çelik sektöründe keza Türkiye
19:29iki bin yirmi dörtte rakamlarda tam tersinde hız
19:32kesmeyen artış ümmesini gösteren bir sektör. E şimdi bu
19:36alt ııı başlıkları da bir arada ele aldığımız zaman Türkiye'nin
19:40ben ııı özellikle ııı mevzu bahis konu Suriye olmuşken çok
19:44aktif bir ııı ticaret geliştirici ııı kanaatindeyim.
19:48Daha dün de ııı zannedersem haziran ayında iki bin yirmi
19:51beş haziran ayında yine bir Türk organizasyon firmamızın
19:54Şam'da gerçekleştireceği ihraç fuarları yine bunun içerisinde
19:58müteahhitlik, müşavirlik, enerji sektörünü kapsayacak
20:01bütünsel makro düzeyde bir fuarın ııı Türk firması
20:04marifetle yapılacağı ııı dün lanse edildikten sonra benim
20:07umutlarım daha da perçinleşti. Tabii Suriye'de ııı kendi
20:11sektörün manasında gıda güvenliğiyle alakalı da birçok
20:14firmanın da orayı şimdiden radarına aldığını da ııı
20:17öngördüğümü söylemek isterim. Şimdi ııı yaşınız çok genç
20:21gördüğüm kadarıyla ve çok ciddi bir tecrübeye de
20:24sahipsiniz. Iıı biraz önce söylemiş olduğunuz o nokta
20:28kafama takıldı. Seyircilerimize özellikle genç
20:31izleyicilerimize örnek olması açısından soracağım bunu. Iıı
20:34girişimcilik noktanız da hakikaten belli, bilgili ve
20:38altyapısı dolu olan bir noktada. Şimdi ııı ara eleman
20:43Türkiye ekonomisi veriler her şeyi ileriye doğru gösterirken
20:47Türkiye'nin içerisindeki yetişmiş eleman ve ara eleman
20:51noktasını nasıl görüyorsunuz? Ve neler yapılmalı?
20:54Tavsiyeleriniz ne olacak? Tabii ki yani biz ııı açıkçası
20:58yaklaşık yirmi, yirmi beş yılda STK tarafında ııı birçok ııı
21:02kurumda görev aldığım için firmalarımızın ihracat düzeyinde
21:05nelere ihtiyacı var? Hangi teknik noktada? Yani
21:09markalaşma, RG yatırım, inovasyona yatırım son dönemde
21:13işte teknolojik yatırımlar, yapay zeka bununla birlikte
21:16girişimcilik ekosistemini firmalarımızı daha fazla ne
21:20noktada mentörlük yapabiliriz noktasında çalışmaları akademik
21:22tarafta da yapmakla birlikte ııı size de programdan sonra
21:26takdim edeceğim kitabımda da bu konuda bazı ipuçları
21:29veriyoruz. Küresel pazarda rekabet. Benim doktorun tezimin
21:32dört yıllık çalışmanın mahsusi olarak bu kitabı ııı çıkardık.
21:36Burada sorunuza gelecek olursak tabii ki ııı firmalarımız ara
21:40eleman noktasında çok büyük sıkıntılar yaşamakta. Burada da
21:43biz sektörel manada geçen yıl itibariyle üç yüze yakın sektör
21:47paydaşının himayesinde oluşturduğumuz ııı derneğin
21:50ismini söylemekle bir bezi yok. Desmüt olarak değirmenciler,
21:53makine üreticiler, sanayi olarak bir dernek oluşumuna
21:56imza attık. Ve burada kendi ara elemanımızı istihdam etmek
22:00için Çorum ve Gaziantep'te iki tane meslek yüksek okuluyla
22:03anlaştık. Şu anda Yökle'de ııı dört yıllık ııı gıda işleme
22:07teknolojileri adı altında bir fakültenin açılmasıyla
22:10alakalı müzakereler yapıyoruz. Bizim sektörde biraz önce tabii
22:13bahsettim. Yani özellikle ııı dünya hacminde yıllık bazla
22:18bir buçuk iki trilyon dolar sermayenin dolaşımından
22:22bahsettim. Türkiye'ye de olan yansıması gelişmekteki olan
22:25ülkelerde dokuz milyar dolardan önümüzdeki sene yedi yüz elli
22:28milyar dolarlara düşeceği öngörüsüyle birlikte bizim ne
22:31yapmamız gerektiği daha çok RGV inovasyon. Işte RGV
22:35inovasyonu da kalifiye elemanına, endüstri dört ve
22:39önümüzdeki dönem endüstri X olarak planlanan üretim
22:42katmanlarını kendi açınızdan içselleştirmenizle komplike bir
22:46yapıya erecek vaziyette. Kesinlikle. Bu noktada
22:48Ticaret Bakanlığımız zaten ııı son dönemde ııı İslam Birliği
22:52Teşkilatı olarak İslam ülkeleriyle olan dış cihaz çok
22:55fazla dış cihazı değinemedik. Dış cihazı yüzde yirmi altılardan
22:58yüzde otuza çıkarmak için şu anda kendi aralarında akredite
23:02olmuş bir oturumu da gerçekleştirdiler. Ve iki bin
23:05yirmi sekizde İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkeler arasında
23:08Türkiye'nin de dahil olmasına birlikte bu oran dış tarafında
23:12yüzde yirmi altıdan yüzde otuza çıkacağız. Tabii bunları
23:15komplik olarak düşündüğümüz zaman bizim içeride argi ve
23:19elemasyon tarafında yüksek teknoloji ürün üretip ııı kendi
23:23mensubu olduğum deyik de de dış ticari diplomasi
23:26faaliyetleriyle ve Ticaret Bakanlığımızın dünya ticaret
23:30örgütü kapsamında firmalarımızı yurt dış
23:33pazarlarında haksız rekabetten koruyacak şekilde bir kalkan
23:37olarak firmalarımızı korumasıyla sadece işte biraz
23:41önce bahsettiğim finansal manada kredi manasında
23:44eksiklerimiz var. Bu noktada ııı çalışmaların yapıldığını
23:48biliyoruz. Işte ihracat bakanlığımızın ihracat
23:51geliştirimi biriminin kredileriyle birlikte ve
23:54KOSGEB'in ııı konuştuğumuz şekilde destekleriyle birlikte
23:58iki bin beş yüze çıkardılar galiba bu sene. Iki bin beş
24:01yüze çıkacak ııı destek paket kapsamı sürekli değişiyor.
24:04KOSGEB'in kapsamı dahilinde. Eleman bazında söylüyorum.
24:07Eleman desteği olarak. IB'ler bir kısmı bu da iki bin yirmi
24:10bakanlığımızın himayelerinde destekler, süpansiyonlar ııı
24:14teşvikler hasta olacağı için sürekli mevzuatla güncelleme
24:17var. Bize deyik olarak bunları yakından takip ediyoruz
24:20açıkçası. Şimdi ııı Cihangir Bey Tacikistan. Evet. Tam
24:25alanınız ve üzerinde başkanlık yaptığınız bir ııı kurul. Şimdi
24:30iş konseyinin başkanısınız orada. Türk dünyasını
24:33soracağım. Türk dünyasıyla ilgili güzel adımlar atıldı.
24:36Ama biraz mini adımlar değil mi bunlar? Şimdi tabii ortak
24:40fon kurulması, ortak alfabe kurulması, en sonki Türk
24:44İllikler Teşkilatı'nın on ikinci Türk İllikler Teşkilatı
24:45oturumuna geçen Hazar ayında Macaristan Başkanı Viktor
24:48Orban'ın da katılmasıyla birlikte Türkiye'nin de bu
24:51alanda AB entegrasyonunu sayın Cumhurbaşkanımızla Viktor
24:54Orban'ın da ııı toplantı sonrası deklara etmesiyle
24:57birlikte aslında müthiş bir sinerji ve son dönemde
25:00İllikler Teşkilatı'nın çok yoğun çalıştığı bir diplomasi
25:03trafiği var. Tabii bu diplomasi trafiğinde deyik olarak bizim
25:07de kendi açımızdan ııı belli başlı metodolojik olarak
25:11izlediğimiz politikalar var. Iıı deyik kapsamında Avrasya
25:15bölgesinde on üçe yakın ülke bazında ııı hedeflediğimiz ııı
25:18sektörel manada ve ııı iki ülke ilişkileri manasında
25:23belirlediğimiz hedefler var. Bu hedefleri oluşturmak için de
25:27daha çok Sanayi ve Ticaret Bakanlığımızla, KOSKEP'le
25:30özellikle bizim Taciksen üzerinde sormak ııı durumunda
25:34kaldığınız için cevaplamak istiyorum. Mesela Afganistan'da
25:37Taliban yönetiminin kontrolü alması iki bin yirmi bir de
25:39ABD'nin Afganistan'dan tamamen çekilmesiyle birlikte Türkiye
25:42Tacikistan'ın o bölgede iki tane Afganistan sınırına yakın
25:46serbest bölgesi var. Biz KOSKEP ve Sanayi Bakanlığımızla
25:49birlikte iki tane serbest bölgeye özellikle Türkiye'den
25:52Nohav'ın Argen'in transfer olabileceği enerji,
25:55madencilik, tarım, tekstili dahil ettiğimiz bir
25:58konvaksiyonel tarafta bir kombinasyon oluşturup burada
26:02firmalarımızın hem Afganistan'ın yeniden imarına
26:05hem Türkmenistan'dan gelen doğal gazın lojistik olarak
26:08Tacikistan tarafından çünkü Tacikistan özellikle ııı kare
26:12koridoruyla transit lojistik an Avrasya bölgesinde HAP
26:15konumunda buradan Türkmen doğal gazının da Tacikistan
26:18üzerinden aynı modeli gibi Azeri doğal gazının. Aynen. Tüm
26:21dünyaya Türkiye üzerinden entegrasyonu gibi bir bir
26:24oluşumun ııı meydana gelmesi için ve Türkiye'nin orta
26:27koridor girişiminde ve ııı olarak da bizim yürüttüğümüz
26:30işte Recep ııı oturumunu, Asya'nın çalışma masasının ve
26:35bununla birlikte kuşak yol projesini de hep aynı
26:38yüzdüşümde ııı değerlendirdiğimiz zaman
26:40burada firmalarımızın hep ııı bir üst seviyede orada nohav
26:45entegrasyonu ve ucuz iş gücüyle çünkü Tacikistan,
26:49Afganistan, işte Kırgızistan yüz dolarlık asgari ücretlerle
26:52güncel konu olduğu için. Evet. Söylemek istiyorum. Buralarda
26:54üretilen ürünlerinin Çin pazarında bile rekabet
26:57görebileceği güçlü Türk markası algısıyla bir
27:00kombinasyonda bir firmalarımızın rekabetçi
27:03unsurda pazar payını ele geçirebileceği bir hamle
27:06olarak argüman olarak firmalara şu anda o o Türk fonu
27:10dediğimiz Türk dünyası fonu dediğimiz para fonunun oluşacağı
27:13boyutta ııı o dönemde yapılan bakanlarımızın yaptığı
27:17açıklamayı şu anda ismini tam hatırlayamıyorum. Evet. Çok
27:19dikkat çekici bir açıklaması vardı. Iıı ilk etapta bu fonun
27:23ııı Trump gelecekti o zaman seçim olmamıştı ama Trump
27:27geldi artık Ocak'ta ııı yirmisinde oturacak ekonomik
27:31savaşlar boyutuna geldiğinde Türk dünyasının bir kale gibi
27:35ticari anlamda para anlamında bir güvenlik odası oluşması
27:40gerekiyor. Doğru. Yani birbirini desteklediği bir
27:42güvenlik odası oluşması gerekiyor ki dünyaya karşı
27:45sesini ve gücünü hissettirebilecek. Daha sonra da
27:48bu güç hissedildiğinde direkt sizin bahsetmiş olduğunuz
27:51biraz önceki Türk markasıyla dünyaya ortaya çıkabilecek
27:55ürünlerin ciddi anlamda yayılmasını da sağlayacak bir
27:58boyut olduğunu bahsetmişti Sayın Bakan. Şimdi bu fon ne
28:03zaman tam anlamıyla güvenlik odası boyutuna gelecek? Için
28:07işin içerisinde olduğunuz için soruyorum. Iıı aktif hale
28:11gelmesi için en elzem en öncelikle yapılması gereken
28:14konu Nalhan mı veya nedir? Şimdi burada tabii spesifik
28:19olarak ııı fonu sorduğunuz için cevaplamak durumunda kalacağım
28:22şöyle. Aslında ilk pilot olarak ııı fon fon mekanizmasını
28:27biz Türkiye Tarih Sınavı arasında o dönem ııı Sanayi
28:30Teknoloji Bakanımız Mustafa Varank ve eski kosko başkanımız
28:33Hasan Basri Kurt'la birlikte ve ııı DİK Tarih İletişim
28:36Konsolosluğu Başkanı olarak üçümüzün mütalaa ettiği bir fon
28:40mekanizmasını daha sonra Türkiye Birlikler Teşkilatı'nda bir
28:42kombinasyona evlilikle noktasında o çalışmada ııı taraf
28:46olan kişi olarak söylüyorum. Burada önemli olan bizim
28:49Türkiye olarak işte Orta Asya bölgesinde tabii Türk
28:51firmalarımızın hakikaten anlamında ııı kendini idame
28:57ettirebildiği belirli sektörler var. Işte tekstil bunlardan
29:00biri, müteahhitlik sektörü bunlardan biri, gıda sektörü
29:03bunlardan biri ama bizim en büyük noksan kaldığımız konu
29:07özellikle Çin politikalarıyla bizim finansal kredibilite
29:12anlamında firmalarımız yeterli ölçekle bir dönem kredi
29:15garanti fonundan veya egzimden kredilerle beslenmesine rağmen
29:19bu manada finansal yeterliliğimiz bir bir Çinliler
29:23gibi üst perdeden olmadığı için biz burada rekabet noktasında
29:28ııı pazarı kaybetmeye meylediyoruz. Negatif anlamda
29:32bunun önünü kesmek için biz daha çok RGV inovasyon
29:36tarafında Türkiye'nin hakikaten rüştünü ispat etmiş ki en son
29:40verilerde de işte savunma sanayi, makine sanayi, kimya,
29:44demir, çelik, tekstil, ilaç sanayi burada katma değer
29:47hakikaten ııı belli montalı geçmiş seviyede ürünlerimiz ve
29:52işte hava taş taraşları, işte beyaz eşya, dronlar vesaire
29:57burada da ledler, iklimlendirme sektörü bu kümülatif
30:01sektördeki oluşumu oralara angaj etmek istiyoruz ama bunu da
30:05yaparken doğrudan yabancı sermayeyi oraya angaj etmek de
30:09değil de bir joint venture modeliyle bir ortak sermaye
30:13fonu modeliyle hayata geçirmek istiyoruz. Tabii Türk
30:16Devletler Teşkilatı ölçeğinde kullanırsanız işte Türkiye'yle
30:19Macaristan'ın RG anlamında üst seviyede olduğu bir yapıdan
30:23işte Özbekistan, Afganistan, Tacikistan, Türk Devletler
30:26Teşkilatı'nda değil ama en azından bir bir modelle oraya
30:31entegre etmeye çalıştığımız bir yapı da söz konusu bu ülkeleri
30:35iş gücü olarak kullanmak istiyoruz. Önemli olan. Böyle
30:38bir entegrasyonu biz sağlayabilirsek Türk Devletler
30:40Teşkilatı'nda o zaman bu fonun da hangi mahiyette ne kadar
30:45katma değerli bir üretime evirtebileceği ve o mimaride
30:49ihracatta belirlenen hedefleri yani dış ilişkilerde ikili
30:53bazı ülkeler bazında belirlenen hedefi gerçekleştireceği kanaat
30:57ortaya çıkacak bizim açımızda. Peki. Şimdi Cihangir Bey ııı
31:00son birkaç dakikamız hemen onu da belirtelim. Buyurun.
31:02İhracatta sadece ürün mü ihraç ediliyor? Hayır. Fikir,
31:06bilgi, her şey ihraç edilebiliyor. Doğru. Bu noktada
31:09Türkiye'nin gelişmeni nasıl görüyorsunuz? Bilgi ihracatı
31:12noktasında. Vallahi ııı Ziya Bey bizim son verilerimizde
31:15hizmet ihracatında Türkiye dünya bazında yüzde bir buçukluk bir
31:20oranda kendini idam ettirebilmesi çok önem atfediyor.
31:24Son dönemde ııı Sayın Ömer Bolat Bey'in bakanımızın
31:26hakikaten hizmet ihracatının önünü açacak birçok teşvik
31:30anlamda ııı gençlerimize örnek olsun diye söylüyorum.
31:34Firmalarımız hakikaten bu menzilde yol alıyor. Ama bizim
31:38mesela firmalarımızın daha ufuk açıcı, menzil
31:41gençletici para dikme politikalarına ihtiyacımız var.
31:44Biz şu anda bakanlık ve deyik olarak on sekiz uzak Asya
31:48ülkesinde seksen milyar dolar ihracat hacmine ulaşmak için
31:52bir ııı planlama oluşturduk. Bir çerçeve oluşturduk. ABD'yle de
31:57hep Trump örneğini verdik. Planladığımız yüz milyar
32:00dolarlık bir ticaret ihtiyacı. Evet. Bununla birlikte
32:02sektörel bazda biraz önceki bahsettiğim Türkiye'nin
32:06öncelikli olduğu sektörlerde bir milyar dolar bariyerini
32:09açacak şekilde ABD'ye ihracat yapmaya çalışıyoruz. Ama tabii
32:14Türkiye'nin şu anda dediğiniz gibi sadece ihracatı endeksli
32:18bir yapısı yok. Türkiye iç piyası da ürettiği ürünü
32:21pahalıya üreten konumda. Maalesef. Sadece biz dış pazarda
32:24bu rekabet avantajı dezavantajını yaşamıyoruz. Iç
32:27piyası da bunları yaşıyoruz. Işte burada da yayının başında
32:29söylediğimiz gibi fırsatçılıkla bunlar ııı maalesef negatif
32:33yaptığımlar çok küçük değil mi ama? Yani samimiyetle
32:35soruyorum bunu. Yani ııı üç günde denetimi yaptı mesela
32:38Ticaret Bakanlığı çok önemli bir çalışma, çok kıymetli bir
32:41çalışma ama elirideki ııı kanun gereği yaptırımlar çok düşük
32:44kalmıyor mu? On milyon ceza kesilmiş. Şöyle efendim ııı
32:47Türkiye'de binin üzerinde Concordia'ya giden
32:50firmalarımız var. Hakikaten şu zor zor konjonktürde. Işte en
32:53büyük fırsatçılık firmalarımızı da ııı bazı gerçekten bunu
32:58Cansinide olarak belki bu sürece dahil oluyorlar.
33:01Yapılandırımı almak için tekrar banka yapılandırmaları krediye
33:05ııı vakıf olmak için bu başvuru yapıyorlar ama bazı
33:09firmalarımız da dediğiniz gibi bir yıl vergi borcundan
33:12muafiyet anlamında da yapılacak şey mi yani? Bu ekonomik
33:15durumda yapılacak şey mi? Şimdi şöyle efendim tabii özellikle
33:18bizim ııı dolar faiz kur üçgeninde ekonomi yönetimimizde
33:22çok değişik olduğu için burada çok oynaklık oldu ve şu anda
33:25gelir dağılımında da ciddi bir dengesizlik var. Şu anda
33:28Türkiye'de top yirmi yani ilk yüzde yirmilik ııı sermayeder
33:32grup şu anda Türkiye'deki milli gelirin yüzde ellisinin
33:34hanesinde yazıyor. En alttaki yüzde altılık grup yüzde
33:38yirmilik grupta özür dilerim. Yüzde altılık milli gelirden
33:41sadece pay alabiliyor. Bu da aslında gelir adaletsizliğine
33:44çarpıcı bir rakam. Çok önemli bir rakam. Bizim bu açıdan da
33:48açıkçası biraz önce bahsettiğim Türkiye'nin jeopolitik konumu,
33:52genç nüfusu ve biraz daha işte katma değerli üretimde ııı
33:57Türkiye belli baş sektörlerde on beş dolar bariyerini
34:00geçmesiyle birlikte burayı ABD pazarına girme açısından bir
34:04fırsat olarak kendi hanemize yazdırabilirsek ııı iki bin
34:08yirmi beşten ııı ümitkar olduğumuzu da vurgulamak
34:11isterim. Çok teşekkür ediyorum. Yani o kadar önemli konular
34:15ki daha uzatmak istiyorum ama maalesef yayın bu noktada çok
34:19teşekkürler. Iıı gerçekten ııı önemli veriler ııı geleceği de
34:23gerçekten görmemiz gereken bir dönemden geçiyoruz. O yüzden
34:26teşekkür ediyorum katılımınız için. Teşekkür ederiz. Değerli
34:28izleyiciler Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu Türkiye
34:31Tacikistan İş Konseyi Başkanı Sayın Cihangir Fikri Saatçıoğlu
34:35bizlerle beraberdi.
Yorumlar