00:00Cumhuriyet Halk Partisi grubu adına söz talebi Kayseri
00:03Milletvekili Aşkın Genci'ye aittir.
00:17Sayın Başkan değerli milletvekilleri ve ekranları
00:21başında bizleri izleyen vatandaşlarımızı konuşmamın
00:24başında saygıyla selamlıyorum.
00:28Bugün burada yalnızca iki bin yirmi üç yılı kesin hesap
00:33kanunu teklifini görüşmek için toplanmış değiliz. Bugün aynı
00:36zamanda ülkemizin ekonomik kaynaklarının nasıl
00:40yönetildiğini halkın alın teriyle ödenen vergilerin
00:43nereye harcandığını ve kamu maliyesinin hangi politikalarla
00:48şekillendirildiğini değerlendirmek durumdayız.
00:51Türkiye Büyük Millet Meclisi halkın bütçe hakkını korumak ve
00:55kamu kaynaklarının etkin, adil ve şeffaf bir şekilde
01:00kullanıldığını denetlemekle yükümlüdür. Ancak mevcut iktidar
01:05döneminde bunun ciddi biçimde zedelendiğine tanık
01:08olmaktayız. Gündemimizdeki kesin hesap kanunu teklifi
01:12yalnızca geçmiş yılın muhasebesi değil aynı zamanda
01:16iktidarın halka ve demokrasiye bakış açısının da bir
01:20yansımasıdır. Unutulmasın ki demokrasi aynı zamanda
01:25hesap vermeyi de gerektirir. Kamu kaynaklarının kullanımına
01:29ilişkin denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının
01:33etkisizleştirilmesi halkın bütçe hakkını daha önce hiç
01:37olmadığı kadar tehdit etmektedir. Cumhurbaşkanlığı
01:41hükümet sistemiyle birlikte bütçe süreçleri demokratik
01:45denetimden uzaklaştırılmış halkın iradesi görmezden
01:49gelinmiştir.
01:52Anayasamızın yüz altmış birinci maddesi ve beş bin on sekiz
01:57sayılı kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu gibi yasal
02:01düzenlemeler bütçe süreçlerinin şeffaflık ve hesap
02:05verebilirlik ilkeleri çerçevesinde yürütülmesini
02:08zorunlu kılar. Ancak sayıştay raporlarının sansürlenmesi ve
02:13kamu harcamalarının denetlenememesi bu ilkelerin
02:16açıkça ihlal edildiğini göstermektedir. Mevcut sistem
02:21kamu harcamalarının denetimini zorlaştırmakta hatta bazı
02:25alanlarda bu denetimi imkansız hale getirmektedir. Bugün
02:29meclisin halk adına bütçe üzerinde denetim yapma yetkisi
02:34neredeyse tamamen ortadan kaldırılmıştır. Bugün bütçe
02:39sunumlarının bağlı cetveler olmadan meclise getirilmesi
02:42gibi usule aykırı uygulamalarla karşı karşıyayız. Iki bin yirmi
02:47beş yılı bütçe teklifinde eksik sunumlar yapılmış, ekli
02:52cetveller ancak günler sonra milletvekillerine
02:55ulaştırılmıştır. Strateji ve bütçe başkanlığı ile hazine ve
03:00Maliye Bakanlığı arasında görev ve yetki paylaşımındaki
03:04karmaşa bütçe sürecini daha da işlevsiz hale getirmiştir. Bu
03:09sorunlar yalnızca mevcut bütçe sürecini değil Türkiye'nin uzun
03:14Maliye'yi sürdürülebilirliğini de tehdit etmektedir. Teklifin
03:19detaylarına baktığımızda kamu kaynaklarının nasıl israf
03:23edildiğini, şeffaflık ilkelerinin nasıl çiğnendiğini
03:26ve belirli gruplara rant sağlama anlayışının nasıl sistematik
03:31hale getirildiğini hep birlikte yürüyoruz. Hazine garantili
03:35projeler, geçiş garantili yollar ve köprüler, kamu özel
03:39işbirliği projeleri halkın sırtına büyük maliyetler
03:43yüklemektedir.
03:50Bu projelerin gerçek maliyetleri kamuoyundan
03:53gizlenmekte, denetim mekanizmaları devre dışı
03:57bırakılmaktadır. Vergi adaleti açısından da tablo çok
04:01karanlıktır. Türkiye'de vergi gelirlerinin büyük bir kısmı
04:05dolaylı vergilerden oluşmaktadır. Bu durum dar
04:09gelirli vatandaşları ağır bir yük altına sokarken büyük
04:12sermaye gruplarına sağlanan vergi muafiyetleri ve teşvikler
04:16gelir adaletsizliği daha da derinleştirmektedir. Asgari
04:20ücretle geçinen bir vatandaş gelirini oranla bir holding
04:24patronundan daha fazla vergi ödemektedir. Bu adaletsiz düzen
04:27hem toplumsal huzuru tehdit etmekte hem de ekonomik
04:31eşitsizliği daha da arttırmaktadır. Hükümetin büyük
04:35şirketlere sağladığı vergi muafiyetleriyle halktan
04:38topladığı vergiler arasındaki uçurum sosyal devlet
04:42anlayışının tamamen terk edildiğini göstermektedir.
04:46Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin yarattığı kurumsal
04:49çöküş yalnızca ekonomik alanla da sınırlı değildir. Devletin
04:54idari yapısındaki plansız değişiklikler kamu yönetiminde
04:57liyakat ilkesinin tamamen ortadan kaldırılması ve denetim
05:02mekanizmalarının işlevsiz hale getirilmesi toplumsal
05:06huzursuzluğu ve ekonomik krizleri tetiklemektedir.
05:09Sayıştay'ın denetim yetisinin sınırlandırılması düzenleyici ve
05:14denetleyici kurumların zayıflatılması kamu kaynaklarının
05:18kötüye kullanılmasına olanak tanımaktadır. Örneğin Türkiye
05:23Varlık Fonu gibi yapılar kamu kaynaklarının denetimsiz bir
05:26şekilde kullanılmasına ne yazık ki zemin hazırlamaktadır. Bu
05:31fon bir paralel bütçe gibi çalışmakta halkın mal
05:34varlığını iktidarın siyasi ve ekonomik çıkarları doğrusunda
05:38yönlendirmektedir. Cari açık tahminlerindeki uyumsuklar ise
05:42ayrı bir konu. Orta varaylı programda cari açığın iki bin
05:48yirmi yedi yılında yirmi iki nokta altı milyar dolar olacağı
05:51söyleniyor. Ama kalkınma planı iki bin yirmi sekiz yılında bu
05:56rakamı iki nokta sekiz milyar dolara indireceğiz diyor.
06:00Kıymetli arkadaşlar nasıl olacak bu iş? Elimizde sihirli bir
06:04değnek mi var? Ekonomimizin mevcut üretim yapısı ve
06:08ihracat performansı göz önüne alındığında bu tahminlerin
06:12gerçekle alakası olmadığı çok açık. Değerli milletvekilleri
06:17Cumhurbaşkanı yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı
06:21verilere göre iki bin yirmi beş yılı bütçesi on dört trilyon
06:25yedi yüz otuz bir milyar lira gider ve on iki trilyon sekiz
06:29yüz milyar lira gelir öngörüsüyle hazırlanmıştır.
06:32Yani şimdiden bütçede iki trilyona yakın açık var. Daha
06:36yılın başında böylesine devasa bir bütçe açığıyla karşı karşı
06:40olduğumuzu görmek iktidarın ekonomi politikalarındaki
06:44başarısızlığını ve halkın refahını nasıl hiçe saydığını
06:47açıkça bizlere göstermektedir.
06:53Bu tablo plansız ve popülist ekonomi politikalarının bir
06:58sonucudur. Halktan toplanan vergiler ne yazık ki adil bir
07:02şekilde toplanmıyor ve israf ediliyor. Kaynaklar halkın
07:07ihtiyaçlarına değil yandaş şirketlere ve rant projelerine
07:11aktarılıyor. Daha yıl başlamadan öngörülen bu açık
07:14hükümetin bütçe disiplinden tamamen koptuğunu ve kaynak
07:19yönetiminde iflas ettiğini göstermektedir. Bu açık yalnızca
07:24ekonomik değil aynı zamanda da siyasi bir tercihtir. Iktidar
07:28halkın mutfağındaki yangını söndürmek yerine yandaşlara
07:32sağlanan garantili ödemeleri arttırarak borç ve faiz batağını
07:36derinleştirmektedir. Bugün faiz ödemeleri bütçedeki en büyük
07:41kalemlerden birine dönüşmüştür. Iki bin yirmi beş yılı bütçesi
07:45faize hizmet eden bir bütçedir. Halktan toplanan her bir kuruş
07:50fergi sağlığa eğitime değil borcun faizine aktarılmaktadır.
07:55Iktidar bütçe açığını kapatmak için daha fazla borçlanmaya
07:59gidecek ve bu borcun faizi yine aziz halkımızdan çıkacaktır.
08:03Iki bin yirmi dördün Ocak Kasım döneminde bir trilyon liradan
08:08fazla ÖTV toplanmış. Ve aralık ayında da bütçe hedeflerinin
08:13çok üzerine çıkacaksınız. Ama kurumlardan alınan vergi ise
08:17sekiz yüz milyar lira da kalmış. Bir bütçe düşünün ki özel
08:21tüketimden alınan vergi gelirin aslan payını oluşturuyor. Bu
08:26halkın mutfağındaki yangını büyüten bir düzendir. Başka bir
08:30şey değil. Hükümetin sözde dezenflasyon politikası toplumu
08:35daha fazla yoksullaştırmaktan öteye gidememektedir. Bugün
08:39uygulanan politikalar halkı değil yalnızca belirli sermaye
08:44gruplarını zenginleştiren bir anlayışın ürünüdür. Yapılan
08:48yanlışlıkların bedeli dar gelirli vatandaşlarımıza
08:51ödetilmektedir. Cumhuriyet Halk Partisi olarak sürekli
08:56vatandaşlarımızla, emek örgütleriyle ve iş insanlarıyla
09:00bir araya geliyoruz. Sürekli halkın içindeyiz. Çarşıda,
09:04pazarda, mahalledeyiz. Nereye gitsek, kiminle konuşsak sorun
09:10aynı. Geçim, geçim, geçim.
09:16Ne diyoruz? Geçim olmazsa erken seçim olur. Sayın Başkan,
09:23değerli milletvekilleri, kamu kaynaklarının etkin ve adil bir
09:27şekilde kullanılması yalnızca ekonomik bir gereklik değil,
09:31aynı zamanda da demokratik bir zorunluluktur. Vergi sisteminin
09:36halkın lehine yeniden düzenlenmesi, dolaylı vergilerin
09:40oranının azaltılması ve temel hizmetlere daha fazla kaynak
09:44ayrılması için mücadelemizi sürdüreceğiz. Sayıştay'ın
09:49bağımsız denetim yetkisinin güçlendirilmesi, kamu ihale
09:52süreçlerinin şeffaf bir şekilde yürütülmesi ve kamu
09:55kaynaklarının hesap verebilir bir anlayışla yönetilmesi temel
10:00hedeflerimiz arasında yer almaktadır. Bu meclisin görevi
10:04halkın alın teriyle oluşturulan bütçenin halkın yararına
10:08kullanılmasını sağlamaktır. Cumhuriyet Halk Partisi olarak
10:11bizler bu bütçeyi reddediyoruz. Çünkü bu bütçe halkın bütçesi
10:16değildir. Biz halkın refahını önceleyen eğitime, sağlığa ve
10:22sosyal yardımlara öncelik veren bir bütçe için
10:24çalışıyoruz. Ve çalışmaya da devam edeceğiz.
10:30Türkiye borçla değil, üretimle, yoksullukla değil, refahla
10:35büyüyen bir ülke olacak diyorum. Ve bu duygu ve
10:38düşüncelerle Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Yorumlar