رام - دوازدهم تیر

_ روزشمار ایرانی معنادار _ رخدادهای مهم ایران و جهان _

این روز در تاریخ معاصرمان بیش از هرچیز به خاطر کشته شدن عشقی همدانی شاعر انقلابی اهمیت دارد که در سال ۱۳۰۳ و در آستانه‌ی تغییر دودمان از قاجار به پهلوی رخ داد. درست یک سال بعد در دوازدهم تیر ۱۳۰۴ میرزا جواد آقا ملکی تبریزی هم در قم درگذشت و او استاد آیت‌الله خمینی بود. در ۱۳۰۷ نظامنامه‌ی بانک ملی ایران به تصویب مجلس شورای ملی رسید و در چنین روزی به سال ۱۳۲۴ اولین کنگره‌ی نویسندگان ایران با ریاست ملک‌الشعرای بهار که وزیر فرهنگ ایران هم بود، پایان یافت.
در تاریخ جهان دوازدهم تیرماه سالگرد جنگ‌هایی خونین است. در ۳۲۴ میلادی کنستانتین که مدعی تاج و تخت روم بود در نبرد آدریانوپل بر سپاهیان مدعی دیگری که رقیبش بود و لیکینیوس نام داشت غلبه کرد. در ۱۲۲۸ خورشیدی سپاهیان فرانسوی برای بازگرداندن پیوس نهم به تخت پاپی به رم وارد شدند و این شهر را اشغال کردند و نیروهای هوادار وحدت ایتالیا را سرکوب کردند و در ۱۲۴۵ سپاهیان پروسی در نبرد کونیگ‌گراتز بر اتریشی‌ها غلبه کردند و به این ترتیب دولت پروس حاکم و نماینده‌ی مناطق آلمانی‌نشین شد.
در جریان جنگ جهانی دوم در دوازدهم تیر ۱۳۲۳ ارتش سرخ در جریان عملیات باگراتیون شهر مینسک را از آلمانی‌ها پس گرفت و در ۱۳۵۸ جیمی کارتر فرمان کمک‌رسانی به مجاهدین ضدکمونیست در کابل را امضا کرد. در ۱۳۹۲ هم کودتا در مصر به برکناری محمد مُرسی از قدرت انجامید.
مجموعه‌ای از رخدادهای پراکنده اما مهم دیگر هم در این روز واقع شده است. در ۱۰۷۷ توماس ساوری اختراع اولین موتور بخار را به نام خود ثبت کرد، در ۱۱۴۶ اولین شماره از قدیمی‌ترین روزنامه‌ی نروژ (Andresseavisen) که هنوز چاپ می‌شود انتشار یافت، در ۱۱۸۲ دولت آمریکا اعلام کرد که لوئیزیانا را خریداری کرده است و در ۱۲۶۵ روزنامه‌ی نیویورک تریبون اولین نشریه‌ای بود که با ماشین لینوتایپ چاپ می‌شد. در ۱۲۲۳ آخرین نمونه از پنگوئن بزرگ (Pinguinus impennis) منقرض شد و در ۱۲۸۲ دوروتی لِویت اولین زن انگلیسی شد که در مسابقه‌ی موتورسواری شرکت کرد. ۱۳۱۸ راهبی به اسم هیون فو سو فرقه‌ی بودایی هوا هائو را تأسیس کرد و در ۱۳۳۰ هم ویلیام شاکلی در اختراع ترانزیستور کامیاب شد.
زادگان نامدار این روز عبارت‌اند از جوزپه گاریبالدی سردار ایتالیایی (۱۱۸۶)، فرانتس کافکا نویسنده‌ی آلمانی‌زبان (۱۲۶۲)، روبرت مرتون جامعه‌شناس آمریکایی (۱۲۸۹) و جولین آسانژ بنیانگذار ویکی‌لیکس (۱۳۵۰). در ضمن در همین روز به سال ۱۲۵۴ فردیناند زائربروخ جراح نامدار آلمانی هم زاده شد. او بنیانگذار ساخت اعضای پروتز بدن و به خصوص دست و پای مصنوعی متحرک است، و در ضمن هوادار حزب نازی و از مدیران آزمایش‌های پزشکی بر زندانیان بود و همان کسی است که ذبیح‌الله منصوری کتاب جراح دیوانه را با تخیل زیاد درباره‌اش نوشته است.
درگذشتگان این روز عبارت‌اند از جیمز مونروئه، رئیس‌جمهور آمریکا (۱۲۱۰)، حسن تحسینی ریاضی‌دان و منجم آلبانیایی (۱۲۶۰)، تئودور هرتسل ریاضی‌دان و منجم (۱۲۸۳)، جیووانی شیاپارلی منجم و مورخ ایتالیایی (۱۲۸۹)، و علاءالدین آزاد شاعر و نویسنده‌ی بنگلادشی (۱۳۸۸).


پژوهش و نگارش: دکتر شروین وکیلی
ویرایش و پردازش: بهنوش عافیت‌طلب
خوانش و تدوین: فرهاد آقابابایی


#دان
#Done
#Sherwin_Vakili
#شروین_وکیلی
#رام
#Ram
#تیر