رام - دوم تیر

_ روزشمار ایرانی معنادار _ رخدادهای مهم ایران و جهان _

این روز در تاریخ استعمار با یکی از جنگ‌های مهم در هند شمالی پیوند دارد و آغازگاه روندی است که ایرانی‌زدایی از شمال هند و ویرانی فرهنگ این سرزمین را به دنبال داشت. در دوم تیرماه سال ۱۱۳۶ خورشیدی سپاهیان انگلیسی در جنگ پالاشی بر ارتش پنجاه هزار نفره‌ی میرزا محمد سراج‌الدوله فرماندار بنگال غلبه یافتند و این منطقه را به قلمرو خویش افزودند و به این ترتیب جای پایی استوار در بخش‌های ایرانی‌شده‌ی هند پیدا کردند.
رخدادهای دیگر این روز در تاریخ معاصرمان عبارت‌اند از آغاز بحث درباره‌ی بحث تغییر خط فارسی در روزنامه‌ی اختر که از شماره‌ی ۲۸ این روزنامه به تاریخ دوم تیر ۱۲۵۹ آغاز شد و در آن پیشنهاد میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله به بحث گذاشته شد. این بحث‌ها خوشبختانه به جایی نرسید و بلایی که مستعمره‌چیان در هند و قوم‌گرایان در ترکیه بر سر مردم آوردند در ایران تکرار نشد. رخدادهای جالب دیگر این روز آن که در ۱۳۰۳ بانک سپه ایران تأسیس شد و در ۱۳۰۶ کلاه جدیدی بنام کلاه پهلوی معمول و استفاده از آن اجباری شد. هدف هم آن بود که مردم کلاه‌ها و دستارهای سنتی را –که قومیتشان را نشان می‌داد و مایه‌ی تعصب‌ها و گاه درگیری‌های قوم‌گرایانه می‌شد- از سر بردارند که چنین هم شد.
دوم تیرماه در سطح جهانی روزی به نسبت آرام بوده است. یکی از معدود جنگ‌های اروپایی این روز در ۱۲۹۸ در گرفت و آن زمانی بود که اهالی استونی قوای امپراتوری اتریش را در جنگ چِسیس شکست دادند و ادعای استقلالشان را به کرسی نشاندند. سالگرد این رخداد روز ملی استونی است. کاترین دوم امپراتریس روسیه هم در همین روز (۱۱۷۳) اجازه داد یهودیان در کیف سکونت کنند و این شهر به تدریج به یکی از مراکز بزرگ تجمع مهاجران یهودی تبدیل شد و خشونت‌های بعدی مسیحیان متعصب روسی و نازی‌ها را به دنبال داشت.
در ۹۵۰ هجری خورشیدی میگوئل لوپز دِ لِگازپی ماجراجوی اسپانیایی اردویی نظامی در فیلیپین تأسیس کرد که امروز به شهر مانیلا پایتخت این جزیره تبدیل شده است و در ۱۳۱۸ نخست‌وزیر انقلابی سیام نام این کشور را در پیروی از نام رایج میان استعمارگران به تایلند تغییر داد! در ۱۳۴۲ هم انگلستان استقلال زنگبار را پذیرفت.
در این روز چند رخداد اجتماعی و فرهنگی هم رخ داده است. در ۱۲۷۳ کمیته‌ی بین‌المللی المپیک در سوربون پاریس تأسیس شد و در ۱۳۱۹ هیتلر به همراه دوست معمارش آلبرت اشپیر از آثار معماری پاریس دیدن کردند. این تنها دیدار هیتلر از پایتخت مهم‌ترین کشوری بود که فتح کرده بود.
در ۱۳۳۹ مجوز پخش اِنووید که نخستین داروی ضدبارداری خوراکی بود در آمریکا صادر شد و در ۱۳۴۸ شرکت آی‌بی‌ام اعلام کرد از این به بعد نرم‌افزارهایش را مستقل از سخت‌افزارها به فروش می‌رساند و به این ترتیب بازار نرم‌افزار آفریده شد. در ۱۳۹۲ نیک والِندا برای اولین بار سراسر گراند کانیون را با راه رفتن از روی طناب طی کرد! از رخدادهای جالب این روز هم آن که در ۱۳۲۶ کِنِت آرنولد برای نخستین بار گزارشی از مشاهده‌ی بشقاب پرنده را در واشنگتن منتشر کرد.

پژوهش و نگارش: دکتر شروین وکیلی
ویرایش و پردازش: بهنوش عافیت‌طلب
خوانش و تدوین: فرهاد آقابابایی


#دان
#Done
#Sherwin_Vakili
#شروین_وکیلی
#رام
#Ram
#تیر