- 13 dakika önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:14İzlediğiniz için teşekkürler.
00:00:59İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:04İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:07İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:11İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:20İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:32İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:43İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:46İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:54İzlediğiniz için teşekkürler.
00:01:55Hurda araçlar için düğmeye basıldı.
00:01:58Aracını sokağa bırakanları nasıl bir yaptırım bekliyor?
00:02:02Yerinde inceledik ve milyonların beklediği o başlık.
00:02:07Yeni asgari ücret kulislerde ve uzmanların masasında dikkat çeken bir oran konuşuluyor kıymetli izleyenler.
00:02:15Peki vatandaşın beklentisini hepsini uzman bir isme sorduk.
00:02:19O halde geçer şansına başlayalım.
00:02:37Evet Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye tarih sahnesine yeniden çıkıyor dedi.
00:02:42Dünyada artık Türkiye'nin hamleleri konuşuluyor ifadelerini kullandı.
00:02:47AK Parti Gençlik Kolları Teşkilatı'na seslendi Erdoğan.
00:02:51Muhalefeti eleştirdi, para kulelerini hatırlattı.
00:02:59Bu millet tarih sahnesine yeniden çıkıyor.
00:03:04Sizlerle birlikte Türkiye yüzyılına özellikle emin adımlarla çok daha hızlı ilerliyoruz.
00:03:14Bugün dünyada artık Türkiye konuşuluyor.
00:03:18AK Parti Gençlik Teşkilatı'na böyle seslendi.
00:03:21Büyük ve güçlü Türkiye'nin ayak sesleri sadece bölgemizde değil, artık tüm dünyada duyuluyor.
00:03:30Türkiye olarak uzun yıllar sonra onca mücadeleden, uğruna ödenen, onca ağır bedelden sonra Allah'ın izniyle çok farklı bir döneme
00:03:44giriyoruz.
00:03:46Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara'da AK Parti Kongre Merkezi'nde düzenlenen Gençlik Kolları Üniversiteli Gençlik Buluşması programında konuştu.
00:03:53Yeni kapıların açıldığı, Türkiye'nin tarih sahnesinde hem de çok güçlü biçimde yerini aldığı bir sürece adım atıyoruz.
00:04:05Kimsenin önüne geçemeyeceği bu yeni dönemin mimarı ve mihmandarı inşallah sizler olacaksınız.
00:04:17Muhalefete yüklendi Erdoğan.
00:04:18Onlar gençleri para kulelerini, para kutularını, para çantalarını aklamak için paravan olarak kullanırken,
00:04:31biz sizin çalışmalarınızla gençlerimizin her alanda kendilerini geliştirmelerine katkı sağlıyoruz.
00:04:41Onlar sırf kendi pisliklerini örtmek için, gençlere adilet sokakları gösterirken, biz gençlerimizin ayağına taş değmesin diye uğraşıyoruz.
00:04:57Cumhurbaşkanı Erdoğan geçmişe atıf yaptı, dikensiz gül bahçesinde yürümediklerini söyledi.
00:05:02Hiçbir zaman dikensiz gül bahçesinde yürümedik.
00:05:07Hiçbir zaman emeksiz, zahmetsiz kazanımlar elde etmedik.
00:05:13Her gün yeni bir mücadeleye uyandık.
00:05:17Her sabah, evet, kefenimizi yeniden giydik.
00:05:22Ne yaptıysak, gençlerimizin hayallerine daha kolay ulaşması için yaptık.
00:05:32İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Sarıgül ailesine yönelik yürütülen kara para aklama soruşturmasında yeni gelişmeler yaşanıyor.
00:05:43Şu ana kadar soruşturmada Mustafa Sarıgül'ün oğulları,
00:05:48Emir ve Ömer Sarıgül başta olmak üzere çok sayıda kişi tutuklandı.
00:05:52Ancak Emir Sarıgül, etkin pişmanlık hükümleri kapsamında ev hapsi şartıyla tahliye edildi ve tahliye edilmesinin ardından dört kez ifade verdi.
00:06:04Tutuklu bulunan diğer kardeş Ömer Sarıgül de etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak için başvuruda bulunmuştu.
00:06:13Ömer Sarıgül, gün içerisinde iki fevade vermek üzere adliye getirildi.
00:06:20Sarıgül, geçtiğimiz günlerdeki ifadesinde Sinan Çampınar'ı 2024 yılında babası Mustafa Sarıgül aracılığıyla tanıdığını anlattı.
00:06:30Ömer Sarıgül, Sinan'la tanışırken babam bana Sinan Çampınar'ın tanıdığı yatırımcılar olduğunu,
00:06:38Türkiye'ye yatırım yapmak istediklerini, Sinan'ın da bu paranın getirilmesinde aracılık yaptığını söyledi demişti.
00:06:47Ömer Sarıgül, ek ifade vermek üzere adliye getirildi.
00:06:52İfadesinde, kendisi ve annesi Aylin Kotil adına Almanya'da şirket ve banka hesabı açıldığına dair gelen maili araştırttığını,
00:07:02ancak böyle bir hesap bulunmadığını öğrenince taraflarla sulh sözleşmesi imzalayıp iletişimi kestiğini söylemişti.
00:07:10Babası ve ağabeyi Emir Sarıgül'le, hiçbir bağının olmadığını vurgulayan Sarıgül,
00:07:1780 milyon avroluk sözleşme, 100 milyon avroluk havale,
00:07:22tekne devri ve yurt dışına çıkarıldığı öne sürülen paralarla ilgili hiçbir bilgisinin bulunmadığını belirtmişti.
00:07:29Emir Sarıgül'le, 7-8 yıldır konuşmuyorum diye de sözlerini tamamlamıştı.
00:07:34Ayrıca, Ömer Sarıgül'ün ek ifade işlemleri tamamlandı, cezaevine geri götürüldü.
00:07:41Öte yandan, Sarıgül dosyası kapsamında 15 şüpheli sulh ceza hakimliğine sevk edildi.
00:07:49Şüphelilerden 9'u için tutuklama kararı çıktı.
00:07:52Toplam tutuklu sayısı ise 36'ya yükseldi.
00:08:02Sevgili seyirciler, Türkiye gündemini bir hayli meşgul eden fon soruşturmasında yeni bir gelişme yaşandı.
00:08:097 isim için tutuklama talep edildi.
00:08:16Fon soruşturması sürüyor.
00:08:19Soruşturma kapsamında 26 kişi gözaltına alındı.
00:08:22Emniyetteki ifade işlemleri tamamlanan şüpheliler, adliye sevk edildi.
00:08:28Közaltındaki 7 kişi için tutuklama, 19 kişi için ise adli kontrol talep edildi.
00:08:42Sevgili izleyenler, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik,
00:08:46Cumhurbaşkanı Erdoğan Başkanlığındaki MYK toplantısının ardından gündeme dair önemli açıklamalarda bulundu.
00:08:56AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Erdoğan Başkanlığında toplanan MYK sonrası konuştu.
00:09:02Tabii COP, diğer adıyla Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği, Çerçeve Sözleşmesi, 31. Taraflar Konferansı Antalya'da çok başarılı bir şekilde gerçekleşti ve
00:09:15halen faaliyetler devam ediyor.
00:09:17Çelik, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın iklim adaleti çağrısının altını çizdi.
00:09:21Sayın Cumhurbaşkanımızın iklim adaleti çağrısı son derece önemli.
00:09:25Dünyayı kirleten ülkelerin taahhütlerini yerine getirmemesi ama dünyanın kirlenmesinde bir rolü olmayanlara sürekli olarak kısıtlamalar ve bir takım engellemeler ortaya
00:09:39koymaları,
00:09:40bu adalet kavramının ne kadar önemli olduğunu, buradaki ikiyüzlülükten uzak durulması gerektiğini gösteriyor.
00:09:47Ömer Çelik, fon soruşturmasındaysa kararlılık mesajı verdi.
00:09:52Fon koordinasyon kurulu çalışmalarını sürdürüyor. İhmali, kusuru ve kastı olanlar muhakkak surette hesap vereceklerdir.
00:10:02Bu mesele hiçbir şekilde faili meçhul kalmayacaktır.
00:10:06Sözü terörsüz Türkiye'ye getirdi Ömer Çelik.
00:10:09Şimdiye kadar alınan mesafe son derece kıymetlidir.
00:10:13Aslında Türkiye açısından, terörsüz Türkiye yaklaşım açısından yol haritası ortaya çıkmıştır.
00:10:20Yol haritası çerçeve yasadır.
00:10:23Gazze ve Batı şeriyayı da unutmadı.
00:10:25Kış şartları Gazze'de gerçek bir faciaya dönüşmüş durumda.
00:10:32Oraya çadır sokulmasına bile İsrail müsaade etmiyor.
00:10:37İnsanlar bir yandan İsrail saldırganlığıyla uğraşırken, bir yandan da kış şartlarının getirdiği olumsuzluklar içerisinde hayatta kalmaya çalışıyorlar.
00:10:47Netanyahu şebekesi Batı şeriyayı da gazzeleştirmeye çalışıyor.
00:10:52Konut adı altında, yeni yerleşim yeri altında, aslında yeni hırsızlık projeleriyle Batı şeriyanın kuzey ve güney bağlantısını kesmeye çalışıyor.
00:11:03İkincisi, Doğu Kudüs'ü Filistin'in geri kalanından koparmaya çalışıyor.
00:11:13Büyükşehirler'de sokakları işgal eden hurda araçlar için harekete geçildi sayın seyirciler.
00:11:18Çevre kirliliği ve güvenlik riski oluşturan terk edilmiş araçların kaldırılması isteniyor.
00:11:23Üstelik kullanılamaz durumdaki aracını sokağa bırakanları ise para cesası bekliyor.
00:11:31Özellikle büyükşehirlerde sorun haline gelen terk edilmiş ve kullanılamaz durumdaki araçlar için valilikler harekete geçti.
00:11:38Kırık camlar, patlak lastikler, çürümüş kaportalar, cadde ve sokaklarda aylarca hatta yıllarca hareketsiz duran hurda araçlar.
00:11:47Hem güvenlik sorunu ve görüntü kirliliğine neden oluyor hem de vatandaşların ortak kullanım alanlarına işgal ediyor.
00:11:54İşte bu araçlar için denetimler şimdi daha da sıklaştırılıyor ve araç sahiplerini ise para cezası bekliyor.
00:12:00Terk edilmiş araçlar, park etmiş araçlar, hasarlı araçlar ve hurda araçlar plakası tespit edildikten sonra fiziksel denetimlerle araç sahibine tebligat
00:12:12gönderilir.
00:12:13Tebligat gönderilen araç sahibi aracını oradan çekmek zorundadır.
00:12:17Uzun süre denetimsiz bırakılan araçlar pek çok riski barındırıyor.
00:12:21Ortak kullanım alanına park edilmiş, terk edilmiş, hasarlı ve hurda araçlar gerek büyükşehirlerde ciddi anlamda problem olan otopark sorunu yüzünden
00:12:31vatandaşları strese sokmaktadır.
00:12:33İkincisi ise terk edilmiş araçlar kötü niyetli kişiler tarafından kullanılabilmekte. O yüzden güvenlik riski oluşturmaktadır.
00:12:40Hatta terör örgütlerin çoğu el yapımı patlayıcı tüseneklerinin gizlenmesi veya kullanılması gibi güvenlik riskleri de değerlendiriliyor.
00:12:48Bir sene iki sene yeniden hareket etmeyen araçlar kötü niyetli kişiler tarafından kullanılmaktadır. O yüzden güvenlik unsuru oluşturduğu için böyle
00:12:57araçları vatandaşlar cimere ya da 112'ye şikayette bulunabilirler.
00:13:01Bu kapsamda kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta ekiplerinin koordineli çalışması, sağ denetimlerinin arttırılması isteniyor.
00:13:08Tespit edilen araçların uygun alanlara taşınması ve hurda niteliğindekilerin geri dönüşüme kazandırılması hedefleniyor.
00:13:14Peki hurda aracını sokağa terk edenleri ne bekliyor?
00:13:17Tebrikat gönderilen araç sahibi aracını oradan çekmek zorundadır. Çekmezlerse hem kendilerine idari para cezası yansıyacaktır.
00:13:259.441 lira hem de araçları oradan çekici vasıtasıyla alınarak 7 emin otoparka getirecektir.
00:13:326 ay içerisinde idari para cezasını ödeyen sürücü aracını oradan teslim alabilir.
00:13:376 aydan sonra ise devlet o aracını satışa çıkartacaktır.
00:13:41Denetimlerle birlikte yıllardır sokaklarda çürümeye terk edilen araçların temizlenmesi, kamusal alanların yeniden vatandaşın kullanımına açılması amaçlanıyor.
00:13:53Yeni yıla kısa bir süre kala asgari ücrette kritik viraja girildi kıymetli isteyenler.
00:13:59Vatandaşın aklındaysa tek bir soru var.
00:14:01Yeni asgari ücret ne kadar olacak?
00:14:04Geçtiğimiz yılları örnek alan uzmanlar yeni asgari ücretin %25 oranında olacağını söylüyor.
00:14:10Yerin detaylarına birlikte bakalım.
00:14:16Geçen seneye örnek verilsek %25'ler civarında bir zam olabilir.
00:14:19Yıl sonuna kısa süre kala asgari ücrette kritik viraja girildi.
00:14:23Vatandaşın hakkında tek bir soru var.
00:14:25Asgari ücrete ne kadar zam gelecek?
00:14:27Bizler de o ihtimalleri değerlendirdik.
00:14:29Asgari ücret ve bir katına kadar olan ücretler Türkiye'deki toplanmış gücünün %70'ini oluşturuyor.
00:14:34Çok büyük bir rakam ve bunların hepsinin de alacağı parayı asgari ücretteki artış oranı belirliyor.
00:14:40Yıl sonuna kısa bir süre kala vatandaşın tek gündemi asgari ücret.
00:14:44Ne kadar bir zam yapılacağını aslında ben bir sene öncesinin örneğini vermeye çalışıyorum.
00:14:49Çünkü geçmişte olanlar geleceğinde bir göstergesi haline geliyor.
00:14:542026'da uygulanan 28.075 lira olan asgari ücretimiz zamlanırken 2025 aralığında şöyle olmuştu.
00:15:04Bir hedeflenen enflasyon vardı bir de gerçekleşen enflasyon vardı hatırlarsanız eğer.
00:15:09Hedeflenen enflasyon o dönemde %20'ler civarındaydı.
00:15:13Gerçekleşen enflasyonda o dönemde yaklaşık %40'a yaklaşmıştı hükümet.
00:15:19Bunun ikisinin ortasında bir zam yaptı.
00:15:21%30 olarak bir zam yapmıştı.
00:15:23Şimdi ben bunu bu sene içinde böyle olacak diye düşünürsem eğer.
00:15:28Hedeflenen enflasyonumuz 2027 yılı için %21.
00:15:332026'da gerçekleşen enflasyonumuzda 29.5-30 civarında gerçekleşeceğiz.
00:15:38Yani bir tarafta 21 bir tarafta 30.
00:15:40Yani 25'ler civarında bir zam.
00:15:43Geçen seneye örnek verirsek eğer tekrar altını çiziyorum.
00:15:46Geçen seneye örnek verirsek %25'ler civarında bir zam olabilir.
00:15:50SGK uzmanı Murat Bal asgari ücreti değerlendirdi.
00:15:54%25 müjdesini verdi.
00:15:55Olabilecek ihtimalleri değerlendirdi.
00:15:57Ha şöyle de olabilir.
00:15:59Hükümet der ki biz gerçekleşen enflasyon üzerinden bir zam mı daha uygun görüyoruz der.
00:16:07O da olabilir.
00:16:08Çünkü şöyle de bir durum var.
00:16:10Gittikçe asgari ücretlinin alım gücü de düşer.
00:16:14Çünkü bakın hedeflenen enflasyon %21'di ama %30 gerçekleşti.
00:16:20Yani 2026 yılı için %21 ile biz yola çıktık.
00:16:23Ama sonuçta 30'a geldik.
00:16:25Neden?
00:16:25İşte ülkemizin etrafındaki savaşlar, lojistik, akaryakıt fiyatları derken %30 enflasyona geldik.
00:16:31Peki asgari ücret ne kadar olursa yeterli olur?
00:16:34Bal bu soruyu da yanıtladı.
00:16:36Bugün açlık sınırımız 38 bin lira.
00:16:39Ve sene başı şu anda 38 bin lira.
00:16:41Seneyi belki 40 bin liralardan kapatacağız.
00:16:44Dolayısıyla burada açlık sınırının altındaki bir maaşın doğru olacağını ben düşünmüyorum.
00:16:50Zaten uzun yıllardır hiçbir kesime bir refah payı uygulaması yapılmadı.
00:16:55Üç senedir ne emeklilerimiz ne asgari ücretimiz bir refah payıyla karşı karşıya değiller.
00:17:01Alım güçleri düşmüş durumda.
00:17:02Gıda, kira enflasyonu yani çarşıya pazara çıktığımızda hepimizin malumu.
00:17:07Dolayısıyla bir kere kesinlikle 40 bin liraların üzerinde olması gerekir.
00:17:15Sevgili izleyenler, işgalci İsrail ordusu ateşkese rağmen Gazze saldırılarını sürdürürken
00:17:22bölgedeki gıda krisi de her geçen gün derinleşiyor.
00:17:26Elikanlı İsrail ordusunun Gazze şeridinde düzenlediği saldırılarda
00:17:30bir kişi şehit oldu, dört kişiyi seharalandı.
00:17:37İşgalci İsrail ordusu ateşkese rağmen Gazze şeridinde sivillere refah almaya devam ediyor.
00:17:46Kuseydeki Çibaliye belgesinde yerinden edilen Filistinlilerin sığındığı çadırlara ateş açıldı.
00:17:51Başından vurulan 41 yaşındaki Filistinli şehit oldu.
00:17:55Güneydeki Anyunus'ta da durum aynı.
00:17:58Sivillerin barındığı çadırlar vuruldu.
00:18:01Biri çocuk, biri kadın olmak üzere dört kişi yaralandı.
00:18:06Ateşkesten bu yana şehit sayısı 1647'ye yükseldi.
00:18:10Bölgede yalnızca bombalar değil, insani yardım engeri de can alıyor.
00:18:16Sınır kapılarında yardım tırları bekletilirken Gazze'de gıda krizi her geçen gün derinleşiyor.
00:18:22Temel besinlere bile ulaşamayan Gazze'de hayat durma noktasına geldi.
00:18:28Un ve özel gıda stokları tükenirken aileler çocuklarını besleyebilmek için mücadele veriyor.
00:18:41Değerli izleyicilerimiz, özetlerde de aslında belirtmiştim.
00:18:44Dünya şu an tarihi bir eşikte.
00:18:47Çünkü mevcut düzen alarm veriyor.
00:18:49Bu noktada sistemler tıkandı, çarklar dönmüyor.
00:18:53Son günlerde yaşananlar sıradan bir arıza değil.
00:18:57Küresel bir sarsıntı.
00:18:59Bilgisayarlar kilitlendi, uçuşlar durdu, borsalar eriyor.
00:19:02Tarihin en büyük kırılma anına doğru sürükleniyoruz.
00:19:06Peki, bu hayati gelişmelerin perde arkasında neler var?
00:19:10Gerçekten bir dünya savaşının eşiğinde miyiz?
00:19:13Yoksa yeni bir küresel düzenin doğum sancısını mı yaşıyoruz?
00:19:17İşte çarpıcı ayrıntılar.
00:19:24Bankalar hizmet veremiyor.
00:19:26Piyasalar çöküyor.
00:19:28Uçuşlar yapılamıyor.
00:19:30Ultra zenginler sığınaklara kaçıyor.
00:19:34Neler oluyor?
00:19:35Dünya akıl almaz bir dönüşüm yaşıyor.
00:19:38Son günlerde yaşananlar dijital çağın ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne serdi.
00:19:43Microsoft programları küresel ölçekte kilitlendi.
00:19:47Amerika Birleşik Devletleri'nde 7 binden fazla uçuş ya ertelendi ya da iptal edildi.
00:19:52Bu tablo, 11 Eylül saldırılarından bu yana yaşanan en uzun ve en büyük hava ulaşımı durgunluğu olarak kayıtlara geçti.
00:19:58Sadece bu kadar mı?
00:20:01Hayır, İngiltere, Avustralya ve Japonya'dan arka arkaya bankacılık sistemi kesinti haberleri geldi.
00:20:08Küresel borsalar ve kripto para piyasaları adeta çöküş yaşadı, milyarlarca dolar buharlaştı.
00:20:14Batılı ülkeler vatandaşlarına stok yapın çağrısı yaparken, küresel eritler korunaklı lük sığınaklarına çekilmeye başladı.
00:20:21Peki görünmeyen gerçekler neler?
00:20:24İlk büyük açık, teknolojik tek nokta zafiyeti.
00:20:27Kritik siber altyapılar artık sadece ticari bir araç değil.
00:20:31Ulusal güvenliğin en zayıf halkası.
00:20:34Devletler ve siber aktörler birbirlerinin sistemlerini test ediyor.
00:20:38Ekonomik cephede de durum farklı değil.
00:20:41Borsalardaki dalgalanma tamamen bir iflas anlamına gelmiyor.
00:20:45Küresel sermaye el değiştiriyor.
00:20:47Dijital para birimleri ve blok zincir denetimde yeni bir finansal mimariye geçişin sancısı yaşanıyor.
00:20:54Avrupa'nın yaptığı stok çağrıları da korkutuyor.
00:20:57Ukrayna Savaşı, Orta Doğu krizi ve Asya'daki gerilimler nedeniyle olası bir tedarik zinciri kopmasına karşı toplumsal direnci arttırma hamlesi yapılıyor.
00:21:06Stratejistlere göre 2. Dünya Savaşı sonrası kurulan Amerikan merkezli tek kutuplu küresel sistem resmen ömrünü tamamladı.
00:21:14Amerika, Çin, Rusya ve bölgesel güçler arasında teknoloji, enerji ve finansla acımasız bir egemenlik savaşı yaşanıyor.
00:21:23Yapay zeka ise bu savaşın omurgası.
00:21:25Devletler yapay zekayı bir milli güvenlik meselesi olarak görüyor.
00:21:30Nvidia gibi teknoloji devleri üzerindeki baskılar aslında milyar dolarlık çip savaşlarının ta kendisi.
00:21:36Dünya şimdi ara dönem denilen tarihin en tehlikeli virajında.
00:21:40Bölgesel çatışmalar küresel tedarik zincirini sarsmaya devam ederken devletler,
00:21:46dijital para, dijital kimlikler ve yapay zeka tabanlı gözetim sistemleriyle denetimi arttırıyor.
00:21:52Karşı karşıya olduğumuz tablo bir kıyamet değil, büyük güç rekabetinin yaşandığı devasa bir türbülans.
00:21:59Mevcut küresel kurumlar 21. yüzyıla dar geliyor.
00:22:03Bu geçiş süreci yüksek maliyetli ve kriz dolu olacak gibi gözüküyor.
00:22:12Televizyonların reklam gelirleri düşerken dijital platformlara aktarılan bütçeler ne anlama geliyor?
00:22:18Artık kimse televizyon izlemiyor algısı bir gerçek mi yoksa bir yanılsama mı?
00:22:23Vergi ödemeyen başkasının emeğini ve telif hakkını izinsiz kullanan dijital mecralar karşısında hukuk ne yapıyor?
00:22:31Tüm bu soruların yanıtlarını konuğumuzla birlikte arayacağız.
00:22:35Bilişim Hukuku Derneği Başkanı, aynı zamanda avukat Sayın Kürşat Ergün bizlerle birlikte.
00:22:41Sayın Ergün yayınımıza hoş geldiniz.
00:22:45İyi akşamlar, teşekkür ediyorum.
00:22:48Ben teşekkür ediyorum.
00:22:49Efendim malum son dönemde gerek sokakta gerekse sosyal medyada birçok kimsenin dilinde aynı cümle var.
00:22:57Artık kimse televizyon izlemiyor.
00:23:00Gerçekten ekran başındaki izleyiciyi kaybettik mi?
00:23:04Yoksa bu sadece dijital dünyanın oluşturduğu bir algı mı?
00:23:08Rakamlar bize ne söylüyor?
00:23:13Evet, çok önemli bir konu.
00:23:15Özellikle geleneksel medyanın içinde bulunduğu durumun, bunun yanı sıra dijital bir takım argümanların,
00:23:27dijital bir takım şirketlerin ön plana çıkmasıyla acaba geleneksel medya ortadan kalkıyor mu şeklinde bir takım sorular soruluyor.
00:23:36Ve bu sorular sadece Türkiye'de değil, aslında dünyanın birçok ülkesinde de soruluyor ve bu anlamda da ciddi bir rahatsızlık uyanmış
00:23:46durumda.
00:23:47Şimdi her ne kadar dijital dünyada artık televizyon izlenmiyor, televizyon izleyen kişiler, eski tip kişiler şeklinde bir takım tanımlamalar yapılıyor
00:23:59olsa da,
00:24:00esasında araştırma şirketlerinin ortaya koyduğu sonuçlar bunun tam aksini gösteriyor.
00:24:05Özellikle 2025 verileri itibariyle yine televizyonların günlük ortalama izlenme saatinin 3 saat 38 dakika gibi bir ortalamaya sahip olduğu ve
00:24:19bunun sadece televizyonlardan elde edilen sonuçların olduğu,
00:24:23aynı zamanda işte bilgisayar ve diğer cihazlardan televizyon izlenirliğinin bir hayli fazla olduğu şeklinde bir takım sonuçlar ortaya çıktı.
00:24:33Dolayısıyla aslında dijital medyanın veyahut da işte bizim sosyal medya şirketleri şeklinde tanımladığımız şirketlerin bu anlamdaki propagandası birçok propaganda da
00:24:45olduğu gibi aslında kara bir propaganda.
00:24:48Çünkü netice itibariyle bizim geleneksel medya, televizyon kuruluşları, gazetelerimiz bunlar kurumsal firmalar, istihdama önemli katkı sağlayan firmalar,
00:25:00en önemlisi denetlenebilir ve hesap verebilir olan firmalar.
00:25:06Dolayısıyla bunların güçlü olması aslında ülkeler açısından, devletler açısından bir milli güvenlik meselesi olarak görülmek durumunda.
00:25:15Ve milli güvenlik aynı zamanda milli değerlere de sahip çıkmakla olacağı için bu dijital saldırılara karşı adeta bu firmaların, bu
00:25:27şirketlerimizin,
00:25:28bizim geleneksel medyamızın muhafaza edilmesi büyük önem taşıyor diyebiliriz.
00:25:34Peki izleyicinin ekrana bakış açısı değişti diyelim.
00:25:38Bir farasiye de bulunalım ama akşam haber saati geldiğinde ya da büyük bir olay olduğunda elimiz yine kumandaya gidiyor.
00:25:46Yani sosyal medyadaki o bilgi kirliliğine karşı televizyonun güvenilir liman olma özelliği hala en büyük kozu değil mi sizce?
00:25:55Elbette ki en büyük kozu dijitalde bir şey gördüğümüz zaman bunu doğrulatabilmemiz için elimizdeki tek argüman aslında televizyonu açmak,
00:26:06haber kanallarına bakmak, haber kanallarında eğer o haberler geçmeye başladıysa bunun doğruluk payı var demektir.
00:26:13Dolayısıyla şu an elimizde bulunan en büyük teyit mekanizması esasında geleneksel medyamız.
00:26:19Ve şunu belirtmek lazım, az önceki haberinizde yapay zeka vurgusu ön plana çıktı.
00:26:26Özellikle son birkaç yıldır dijital medyada, sosyal medya içerisinde üretilmiş olan içeriklerin çok önemli bir kısmının artık yapay zeka kullanılmak
00:26:36suretiyle üretildiğini ve insanların önüne çıkartıldığını görüyoruz.
00:26:41Dolayısıyla dijital medya açısından veyahut da sosyal medya açısından gün geçtikçe daha ciddiye alınması gereken bir güven problemiyle karşı karşıyayız.
00:26:51Orada gördüğümüz içerikler artık eskisi gibi bizim kabul edeceğimiz, doğru olarak benimseyeceğimiz içerikler değil.
00:26:59Çok kolaylıkla 5-10 dakika içerisinde istediğimiz her türlü içeriği artık yapay zeka sayesinde üretebilir hale geldik.
00:27:07Ve bu ürettiğimiz içerikleri bir anda kişilerin bilgisine sunarak binlerce, yüz binlerce kez izlenmesini sağlayabiliriz.
00:27:16İşte bu içerik, hazırladığımız içerik manipülasyon amaçlı da olabilir.
00:27:21Devletlerin, ülkelerin kamu düzeni yok etme amaçlı da bunlar yapılabilir.
00:27:27Bunlar bir takım terör örgütleri tarafından üretilebilir ve servis edilebilir.
00:27:31Dolayısıyla günden güne özellikle sosyal medya mecraları, dijital mecralar açısından ciddi bir güven sorunuyla karşı karşıyayız.
00:27:40Dolayısıyla özellikle artık geleneksel medya kayboluyor mu endişelerinden ziyade esasında gerçeklik anlamında bakarsak dijital medya daha çok güven bunalımı içerisinde.
00:27:51Bu da gün geçtikçe geleneksel medyanın aslında daha da pekişeceğini ve güçleneceğini gösteriyor diyebiliriz.
00:27:57Peki Sayın Hocam, güzel bir noktaya temas ettiğiniz, dijital mecralar dediğiniz izleyici hala burada diyebiliriz ama işin mutfağına yani ekonomik
00:28:08boyutuna baktığımızda tablo biraz farklı görünüyor.
00:28:12Televizyonların reklam gelirleri neden bu kadar eridi, pastadaki o, pastadaki o büyük pay neden bir anda dijital mecralara kaydetsizce?
00:28:22Aslında burada amaçlanan gerçekleşti.
00:28:26Yani şunu söylemek lazım, bu sosyal medya firmalarının kuruluş günlerini hatırlayacak olursak esas ortaya çıkış şekilleri aslında ifade özgürlüğünü sağlamak
00:28:37şekliyle yola çıktılar.
00:28:38Ve insanlar arası iletişimi, etkileşimi güçlendirme niyetiyle ortaya çıkıp çok kısa zamanda çok ciddi miktarlarda kullanıcılara ulaştılar.
00:28:48Milyarlarca kullanıcı diyebiliriz.
00:28:50Ve bu güce ulaştıktan sonra aslında perde arkasındaki niyetler ortaya çıkmaya başladı.
00:28:57Her ne kadar ifade özgürlüğü olarak yola çıkmış olsalar da bu firmalar kendi ideolojik sahiklerini ön plana çıkarmak suretiyle bunların
00:29:06işine gelmeyen, kendi ideolojilerine ters gördükleri düşünceleri, fikirleri bir nevi engeller duruma geldiler.
00:29:14Biz buna en iyi nereden biliyoruz?
00:29:15İsrail'in bölgede gerçekleştirdiği soykırımla alakalı atılmış olan tweetler, yapılmış olan paylaşımların bu şirketler tarafından tek taraflı olarak herhangi bir
00:29:26bildirimde dahi bulunulmaksızın bu hesapların dahi ortadan kaybedildiğini, bu paylaşımların ortadan kaldırıldığını ve silindiğini gördük.
00:29:35Bu da aslında bize şunu gösteriyor, bu şirketler her ne kadar ifade özgürlüğü şeklinde yola çıkmış olsalar da şu anda
00:29:43dijital diktatörlük diye tabir ettiğimiz bir noktaya ulaşmış durumdalar.
00:29:48İşte bu dijital diktatörlüğe karşı sadece Türkiye değil dünyanın birçok ülkeleri artık bir refleks, bir defans sergilemek mecburiyetinde kaldılar.
00:29:59Ve böyle olduğu içerisinde üretmiş oldukları bir takım mevzuat, kanuni düzenlemelerle, bunun yanı sıra özellikle medya sektörüne ilişkin yapmış oldukları
00:30:08düzenlemelerle ki bunlar içerisinde tehlif hakları dediğimiz haklar çok önemli yerini tutuyor ve reklam gelirleri bunlar çok önemli yer tutuyor.
00:30:17İşte bu noktada bu şirketlere bir nevi sen istediğin her şeyi yapamazsın şeklinde bir balans ayarı gerçekleştirme niyeti içerisine girdiler
00:30:26ulus devletler.
00:30:27Peki yok sayın hocam reklam verenlerin tercihi bir yana bir de bu platformlara sağlanan imkanlar ve destekler var.
00:30:35Siz de bu konuya temas ettiniz.
00:30:38Şimdi geleneksel medya bu yarışa biraz geriden başlamış gibi duruyor.
00:30:42Dijital platformlara sunulan bu destekler ve esneklikler televizyon yayıncılığına karşı sizce haksız bir rekabet oluşturmuyor mu?
00:30:51Son derece olumsuz, son derece olumsuz.
00:30:54Bu şirketler bizim geleneksel medya platformlarımız, medya şirketlerimiz içerisinde yüzlerce kişiyi istihdam eden, barındıran,
00:31:04aynı zamanda vergisini ödeyen, aynı zamanda yapmış olduğu yayınlarla alakalı her an için savcılığa, ilgili yargı mercilerine hesap verme durumunda
00:31:14olan,
00:31:14gerek idari, gerek yargı olan yerler.
00:31:17Ve bizim kendi müesseselerimiz, bunlar milli bizim sahip olduğumuz müesseseler ve her an için ulaşabileceğimiz, kapısını çaldığımızda muhatap bulabileceğimiz yerler.
00:31:28Ancak gelin görün ki öbür tarafta uluslararası, işte bu sosyal medya şirketleri dediğimiz dijital şirketler bu anlamda ne yazık ki
00:31:37ulaşılabilir değil,
00:31:38vergisel anlamda ne yazık ki sorunlar yaşıyoruz ve daha muhattaplık sağlamak adına bizim 5651 sayılı yasada yapmış olduğumuz değişiklikle temsilci
00:31:48atamalarını dahi ayak direttiler ve kabul etmediler.
00:31:52Ne zamana kadar? Reklam yasakları yaptırımı devreye girinceye kadar, işte bu noktada ülkemiz vatandaşları üzerinden milyarlarca dolar para kazanan bu
00:32:02şirketleri durdurmanın tek yolu bunların gelirlerine engel olabilmek.
00:32:07Bu anlamda yine şunu söylemek lazım, bu vergiler, bu reklamlar marifetiyle aslında yurt dışına ciddi de bir kaynak çıkışı söz
00:32:17konusu oluyor.
00:32:17Yani bir anlamda milli serveti dışarıya transferine biz seyirci oluyoruz ve ne yazık ki buradan istenen şekilde bizim geleneksel medya
00:32:26şirketlerimizin ödemiş olduğu vergiler gibi vergileri de tahsil edemiyoruz.
00:32:32Bu anlamda da sıkıntı var. Dolayısıyla burada bir öncelik tespiti yapmak lazım.
00:32:37Biz bu konularla ilgili çalıştığımızda şunu söyledik, özellikle kamu güvenliği, milli güvenlik gibi konularda bu türlü reklam vesaire gibi hususlar
00:32:46devreye girdiği zaman bir takım yaptırımlar, düzenlemeler devreye girebilir.
00:32:51Yani şirketlerin bu medya firmalarına vereceği reklamlarda belli yüzdelik dilimlerde kısıtlamalar yapılabilir ve bunların bizim sahip olduğumuz milli değerimiz olarak
00:33:03kabul edilen kendi basın dünyamıza aktarılması sağlanabilir.
00:33:07Aksi halde ne yazık ki bu gidiş çok olumlu gözükmüyor. Mutlaka bununla alakalı bir düzenleme yapılmak durumunda da diyebiliriz.
00:33:15Sayın Hocam gerekli adımların aslında kendi nezdinizde atıldığını belirttiniz.
00:33:22Rekabet olgusu var aslında ki rekabet demişken işin aslında en can alıcı noktasına gelmek istiyorum.
00:33:28Burada bir televizyon kanalı kurduğunuzda her kuruşun vergisini veriyorsunuz.
00:33:33Yüzlerce kişiye istihdam sağlıyorsunuz.
00:33:36Peki hiçbir ofisi vergi kaydı olmadan bu ülkeden milyonlarca lira kazanan dijital platformlara neden hala tam anlamıyla dur denilemiyor?
00:33:47Bunun esas gerekçesi aslında işin siyasi tarafı.
00:33:54Yani bu uluslararası firmalar arkalarında siyasi destek bulunduruyorlar ve kendi iktidarlarının desteğiyle de dünya üzerindeki ülkelerden ciddi anlamda fayda, menfaat
00:34:07elde ediyorlar.
00:34:08İşte bu noktada burada gösterecek olan duruşun temel sebebi siyasi olmak durumunda.
00:34:16Şimdi siz Amerikan şirketleri genel olarak bunlar Amerikan şirketlerinden bahsediyoruz.
00:34:22Amerikan şirketleriyle alakalı ülkemizde bir takım yasaklamalar devreye girmesi veya böyle bir durumun ortaya çıkması halinde siz Amerikan hükümetiyle de
00:34:32bir anlamda karşı karşıya kalma riskiyle karşılaşıyorsunuz.
00:34:36Dolayısıyla bu açıdan atacağınız adımların bunu da göze alır şekilde olabilmesi lazım.
00:34:44İşte bu noktada bir takım sorunlar olduğu net ortada.
00:34:48Çünkü böyle bir gidişat aynı zamanda da bu firmaların faaliyetlerinin önünü açar şekilde bir takım mali düzenlemelerinde gerçekleştiğini gördükten sonra
00:34:58şunu söylemek lazım.
00:34:59Eğer bunlara reklam veren firmalar Türk firmalarıysa bu Türk firmaları da Türkiye Cumhuriyeti'nin kanunlarına mevzuata uymakla yükümlülerse bu anlamda
00:35:09çıkartılabilecek bir yasa hükmü bu firmaların bu mecralara reklam vermesini kısıtlayabilir.
00:35:15Dolayısıyla reklam gelirlerinin önemli ölçüde bizim kendi medyamıza akmasını sağlayabilir ve bu anlamda da teşvikte bulunabiliriz.
00:35:24Bu zor değil ancak bu kararı almak ciddi anlamda bir siyasi iradeyi istiyor arka tarafta arka planda bunu söyleyebiliriz.
00:35:33Sayın hocam meselenin hukuk tarafını çok merak ediyorum aslında sadece vergide değil mesele işte televizyonların bin bir emekli büyük bütçelerle
00:35:44hazırladığı içerikler saniyeler içerisinde kesilip dijitalde paylaşılıyor.
00:35:49Üstelik bundan para kazanılmakta siz de takdir edersiniz ki başkasının emeği ve telif hakkı üzerinden kurulan bu kazanç düzenine hukuk
00:35:58ne diyor hocam?
00:36:01Evet burada ciddi anlamda ihlal durumu söz konusu çünkü ortada bir emek var bizim gazetecilerimiz basın mensuplarımız belli olaylar araştırırken
00:36:13oldukça yoğun efor sarf ediyorlar ve sonuçlara ulaşıp bunları haberleştiriyorlar.
00:36:19Bunlar tamamen Türk yasalarına uygun şekilde hazırlanmış olan ve arkasında da ciddi emek barındıran bir takım eserler esasında.
00:36:27Bunlar bir türlü emekle ortaya konmasına rağmen işte Google örneğinde olduğu gibi bunu herhangi bir izin almaksızın herhangi bir ücret
00:36:39ödemeksizin bu haberleri bir anlamda kendi abonelerine servis edebiliyorlar.
00:36:45Dolayısıyla ciddi anlamda bir haksız kazanç durumu söz konusu olduğunu söyleyebiliriz.
00:36:50Bu durum sadece Türkiye açısından değil Amerika Amerika Birleşik Devletleri'nde de geleneksel medya şirketleri ile arama motorları arasında ciddi
00:36:59ihtilaflara dava konusuna sebep olmuştu.
00:37:02Aynı şekilde İngiltere'de geleneksel medya ile dijital medya arasında dava konuları gündeme gelmişti.
00:37:09İşte bu noktada ilgili telif konularının mutlaka halledilmesi gerektiği çok açık.
00:37:15Bunlar yasal anlamda şikayete konu olması halinde ki süren davalar var bu konularla ilgili ki emsal teşkil edecektir zaten.
00:37:24Arama motoru firmalarına şirketlerine karşı yoğun bir cezalandırma süreci elbette ki yerini bulacaktır.
00:37:31Çünkü ortada emek vererek hazırlanmış eserleriz siz herhangi bir bilgi vermeksizin sahibine danışmak ve ücret ödemeksizin herhangi bir şekilde bu
00:37:41haberlere abone olmaksızın bunları neredeyse haksız ve hukuksuz bir şekilde elde edip siz bunlar üzerinden para kazanmaya çalışıyorsunuz.
00:37:49Dolayısıyla ortada haksız bir kazanç olduğu çok açık.
00:37:52Aslında tablo biraz karmaşık gibi görünüyor olabilir ancak televizyonculuk geçmişte de radyoya, sinemaya karşı hep ayakta kalmayı başardı.
00:38:03Peki sizce önümüzdeki 5 yılda televizyon tamamen kabuk mu değiştirecek? Neler öngörüyorsunuz?
00:38:10Ben bunun tam aksini düşünüyorum. Neden? Çünkü bahsettiğimiz gibi dijital medyaya olan güven günden güne azalıyor.
00:38:20Çünkü artık yapay zeka devreye girdi ve gerçeklikle yalan ayırt edilemez bir durumda o mecralarda.
00:38:28Esasına bakarsanız insanlar da kendi hayatlarının çok gerçek olmayan kısımlarını bu mecralarda paylaşıyorlar.
00:38:35Yani çok da gerçeklik ve doğruluk üzerine kurulmayan mecralar bunlar ve insanlar nasıl ki kendi hayatlarına dair görülmesini istedikleri,
00:38:45sadece vitrin olmasını istedikleri bir takım içerikleri orada paylaşıyorlarsa orada paylaşılan haberlerin de üretilen videoların da aslında günden güne gerçekten
00:38:55uzaklaştığını çok net olarak fark edebiliyoruz.
00:38:58Artık yaşı belli noktaya gelmiş insanlar daim belli içerikleri gördükleri zaman bunun yapay zeka mı veya değil olup olmadığını fark
00:39:06edilebilecek duruma geldiler.
00:39:08Dolayısıyla toplum geneline yayılan bir inanç söz konusu sosyal medyada gördüğün videolara inanma, gördüğün fotoğraflara inanma şeklinde bir algı var.
00:39:19Dolayısıyla burada verilen haberlere de artık inanmayacağız ve dolayısıyla yine başvuracağımız,
00:39:27doğruluğu bir anlamda teyit edebileceğimiz, doğruluğa ulaşabileceğimiz yer yine bizim televizyonlarımız, geleneksel medyamız olacak.
00:39:36Bu açıdan da desteklenmesi ve teşvik edilmesi çok önemli.
00:39:40Yatırımların, reklam kaynaklarının bu noktaya aktarılması çok önemli.
00:39:46Çünkü biz geleneksel medyamızla var olabileceğiz ve geleneksel medyamızda üretilen dizilerle, içeriklerle dünyada yer alacağız ve yer tutacağız.
00:39:57Dolayısıyla bunların güçlenmesi bizim milli menfaatimiz, kamu düzenimiz, milli güvenliğimiz açısından da oldukça stratejik diyebiliriz.
00:40:05Sayın Ergün, son olarak toparlayacak olursak, hem yayıncının hakkını korumak hem de izleyiciye kaliteli içerik sunmaya devam etmek için bir
00:40:14yol haritası şart.
00:40:16Siz de takdir edersiniz ki, peki bu kuralsızlığın bitmesi ve televizyon yayıncılığının nefes alması için atılması gereken net adım sizce
00:40:25ne olmalı?
00:40:27Şimdi nasıl ki bizim normal yayınlarımız denetleniyor ve denetim altında ise, toplum adına zarar verici bir takım içerikler bizim televizyonlarımızda
00:40:38yer alamıyor ise,
00:40:39aynı husus aslında dijital ortamlar içinde geçerli olmalı.
00:40:43Özellikle bir takım film platformlarında, özellikle video paylaşım platformlarında geçerli olmalı ve bir nevi denetleme ihtiyacı var.
00:40:53Neden?
00:40:53Çünkü bu içerikler kontrolsüz bir biçimde çocuklarımızın dahi önüne çıkartılabilecek durumdalar ve gençliğimizi, geleceğimizi şehirlemek adına belki bilinçli, belki bir
00:41:04propaganda kapsamında bunlar yapılıyor.
00:41:07İşte bu noktada bizim denetleyici kurumumuz şu anda Rütük televizyonlar açısından olduğu gibi,
00:41:13Rütük benzeri dijital mecraların denetlendiği yetkili bir platformun belli bir mecranın oluşturulması çok önem taşıyor.
00:41:22Buradaki yayınların denetlenmesi, ihbar mekanizmasının bu anlamda güçlendirilmesi,
00:41:27toplumun temiz kalması açısından toplum hassasiyetleri gözetilerek bunların düzenine konması çok önem taşıyor.
00:41:34Bu noktada denetleme şart aynı şekilde televizyon mecralarda elbette ki bir dijital mecralar var.
00:41:42Bizim geleneksel medyamızda zaten bu dijital mecralara gün geçtikçe daha fazla ayak uydurmaya ve kendi yayınlarını yine kontrollü ve kurallı
00:41:51bir biçimde buralara aktarmaya başladığı da düşünüldüğünde,
00:41:55ilerleyen zamanlar özellikle ilgili denetimler daha ciddi anlamda yapılır ve ilgili kurumlar bu anlamda oluşturulur ise çok daha parlak,
00:42:05bu zamana kadar yaşadığımız süreçlerin bir geçiş süreci olarak değerlendirilebileceği bir noktaya gelir diye tahmin ediyorum.
00:42:12Sayın Ergün, bilgileri rafine ettiniz. Katkılarınızdan dolayı çok ama çok teşekkür ediyorum.
00:42:18İyi yayınlar ederim.
00:42:19Çok sağ olun.
00:42:22Sevgili seyirciler, gündem haberleriyle devam edelim.
00:42:26Siyaset diyeceğiz bu kapsamda.
00:42:2814 Kasım'da yaptığı konuşmayı yeniden paylaşan Kemal Kılıçdaroğlu, yolsuzluk dosyasına dikkati çekti.
00:42:35Kılıçdaroğlu, partiden ayrılanları da gönderme yaparak,
00:42:38onları kapının önüne koydum, bundan hiç kimsenin endişesi olmasın dedi.
00:42:44Güzel çıkar peşinde koşan Cumhuriyet Halk Partili değildir.
00:42:49Yolsuzluk yapan Cumhuriyet Halk Partili değildir.
00:42:52Sosyal medya hesabından bu videoyu paylaştı.
00:42:55Yeni partili eski CHP'lilere böyle seslendi.
00:42:58Onları kapının önüne koydum, bundan hiç kimse endişe duymasın.
00:43:03Yolsuzluk yapanları kapının önüne koydum.
00:43:06Bu partiyi kirletmeye kimsenin hakkı yoktur.
00:43:10Sosyal medyasından 14 Kasım'da yaptığı bir konuşmayı paylaşan Kemal Kılıçdaroğlu,
00:43:15Özgür Özel'e de düştü, notla yanıt verdi.
00:43:18Bireysel çıkar peşinde koşan Cumhuriyet Halk Partili değildir.
00:43:22Yolsuzluk yapan Cumhuriyet Halk Partili değildir.
00:43:25Kılıçdaroğlu, 14 Kasım'da yaptığı konuşmasında geçen
00:43:29Yolsuzluk yapanları kapının önüne koydum.
00:43:32Bu partiyi kirletmeye kimsenin hakkı yoktur sözlerinin paylaşımında öne çıkardı ve not olarak yazdı.
00:43:38Onları kapının önüne koydum, bundan hiç kimse endişe duymasın.
00:43:43Yolsuzluk yapanları kapının önüne koydum.
00:43:46Bu partiyi kirletmeye kimsenin hakkı yoktur.
00:43:53Efendim, tarih sadece yaşananlardan ibaret değil, bazen yaşananlar kadar ardından bırakılan izler de hafızalara kazınıyor.
00:44:02Türkiye tarihinde öyle isimler var ki, kimi idam edildi, kimi sürgüne gönderildi, kiminin ise mezarı yıllar sonra yok edildi.
00:44:11Aradan onlarca yıl geçmesine rağmen bugün hala nereye defnedildikleri bilinmiyor.
00:44:18İşte tarihimizin mezarsız isimleri.
00:44:27Kimi öldürüldü, kimi idam edildi, kiminin naaşı ise yıllar sonra kayboldu.
00:44:33Şeyh Said, Sabahattin Ali, Kubilay, Said Nursi ve Seyit Rıza.
00:44:38Bir dönemin askeri, siyasi ve tarihi kırılmalarına tanıklık eden bu isimlerin ortak bir noktası var.
00:44:45Hepsinin ölümünün üzerinden uzun yıllar geçse de toplumsal hafızadaki yerlerini koruyorlar.
00:44:51Ancak bu isimlerin geride ne bir mezar taşları var ne de mezar yerleri biliniyor.
00:44:57Bugün hala ne Seyit Rıza'nın ne Şe Said'in mezar yerleri açıklanmıyor.
00:45:02Hakikaten bu mezar yerlerini eğer devlet bir şey saklamıyorsa neden hala saklıyor?
00:45:08Bunun cevabını vermeden onlarla ilgili söz kurmayın, kuramazsınız.
00:45:15Mezarlar neden saklanır?
00:45:17Türkiye Cumhuriyeti Devleti dediğim gibi fikir yaşarken fikirlerinden, konuşmalarından, eylemlerinden çekindiği veya tehlikeli gördüğü bazı isimleri öldükten sonra da çekilmiş
00:45:28olacak ki
00:45:28onların kabirlerini bile çok görmüş ve saklama gereği duymuş.
00:45:33Dersim Harekatı'nın ardından yargılanan Seyit Rıza ve oğlu Resik Hüseyin, 15 Kasım 1937'de Elazığ'da idam edildi.
00:45:42İnfasının ardından naaşları ailelerine teslim edilmedi.
00:45:45Aradan 89 yıl geçmesine rağmen mezar yerlerine ilişkin kesin bir bilgi bulunmuyor.
00:45:54Ailelerinin ve çeşitli çevrelerin bu konudaki talepleri ise sürüyor.
00:45:57Seyit Rıza'nın, oğlunun kendisinden önce öldürülmesi ya da idam edilmesi olayı bir intikamdır.
00:46:07Sen böyle bir şeye kalkıştın, bak senin oğlunu senin gözünün önünde çatır çatır asarım.
00:46:16Devletin böyle bir kaygısı olmaz.
00:46:18Bir başka isim ise 1925 yılında idam edilen Şeyh Said.
00:46:23Şeyh Said'in de mezar yerleri açıklanmadı.
00:46:26Aradan 101 yıl geçti.
00:46:28Aileler ve siyasi temsilciler, mezarların tespit edilerek yakınlarında bilgi verilmesini talep etmeye devam ediyor.
00:46:35Şeyh Said ve 46 arkadaşı mesela 1925'te Diyarbakır Dağ Kapı Meydanı'nda idam edildiler.
00:46:41Ancak tamamının kabri bugün hala bilinmiyor.
00:46:461926'ya geliyorsunuz, bir yıl sonra Şapka devrimi sebebiyle yazdığı bir eserden dolayı idam edilen İskilipli Atıf Hoca kabri tam
00:46:5882 yıl sonra o da DNA testleriyle güçlükle bulunabildi.
00:47:03Mezarı bilinmeyen bir diğer tarihi şahsiyesi Bediüzzaman Said Nursi.
00:47:07Üstelik onun mezarı önce bilinen bir yerdeydi.
00:47:0927 mesle darbesinin ardından ise kabri açıldı ve naaşı bilinmeyen bir yere nakledildi.
00:47:16Bugüne kadar bu yeni defin yeri kamuoyuna açıklanmadı.
00:47:21Sabahattin Ali ve Kubilay da mezarsız isimlerden.
00:47:26Sabahattin Ali tam sınırdan Bulgaristan'a giderken kim tarafından büyük bir ihtimal o dönemin şeflik rejiminin elemanları tarafından yakalanıyor
00:47:38ve infaz ediliyor.
00:47:40Bugün onun da mezarı yok ve cesedi bile bulunamıyor Sabahattin Ali'nin.
00:47:45Sabahattin Ali'nin de hatta Kubilay'ın da gerçi kaybedilmiş.
00:47:49Yani edebiyatını çok yapıyorlar da mezarı kaybedilmiş.
00:47:52Onu da başka bir enteresan biliyorum.
00:47:55Aradan onlarca yıl geçti.
00:47:57Ancak mezarlarının yerine dair sorular hala cevap bekliyor.
00:48:01Bu korkularla yaşamak modern Türkiye'ye, yeni Türkiye'ye, sivil Türkiye'ye yakışmıyor.
00:48:08Hala bu korkularla yaşamamız da çok trajik aslında.
00:48:11Yani aradan yüz yıl geçmiş iktidarlar değişiyor, anlayışlar değişmiyor, korkular değişmiyor.
00:48:17Artık bu korkuları da aşmamız gerektiğini düşünüyorum.
00:48:27Bültenimizin bu bölümünde teknoloji dünyasını sarsan bir kresi hem de cebimizdeki paranın, altının ve doların yeni rotasını konuşacağız.
00:48:37Önce silikon varisindeki depreme bakacağız.
00:48:39Yapay zeka devi Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang.
00:48:43Neden koltuğunu bıraktı? Geri dönecek mi?
00:48:47Çin'e uzanan gizli çip sevkiyatı iddialarının perde arkasında neler var?
00:48:52Hemen ardından küresel piyasalardaki sert rüzgarı masaya yatıracağız.
00:48:56Dolar yeniden güçlenirken altın neden düşüşe geçti?
00:49:01Teknoloji hisselerindeki satış dalgısı yatırımcıyı nasıl etkiliyor?
00:49:05Tüm bu kritik başlıkları değerli konuğumuzla birlikte ele alacağız.
00:49:08Ekonomist Sayın Levent Işık bizlerle birlikte Sayın Işık yayınımıza hoş geldiniz.
00:49:14Hoş bulduk merhabalar.
00:49:16Merhaba.
00:49:18Sıcak başlıkla başlayalım dilerseniz.
00:49:20Teknoloji dünyası günlerdir tek bir olayı konuşuyor diyebiliriz.
00:49:25Yapay zeka devi Nvidia'nın patronu Jensen Huang'ın ani ayrılığını.
00:49:30Dışarıdan bakınca bir yönetim krizi gibi görünüyor ama işin içerisinde Çin istihbaratı ve yasa dışı çip sevkiyatı iddiaları var.
00:49:39Tam olarak neler oluyor Silikon valisinde?
00:49:43Evet tabii işin magazinsel boyutunu başka bir tarafa bırakacak olursak karşımızda gerçekten de son yıllarda görebilecek en enteresan olaylarda biriyle
00:49:52karşı karşıyayız diyebiliriz.
00:49:54Tabii bakıyoruz şimdi uzun zamandır zaten bu tarafta bazı iddialar vardı.
00:50:00Özellikle 2008 krizini bilen Michael Byrne'in bu önde gelen teknoloji şirketleri ve bunlara çipler aracılığıyla yatırım yapan Nvidia hakkında
00:50:10bazı açıklamaları olmuştu geçen sene.
00:50:12Özellikle amortisman tarafında bazı muhasebe oyunlarının yapıldığını, bazı siparişlerin gerçek olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiğini ve bunun belki de bir
00:50:22çeşit bir Bonzi'ye doğru dönüşebileceğini ifade eden açıklamaları olmuş ve bunlara karşı şort pozisyon açmıştı Böri.
00:50:30Ve hemen o aynı süreçte Bloomberg'in de bir diagramı yayınlanmıştı.
00:50:36Bu diagram üzerinde önde gelen enerji şirketlerinin nasıl birbirlerini fonladıklarını ve fiyatları nasıl yukarıya doğru, hisse senetleri ve fiyatlarını nasıl
00:50:44yukarıya doğru taşıdıklarını anlatan bir diagramla karşı karşıya kalmıştık.
00:50:49Ve arkasından süreci takip edecek olursak ilerleyen süreçte şunları duymaya başladık.
00:50:54İşte halka arzuların gerçekleşeceği, bunlar da çok büyük yatırımların toplanacağı.
00:50:58Fakat bir süre sonra bu halka arzular tarafında özellikle faiz tarafındaki artışların ve hem şirketlerin, devletlerin ve aynı şekilde hane
00:51:07halklarının bir şekilde likiditeye ulaşma tarafındaki faiz yükselişleri, savaşın da ortaya çıkmasıyla beraber orada bir gerilemin oluştuğu.
00:51:16Ve dolayısıyla bazı planların erteleneceği karşımıza çıkmıştı.
00:51:20Ki hemen arkasından da belli bir süre geçtikten sonra bu sefer yapay zekanın çok tehlikeli bir hale geldiği ifade edilip
00:51:27bunun devletleştirilmesi gerektiği hususunda da bazı talepler ortaya konulmuştu.
00:51:31Özellikle de Palantir şirketinin CEO'su tarafından.
00:51:34Tabii ki tüm yatırımcılar bunları izlerken işte geçtiğimiz yıldan bu yana kadar acaba burada artık bir problem çıkmak üzere mi,
00:51:43bunlar da onların sinyali mi diye düşünüyorlardı ki
00:51:45işte bu olay patlak verdi ve bu olayın arkasına baktığımızda işin diplomatik, ticari, aynı şekilde sermaye piyasaları tarafında ve birçok
00:51:55alanı da siyaseti de özellikle etkileyecek bir büyüklüğe ulaştığı ortaya çıktı.
00:52:00Yahya Bay tabii ki demokratların seçimiyle beraber bu tarafta demokratların bu mesele, yapay zeka meselesine bakış açısını biliyorduk.
00:52:07Yani insanı önceleyen, insanın işlerini kolaylaştıran, çok fazla böyle nasıl diyelim rasyonelleşmiş bir kafa yapısıyla bakmayan,
00:52:17insanı ötelemeyen, yapay zekanın insanın yerine geçeceği bir modeli desteklemeyen ve bir yandan da bu kadar böyle real politik tarafında,
00:52:25özellikle Çin'le yarış tarafında bizim insani değerleri geriye atmamak isteyen bir bakış açısıyla baktıkları için,
00:52:32özellikle seçim gerçekleştikten sonra ve senatonun iki tarafında da yani kongre tarafında da aynı şekilde temsilciler meclisi tarafında da
00:52:42demokratların zafer kazanmasıyla zaten bir geri çekilme başlamıştı.
00:52:46Çünkü bu tarafa bazı sınırlayıcı düzenlemeler yapacaklar diye tam bunların konuşulduğu ve yavaş yavaş artık özellikle teknoloji hisseleri tarafında
00:52:54yüksek borçlanma, likiditeye ulaşamama, diledikleri gibi halk arzları açamama gibi hususların üstüne
00:53:00bir de bu düzenleyici, denetleyici kurumların bir şekilde gölgesinin üzerine düşeceği,
00:53:05Ocak ayından sonra tabii ki bunlar göreve o zaman başlayacaklar, bu mesele de ortaya çıkınca artık beklentiler iyice olumsuzlaşmıştı ki
00:53:12ortaya Nvidia'nın aslında bir magazinsel tarafında olan bir mesele gibi bakılan bir süreç başladı.
00:53:19Fakat arkadan baktık ki bir yandan Çin istihbaratıyla çünkü hatırlanacağı üzere
00:53:24seyircilerimizin de Çin'le Trump'ın ilk döneminde başlayan ve ikinci döneminde vergi artışlarından sonra
00:53:31artık çok sıkı bir şekilde yapay zeka yarışında ABD'nin önüne geçmemelerini istedikleri için
00:53:37bir sınırlamalar gelmişti.
00:53:39Özellikle de yüksek teknolojiyle olan çipler tarafında.
00:53:43Fakat bakıyoruz ki buralarda kurulan hem bu gönül ilişkisi olarak gözüken meselenin arkasında
00:53:49aslında bir yatırım ilişkisi, bir ticaret ilişkisi olduğunu ve önemli işte Malezya gibi, Singapur gibi,
00:53:55Brezilya gibi ülkeler üzerinden aslında o yasağın delindiğini ve bu taraflara çok büyük siparişler gittiğini
00:54:02ama bir yandan da anlaşılan o ki gerçek olmayan bazı siparişlerle de firmanın sürekli halde
00:54:09bu ilişki karşılığında hisselerinin yukarıya doğru tırmandırıldığını gördük.
00:54:13Tabii ki bu mesele tüm, başta Nazlak'ın, Nazlak tarafı olmak üzere tüm teknoloji hisselerini
00:54:19bu tarafta çipler aracılığıyla bu firmanın yatırım yapmasından ötürü ve dünyanın en büyük firması,
00:54:24en değerli firması haline gelmesinden ötürü bir sistemik risk oluşturabilecek bir seviyede bir,
00:54:30belki de bir skandal diye ifade edebileceğimiz bir meselenin ortaya çıktığını gördük.
00:54:35Tabii ki tüm bunlar gerçekleşirken bir yandan da işte Fed'in artık faiz artışları tarafındaki adımlarını
00:54:41birazdan sizin de ifade ettiğiniz üzere belki daha detaylı konuşacağız.
00:54:45Bunun da ortaya çıkması, yapay zeka tarafında 750 milyarla 1 trilyon dolar arasında yatırımların beklendiği bir süreçte
00:54:52paranın pahalılaşmasının yanında bir de bu olayların meydana gelmesi tabii ki çok büyük bir etki oluşturdu.
00:54:59Şu an ekrandan bakıyorum hemen hemen sadece bir şekilde ABD borsalarında değil yine aynı şekilde küresel borsaları,
00:55:06birbirine entegre olan borsaları, Avrupa borsalarını da etkilemiş durumda dünyanın birçok borsasına da etki ediyor.
00:55:13Neden?
00:55:13Şimdi bugün için şu anki seyircilerimizin de bildiği üzere anında birçok bankamız aracılığıyla,
00:55:19birçok portföy yönetimi şirketi aracılığıyla tüm dünyadan ABD'ye yatırımlar gidiyor.
00:55:24Yani birçok ülkede insanların bu tarafta yatırımı var.
00:55:26Tabii ki bu olaylar biraz böyle satış riskini hem FED'in faiz tarafındaki bugünkü yapılan açıklamalarda birazdan daha detaylandırırız.
00:55:34Hem de bu olayların gerçekleşmesi, işin içine Çin'in karışması, başka ülkelerin karışması da burada bir gelecekini oluşturdu.
00:55:40O zaman bu noktada bir araya girmek isterim.
00:55:43Güzel bir noktaya temas ettiniz.
00:55:45Aslında belirtmiştiniz mesele sadece bir iş ilişkisi de değil anladığımız kadarıyla.
00:55:50Ortaya saçılan bilgilere göre baktığımızda Malezya üzerinden Çin'e uzanan bir sunucuğa ve 3 yılda 3 kat kazanç vaat edilen
00:56:00büyük bir para trafiğinden bahsediliyor Sayın Işık.
00:56:04ABD'nin benim anlayamadığım ABD'nin tüm ihracat yasaklarına rağmen bu gelişmiş yapay zeka çipleri Çinli şirketlerin eline nasıl ulaştırılmış
00:56:16olabilir sizce?
00:56:17Evet aslında Yahya Bey şunu da görüyoruz.
00:56:20Rusya'nın da mesela petrol ihracatı uzun süre işte ABD tarafından müttefiklerine de dayatılan çeşitli sebeplerden ötürü sınırlama içerisindeydi.
00:56:30Fakat biz yine baktığımızda Hindistan üzerinden gazın da petrolün de geldiğini görüyorduk.
00:56:35Yani bu tip eylemler aslında dünyanın her yerinde gerçekleştirilen eylemler.
00:56:39Trump'ın ikinci dönemenin başlamasından sonra vergilerin yükseltilmesi ardından yine ABD Çin arasında birçok alanda biz aslında ticaretin gerilediğini görüyorduk.
00:56:48Ama bakıyoruz ki ticaretin o tarafta gerilediği oranda etraftaki ülkelerle özellikle Çin'le bağlantı ülkelerde bu sefer de aynı ticaretin
00:56:58arttığını görüyoruz.
00:56:59Yani bir şekilde aslında bunlar tabii ki devletler, istihbarat teşkilatları bunları çok yakından izliyorlar, takip ediyorlar.
00:57:05Fakat tabii ki dediğiniz mesele aslında çok önemli.
00:57:08Çünkü Sayın Hakan Fidan'ın da yakın zamanda bir açıklaması olmuştu.
00:57:12Yani mealen şöyle ifade etmişlerdi kendileri.
00:57:15Bu bir oyun, bir acımasız bir oyun ve bunu kim kazanırsa bundan sonraki süreçte uzun bir süre dünya üzerinde tahakküm
00:57:23kurabilir bu yapay zeka meselesiyle alakalı.
00:57:25Dolayısıyla ABD burada çok titiz davranıyordu.
00:57:29Fakat ortaya çıkan sonuç gerçekten şaşırtıcı.
00:57:31Şimdi böyle bir tabloya baktığımızda da aslında Trump'ın bizim çok daha sert bir tepki vermesini beklediğimiz bir süreçti.
00:57:38Trump birkaç saat önce açıklama yaptı.
00:57:40Yani tekrar şirketinin başına dönebilir ben uygun görüyorum diye bir açıklama da yaptı.
00:57:45Aslında çok çelişkili bir durumla karşı karşıyayız.
00:57:48Yani işin bence arka boyutu, arka planı da...
00:57:51Sayın Hocam şöyle de bir şey var. ABD Hazine Bakanı da yeni CEO dışarıdan olsun dedi.
00:57:57Evet çok enteresan.
00:57:58Çok enteresan.
00:57:59Trump'ın böyle söylediği bir noktada Hazine Bakanı'nın bu şekilde yanıt vermesi oldukça dikkat çekeceydi.
00:58:07Gerçekten. Gerçekten öyle iyi bir noktayı belirttiniz.
00:58:10Şimdi Besant'ın yaptığı açıklamayla Trump'ın az önce yaptığı açıklama.
00:58:13Gerçi biz biraz da ya ya be tabi Trump'ın biraz farklı davranışlarına da alışmış durumdayız.
00:58:18Yarın sabah başka bir şeyde ifade etme ihtimali de var.
00:58:21Onu da tabi göz ardı etmemek lazım.
00:58:23Çünkü özellikle İran Savaşı ve vergi süreci döneminde Trump'ın 24 saat içerisinde değişik düşüncelerini ifade ettiğine çokça şahit olduk.
00:58:32Yani olayın daha başındayız diyebiliriz.
00:58:34Bundan sonra özellikle tabi buraya bazı denetimler yapılacaktır şirketin ihracatlarıyla alakalı ve aynı şekilde mali verileriyle alakalı.
00:58:42Bakalım ortaya daha neler çıkacak ama zaman zaman sizde daha önce yaptığımız bir programda da ondan evvelsinde de bir konuyu
00:58:49da aslında ele almıştık.
00:58:50Fakat şunu görüyoruz ya ya be yani iki yıllık kesintisiz bir yükselişle karşı karşıyayız.
00:58:55Bu çok doğal bir şey değil.
00:58:57Yani bu taraftaki ve bütün dünyadan yatırım toplayan bir meseleyle karşı karşıyayız.
00:59:02İşte bu firmalardan yapay zeka firmalardan bazılarının borçları 800 milyar dolar gibi dünyanın çeşitli orta sınıf ülkelerinin bilançolarını aşacak borçlanmalarını
00:59:12aşacak rakamlara kadar ulaşmış durumda.
00:59:14Biz geçmiş yıllarda yani 2000'li yılların başında da aslında buna benzer ve ondan öncesinde de yine benzer durumlarla karşılaşmıştık.
00:59:22Yani bu tarafta çok evet bir verimlilik tarafında çok büyük bir artış yapması muhtemel.
00:59:27Fakat zamanlama doğru mu ve yatırımlarla elde edilen kazançlar işte bilançolar açıklanıyor 3. çeyrenkini gördük.
00:59:33Çok iyi kazançlar karşımızda ama yatırımlar ve borçlanmalar korkunç dereceye ulaşmış durumda.
00:59:38Yani bugün bunları kurtarır durumda değil.
00:59:41Aslında şöyle bir dünyaya ihtiyacımız var.
00:59:44Tüm iş yerlerinde tüm hane halkının bunları kullandıkları ve bunlara ödeme yaptıkları bir döneme ulaşmamız lazım.
00:59:51Ve bunun için bunun çok kısa sürede gerçekleşmesi lazım.
00:59:53Dotcom krizi internetin ilk ortaya çıktığı o dönemde de bir balon oluşmuştu.
00:59:59Okyanusların altları.
00:59:592000 yılında Dotcom krizi.
01:00:01Evet evet tabii Dotcom evet 2000 yılında.
01:00:04Ve şöyle sonuçlanmıştı işte hala daha kara kablolar diye anılan buradaki bu yapılan yatırımlar harcamalar.
01:00:13İnternet bir gün hepimizin evine girdi ama 2006'dan sonra girdi.
01:00:16Arada 5 yıllık bir süreç vardı.
01:00:18Burada da biraz zamanın önünde gidilme durumuyla karşı karşıyız.
01:00:22Hatta bu akşam da Vorsch'un da ilk defa bu tarafta ihtimalleri sayarken olumsuz bir ihtimali de saydığı bir açıklama
01:00:31dinledik.
01:00:31Onun da etkisi ciddi oldu.
01:00:33Tabii borsalarda açık bir yandan da takip ediyoruz.
01:00:35Tüm bunlar bir araya gelince de en büyük firma dünyanın en büyük firması.
01:00:39Burada yaşanan bu kriz yavaş yavaş belki bir sistemik riske dönebilecek bir pozisyona doğru ilerliyor.
01:00:46Tabii bakalım üstünü örtecekler mi kapatabilecekler mi yoksa başka siyasi, iktisadi ve diplomatik krizlere de sebep olacak mıyım Amerika'nın
01:00:55içinde?
01:00:56Hem de dışında çok büyük bir olay onu ifade edelim.
01:00:58Sayın Hocam peki sizce bu tablo yani teknoloji devlerinin Amerika Birleşik Devletleri yönetiminden bile daha güçlü bir lobiye sahip olduğunu
01:01:08mu gösteriyor sizce?
01:01:10Yani Yahya Bey şöyle ifade etmek lazım.
01:01:13ABD'nin içinde farklı güç odakları var.
01:01:16Her ülkenin içinde olduğu gibi.
01:01:18Ve bu tarafta biraz daha işte küreselciler, ulusalcılar diye ifade edilen bir ayrım var.
01:01:24Aslında biraz belki sınırları birbirinin iç içe girmiş olsa da diğer taraftan şunu görüyoruz.
01:01:29Yani arka planda özellikle finansal koşulları, merkez bankalarını, bankaları yani en nihayetinde bu taraftaki bu gelişimi tetikleyecek olan ve buna
01:01:39bir kaynak sağlayacak olan tarafın
01:01:41burada bizim ulusalcılığının karşısında bulunan ve Demokrat Parti tarafından temsil edeceğim o küreselci güç olduğunu görüyoruz.
01:01:50İki taraf arasında önemli bir mücadele var ve Trump'ın göreve gelirken de verdiği vaatler var.
01:01:56Bu tarafta büyük bir çıkar çatışmasıyla da karşı karşıyayız ve en nihayetinde şunu görüyorlar.
01:02:01Yani ABD borsaları eğer gayri safi milli hasılanın iki katının üzerine çıktığında işte o efsanevi yatırımcı dediğimiz dünyanın gurularından Warren
01:02:10Buffett'ın ifadesidir bu.
01:02:12Artık oradan geri çekilinmesi lazım olduğu düşünülür ki biz o sınırı aştık.
01:02:16Önemli de bir zaman oldu orayı aşalım ve burada artık bir düzeltme ihtiyacı var fakat anlıyoruz ki sağlıklı bir yani
01:02:24balon oluşmasının da bazı tipleri var.
01:02:27Bazı balonlar işte zaman zaman siz bunların bir şekilde havasını aldığımız diyelim %10'luk 15'lik düşüşlerle bir şekilde zamana
01:02:35yaygın olarak burada toparlanmaya ve sağlıklı bir büyümeye sebebiyet verebilirsiniz.
01:02:39Bu önemli bir balonlaşma değildir ama işin içinde işte farklı istihbarat teşkilatları farklı ülkeler farklı ülkeler üzerinden tedarik zincirleri bu
01:02:48iş komplike hale gelmeye başladıkça o işin etkisi ve özellikle borsalar ortaya çıktığında verecek zarar çok daha büyük bir hale
01:02:56geliyor.
01:02:57Tabii ki yakın zamanda tabii bizim de örneklendirdiğimiz bir mesele ile karşı karşıyayız fakat buradaki buradakinin önemi şu burada yani
01:03:05dünyanın her yerinden insanların yatırımının olduğu bir yer olduğu için bu tarafta oluşacak bir komplikasyon ki
01:03:12ve biz 2020 yılından beri pandemiden beri böyle bir süreçte açıkçası tam anlamıyla karşılaşmadık.
01:03:18Yani 2020 yılına kadar gelişen teknolojiyle de insanlar ABD'deki bu borsalara yatırım yapıyorlardı fakat bu seferki çok daha farklı.
01:03:27Yani dünyanın en icra köşelerine kadar yapay zeka hususunda yatırım yapmış insanlar var.
01:03:32Karşılaşabileceğimiz sonuçlar gerçekten ürkütücü bir hale gelebilir Yahya Bey onu da ifade edelim yani.
01:03:38Sayın Hocam piyasalardaki domino etkisine gelmek istiyorum aslında.
01:03:43Normalde siz de takdir edersiniz ki kriz dönemlerinde yatırımcı güvenli liman diye altına koşar ama bu kez tam tersi oldu.
01:03:52Deyim yerinde ise altın son bir yılın en düşük seviyesini gördü.
01:03:56Peki sizce yatırımcılar teknoloji borsalarındaki zararlarını kapatmak için mi ellerindeki altını satmaya başladı?
01:04:05Evet şimdi o tarafta farklı hususlar var.
01:04:08Hepsini değerlendirmeye çalışalım.
01:04:10Birincisi bizler tabi basit finansal işlemler yapan insanlar olarak bu taraftaki bu kaldıraçlı işlemlerden, türev işlemlerden, kredili işlemlerden kaçınıyoruz.
01:04:20Fakat finans profesyonelleri, önemli kuruşlar, finansal kuruşlar bu taraflarda gerçekten çok büyük kaldıraçlarla işlem yapabiliyorlar.
01:04:27Ve bunların sizin orada koyduğunuz bir teminatınız var.
01:04:31İşte çeşitli olaylar, sıra dışı olaylar, beklenmedik olaylar bu taraftaki açtığınız pozisyonlarla alakalı teminatlarınızı zaman zaman buradaki oluşan olumsuzluklardan ötürü
01:04:42tamamlamanızı istiyor.
01:04:43E şimdi tabi en likit varlıklar sıralamasına baktığımızda altın en likit varlıklar sınıfının en önünde gelen üyelerinden bir tanesi.
01:04:50İster istemez bu tarafta çeşitli temerrüt tarafına temerrüde düşmemek için margin call dediğimiz bu taraftaki teminat tamamlama çağrılarına en çok
01:04:59cevap verilen ürünlerden birincisi bu oldu.
01:05:01İkincisi tabi bizim yine aynı şekilde belki 2000'li yılların başından bu yana veya 2008 krizinden bu yana görmediğimiz kadar
01:05:09ABD tarafında tahvillere faiz veriliyor.
01:05:12Yani çok büyük bir tabi biz belki kendi enflasyonumuza göre oranladığımızda çok böyle o tutturamıyor olabiliriz ama yani ABD için
01:05:19ABD doları için dünyanın rezerv parası için yüzde beş faiz beş buçuk faiz bunlar gerçekten çok yüksek rakamlar.
01:05:26Ve bir taraftan da bu faizler yukarı tırmandıkça borçlanabilmek için 40 trilyon doları aşmış bir borçla ve bir sürü problemle
01:05:34ve az evvel ifade ettiğimiz üzere 24 saatte bir kararını değiştiren bir başkanın olduğu bir sürecin içerisinde ki bundan sonra
01:05:40biraz daha sınırlandırılacak yetkisi az evvel ifade ettiğimiz hususlardan ötürü böyle bir ortamda hükümetin kendi ihtiyaçları olan borçları karşılamak için
01:05:48sürekli halde daha fazla faiz teklif etmesi lazım.
01:05:52Fakat uzun zamandır özellikle 2023'teki o faiz artışından sonra da çok büyük zararlar oluşmuştu.
01:05:58Elinizdeki tahvilleri bu sefer satmanız ve bunları değiştirmeniz gerekiyor.
01:06:01Bir taraftan sadece içeride değil dışarıda da işte Japonya'nın sattığı tahviller Çin'in sattığı da Çin hemen hemen elinde
01:06:08bir şey bırakmadı işte sürekli halde sattı.
01:06:10Bunları da karşılamanız lazım.
01:06:12Çok büyük bir faiz ödediğinizde ister istemez altın tarafında bir prim yapmayan bir varlık bir güvence varlığı yerine bu tarafta
01:06:19size önemli bir kar getiren sadece hane halkı için değil şirketler büyük finansal kuruluşlar içinde buna özellikle de bunlar zaten
01:06:26bu tarafta görev alıyor.
01:06:27Bunların tercihleri bütün piyasaya etkiliyor.
01:06:29Bütün bunların olduğu bir yerde altının geri çekilmesi çok normal.
01:06:33Fakat şunu da söyleyelim biz hep şunu gördük ABD borsalarındaki önemli bir şişmeden sonra tam balonlaşma demeyelim yani haddinden fazla
01:06:43bir yükselişten sonra bu taraftaki değerin burada yapılan düzeltmelerin tamamı ve özellikle de kriz oluşturacak kadar büyük problemler oluştuğunda ilk
01:06:52kaçtıkları yer her zaman altın olmuştur.
01:06:55Bu da altına bu süreç içerisinde baktığımızda tarihsel seyir içerisinde çok büyük ataklar getirmiştir.
01:07:02ABD borsalarına bir ifade ettik iki yıldır bir şekilde ara ara küçük düzeltmeler olsa da onlarda düzeltme de değil bazı
01:07:09reaksiyonlar tarafından oluşan gerilemeler olsa da sürekli halde bir yükselişle karşı karşıyadık ve artık 80 trilyon doları aşmış bir büyüklükle
01:07:17karşı karşıyayız.
01:07:18Bu taraftan çıkacak paranın yeniden işte ABD borsalarında bir problem oluşması demek tüm dünyanın güvenli liman arabaya koyulması demek.
01:07:26Tekrar tabii ki de yine tahviller tarafı da tercih edilebilir ama burada bakıldığında buradan önemli bir özellikle de muhafazakar yatırımcının
01:07:33önemli bir kısmının altına tekrar yatırım yapılacağı ayrı bir patika oluşabilir.
01:07:38Bu da altını çok hızlı bir şekilde yukarıya doğru tırmandırabilir.
01:07:42Bunu da ifade edelim.
01:07:43Sayın Aşık doların yeniden güç kazanmasına gelecek olursak işte bir yandan borsadaki kayıplar diğer yandan da ABD'nin faiz artırımlarına
01:07:56devam edeceği beklentisi dolar endeksini yeniden 103'ün üzerine taşıdı diyebiliriz.
01:08:01Doların bu beklenmedik güç gösterisini nasıl okuyorsunuz?
01:08:05Öncelikle şunu söyleyeyim bu bir yere kadar taşınabilecek bir şey Yahya Bey çünkü ABD'nin kendi federal gelirleriyle yaptığı harcamalar
01:08:12arasındaki fark her geçen gün daha da yükseliyor.
01:08:14Bu da çok daha yüksek bir tabii ki hükümet için faiz giderleri demek çok uzun süre korunabilecek bir şey değil.
01:08:21Fakat içine girdiğimiz süreç bize şunu gösteriyor.
01:08:24Geçtiğimiz haftalarda hem özel sektör tarafındaki istihdam karşımıza çıktı hem de bir yandan şuna baktık ki tarım dışı istihdam verisi
01:08:32de beklenenin 65 bin diye hatırlıyorum sanırım beklenen rakam 165 bin gibi çok yüksek bir rakam çıktı.
01:08:39Birkaç hafta sonra bunlar her defasında düzeltiliyor.
01:08:41Fakat hem özel sektörden hem tarım dışı istihdam sektöründen gelen bu olumlu rakamlar bir faiz artışı beklentisi varken gelen bu
01:08:49olumlu rakamlar ve aynı zamanda enflasyonun yine beklenenin üzerinde manşetin binde dörtlük yine aynı şekilde çekirdeğin de binde üçlük yani
01:08:57beklenenden binde birlik daha fazla bir artışla karşısına çıkması ABD'nin.
01:09:02Bu tarafta hala da enflasyonla bir mücadele gerektiği hususunda her ne kadar temel mesele oradaki tabii ki de petrol tarafındaki
01:09:10akaryakıt tarafındaki artış olsa da bu tarafta enflasyonun hala da dizginlenmesi için bir artışa ihtiyacı olduğu hususunda bir konsensus oluşturmuştu
01:09:19ki karşımıza çıkan bu rakamlar yani istihdam tarafında bir bozulmanın olmaması bize şunu anlattı tüm dünyaya.
01:09:26Aslında bir değil birden fazla faiz artışına ihtiyaç olursa kullanılabilecek bir alan var önlerinde bazı özellikle FED üyelerinden hatta 0
01:09:37.50'lik bir işte 50 bas puanlık diyelim bir artış daha gelebileceği bir anda böyle bir 50 bas puanlık artışın
01:09:43yapılacağını düşünmüyoruz ama bu önümüzdeki işte ayın 9'unda 25 bas puanlık ve ondan sonra tekrar bir 25 bas puanlık
01:09:51yeni bir artışında 2027'de olabileceği hususunda bir beklenti oluşturdu.
01:09:56Tabii ki bu çerçevede bakınca da yani artık biz faiz artışlarının ABD'nin bu kadar zorlandığı bir süreç içerisinde cesaret
01:10:03edip edemeyeceği hususu bekleniyordu ki bir de Trump'ın bu saatten sonra gücünün de kesilmesi özellikle FED'in bağımsızlığına önemli
01:10:10baskılar yapıyordu ve hatırlanacağı üzere doğrudan doğru hatta indir diye bir baskı yapılıyordu Trump tarafından.
01:10:18Trump'ın da biraz polunun kanadının kırılması FED'in bu taraftaki bağımsızlığını daha da önünü açmış durumda bir pozisyon oluşturdu.
01:10:26Tüm bunlar bir araya geldiğinde de tabii ki de artık bu 50 bas puanlık bir artış demek doların çok daha
01:10:31güçlendiği ister istemez işte altın ve gümüş gibi varlıkların.
01:10:35Halen daha bir şekilde fiyasa bunları fiyatlamış olsa da gelişecek yeni olayla geri çekilebileceği hususunu bize anlatıyor ama biraz da
01:10:45şunu hissediyorum tabii ki de bu sadece bir düşüncedir onu ifade edelim.
01:10:49Anladığımız kadarıyla İran tarafında büyük bir operasyon başlayacak.
01:10:52Yani bunlar sadece FED'in bir şekilde 25 bas puan mı bir sonraki seneye bırakacağı 25 bas puanlık mı artışından
01:11:00kaynaklanan şeyler değil.
01:11:02Çünkü karşınızda bir şekilde işte konuşuyoruz 10-15 dakikadır çok da detaylı her tarafa değinmeye çalıştık.
01:11:08Bu kadar büyük bir problem varken faiz artışı demek borsa tarafındaki o depremi daha da şiddetini arttıracak bir mesele demek.
01:11:15Yani bunun üzerine eğer hala da konuşuyorlar ki bugün Clearland'ın başkanının da bir açıklaması oldu.
01:11:21Yine Worsh'un işte yapay zekayı biraz konuştu.
01:11:24Olumlu şeyler de üretebilir.
01:11:25Bir yandan büyüme sağlarken işsizlik üretebilir.
01:11:28Bir yandan da beklentileri karşılayamayabilir ve küçülmeye neden olabilir.
01:11:32Yavaşlamaya neden olabilir mealinde bir açıklama yaptı.
01:11:35Tüm bunların bir araya geldiği ve bir yandan da hala takip ediyoruz.
01:11:38İşte hafta sonu mayınlamalardan dolayı önemli derecede petrol taşıyan gemilerin patladığını gördük.
01:11:45İran'ın küçük de olsa Bahreyn'de bir ABD'ye ait bir üsse oradaki tuttuğu insansız hava araçlarına saldırılanın olduğu fazla
01:11:54basında çıkmadı.
01:11:55Yabancı basında çok bir şekilde yer buldu.
01:11:58Bunların olduğunu gördük ve çok önemli bir sevkiyatın da bu gece aynı coğrafya tamamlandığını ve etraftaki coğrafyadaki ABD güçlerinde tekrar
01:12:06yine İran yakında konuşlandırıldığı bir hafta oldu.
01:12:09Bunlar bize biraz da Fed'in de bu açıklamalarından ötürü aslında belki Nvidia'nın arkasındaki olayı bile bunun bu meselenin
01:12:18tetiklemiş olabileceğini düşünüyorum.
01:12:20Tabii ki de bunlar açık kaynakların tanımalarından ortaya çıkan sonuç.
01:12:24Eğer böyle de bir şeyle karşılaşırsak zaten bambaşka bir yolculuk sadece ABD için değil bütün dünya için başlamış olacak.
01:12:31Onu da ifade edelim.
01:12:32Sayın Işık bilgileri rafine ettiniz katkılarınızdan dolayı çok ama çok teşekkür ediyorum.
01:12:38Çok sağ olun iyi geceler hoşçakalın.
01:12:43Evet sözümüz belki bitmedi ama süremiz bitti.
01:12:46Bir sonraki yayınlarımıza görüşünceye tek şimdilik hoşçakalın hoşçakalın.
01:12:49Hoşçakalın.