• 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/rlkml9DE7Bc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social‬
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz

Category

📺
TV
Transcript
07:29Kardeşlerin yaşadıkları ve sonrasında o erkekliğe ve o şiddete, o baskıya ve aynı zamanda diktatörlüğe karşı yürütülmüş bir mücadele hattının
07:41geldiği yer tarihsel boyutuyla da baktığımızda.
07:44Türkiye özelinde de genel itibariyle biz hep şunu konuşuyoruz.
07:48Her 25 Kasım'da kadınlar alanlara çıkıyor ama her 25 Kasım'a gelene kadar ki o bir senelik süreçte şiddet ve
07:57katliamlar devam ediyor.
07:59O erillik ve o sistemdeki o meşrulaştırma da devam ediyor.
08:03Aslında bir tarafıyla da hukuku sorguladığımız, hukukçusunuz, hukuku sorguladığımız, hukukun olmazsa olmaz dediğimiz yerde aslında birçok boşluk alanları da yaratan
08:16denetimsizlik ve hukuksuzluk ne kadar aşılabildi, aşılmalı ya da ne noktada?
08:22Aslına bakarsanız, öncelikle şunu söyleyeyim, hukuksuzluk meselesi ya da hukuki belirsizlik meselesi zaman içerisinde daha da şiddetlendi, daha da arttı.
08:35Dolayısıyla biz düne göre daha az hukuki korumadan yararlandığımızı düşünüyoruz artık.
08:41Yani kadınlar olarak da böyle.
08:42Herbuki tam tersi olması gerekiyor kendilerine.
08:44Normal koşullarda aslında daha farklı bir sürecin olması gerekir.
08:48Çünkü tüm dünyada işte kadına yönelik şiddetin daha belirgin şekilde ortaya çıktığı, uluslararası alanda bile önleme mekanizmalarının daha güçlü bir
08:57şekilde tartışıldığı,
08:59işte devletlerin bu nedenle bir araya gelip uluslararası sözleşmeler imzaladıkları vesaire bir zaman dilimindeyiz.
09:06Ama kadına yönelik şiddette maalesef tam bunun tersine bir artış görüyoruz.
09:12Yani burada bir kere erkek egemen zihniyetin direndiğini söyleyebiliriz her şeyden önce.
09:19Yani kadına yönelik şiddet meselesinde geri adım atmak istemiyor, bunu anlıyoruz.
09:23Ama bunun ötesinde tabii ki bir sistemsel sorundan söz etmemiz lazım.
09:27Çünkü sonuçta dünyada hakim olan kapitalist emperyalist bir sistem var ve sömürü üzerine, dolayısıyla sömürüye dayalı kar üzerine kurgulanmış bir
09:38sistem.
09:38Bunun da en temeline kadın sömürüsü geliyor, kadın kırımı.
09:41Tabii şimdi toplumun yüzde ellisi en az kadın.
09:44Kadınların sömürülmesi ya da kadınların inisiyatipsiz bırakılması ve dolayısıyla gerek ülke yönetimleri,
09:52gerek hayatın yeniden inşası ya da üretilmesi konusunda etkisiz bırakılması dolayısıyla sömürüye daha fazla açık hale gelmeleri de aslında sistemin
10:02de istediği ve arzu ettiği bir şey.
10:05O yüzden de hani hep şunu söylüyoruz biz uluslararası sözleşmeler yapan, bu sözleşmeleri imzalayan, uygulamaya koyan devletlerin pratiklerine bakıyorsunuz.
10:15Onların pratikleri zaten sıkıntılı ki herkesin aklına sanıyorum bir İstanbul Sözleşmesi gelecektir.
10:23İstanbul Sözleşmesi ilk burada açıklandığı için, burada yapıldığı için İstanbul Sözleşmesi adını aldı, büyük heyecan yarattı, uluslararası alandı.
10:33Hatta prestij de kazandırdı Türkiye'ye ama bir anda kütleye çekiliverdiler ve bütün kadınlarla ilgili ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin önlenmesine
10:43dair mekanizmaları devre dışı bıraktılar.
10:45Hukuk dediğimiz şey, anayasası ve yasaları uluslararası sözleşmeleriyle tanınmıyoruz.
10:52Uluslararası sözleşmeyi devre dışı bıraktı.
10:55Yasalara baktığınızda bu uluslararası sözleşmeye dayalı olarak çıkarılan 6.284 sayılı yasa var biliyorsunuz.
11:02Yasanın dayanağı sözleşme, şimdi sözleşmeyi siz ortadan kaldırdınız.
11:07Yasanın devre dışı kaldı.
11:08Yasa bir anlamda ortada kaldı. Bunu şöyle ifade edebiliriz.
11:11Kadık oldu denebiliyor mu o zaman?
11:13Yani şöyle kadık oldu. Hala yürürlükte ama uygulayıcılar, mesela diyelim ki bu emniyet, güçleri, savcısı, polisi, hakimi vs.
11:24Onlar artık bu yasanın etkisini daha zayıf görüyorlar ve dolayısıyla uygulama da bu çerçevede gerçekleşiyor.
11:33Bu yüzden de bugün hukukun korumasının giderek zayıfladığını görüyoruz.
11:39Tabi burada aynı zamanda anayasal hakların ihlal edilmesi meselesi var ki özellikle kadınların gerek 8 Mart'larda gerek 25 Kasım
11:47'larda
11:48ağızlarını açtıklarında, sokağa çıktıklarında aşırı şiddete maruz kalıyor oluşları yani toplanma ve gösteri, özgürlüklerini ifade, özgürlüklerini kullanamıyor olmaları
11:59aynı zamanda daha büyük bir soruna yani anayasal hakların kullanılamaması ve anayasanın boşa düşürülmesi meselesine bizi götürüyor.
12:07Bu yüzden de aslında hukukun bir bütünsellik içerisinde maalesef etkisinin daha zayıf, hak ve özgürlüklerimize yönelik koruyucu etkisinin neredeyse sıfıra
12:18düştüğü bir dönemdeyiz.
12:19Burada da en ne diyelim naif, en dezavantajlı kelimesini kullanmayı sevmiyorum da hassas diyelim, hassas gruplar açısından düşünürsek
12:29buna LGBT bireyler var, kadınlar ama özellikle mülteci kadınlar gibi, çocuklar gibi yani onların da aslında mesela İstanbul Sözleşmesi çerçevesinde
12:40bir koruma sağlanmıştı biliyorsunuz onlara da
12:43bütün bunların aslında bugün artık yok noktasında olduğu bir süreçteyiz.
12:50O yüzden de sorunlar daha da büyük maalesef.
12:52Ciddi bir girdap ve sarmal mı var aslında?
12:57Bunu neye göre soruyorum?
13:00İşte 1995'den itibaren aslında Cumartesi anneleri insanları kayıplarını aramak için
13:08kayıplarının aslında devlet eliyle yapılan bu suçların deşifre edilmesi için,
13:17kemiklerinin olabilmesi için evlatlarının ya da kaybettiklerinin bir mücadele veriyor.
13:23Ama her seferinde adalet arıyoruz denirken aslında adaletsizliği sağlayan sistemden adalet istiyor.
13:32Ve geldiği yerde halen aynı sözcüklerle, aynı ifadelerle de yılmadan, usanmadan o adaleti talep etmeye devam ediyor.
13:42Yani şimdiye kadar aslında sistem çözülmüş olsaydı bu suçluların suçluları ortaya çıkarılır mıydı?
13:49Bugün baktığımızda geldiğimiz işte 2026'da ne oldu, ne yaşanıyor?
13:55Evet belki süreci biraz daha geriden bile almak mümkün olabilir.
14:00Çünkü Cumartesi anneleri 1995'den beri planlanmış bir şekilde bu mücadeleyi başlattılar ve sürdürüyorlar.
14:08Ama biz biraz daha geri gittiğimizde çoğumuzun sanıyorum tevellütü de biraz ona uygun gibi gençleri hariç tutuyorum.
14:1712 Eylül özellikle biz tabii aslında 71 darbesi falan da çok ağır sonuçlar yaratmış idi.
14:2661'le ilgili de benzer şeyler konuşulabilir.
14:29Çünkü her darbe döneminin aslında ciddi hak gaspları ve mağduriyetlere yol açtığı Ayşe Kerçim'de.
14:35Bütün o süreçler ama biz en azından tanıklık ettiğimiz için ben 80,
14:38bir de kadın mücadelesinin özellikle çok güçlü olarak ortaya çıkmasına vesile olduğu için 80 darbesi ve devamı diyeceğim.
14:48Şimdi 80 darbesinde de mesela kadınların özellikle hapishanelerde tutulan evlatları için, eşleri için, kardeşleri için çok güçlü bir mücadele örgütlediklerini
14:59görüyoruz.
15:00Erkekler de var ama erkekler çok daha zayıf ve daha geride kalıyorlar maalesef.
15:05Yani erkekler istisna ama kadınlar esas unsur, mücadelenin esas unsuru.
15:11Tam da senin söylediğin gibi oldukça ısrarlı ve kararlı bir tarzla yürüyorlar.
15:16Örgütleri yok, mekanları yok, imkanları yok ama böyle yüreklerinde bir inanç var.
15:24Bunlar yakınlarını korumak, örneğin işkenceyle ölmelerine engel olmak, idam edilmelerine engel olmak, özgürlüklerinden mahrum edilmelerine engel olmak için büyük bir
15:36yürek gücüyle harekete geçiyorlar.
15:39Ve mesela İnsan Hakları Derneği de bu mücadeleden doldu zaten.
15:43Yani onların yarattığı o rüzgarın, o birikinin üzerine kurulmuş bir dernekten söz ediyoruz.
15:49İşte oradan kadın mücadelesini, kadınların sadece kendi hakları için değil, özgün kendi hakları için değil ama hem yakınlarının hem de
15:59genel olarak toplumun hak ve hukukunun korunması bağlamında da aslında önemli bir rol üstlendiklerini görüyoruz bu çerçevede.
16:09Çünkü mesela kendi evladı için, eşi için sokağa çıkan o kadınlar bir müddet sonra biz çeşitli röportajlar yapmıştık kadınlarla.
16:18Kendileri de ifade ediyorlar.
16:20Diyor ki önce ev kadınıydım, sonra mecbur kaldım işte eşimi ya da evladımı savunmak için sokağa çıktım ve devleti tanıdım,
16:28toplumu tanıdım, işte öğrendim yol yordam.
16:31Hatta okumayı o süreçte öğrenenler var.
16:33Ama sonra baktım ki bu sorun büyük bir sorun artık sadece kendimle sınırlı değil herkes için bunu talep etmek, herkese
16:42dayanışmayı dolayısıyla büyüterek bu süreci atlatmaya çalışmak gibi bir yöneleme girdik diyor.
16:48Neredeyse bütün kadınlar yani o dönemde mücadele içine girmiş bütün kadınlar.
16:54Zor bir süreç, burada da belki şunu söylemek lazım, senin de ifade ettiğin gibi cumartesi anneleri de 32. yılında artık
17:04neredeyse işte bu mücadeleye devam ediyor.
17:0831 yılı geçtik, 32. yılındayız.
17:10Şimdi başta daha belki pozitif bir yerden başlamıştı mücadeleye.
17:18Hatırlarsın sen de.
17:20Çünkü o zaman gözaltına alınan insanların öldürülmüş olabileceğine dair kanaatler daha zayıftı.
17:26İşte sağ aldınız, sağ istiyoruz diye başlayan bir mücadeleden işte failler, belli hani faillerden hesap sorulmasını isteyen başka bir noktaya
17:35geldik.
17:36İşte kemik isteyen, mezar isteyen bir aşamaya geldik.
17:39Dolayısıyla sanki hani mücadelenin etkisi acaba o gün daha güçlüydü de bugün daha mı güçsüz?
17:45Aslında hani içinden birisi olarak şöyle söyleyebilirim, tam tersi bir şey var orada.
17:51Çünkü cumartesi anneleri mesela 95'te o sistematik mücadeleye başladıktan çok kısa bir süre sonra devlet gözaltında kaybetme suçunu işlemekten vazgeçmek
18:01zorunda kaldı.
18:02Çünkü o mücadelede her kaçırılan kişiyle ilgili suçüstü yapıldı.
18:07Yani kim kaçırdı belli, hangi araba kaçırdı belli, bu emniyetin arabası işte emniyet güçleri teşhir edildiler ve bütün bunlar onları
18:15geriletti, geriletme noktasına getirdi.
18:19Bir kere çok büyük bir kazançtı bu.
18:22Çünkü artık hani yakınlarımız kaçırılmayacak, öldürülmeyecek noktasına gelmiştik.
18:26Ama adalet talebi gerçekleşmedi.
18:30Burada aslında çok büyük bir...
18:32Çünkü şey de var, Avrupa'ya sağlıkları, mahkemesi kararları var, sonrasında zamanlaşımına uğratılan dosyalar, rafa kaldırılan dosyalar var.
18:39Aynı zamanda bunun içinde bir ciddi hukuk mücadelesi de bir taraftan yok.
18:43Çok büyük bir hukuk mücadelesi var gerçekten de.
18:46Aslında burada prensip şu, bu mücadelede her türlü araç kullanılır.
18:51Yani mücadeleyi güçlendirecek, mücadeleyi canlı tutacak ve yarın hesap sorulabilmeyi mümkün kılacak, o hafızayı oluşturacak ve diri tutacak her türlü
19:01araç kullanılır.
19:03Bir kere her şeyden önce bu var.
19:04O yüzden de hani senin de söylediğin gibi şimdi adalet, kimden istiyoruz adaleti?
19:09Hani failden istiyoruz çoğu kere neredeyse.
19:12Yani çünkü işte hani geriye giderek bir tarihsel sürece baktığımızda işte Mesut Yılmazlardan, Tansu Çinlilere vs. böyle uzayan.
19:21Yani bu ülkenin siyasi olarak en başındakileri de kapsayan bir failler kitlesinden söz ediyoruz.
19:29Dolayısıyla kimden istiyorsunuz?
19:31Evet istiyoruz.
19:32Biz bugün de bu talebimizi devam ettiriyoruz.
19:36Çünkü devlet bunu sağlamak zorunda.
19:40Çünkü yani devletin görevi bu.
19:43Çünkü devlet bu ülkede yaşayan herkesin, vatandaşı olsun olmasın, can güvenliğini sağlamak zorunda.
19:49Ben sağlamıyorum dese de sağlamak zorunda.
19:52Bunu geçmiş dönemde Cumhurbaşkanı Erdoğan Berfona'yla görüştüğünde söylemişti.
19:56Ve daha sonrasındaki dönemde aslında geçmiş dönemdeki suçlar deşifre edilip sorunlar yargılanabilir mi diye bir umut teşkil etmişti.
20:07Ama sonrasında gelen yine hukuksuzluklar ve de Galatasaray'ın kapatılması, sonraki süreçler, şiddet, baskı, gözaltılar, annelerin alanlarda şiddete maruz kalıp
20:20yerlerde sürüklenmesi de işin başka bir tezahürü olarak önümüzde duruyor.
20:25O zaman da adalet sorgusu bir kez daha kimden sorulacak bu adalet ya da talep edilecek sorusunu da beraberinde getirmiyor
20:33mu?
20:33Evet aslında sonuç olarak hani bu televizyonlarda, dizilerde falan da oluyor ya böyle failler bir müddet sonra nedamet getiriyor falan
20:42suçlarını itiraf ediyorlar biliyorsun.
20:44Yani şimdi biz de mesela işte Cumhurbaşkanı…
20:48Ayhan Çarkın'ın itirafları mesela geçmiş dönemlerde…
20:50Ayhan Çarkın, sadece Ayhan Çarkın da değil mesela Abdülkadir Aygan'ın itiraflarını hatırlıyorum.
20:56Daha başkaları da var.
20:57Vardı.
20:57Bu itiraflar var yani bu gerçekten hani öldürdük kaybettik diyen insanlar bir kere yani failler ortaya çıktı bir yandan.
21:04Bir yandan mesela eski devlet görevlileri emekli olunca ve aradan bir müddet geçince biliyorsun işte yazıyorlar bir takım röportajlar ve
21:12orada bazı gerçekler ifade ediyor.
21:14Mesela der geçit kayıtlarıyla ilgili öyle çok kritik açıklamaları vardı işte eski şeylerin, diplomatların, röportajların vesaire.
21:25Şimdi dolayısıyla biz burada esasında adalet arayışında bunu yani demin dediğim gibi devletten isteyeceğiz ama devlet direniyor.
21:36Çünkü aslında devletin bu adalet arayışına olumlu cevap vermesini zorlaştıran devletin yapısal sorunları var.
21:47Yani bugün herhangi…
21:48Bugün de karşılaştınız.
21:49Evet, bugün herhangi birinin yani işte çok demokrat, çok insancıl bir başbakan getirin oraya koyun yine bu mekanizmayı aşarak bir
21:58şey yapabilmesi imkanlı değil.
22:01O yüzden de biz bunu biliyoruz bir kere, bu zorluğu biliyoruz.
22:05Çünkü yani hep işte gözaltında kaybetme gibi insanlığa karşı suçları konuştuğumuzda şunu söylüyoruz.
22:12Bu meseleler sistemin kuruluş değerleriyle, kuruluş kodlarıyla alakalı yani devletin temeliyle alakalı.
22:20Devlet olma ile ilgili.
22:22Devlet olma halini yani örgütlerken devleti bütün bunları, bütün bu suçları işleyecek şekilde örgütlenmiş bir devlet yapısından bahsediyoruz.
22:32Şimdi dolayısıyla temeli böyle kurulduğu için bu ülkeyi yönetenler bu suçlarla ilgili yüzleşme ya da adalet meselesinde adım atmaya kalkıştıklarında
22:44aslında kuruluşlarını, temellerini sorgulamak zorunda kalacaklar.
22:49Ve sorgulamak yetmeyecek, değiştirmek zorunda kalacaklar.
22:52O yüzden çok büyük direnç vardı.
22:54Çünkü devlet içindeydi çünkü.
22:57Devletin ordusu, emniyeti, siyaseti, her şeyin içinde olduğu bir zincirleme faillerden söz ediyoruz.
23:08Dolayısıyla o yüzden bu kadar zor.
23:11Biz tam da aslında cumartesi insanları olarak da bunu böyle bildiğimiz için.
23:18O yüzden ısrarımızda hiç gerilemiyoruz mesela.
23:21Çünkü biz biliyoruz ki aslında bu ısrar sonuçta bize bir çatlak bulacak ve bir yol açacak.
23:27Yani bunu da bize ne söylüyor?
23:29Bunu da bize Plaza Dömeya annelerinin deneyini söylüyor.
23:34Orada da mesela 30. yılda ancak böyle bir çatlak yaratılabilmişti ve 50. yıla geldi hala mücadele sürüyor ve hala adalet
23:43arayışı sürüyor bir yandan.
23:44Yani bir takım olumlu gelişmeler olmasına rağmen.
23:47O yüzden de biz aslında böyle bir örnek önümüzde olunca daha da aslında sorunu, belki sistemi, belki mücadelenin dinamizmini buradan
23:59kavradık.
23:59Ve bu yüzden de ısrar etmeye devam ediyoruz.
24:03Belki bir küçücük şey yine anlatabilirim burada.
24:06Bu ısrar meselesiyle ilgili anlatacağım bu arada da.
24:10Hapishanelerden sen girişte söz ettin.
24:12Çok büyük problemler var.
24:13Biz de rehabilitasyon tipi hapishanelerle ilgili bir rapor hazırlamak için görüşmeler yapıyorduk.
24:21Ben de görüşmeler yaptım.
24:23Hapishanede bulunan bize daha önce başvurusu olan hasta mahpuslardan bazılarıyla.
24:30Görüştüğüm kişilerden bir tanesi ilk ikinci dakikada bana dedi ki bana FETÖ'cü diyebilirsiniz.
24:38Kendisi dediği için ben tabii ki ismini söylemeyeceğim.
24:41Bana FETÖ'cü diyebilirsiniz dedi.
24:43Güldü.
24:43Sonra işte hani espriyle karışık bir şey.
24:45Vallahi dedim ben demem ama hani siz…
24:48Nedenmiş?
24:50Şimdi bunu böyle söyledi.
24:51Sonra konuşmaya başladık.
24:52Kendisi epey ağır bir hastaydı.
24:55Ciddi bir kas hastalığı vardı.
24:58Tekerlekli sandalye mahkumu olmuştu.
25:00Kötü gidiyordu hastalığının seyri vs.
25:03Bize başvurusu vardı.
25:04Tabii bir noktaya geldik şöyle oldu.
25:06Hani niye bize başvuru yaptı?
25:08Yani bunu biz tabii insanlara doğrudan sormuyoruz.
25:11Niye bize?
25:11Çünkü herkesin bize başvuru yapmasını istiyoruz zaten İnsan Hakları Derneği'ne.
25:16Şöyle dedi.
25:17Kendisi de bu soruyu sorup cevabını da şöyle verdi.
25:20Biz devletken dedi.
25:22Yani önemli bir noktadaymış görev itibariyle.
25:25Biz devletken dedi.
25:27Devlet aklı şöyle çalışır dedi yani.
25:29Bize bir başvuru gelir.
25:32Bir dilekçe gelir.
25:34Biz ona okuruz.
25:35Sonra bakarız bunu kim göndermiş?
25:38Kim yapmış bunu?
25:39Ona göre.
25:40Sonra o yapan biz susarsak acaba geri adım atar mı atmaz mı onu değerlendiririz dedi.
25:47Yani acaba hani gönderdi sonra peşine düşer mi düşmez mi bu yaptığı işin?
25:53Düşer mi?
25:54Düşüyorsa eğer ve bunu daha büyütecekse ve bizim açıklarımızı yakalayacaksa, deşifre edecekse
26:01o zaman dedi devlet ona olumlu cevap verir.
26:05Öyle ya da böyle.
26:06Nihayetinde ona olumlu cevap verir.
26:10Yani kısmen de olsa sonuçta rahatlatacak bir şey verir.
26:14Çünkü devlet aklı böyle çalışır dedi.
26:17Şimdi mesela bazı böyle şeyler ne diyelim deneyimler ilginç oluyor gerçekten sistemin kavranması noktasında.
26:24Yani direkt sistemi anlatmış ama kendisinin de ihadeye neden başvurduğu da burada ortaya çıkıyor.
26:32Ben dedi bu yüzden ihadeye başvurdum.
26:34Çünkü ben biliyorum dedi siz dedi şimdi ya kız yazacaksınız bakanlığa oraya buraya bilmem ne cevap gelmezse bir daha yazacaksınız.
26:40Yok işte eylem yapacaksınız.
26:41Kapanmayacak yani yürütecek.
26:43O yüzden ben de dedi işte size yapıyorum.
26:46Şimdi bu yüzden de belki yani bu da bir örnek.
26:49Hani plezodemaya annelerinin o direnci ısrarı bir örnek ama bu da bir örnek.
26:55Yani aslında mücadelede ısrar ve inadın sonuç alma noktasında bizi yavaş da olsa bir nihayete götürdüğünü söyleyebiliriz.
27:07Çok önemliydi mücadelede ısrar ve inat aslında ikisi kritik ikisi güçlü o dinamizmi ortaya koyan iki kavram.
27:17Bir diğer taraftan da bütün bunların içerisinde hani iki senedir içinden geçtiğimiz bu barış ve demokratik toplumun sürecine baktığımızda işte
27:27herkesin bir araya gelip yan yana gelip örgütlenmesi, ortaklaşması, bir mücadele yol hattını belirlemesi konusunda aslında barışın da en güçlü
27:38sözünü kuracak kadınlar.
27:40Çünkü en fazla barış kadınlar için de önemli.
27:44Savaşlar kadınları katlediyor, kadınları vuruyor.
27:48Yoksulluk keza öyle.
27:50Bütün bunların içerisine bakarken bir avukat olarak iki senelik süreçte bu gelinen aşamayı ve de durumu ya da bu barışın
27:59yeteri kadar toplumsallaştırılamamış ve hukukun işletilememiş olmasını neye bağlıyorsun ya da nasıl değerlendiriyorsun?
28:06Evet aslında süreci belki iki şekilde okumaya ihtiyacımız var galiba süreci.
28:12Bir hani devletten doğru ne oluyor, ne yapıyor?
28:14Meselesi var.
28:15Bir de işte toplum yani asıl barışa ihtiyacı olan toplumun bu meseledeki tavrı duruşu açısından okumak gerekli gibi gözüküyor.
28:26Şimdi bu süreçte hep devlet bahçeli üzerinden yürüdü biliyorsun.
28:30Yani devletin sahibi kimmiş böylece de anladık aslına bakarsan gerçek anlamda.
28:35Yani en azından neyi temsilci, kimi sözcüğü seçtiler onu görmüş olduk.
28:39Bu kadar güçlü üst perdeden böyle sözler ancak bu karşıtlık tarafından kullanılabilirdi herhalde.
28:46Daha dün konuşuyorduk bir açıklaması oldu biliyorsun dün şey basınında düştü.
28:54Türk'ün gazetesinde 50 mandelik evet.
28:56Evet evet yani röportaj gibi bir şeydi sanıyorum.
28:59Orada yine devlet bahçeli öyle laflar etmiş ki ben dedim ki bir arkadaşla üzüntün de konuşuyorduk.
29:04Dedik ki ya bu laflardan herhangi birini Erdoğan bile söylese tefe koyar çalarlar ama o yüzden bunu işte Bahçeli söylüyor.
29:15Yani bu tespitleri Bahçeli yapıyor.
29:16O tespitlere baktığımız zaman aslında böyle çok inanılmaz şeyler vardı.
29:21Yani inanılmazdan kastım şu yani bugüne kadar bütün faşizan politikaları üretmiş, desteklemiş bir partinin
29:31en tekçi, en devletçi bir partinin temsilcisi tarafından söylenmesi insanın kulağını tırmaladığı için değişik geliyor insana.
29:47Ama orada yani onu bir kenara koyalım ve o açıklamaları okuduğumuzda aslında ihtiyacımız olan şeyleri söylediğini görüyoruz.
29:55Yani demokratikleşme meselesi de böyle, şiddetin önlenmesi meselesi de böyle pek çok konuda esasında tam da bizim böyle olması gerektiğini
30:05söylediğiniz.
30:06Mesela ırkçılığın önlenmesi, ayrımcılığın önlenmesi, tekçiliğin önlenmesi, toplumun işte bir arada ön yargılarının kırılması ve bir arada yaşamasının sağlanması,
30:16bu ayrıştırıcı politikaların önlenmesi gibi gibi gibi o kadar çok hani konuya temas etmiş ki.
30:22E şimdi bu aslında devletin geldiği nokta ama aynı açıklamada ben şeyi gördüm.
30:28Hani niye peki ama? Hani niye devlet durup dururken niye bu noktaya geldi?
30:34Yani o çelişkiler ayrı tabii yani bir yandan hani bunları söylerken bir yandan niçin insanlar her gün evlerinden gözaltına alınıyorlar,
30:42tutuklanıyorlar,
30:43hapishanelerde ölüyorlar hala neden bu şiddet devam ediyor meselesinin de başka bir açıklamasını yapmak lazım.
30:51Ama hani bu süreç açısından düşündüğünüzde bu inanılmaz ağırlığı da olan söylemlerdi.
30:58Ve aslında bizi de, bizim de söylemek istediğimizde belki bazı noktalarda aynı şeyleri söyleyeceğimiz, yani aynı cümleleri kurduğunu fark ettim
31:07ben.
31:07Şimdi bu devletin geldiği nokta ama kendi açıklamasında yine bunun uluslararası dengelerle ilişkisi,
31:14Türkiye'nin jeopolitik konumu ve dolayısıyla işte enerji yollarındaki değişiklikler,
31:21bu arada Türkiye'nin bu kriz ortamında kendi iç disiplinini ya da varlığını koruyabilmesi için doğan ihtiyaç gibi.
31:29Aslında hem işte Amerika'dan başlayıp Rusya'daki savaş ve Orta Doğu'daki savaşla da ilişkilendirip,
31:36bunun bundan dolayı gerekli olduğunun da altını çizmiş.
31:40Zaten bunu aslında hepimiz yapıyorduk değil mi?
31:42Yani bu bir uluslararası güç dengelerinin ya da konjöktürün de bir zorlaması var değil mi?
31:48Gülsene Hanım burada şunu sormak isterim.
31:50Biz seninle tabii ki hani yıllardır konuşuyoruz, tartışıyoruz.
31:57İşte barış ve demokratik toplumu sürecinden önce de,
32:03hani o 2016'dan sonraki o çok militarizm, keskinleşmiş hat ve şiddet sarmalının içerisinde
32:12korku ve sindirme bir taraftayken hak ihlalleri, cezaevlerindeki durum, insanlık dışı uygulamalar,
32:20sürmeye, sürdürülmeye de devam etti.
32:23Ve her seferinde de senin hani cezaevlerindeki durum nedir, şu anki hasta tutsakların durumu nedir,
32:28yakılan infazlar gibi bundan iki sene öncesinde de çok konuştuk.
32:32Ve bugün geldiğimiz yerde aslında hani bir tarafıyla barış sağlandı ama,
32:37yani negatif barış dediğimiz,
32:38aslında o demokratikleşme adımlarının atılmaması ciddi bir handikap.
32:43Bu adımların atılmasının başında öncelikle olmazsa olmaz cezaevlerindeki aslında tutsakların serbest bırakılması,
32:50işte hala infazlar yakılıyor, hala içeride hak ihlalleri söz konusu.
32:55Ve dönüyoruz, dolanıyoruz bir bakıyoruz ki aslında bir şeyler ilerliyorken bir tarafta hala aynı sarmalı içerisinde dönüyoruz
33:03ama bu yaşamların yitirilmesine neden oluyor.
33:06Bugün hani sen çok iyi içinde olduğun için ve de bunu takip ettiğin için oradan sormak isterim.
33:15Yani kadın hasta tutsaklar genel itibariyle hasta tutsaklara baktığımızda cezaevlerindeki durum,
33:22görünmeyen o parmaklar arasında yaşananlar nedir, neler yaşanıyor ve evebilikle ne olması lazım?
33:28Evet aslında tabii hapishaneler deyince biz hani hukuktan da bahsediyoruz ya.
33:35Şimdi yeniden bir hukuk inşasına ihtiyaç olan bir dönemden geçiyoruz.
33:38Yani demokratikleşme olacaksa anayasadan başlayarak bütün hukuk sisteminin gözden geçirilmesi ve demokratikleştirilmesi
33:46insan haklarının esas alındığı bir sistemin oturtulmasına ihtiyaçtan söz ediyoruz.
33:52Bu aynı zamanda bize şunu söylüyor, ceza infaz kanunun da ya da ceza infaz mevzuatının da buna uygun olarak
33:59ya da bu süre içerisinde tam da bu söylediğimiz ihtiyaca cevap verecek şekilde yeniden dizayn edilmesi gerektiğini söylüyor bize.
34:07Dolayısıyla hapishaneler, hapishanelerdeki infaz uygulamaları, oradaki hem mimari hem uygulamalar meselesi,
34:16işte hasta mahpuslar ve diğer pek çok sorun tam da bu değişimi bir kere bekliyor her şeyden önce onu söyleyeyim.
34:23Yani çünkü gerçek çözüm ancak bu değişikliklerin olmasıyla mümkün.
34:27Yani ceza infaz kanunundaki ayrımcı uygulamaların, işte bu hasta mahpuslar aleyhine söz konusu olan uygulamaların
34:36ve mesela tecrit sistemine dayatan uygulamaların ve yapısal sorunların aslında çözüme kavuşturulmasına ihtiyacımız var.
34:45Şimdi dolayısıyla hapishaneler dediğimizde bugün 440 bin civarında şu anda mahpus var.
34:54440 bin yani 450 bin diyelim girenlerle çıkanlarla beraber bu sayının normalde neredeyse iki katı olduğu ifade ediliyor.
35:02Yani her yıl 1 milyon neredeyse insanın cezaevlerine girip çıktığından söz ediyoruz biz.
35:07Yani çok büyük bir rakamdan söz ediyoruz.
35:09Ve bu arada daha ciddi bir sorun var.
35:12Kapasite fazlası diye bir tartışmamız var biliyorsun.
35:15Çok uzun yıllardır bunu da konuşuyoruz.
35:17Kapasite fazlalığı şu dönem en yüksek noktaya çıkmış durumda.
35:22Şu anda %30 oranında fazladan söz ediyoruz.
35:28Yani yatacak yatağı olmayan, oturacak sandalyesi olmayan alacak yani nefes alacak ama o kadar nefeslik hava yok.
35:36Yani küçük küçücük mekanlardalar çünkü içecek suyu ya da kullanacak suyu olmayan gibi böyle ortamlardan söz ediyoruz.
35:45Şimdi böyle ortamlarda işte insanlar bir anlamda hayatta kalmaya çalışıyor.
35:50Tabii ki öncelikle hastalanıyorlar onu söyleyeyim.
35:52Çünkü yetersiz beslenme, kötü fiziki koşullar, ağır uygulamalar, baskı, sürekli bir baskı ortamı.
36:01Dolayısıyla o hem psikolojik olarak hem de fiziki olarak mahpusların tamamını ciddi olarak tehdit ediyor.
36:08Sağlıklarını tehdit ediyor.
36:09Ve bunların çözümüne ilişkin bir adım atılmadığı gibi daha ağırlaştıran bir süreç işliyor.
36:16Yani mesela tehdit tipi hapishaneler işte biz ne bilirdik eskiden F tipi hapishanelerle konuşmaya başladık.
36:24Eskişehir tabutluğunu bir kenara bırakarak söylüyorum evveliyatı olsa da onlar denemeydi.
36:29F tipiyle başlayan ama bugün kuyu tipleriyle devam eden ama daha ötesi bir şey söyleyelim size.
36:37Hapishanelerden gelen mektuplar ve yapılan görüşmelerde neredeyse bütün mahpusların söylediği şey şu.
36:42Burası kuyu tipi değil, burası F tipi değil ama burada da kuyu tipi uygulamaları var.
36:48Yani ağır tecrit uygulamaları var.
36:50Bu şekilde yapılan pek çok başvuru var.
36:52Dolayısıyla hapishaneler ağır tecritin uygulandığı mekanlar haline getirilmiş durumda.
36:59Bu sorunların tamamının çözülebilmesi için önce yasal düzenlemelerin yapılması,
37:07uygulama mantığında, zihniyetinde değişime ihtiyaç var tabii ki.
37:11Hani yasayı yaparsanız uygulanmaz yine bir anlamı olmaz.
37:14Ama yasaların yapılması ve bu esaslar üzerinden de uygulanmasının sağlanmasına ihtiyaç var.
37:22O kadar çok yasada değişiklik gerekiyor ki dolayısıyla.
37:25Mesela terörle mücadele yasasının kaldırılması lazım.
37:28Eğer biz bazı sorunların önlenmesi, gerçekten önlenmesini düşünüyorsak.
37:33Terörle mücadele yasası gidecek, infaz yasası değişecek.
37:36Bir takım cezaevi içi uygulamalar ki bu özgürlükten mahrum bırakma meselelerinde yönetmelikler,
37:43genelgelerle uygulamalar bir gündeme geliyor.
37:46Bütün bunların da değişmesi ya da kalkması, iptal edilmesine ihtiyaçlar var.
37:50O yüzden de hani oldukça büyük bir sorundan söz ediyoruz.
37:55Şimdi bir yandan süreç böyle gelişirken bir yandan neden hapishanelerde bu durum bu kadar ağır
38:02ya da hapishaneler neden bu kadar hızla doluyor ya da taşıyor diyelim.
38:07Doluyor demek yanlış oluyor.
38:08Taş taşıyor.
38:09Çünkü hala aslında devletin, demin de onu söylemek istiyorum.
38:14Tam bizim açımızdan peki.
38:16Hani devlet tamam devlet ama bizim açımızdan.
38:19Çünkü hala devlet kendisi o bizim ağzımızdan neredeyse çıkacak cümleleri orada kendisi söylerken
38:27onları bunu da ben söylerim diyor.
38:30Barış da gelecekse ben getiririm diyor.
38:32Demokrasi da gelecekse ben getiririm diyor.
38:34Sen diyor onu talep etme ya da sen onu diyor kendine göre çerçeveleme diyor.
38:40Yani kendine göre talep oluşturma diyor.
38:43Bununla ilgili karşıma çıkma diyor.
38:44Bunun için de insanları ağzını açanı hatta ağzını açan bile değil parmağını oynatanın cezaevine tıklıyor.
38:51Ben onun için şöyle bir ifade kullanmıştım.
38:53Yani devlet burada barış sağlanmaya çalışılıyorken demokratikleşme ve demokrasi için adımların atılması gerekiyor dediğimiz yerde
39:02aslında devlet de hükümet de demokrasiyi kendi demokrasi anlayışıyla şekillendirmek istiyor.
39:08Yani aslında bu bir tarafıyla da var olan o militarizmin, otoriterliğin içerisinde aslında kısmen olsa bir demokratikleşme ve demokrasiyi sağlama
39:19mantığı var.
39:20Yoksa tam demokrasiye geçiş gibi bir şey söz konusu değil sanıyorum.
39:24O yüzden de zaten iki senedir var olan yasaların dahi uygulanmadığı bir durumla karşı karşıya kalınca da bunu kestirebilmek zor
39:33değil sanıyorum değil mi?
39:34Evet burada tabii kritik olan şey şu yani devlet tamam devlet hakkı aklı daha doğrusu.
39:40Hem kendi kuruluş değerlerini korumak istiyor bir yandan ama işte bir takım basınçlar var bunlar nedeniyle esnemek zorunda.
39:49İşte bu lafları etmek ve bir takım adımlar atmak zorunda tamam.
39:52Ama burada esas olarak toplum olarak bizim yani siyasetçiler, demokratik alanda, kim örgütler, yani sivil alan, işte halkın kendisi yani
40:04birebir hepimiz aslına bakarsan.
40:06Yani burada devleti kendi istediğimize yani gerçek demokrasiye, gerçek insan haklarına, gerçek insan haklarına uygun hukuka çekebilecek güç toplumsal güç.
40:19Şimdi toplum bir araya gelmez ve taleplerini somutlaştırmaz ise eğer yani orada atılan adımlara yön vermezse yani onları kendi mecrasında
40:33akmaya terk ederse o zaman devletin istediği olacak.
40:36İstediği kadar verecek ve bizi de ona razı etmeye çalışacak.
40:40Sistemde zorlayacak kim?
40:42Evet yani toplum dinamiği.
40:44Ama işte burada büyük, maalesef burada hala çok eksiğiz.
40:49Dolayısıyla da bu ekseyin çok hızlı bir şekilde giderilmesine ihtiyaç var.
40:53Hani onu görüyoruz çok yoğun bir şekilde.
40:57Bir çok etkili işte programların, kampanyaların yürüyor olması gerekir.
41:02Ama hala biraz biz bekleme modundayız galiba.
41:06Öyle bir hava, genel olarak diyorum hala bir umut umutsuzluk arası samimiyet testi meselesini biz geçebilmiş değiliz.
41:15Hala samimiyet meselesi.
41:17Şimdi Bahçeli'de samimiyet sorgulaması olabilir mi ya?
41:20Yani ben gerçekten şimdi Bahçeli'de de Erdoğan'da da yani o devleti temsil eden insanlarda hangi samimiyet testinden geçirebilirsiniz ve ikna
41:29olabilirsiniz?
41:29Dolayısıyla yanlış testi.
41:32Yani şunu anlayamıyoruz galiba.
41:35Yani bir negatif barış kısmı sağlandı.
41:40Yani o masaya oturuldu.
41:42Ama orada beklemeden var olan o zeminin daha güçlü hale getirilmesi için belki de iki senede çok daha güçlü çaba
41:51sarf edilebilirdi.
41:53Yani bütün dinamikler zorlanabilirdi.
41:58Her bir birey için aslında aynı şey geçerli.
42:01Çünkü ortada bir somut veri var ve onun taşlarını döşemek de aslında her bir bireye kalan bir şey, geleceği örgütlemek,
42:10barış içerisinde.
42:11Nefes alacağımız bir ülkede yaşamak için.
42:14Dünyada hatta.
42:15Hatırlarsan iki sene önce nefes alamıyoruz, nefes alamıyoruz diyorduk.
42:19Yani bazen de hani o kadar çabuk unutuyoruz ki her şeyi.
42:23E peki iki sene önce nefes almaya başladık.
42:25İşte şiddet, çatışma, kayıplar durdu.
42:28E peki yine olduğumuz yerde saymaya devam ediyoruz.
42:31Yani ezberler kırılamıyor ya da o ezberlerin önüne geçilemiyor galiba.
42:36Maalesef yani burada belki çok defa konuştuğumuz bir şeyi bir kere daha konuşmak durumunda kalacağız.
42:43İç sorgulamalarımız çok zayıf maalesef.
42:45Yani kendimize hani bireysel olarak da zayıf bizim toplumumuzda, Orta Doğu toplumunda böyle hani kendime döneyim de bir bakayım nerem
42:52yanlış, nerem doğru sorusu pek güç sorulmaz.
42:56Yüzleşmez kendisi, kendi yanlışlarıyla bile yüzleşmez insanlar.
43:00Hemen savunma gerçekleştirir ve o refleksle hareket eder.
43:04Toplumsal olarak da yani devletin de zaten hani böyle bir yapısı var.
43:08E toplumsal olarak da böyle.
43:10Şimdi dolayısıyla biz kendi içimize dönüp hiç sorgulamıyoruz.
43:14Mesela sen çok net ifade et.
43:16İki yıldır yani dişe dokunur, hani bir yol alamadık.
43:19Yani toplumsal güç olma anlamında.
43:22Taleplerimizi sistematize etmiş ve bunları dayatıyor olma.
43:25Hatta bunun peşinde hani böyle sıkı sıkı sarılıp o illa da bu olacak demen ortasında.
43:30Bir yol alamadık peki kendimize dönüp sorguladık mı acaba neden bunu yapamadık diye.
43:36Yani eksiğimiz nerede, bunu nasıl aşabiliriz.
43:39Bunu sadece sormak değil tabii yani hani sorudan kastım şu sorarsınız yol, adım atarsınız.
43:45Yani hani bulursunuz yolunuzu ve oradan akarsınız ya da akıtırsınız mesela o enerjiyi.
43:49Ama biz hala aslında o çok büyük barikatlar var enerjilerimizin toplumsal muhalefetin önünde.
43:57Ve bunu daha önce de belki dile getirdik.
44:00Mesela o hal süreci 2015 sonrası 2016'daki o hal süreci.
44:08Oradan bugüne çok başarılı bir politika uyguladı devlet.
44:15Çok başarılıydı.
44:16Ve bu başarılı politika toplumu umutsuzluğa düşürdü.
44:21Birbirine bile güvensiz hale getirdi.
44:24Ve bir araya gelmesini ya da hareket edebilmesini çok zorlaştırdı.
44:28Yani hepimiz kötü mühale geldik.
44:30Neden?
44:30Çünkü sürekli baskı var.
44:32Çünkü sürekli yanıltıcı ya da algıyı bozan bir takım politikalar, söylemler vs. bir sürü şey var.
44:39Ve buna alternatif üretemeyen maalesef bir örgütlü yapımız var.
44:43Yani partilerimiz, demokratik örgütlerimiz açısından bunu net olarak söylemek mümkün.
44:48Dolayısıyla da biz o şeyi henüz kıramadık.
44:53Yani biz o bize dayatılan önümüzdeki bariyerleri maalesef henüz kıramadık.
44:58Kıramadığımız için de şu anda çalıyorlar, oynuyorlar derler ya böyle.
45:02Hani öyle gözüküyor.
45:03Ama şunu da söyleyeyim, hani moral bozmak istemiyorum çünkü bir yandan da.
45:08Şunu da söyleyeyim, öyle ya da böyle.
45:11Ben öyle söylüyorum.
45:12Öyle ya da böyle.
45:13Hani hiç istemeden, bence rüyalarına giriyordur, kabus görüyorlardır.
45:17Yani Bahçeli bu açıklamayı yapıyor ama bence akşam kabus görüyordur mesela.
45:20Ben bunu nasıl söyledim diye.
45:22Yani nasıl söylemek zorunda kaldım diye.
45:25Şimdi ila nihayet bir şey oluyor.
45:28İyi bir şey oluyor yani.
45:30Hani ila nihayet iyi bir şey oluyor.
45:32Yani burada samimiyet testleriyle meseleyi zayıflatmak yanlış, umutsuzluk yanlış.
45:39Ben şöyle düşünüyorum.
45:41Ya iyi bir şey oluyor ve tutalım bir ucundan güçlendirelim.
45:45Barışı tutup sahip olalım lazım.
45:46Evet, barışı, demokratikleşmeyi, insan haklarını tutalım ve güçlendirelim.
45:50Onun ne dediğini duyabiliriz, duymayabiliriz çok önemli değil.
45:53Biz yapacağımıza odaklanalım.
45:55İyi bir şey söyleyebilir, bugün iyi der, yarın kötü bir şey söyleyebilir.
45:58İyi der, kötü yapabilir mesela.
45:59Yapar ama bu devlet zaten devleti tanıyoruz ki biz.
46:03Yani o yüzden de burada umutsuzluğa düşmeden bu mücadelede neyin önemli olduğunu zaten ayırdığındayız.
46:11Yani sıkı sıkı yapışıp onu güçlendirmemiz lazım.
46:15Hepimiz olduğumuz yerde daha ne kadar çok yere değebiliriz.
46:18Özellikle örgütlü güçler, onu söyleyeceğim.
46:20Örgütlü güçler.
46:21Onların büyük sorumlulukları daha büyük.
46:23Onlar birazcık o büyük sorumluluklarını yerine getirmiş olsalar ya da daha ortaklaşma konusunda
46:28o kapıları çalıp bir araya gelinse, aralansa çok daha güçlü bir dinamik ortaya çıkacak.
46:34Geçmiş zamanlarda görmedik mi?
46:35Gördük önümüzde örnekler var.
46:37Dolayısıyla bugünün en büyük kısır döngüsü de bence o örgütler ve o örgütlerin bir araya gelmemesi konusu.
46:46Evet, belki küçücük zaman varsa bir hatırla.
46:48Çok kısacık.
46:49Evet, yani burada da mesela hani umutsuzluk oluyor ya, işte yasa yapsalar ne olur, işte bilmem
46:54bu hukuk olsa ne olur, o olsa ne olur, bu olsa ne olur.
46:57Ama bu dünyada ülkelerin deneyimlerine baktığımızda şunu görüyoruz aslında.
47:04Hakları tanımlayan, hukuki korumaya alan devletlerde, vatandaşlar da devlet de o hukuka uymak zorunda kalıyor
47:12ve istemeye istemeye de olsa insanların hakkına saygı göstermek zorunda kalıyor.
47:17Bunun yüzlerce, binlerce örneği var.
47:19Neden bu ülkede de olmasın?
47:21Neden olmasın?
47:22Olabilir, istenirse başarılabilir.
47:25Sevgili Gülseren Yolevi, çok teşekkür ediyorum.
47:28Ben teşekkür ederim.
47:28Uzun zaman oldu yayın yapmamıştık birlikte.
47:31Çok güzel, çok keyifliydi.
47:33Teşekkür ediyorum geldiğin için.
47:34Ben teşekkür ederim.
47:35Sağ olaylık diliyorum.
47:36Teşekkürler.
47:37Evet sevgili seyirciler, böylelikle özel yayınımızı sonlandırıyoruz.
47:42Sevgili avukat Gülseren Yolevi ile her türlü başlığı konuşmaya gayret ettik.
47:47Tekrardan karşınızda olmak üzere yayın demeyi geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi günler dilerim.

Recommended