- 17 dakika önce
Gökhan Işıl: Merkez Bankası'nın açıklamasını değerlendirdi
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Sevgili seyirciler, bültenimizin bu bölümünde Marmara Üniversitesi öğretim üyesi doçent doktor Sayın Gökhan Işıl bizlerle birlikte.
00:07Sayın Işıl yayınımıza hoş geldiniz.
00:10Hoş buldum efendim.
00:12Evet, beklenen enflasyon raporu açıklandı.
00:14Merkez Bankası enflasyon tahminini 1,5 puan arttırdı.
00:18Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon beklentisi ise %29,5 oldu.
00:24Sayın Karahan, 2027'de %21 ve 2028'de %13,5 oranında enflasyon tahmin ettiklerini belirtti.
00:34Yine ekledi, 2026 enflasyon tahminimizi yukarı yönlü güncelledik dedi.
00:40Peki, Merkez Bankası'nın 2026 yıl sonu tahminini 1,5 puan arttırarak %29,5'a çekmesinin arkasındaki ana etken nedir
00:50sizce?
00:51Yahya Bey, açıkçası bu yıl Merkez Bankası bütün enflasyon raporlarında tahmini yukarı doğru çekti.
01:00Yani istisnasız bütün raporlar da bunu yaptı ve artık bugün 12 Kasım yıl bitti ve Merkez Bankası'nın elindeki veri
01:07setini de düşünürsek,
01:09açıkçası ben bunu pek bir tahmin demek istemiyorum.
01:11Biraz böyle nokta atışı artık yıl sonunun ne gerçekleşeceğini bize gösterdi diye söyleyebiliriz.
01:18Peki, şimdi sorunuzun ana kısmına gelirsek, neden 2026 yılında biz 4 toplantıda da bunu revize ettik?
01:27Şimdi birincisi zaten ilk hedefimiz biraz çok düşüktü dolayısıyla 2026'da bunu yukarı doğru revize edilmesi açıkçası bekleniyordu.
01:36Fakat daha sonraki durumlarda işte Şubat ayı da ilk enflasyon raporu, maalesef Şubat ayı sonunda bir savaş çıktı.
01:44Hadi savaş da değil, burada asıl etkileyen noktaydı Hürmüz, Boğazı'nın tıkanması.
01:50Ve küresel de bakın yani bunu özellikle Türkiye'de değil, şu anda Amerika'da da bir enflasyon yükseldi,
01:57Avrupa'da enflasyon yani dünyanın genelinde ki zaten bugünkü sunumda da Merkez Bankası'nın dünyadaki enflasyon artışını hem 2026 hem de
02:062027 projeksiyon olarak da belirtti.
02:08Maalesef bu savaş ve petrol fiyatları bütün dünyada enflasyonu yukarı çekti.
02:14Peki biz niye böyle daha fazla etkilendi?
02:16Biz yüksek enflasyonda yakalandık.
02:18Diğer ülkeler bu kadar yüksek değil.
02:19Arjantin ve biz açıkçası bu noktada en şanssız iki ülkeydik dünyada.
02:24Onu söyleyebiliriz gelişmekte olan ülkeler açısından.
02:26Şimdi burada ikinci bir nokta daha var.
02:30Evet petrol fiyatları dedik ama bakın Merkez Bankası'nın petrol fiyatları 2026 yılı sonu ortalama 97 dolara yükseltti.
02:39Evet petrol fiyatları yukarı gidiyor ama burada önemli nokta şu 2027 yılı için beklentisi halen 86 dolarlardı.
02:48Yani bunun anlamı şu Merkez Bankası 2027 yılı için halen petrol konusunda enflasyon hedefi yani orada %21 hedefi koydu ya
02:572021 yılı sonu için.
02:59Özellikle 2027 yılı sonu için 21 hedefi koydu ya o hedefte halen 86 dolarlar seviyesinde petrol fiyatı var.
03:07Evet aşağı hızlı düşmeyecek.
03:10Çünkü maalesef hürümüz bugün açılsa bile arz savaş öncesine kadar getirilemeyecek.
03:15Dolayısıyla arz yönlü bir maalesef petrol fiyatlarındaki yükseklik devam edecek 2027 yılında da.
03:22Ama bunun 80 dolarların biraz altına inme ihtimali var.
03:27İşte bu da bu yıl bizi olumsuz etkileyen bu süreç eğer işte Trump'ın da senatoyu kaybetmesi açıkçası biraz ümitlendiriyor.
03:35Bütün dünya ümitlendiriyor.
03:36Burada 80 dolarların altına inmesi bizim %24-21 bandı aralığında bir yerde 2027 yılı enflasyonda tamamlayabileceğimiz ihtimalini doğuruyor.
03:48Ama şunu da söyleyeyim son cümle olarak 21 yine de mevcut konjonktüre göre iddialı bir hedef olduğunda belirtmek isterim.
03:56Sayın hocam petrol baskısına dikkati çektiniz.
03:59Aslında Sayın Karahan 2026 enflasyon tahminimizi yukarı yönlü güncelledik dedi.
04:06Bu yukarı yönlü revizyon piyasa beklentileriyle ne kadar örtüşüyor petrol noktasında düşündüğümüzde.
04:13Şimdi Sayın Karahan sunumda 2026 yılı için söyledi burada onu projeksiyonlayabiliriz.
04:21En az %7'lik yani 7 puanlık bir bu petrol fiyatlarındaki hareketin enflasyon etkisini gördük diyor.
04:29Bunun en az oldu diyor yıl bittiğinde bunu net olarak hesaplayacağız.
04:32Şubat ayı enflasyon raporunda bunu göstereceğini söyledi Sayın Karahan.
04:36Yani dolayısıyla şu anda 7 puanlık ciddi bir etki var.
04:39Şimdi biz 29 buçukla kapatacağımızı düşünürsek 7 puanlık bu etkiyi çıkartırsak biz bu yılı yaklaşık zaten %22-24 bandında bir
04:49yerde tamamlayacağız gibi duruyor Yağabey.
04:52Yani dolayısıyla bizim açımızdan gerçekten ciddi bir olumsuz etki oldu.
04:56Şimdi aynı projeksiyonun içerisinde Merkez Bankası 2027'de temkinli davrandığını görüyoruz.
05:02Ve petrol fiyatı hedefini yüksek tuttu.
05:04Dolayısıyla hala oradan yüksek gelecek bir enflasyonist baskıyı ama bizde olumlu gelişmeler var.
05:11Nedir bu olumlu gelişmeler?
05:13Özellikle birincisi konut fiyatları.
05:15Şimdi konut fiyatlarının enflasyonist baskısı azalıyor.
05:19Şimdi bazı vatandaşlar bana şunu diyebilir.
05:21Ya hocam kiralar devamlı artıyor biz ödeyemiyoruz.
05:25Evet onlar da haklı.
05:26Ama o maalesef daraltıcı politikalardaki real gelirin etkisi ama kiraların ve konut fiyatlarının real fiyatı da enflasyon karşısında geriye doğru
05:36geliyor.
05:37Bu dezenflasyonu destekleyici nokta.
05:39Eğer ki askeri ücret burada yine bana kızacaklar ama ben ekonomik yorum yapıyorum.
05:44Lütfen kusura bakmayın.
05:45Askeri ücretle dezenflasyonu destekleyici şekilde karar verilirse ki Sayın Karahan bu noktada hiçbir dahilleri olmadığını iki kez üstüne basa basa
05:55belirtti.
05:56Hizmet enflasyonunu aşağı yönlü etki çekecek bir nokta oluşacak.
06:01İşte bu da bizim katılık dediğimiz hani otuzlarda bir yıldır otuzda kaldık ya ya işte onu aşağı doğru çekmeyi hızlandıracak
06:10mekanizmamız hazır.
06:11Yani dolayısıyla petrol fiyatının etkisi ataleti arttırıyor ama diğer özellikle hizmet sektörü barınma noktasında da halen bir avantajımız var efendim.
06:22Sayın hocam aslında maaş zamlarını da bir bakıma gündeme getirmiş oldunuz.
06:27Şöyle ifade etmek isterim.
06:29Şimdi yıl sonu beklentisinin yüzde yirmi dokuz buçuk olarak güncellenmesi iki bin yirmi yedi yılındaki maaş zamları ve fiyatlamalar üzerinde
06:38nasıl bir başlık oluşturur sizce?
06:41Şimdi öncelikle şöyle söyleyeyim vereceğim yorum tamamen sayın karar alıcılarımızın yani bakanlık ve bu noktada karar alıcıların nasıl bu bir
06:54fiyat artışları yani asgari ücret artışlarını planladıklarıyla ilgili olacak onu belirtmek istiyorum.
07:00Sayın Bakanımız dedi ki yani bunu devamlı dile getiriyor beklenen enflasyona göre yapılacak.
07:07Şimdi dolayısıyla Merkez Bankası noktasında iki bin yirmi yedi yılı beklenen enflasyonu yüzde yirmi bir.
07:12Dolayısıyla burada açıklamalara göre beklentin birincisi asgari ücret yüzde yirmi bir artacak ama üzerine geçen yıldan tahmini tutturulaman farkla yaklaşık
07:24bir dört puan olarak da eklenerek yüzde yirmi beşlik bir artış olasılığını öngörüyorum.
07:31Ama burada sayın cumhurbaşkanımızın da dahli var biliyorsunuz komisyon cumhurbaşkanımıza gönderir sayın cumhurbaşkanımızın takdirleriyle artabilir azalabilir artık bu noktada bir
07:41şey diyemem.
07:42Ama benim öngörüm karar alıcıların yaptığı açıklamalardan bu yıl yaklaşık yüzde yirmi beşlik bir zam olması bu yüzde yirmi beşlik
07:50bir zar varsayımı zam varsayımı üstünden nominal ücret artacak.
07:54Evet ama maalesef vatandaşların real ücretleri azalacak yüzde yirmi beşlik bir asgari ücrete zam olsa bile.
08:01Yani dolayısıyla iki bin yirmi yedinin de böyle bir zamda biraz zor geçeceğini söyleyebiliriz Yahya Bey.
08:07Sayın Hocam özellikle iki bin yirmi yedi yılı ve iki bin yirmi sekiz yılı için sayın Karahan bu iki noktada
08:17iki bin yirmi yedi için yüzde yirmi bir ve iki bin yirmi sekiz için ise yüzde on üç buçuk olarak
08:23açıkladığı orta vadeli hedefleri vardı.
08:26Peki bu orta vadeli hedefler mevcut mevcut ekonomik koşullarda ulaşılabilir bir hedefe işaret ediyor mu sizce?
08:34Evet şimdi Yahya Bey biz seteriz paribus kelimesini çok severiz iktisatta yani diğer koşullar sabitken iki bin yirmi altı yılı
08:44maalesef özellikle petrol bizim dezenflasyon sürecimizi ciddi anlamda etkiledi tamamen bizim dışımızda gelişti.
08:52Çok olumsuz bir durum fon krizi ama fon krizi dezenflasyonu olumlu etkiledi.
08:57Talebi ciddi anlamda daraltarak bir çıktı açığını arttırdı ki Merkez Bankası bunun olmasını bekliyordu.
09:02Dolayısıyla bu noktada çıktı açığı merkezin istediği seviyeye geldi.
09:06Evet fon krizi çok kötü ama makro değişkenler açısından dezenflasyonu destekleyici oldu.
09:12Yani dolayısıyla iki bin yirmi yedi yılında yeni bir iç ya da dış şok yaşamaz isek mevcut konjonktürde savaşın da
09:21bitip petrol fiyatlarının beklenen seviyede aşağı gitmesi beklenirse
09:25iki bin yirmi yedi yılını biz yirmi bir yirmi dört bandında tamamlama olasılığımız var.
09:31Evet burada hedef doğru.
09:33Fakat iki bin yirmi sekiz yılı için on üç buçuk hedefi biraz zor.
09:38Çünkü Türkiye'de geçmiş yıl tarihsel verileri baktığımız zaman hani otuzlarda bir yıl kaldık ya orada bir yapışkanlık var.
09:46Türkiye'de on beş on sekiz bandında da böyle bir katılığı görüyoruz biz.
09:50Yani dolayısıyla biz iki bin yirmi yedide inşallah bunu yüzde yirmileri doğru indireceğiz.
09:56Yirmi sekizde yirminin altına doğru gidebilir ama on sekiz on beş bandında bir yerde artık indirmemiz biraz da zorlaşabilir.
10:05Bir de uzun dönemli projeksiyon yaparsak iki bin yirmi sekiz seçim dönemi iki bin yirmi sekizin seçim dönemi ve zamanında
10:13seçim olacağını düşünürsek şu anki makro ihtiyatı tedbirlerin bir kısmından da vazgeçsek dahi bu dezenflasyonu bitirmez ama yavaşlatabilir.
10:22Dolayısıyla iki bin yirmi sekiz hedefinin biraz tutma olasılığı zor gibi gözüküyor ama iki bin yirmi yedide yeni bir şok
10:30yaşamazsak yirmi bir yirmi dört bandı için konuşuyorum oraya ulaşma şansımız var efendim.
10:35Makro ihtiyati noktaya temas ettiniz.
10:38Aslında geçtiğimiz günlerde Sayın Şimşek enflasyon ekonomi noktasında büyümemize engel değil demişti.
10:45Bugün üzerindeyse kredi büyüme limitlerinin ertişine dikkate çekti Sayın Karağan.
10:50Bu iki açıklamayı yan yana koyduğumuzda makro ihtiyati tedbirleri de göz önünde bulunduracak olursak ekonomi yönetimi enflasyonla mücadeleden taviz vermeden
11:02büyümeyi destekliyor mu sizce bu iki açıklama?
11:06Şimdi Yahya Bey şöyle söyleyeyim cümlenizi bir soruyla kapatıca yani başlayacağım müsaadenizle.
11:14Bizim makro kitaplarında anlatılan tabirle kısa dönemde enflasyon büyümeyi destekler.
11:22Evet ama uzun dönemde maalesef enflasyonla mücadelede uyguladığınız politikalar maalesef büyümeyi daraltır.
11:31Dolayısıyla OVP'deki büyüme hedeflerine ulaşmamız biraz zor gözüküyor.
11:36Ve hele ki şu anda geldiğimiz çıktığı açı ki istenilen yani dezenflasyon için istenilen seviye diyorum.
11:42Dolayısıyla burada ne olacak?
11:44Üreticiler mutlaka daralmak zorunda.
11:47Geniş tanımlı işsizlikte mutlaka artışlar yaşayacağız önümüzdeki dönemlerde.
11:51Dolayısıyla bu noktada dün gece 22.12'de bir Merkez Bankası ne yaptı?
11:59Büyüme sınırlarını yarım puan ihtiyaç kredisi taşıt kredisi kobi ve kurumsal kredilerde yarım puan arttırdı.
12:08Bu açıkçası sadece kurumsallar için konuşuyorum.
12:12Yıl sonuna kadar ufak bir nefes alma için kısa bir dönemli imkan sağlayacak.
12:17Fakat mevcut iç talebin bu kadar dar olduğu dönemde eğer ki iç talebe yönelik üretim yapıyorlarsa maalesef bu firmaların işi
12:25biraz zor.
12:26Yani dolayısıyla o daralmaları göreceğiz büyümede daralmayı göreceğiz.
12:31Ve hatta şöyle söyleyeyim 3. çeyrekteki özür dilerim son çeyrekte büyümede ciddi daralmayı göreceğiz.
12:372026 yılı için yani dolayısıyla pek de büyüme ile dezenflasyon politikalarının çok da aynı şekilde aynı yönde gittiğini söylemem mümkün
12:51değil Yahya Bey.
12:52Peki Sayın Işıl bilgileri rafine ettiniz katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyoruz.
12:57Ben teşekkür ederim efendim.
12:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.