00:00Memmuz ayında %1,78, Ağustos ayında %1,84, Eylül ayında %1,84 ve Ekim ayında biraz daha fazla %2,58.
00:10Toplamda %8,29'luk bir enflasyon farkından bahsediyoruz.
00:16Gözler Kasım ve Aralık ayında nedir beklentiler diye başlayayım sizinle.
00:20Evet aslında Ekim ayının bu kadar yüksek çıkmasını beklemiyorduk.
00:241.50'ler civarı bekliyorduk.
00:25Ekim ayı bir atak yaparak 2.58'lere ulaştı.
00:28Tabii kış aylarına girdiğimiz zaman doğalgazın yanması bile enflasyon oranında bir farklılığa sebebiyet veriyor.
00:34Araçlar daha çok soğuktan dolayı mazot tüketebiliyor mesela gibi çeşitli iğneden ipniye denilen harcamalar arttıkça Ekim ayı da arttı.
00:42Ama bundan sonra Kasım ve Aralık ayımız var son 2 enflasyon verimiz.
00:46Tahminen 2 civarı ortalamasını alırsak 2 civarı ya da 2'nin belki 1 tık altına inebilecek 1.90'lar olabilecek
00:552 veri bekliyoruz şu anda.
00:57Yani aslına bakarsanız toplamda emekliye %12 civarı sabit bir enflasyon farkı oluşması ya da en maksimum %13'e çıkması beklentimiz
01:08içinde duruyor şu anda.
01:10Yani daha yüksek rakamlar refah payı ya da seyanen dışında %13'ün üzerinde bir beklentimiz şu an yok.
01:16O yüzden elimizdeki veri %8.29 üzerinden konuşmamız şu anda en doğrusu.
01:21Çünkü %13'ün üstünde olacak bir durum yok şu anda.
01:23Yani görünen durum o ekstra çok büyük bir şey bir değişiklik oluşmadığı sürece böyle bir şey söz konusu gibi görünmüyor
01:31şu anda.
01:31O zaman şöyle yapalım dilerseniz Melisa Hanım şimdi rakamlar var burada oranlar var oranlar üzerinden de bir değerlendirme yapmış olalım.
01:38Mevcut maaş diye arkadaşlarımız burada hazırlamışlar işte mevcut maaş 23.600 lira olur ise ya da mevcut maaş 25.000,
01:4730.000, 40.000 olursa bu fiyat artışlarında ne kadarlık bir artış olacak sonra sorumu da yöneltmiş olayım.
01:53Şimdi mevcut maaş eğer şayet ki 23.600 liraysa şuna detaylı bir şekilde bakabiliyorsak buradan bakalım isterseniz.
02:00%8.26'lık bir fiyat artışı demek yeni maaşın 25.558 lira olacağı %9 25.724, %10 25.960 lira
02:11ve %12 26.432 lira olacağı anlamına geliyor.
02:15Mevcut maaş şayet ki 25.000 liraysa %8.29 27.000 lira ortalama 27.073 lira, %12 ise 28.000
02:26liralık bir fiyattan bahsedilmiş oluyor yani maaştan bahsedilmiş oluyor.
02:3130.000 lirada %8.29 artışlar 32.487, %12 artışlar 33.600 lira, 40.000 lirada ise %8.29 artarsa
02:43eğer düşünüldüğü oranda artarsa maaşlar 43.316 lira, %12 de 44.800 lira.
02:50En düşük aylığa bakalım 23.552 lirada ise %8.29 artışı olursa 25.506 liralık bir maaştan bahsediyoruz.
03:00Burada enflasyon oranında artış biraz sanki emeklinin beklentisini karşılar mı karşılamaz mı sorusu ortaya çıkartıyor.
03:09Burada seyyanen ya da şöyle söyleyeyim refah payı daha konuşulması gerekiyor mu sizce?
03:15Şimdi baktığımız zaman rakamlara zaten 23.600'den neden başlıyoruz?
03:19Kökten kurtulmuş olanların alacağı bir zam oranıdır bu.
03:22Maksimum çıkacağımız rakam 26.432 civarı olacağı için tabii ki yeterli bir rakama ulaşmayacak.
03:27Artı olarak bir de kök aylık meselesi yüzünden en düşük emekli aylığı alanlarımız var.
03:33Daha büyük bir görüntü olarak yapmışlar zaten. Parantez açalım dilersiniz.
03:37Evet buna parantez açarsak en düşük emekli aylığımız en fazla çıkacağı rakam 26.378 olarak görünüyor.
03:44%12 civarı kaldığını fazlayalım.
03:46Yalnız şunu unutulmaması gerekiyor.
03:48En düşük emekli aylığı enflasyon verisine göre artmaz.
03:51Bu ne demektir?
03:53En düşük emekli aylığı için kararname çıkması gerekir.
03:56Yani otomatik olarak %12 enflasyon farkı diğer emeklilere geldiği zaman en düşük emekli aylığı ile ilgili karar merci en son
04:04cumhurbaşkanının onayına bağlıdır.
04:06Otomatik %12 olmaz.
04:08Şöyle olabilir.
04:09%12 yapabilir.
04:10Genelde enflasyon oranı da yapılabilir.
04:12Ya da diyebilir ki en düşük emekli aylığını ben asgari ücretle eşitledim.
04:16Bundan sonra böyle.
04:17Onun üzerine enflasyon farkını alacaktı diyebilir.
04:20O yüzden en düşük emekli aylığını biz enflasyon farkları üzerinden sadece değerlendirme unsuru olarak kullanıyoruz.
04:26Kesinlikle bir kararnameye bağlı olduğu için Ocak ayının 15'inden sonra komisyon toplandıktan sonra enflasyon farkı ile netleşecektir.
04:34Bugün kabine var.
04:35Bir beklenti olması gerekir mi emeklide en düşük aylığın arttırılmasına yönelik?
04:39Tabii zaten şu an bir çalışma yapıldığı üzerine konuşuluyor.
04:42Artış seyyar lazım ya da refah payı şeklinde olacak.
04:45Yani bu ne demek?
04:46Ya puan artışı verilecek.
04:47Yani %12'lik verilen enflasyon, çıkan enflasyon verisi daha doğrusu %15'e tamamlanacak.
04:54Ya da bütün emeklere ya da vatandaşlık maaşı adı altında görünen belli kesimdeki, belli gelirlerin altında kalan kişilere
05:03örneğin 5 bin lira ya da 10 bin lira farklı bir aylık ödemesi.
05:07Yani yardım, seyyanen zam gibi, refah payı gibi farklı düşünceler şu anda var.
05:12Seyyanen zam yapılması mümkün mü peki?
05:14Biraz önce siz bahsettiğiniz için ben oradan açmış olayım konuyu tekrar.
05:17Tabii ki şu anda konuşuluyor yani daha doğrusu görüşmeler olduğunu duyduk.
05:22Yani daha önce bundan mesela 2 ay önce bu soruyu sorsaydınız kesinlikle böyle bir beklentimiz yok derdik seyyanen zam ya
05:27da refah payı.
05:28Ama son günlerde açıklamalarla birlikte gelen bakanlardan gelen açıklamalarla bir seyyanen zam ya da refah payı çalışması yapıldığı en düşük
05:38emekli ailenin bir kere mahsus kökten yani kök sisteminden çıkarılarak yükseltilmesi
05:43hatta 30 bin liralara ulaşması ile alakalı kulis bilgisi adı altında söyleyelim çalışmalar ve görüşmeler yapıldı duyuldu.
05:51Yani bu sene Ocak ayı itibariyle emekliyi Sayın Cumhurbaşkanı da yaptı zaten son açıklamayla birlikte olabildiğince bunu bir sene önce
05:59söylemişti aslında.
06:00Biraz sabredin 2027'ye doğru bir sene sonra emekliye yapabileceğim her şeyin en fazlasını yapacağım diye.
06:07Bizim beklentilerimiz aslında en çok Temmuz 2027'ye doğruydu.
06:11Özellikle 2027 ve 29 orta vadeli program açıklandığı için ve emekliye ayrılacak bütçe oranı arttı.
06:19Mesela SGK'ya hazine desteği kalkmıştı.
06:22Biz bundan dolayı seyyanen zamları özellikle beklemiyorduk.
06:25Bu ne demekti? Aradaki farkı yani kök aylığı 15 bin lira olanın 23 bin 52'ye tamamlayan hazineydi.
06:31Şimdi bu kalkınca dedik ki en düşük emekli aylıkları o zaman mantıkken yükselmeyecek ama daha sonraki yapılan görüşmelerde SGK'ya
06:39ayrılacak bütçe grubu arttırıldı.
06:42%66'ya kadar arttırıldı ve SGK yapılandırmayla birlikte borçlarını da tahsil etmeye başladığı için şu anda önümüzde aslında biraz daha
06:50aydınlık günler görünüyor.
06:52Ve Kasım Aralık verileri de en son 3 Ocak'ta açıklandıktan sonra yapılacak toplantı sonucunda bütün rakamlarının net tutarlarını göreceğiz.
07:00Peki o zaman genel bir toparlama yapmak isterim. Özet geçmek isterim.
07:03Hangi kriterler esas alınmalı emekli maaşlarının artışında? Bunu sormak isterim size.
07:08Aslında bu çok tartışmalı bir konu olsa da yaşanılan şehrin bir kere önemi oluyor ister istemez.
07:13Bu bir kere artışma konusuydu bu arada.
07:15Evet bölgesel asgari ücret vardı konuşuldu. Tabi adaletli mi adaletsiz mi bu kısmına girmiyorum ama özellikle belli bir yaş grubu
07:22çalışamadığı için emekli maaşıyla da geçinemiyorsa,
07:26vatandaşlık maaşı adı altında dediğimiz gibi eve belli bir gelirden az bir tutar giriyorsa kişi başına onlara yönelik bir çalışmanın
07:34daha fazla yapılmasını aslında destekliyoruz.
07:37Çünkü her grup emekli olduktan sonra çalışabilecek diye bir kaide yok.
07:41Ama burada da şu düşünülmüyor mu Melisa Hanım?
07:44Mesela diyelim İstanbul'da yaşamakla işte Sivas'ta yaşamak ya da hemen yanı başındaki Kocaeli'de yaşamak, başka bir şehirde yaşamak aynı masraflar
07:54değil.
07:55Kesinlikle değil.
07:56Gerek kira gerek her anlamda baktığınızda gıda açısından da baktığınızda iki farklı soru çıkıyor.
08:01Birincisi dediğiniz gibi biraz önce şimdi birine yeterken birine yetmiyor.
08:07İkincisi ise o zaman başka şehirde yaşayan kişi de der ki şayet ki böyle bir uygulama varsa ben de o
08:13zaman İstanbul'a gelirim ya da artık hangi şehirse oraya gelirim demez mi?
08:17Tam tersi aslında tersine göçü biz bekliyoruz.
08:20Bu tip bölgesel bir çalışma olduğunda neden?
08:22Çünkü asgari ücret örneğin İstanbul'da büyük daha fazla olması bir şey fark ettirmeyecek.
08:28İstanbul'da bir kira şu an 30 bin liradan aşağı değil ama Kars'a gittiğiniz zaman 7-8 bin liraya çok
08:34rahat düzgün bir ev bulabiliyorsunuz.
08:36Ama bunun şimdi tartışmanın esas konusu diyorlar ki İstanbul'daki emekli o zaman gitsin Kars'a taşınsın.
08:41Şimdi bunu demek çok kolay ama ailesi burada.
08:44Burada doğmuş büyümüş.
08:46Belki torununa bakıyor, eşi çalışıyor şimdi böyle bir ihtimal yok.
08:50O yüzden bölgesel asgari ücretten ziyade bölgesel emekli kısmındayız.
08:56Yani emekli Kars'tan İstanbul'a gelmeyeceğine göre artık belli bir yaştan sonra daha çok bu yönde de çeşitli çalışmalar olduğunu
09:04da duyduk zaten yaş skalası olarak.
