- 1 saat önce
İsrail’de seçim sonrası ülkenin siyasi geleceği nasıl şekillenecek?
Benjamin Netanyahu iktidarını koruyabilecek mi?
İsrail siyasetinde değişim ihtimali ne kadar güçlü?
Arap partilerinin olası koalisyondaki yeri ne?
Seçim sonuçları bölgeyi ve Ortadoğu’daki dengeleri nasıl etkileyecek?
İsrail’deki seçim sürecini, siyasi dengeleri, Netanyahu’nun geleceğini ve seçimlerin bölgesel yansımalarını Şam Eski Büyükelçisi Ömer Önhon T24’e değerlendirdi.
T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join
T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://facebook.com/T24comtr
X ► https://www.twitter.com/T24comtr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr
Benjamin Netanyahu iktidarını koruyabilecek mi?
İsrail siyasetinde değişim ihtimali ne kadar güçlü?
Arap partilerinin olası koalisyondaki yeri ne?
Seçim sonuçları bölgeyi ve Ortadoğu’daki dengeleri nasıl etkileyecek?
İsrail’deki seçim sürecini, siyasi dengeleri, Netanyahu’nun geleceğini ve seçimlerin bölgesel yansımalarını Şam Eski Büyükelçisi Ömer Önhon T24’e değerlendirdi.
T24'e abone olmak için tıklayın: https://t24.com.tr/abonelik
T24 YouTube kanalına abone olmak için tıklayın: https://bit.ly/3sQke2C
Diğer Videolar İçin Tıklayın: https://t24.com.tr/video
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın: https://www.youtube.com/channel/UCun2Dl8daN--PBivgQJZn_w/join
T24 ► http://www.t24.com.tr/
Instagram ► https://www.instagram.com/T24comtr
Facebook ►https://facebook.com/T24comtr
X ► https://www.twitter.com/T24comtr
TikTok ► https://www.tiktok.com/@t24comtr
Bluesky ► https://bsky.app/profile/t24.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:01Seçimlerden önce yapılan tahminlerde Netanyahu'nun ikinci parti olarak çıkacağı ve Netanyahu'nun koalisyonunun da hükümeti kurmaya gerekli olan yeterli
00:13oyu sağlayamayacağı düşünülüyordu.
00:15Yani en azından kamuoyu yoklamaları ona işaret ediyordu.
00:19İsrail'de parlamento 120 milletvekilli hükümeti oluşturabilmek için 61 milletvekilinin oyu gerekiyor.
00:27Seçimler İsrail'de son yıllarda yapılan en yüksek katılımlı seçim oldu.
00:33%78'e yakın bir katılımla İsrailler sandık başına gittiler.
00:41Seçimler sonucu aslında büyük bir sürpriz ortaya çıkardı.
00:45Netanyahu'nun partisi Likud, beklentilerin aksine en fazla milletvekili alan siyasi parti oldu.
00:52Likud 27 sandalye kazandı.
00:55Ondan sonra Yaşar Partisi geldi ki bu Yaşar Partisi yeni kurulan bir siyasi parti.
01:01En güçlü aday olarak gözüküyordu.
01:04Yaşar Partisi ikinci geldi 21 sandalyeyle.
01:07Yani bir kere bu sürpriz bir sonuç oldu.
01:09İkinci sürpriz sonuç, muhalif partilerinin oluşturduğu Loh'un en fazla sandalye sayısını toplaması beklenirken,
01:17muhalifler yine ikinci geldiler.
01:20Yani Likud'un içinde olduğu koalisyon 54 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.
01:25Muhaliflerin ise 47 sandalyede kaldığı görülüyor.
01:30Seçimlerin en büyük sürprizi ise bugüne kadar daha böyle 11-12 sandalye çıkaran Arap partilerinin 19 sandalye çıkartması.
01:41Arap seçmeninin büyük sayılarla sandık başına gitmesi.
01:45Yani eskiden Arap seçmenler daha az sayılarda sandık başına giderken,
01:49bu sefer Arap asıllı İsraillerin %88'inin sandığa gittiği görüldü.
01:56Yani şu anda ortaya çıkan tabloda birincisi hiçbir siyasi parti veya hiçbir siyasi blok,
02:04hükümeti kurmak için gerekli olan 61 sandalye eşiğini aşamadı.
02:08İkincisi bütün beklentilerin mukabil iktidar partisi yani Başbakan Netanyahu'nun partisi ve bloğu.
02:16Birinci geldiler, muhalifler ikinci sırada kaldılar.
02:20Üçüncü büyük sürpriz de Arapların şimdiye kadar olmadığı büyüklükte bir sandalye sayısına sahip olmaları.
02:27Şimdi önümüzdeki dönemde koalisyon kurma çalışmaları ve 61 sandalye sayısını bulma çalışmaları başlayacak.
02:35Bu da gayet uzun bir süreç.
02:36İsrail'de şöyle bir sistem var.
02:39Cumhurbaşkanı siyasi partilerden herhangi birini, en fazla sandalye toplayan olması gerekmiyor,
02:4561'i bulabileceğini düşündüğü herhangi birini görevlendirecek hükümet kurmakla.
02:51Daha sonra Cumhurbaşkanı'nın görevlendireceği siyasi parti başkanının önünde hükümeti kurma çalışmalarını tamamlamak için 28 gün var.
02:59Eğer bu 28 gün içinde tamamlayamazsa bir 14 gün daha ekleniyor.
03:04Gene kurulamazsa hükümet bu süre içinde.
03:06Bu defa Cumhurbaşkanı işte yeniden bir takım istişareler yapıyor siyasi parti liderleriyle ve birini daha görevlendiriyor.
03:13Bu sefer başka bir siyasi partilerini görevlendiriyor ve gene bir 28 gün devreye giriyor.
03:1928 gün içinde hükümeti oluşturmak durumunda.
03:23Gene olmadığı takdirde bir 14 günlük galiba bir süre daha var.
03:28Herhangi bir Knesset üyesi, herhangi bir meclis üyesi 61 kişinin imzasını toplayabilirse,
03:35ben bu hükümeti kurabilirim diye Cumhurbaşkanı'na gidiyor.
03:38Aksi takdirde seçimler tekrarlanıyor.
03:44Hükümet ya bir buçuk ay içinde kurulabilir, en fazla altı buçuk ay sürer.
03:49Hükümet kurma çalışmaları devam ettiği müddet zarfında şu andaki başbakan da yani Benjamin Netanyahu da ve onun hükümeti de görevlerini
03:58sürdürecekler bu caretaker government olarak.
04:01İsrail'de özellikle bu 7 Ekim olayından sonra Gazze'nin işgali, ondan sonra Ceryen'den olaylar İsrail'i hem bölgesel düzlemde hem
04:11küresel boyutta zor bir konuma getirdi.
04:14Netanyahu hükümeti hiçbir savaş kuralına uymadan sivilleri hedef alarak bir soykırım politikası izleyen birisi olarak ortaya çıktı.
04:24Ve İsrail'in özellikle bu son 2-3 yıldır, özellikle son 2 yıldır diyelim küresel düzeyde çok büyük bir prestij
04:31kaybına uğradığını,
04:32İsrail'in bugüne kadar belki de hiç olmadığı kadar şiddetle eleştirildiğini, kendisini her zaman destekleyen çevrelerin bile eleştirilerine maruz kaldığını
04:42görüyoruz.
04:42Ve İsrail seçime böyle bir atmosferde gitti.
04:47Yani bir tarafta Netanyahu ve onun ortaklık yaptığı koalisyonun diğer siyasi partileri, diğer taraftan da muhalif partiler.
04:56Fakat bunların hepsinin tabii tek bir seçim söylemi vardı.
05:00O da şu, İsrail'de bu seçimler ülkenin güvenliğini en iyi hangi taraf sağlayabilir zemin üzerine oturtuldu.
05:08Netanyahu, İsrail'in güvenliğini eğer sağlamak istiyorsanız bunu yapabilecek olan ben de iktidarımdır şeklinde ortaya çıktı.
05:16Hatta hatırlarsınız İsrail'in düşmanı olarak lanse edilen bölgedeki çeşitli liderlerin ki aralarında Cumhurbaşkanımız Tayyip Erdoğan da bulunuyordu.
05:28Böyle 4-5 liderin resmine afişe koydular ve altına da şunu yazdılar.
05:33Eğer Netanyahu'ya oy vermezseniz İsrail'in düşmanlarının dediğine geleceksiniz diye ve bunu gayet böyle yaygın bir propaganda aracı olarak
05:42kullandılar.
05:43Muhalefet ise İsrail'in güvenliğinin Netanyahu'nun politikalarıyla sağlanamayacağını,
05:49Netanyahu'nun politikalarının İsrail'in geleceğini ipotek altına aldığını ve İsrail'i dünya çapında çok zor durumda bıraktığını,
05:57İsrail'in güvenliğinin farklı şekilde savunması gerektiğini ortaya attılar ve bu iki kampın çatışmasını gördük.
06:03Tabii bu arada Benjamin Netanyahu'nun sadece güvenlik konularında değil, iç siyasetle ilgili diğer konularda da sıkıntıları var.
06:11Mesela hakkında yolsuzluk suçlamaları var.
06:13Dokunulmazlığı kaldırıldığı takdirde iş farklı boyutlara ulaşacak.
06:17İşte bir adli süreç başlayacak, başlatılan adli süreç daha hızlandırılacak falan.
06:22Dolayısıyla Netanyahu da hem güvenlik gerekçeleriyle hem kendi siyasi ve şahsi geleceği bakımından iktidarı bırakmamak için elinden gelen her şeyi
06:32yaptı.
06:33Fakat şimdi baktığımız zaman şunu görüyoruz, kamuoyu yoklamaları Netanyahu'nun kaybedeceğini veya en azından geçen seçimlerde kazandığı sandalye sayısının altına
06:42düşeceğini
06:43ve iktidarı kuracak sayıya ulaşmaktan uzaklaşacağını varsayıyordu.
06:48Fakat bu öngörünün doğru çıkmadığını gördük.
06:50Yani Netanyahu, Likud Partisi ve koalisyonu her şeye rağmen birkaç sandalye kaybetmekle birlikte birinci çıktılar.
06:58Yani dolayısıyla Netanyahu'nun işte İsrail'in güvenliğine en iyi şekilde ben sağlarım söyleminin bir şekilde karşılık bulduğu görülüyor.
07:07İkinci en önemli hususta bence biraz evvel de söylediğim gibi Arap partilerinin seçmenin %20'sine tekabül eden Arap oylarının bu sefer
07:18doğru yere gittiğini
07:19ve Arap partilerinin 19 sandalye çıkardığını görüyoruz.
07:23Yani 120 sandalyede 19 sandalye gayet iyi bir oran.
07:28Yani şu anda aslında iki tarafta yani ne Netanyahu'nun tarafı ne karşıtları kendi aralarında gerekli oya ulaşamıyorlar.
07:36Ancak Arap partilerinin desteğiyle iktidar olabilecekler.
07:40Onların desteğine ihtiyaçları var.
07:42Ama şöyle bir sıkıntı da var.
07:44Seçime giren bütün siyasi partiler arasında, Demokrat Parti ayrı çünkü eski işçi partisinin devamıdır bu.
07:50Hiçbir parti Arap partileriyle iktidar ortaklığı yapmak istemediğini seçimlerden evvel açıklamıştı.
07:58Ama tabii bu siyaset.
07:59Yani bugünden yarına ne olacağı belli olmaz.
08:02Koalisyon arayışlarında işte Cumhurbaşkanı kimi görevlendirirse orada bütün alternatifleri arayacaklardır.
08:08Herhalde ilk öncelikleri Arap partilerini dışarıda bırakarak karşıt kamptan bir siyasi partiyi kendi saflarına çekerek bir iktidar kurmak veyahut dışarıdan
08:19destekli bir azınlık hükümeti kurmak gibi alternatifler.
08:22Fakat Netanyahu'nun sıkıntısı şu.
08:24Bugüne kadar İsrail'in gördüğü en aşırı sağcı iktidardan bahsediyoruz.
08:30İki tane siyasi parti var biliyorsunuz.
08:32Bir tanesi Ulusal Güvenlik Bakanı Ben Gibirim Partisi.
08:36Öbürü de Smotrich'in başkanlığındaki Maliye Bakanı olan Dini Siyonist Parti.
08:42Şimdi bunlar tabii siyasi yelpazenin artık ucunun da ucundalar.
08:46Bunların Araplarla falan bir araya gelmesi söz konusu değil.
08:50Netanyahu her şeye rağmen iktidarı kurmak için bir esneklik gösterebilir.
08:55Daha doğrusu hani pragmatik, çıkarcı pragmatik bir yaklaşımda Araplarla temas edebilir.
09:01Ama bahsettiğim iki ortağını ikna etmesi gerçekten çok zor görünüyor.
09:11Bölgede tabii Amerika ile İsrail arasındaki ilişkiler son zamanlarda gayet böyle hassas bir dengede gidiyordu.
09:18Yani zaman zaman Trump ile Netanyahu arasında soğuk rüzgarların yaşandığı,
09:23hatta bu soğuk rüzgarların ötesinde ciddi tartışmaları olduğu, görüş ayrılıkları olduğu söyleniyordu.
09:28Yakın zamana kadar Trump'ın Netanyahu'nun yerine başka birisinin gelmesini tercih ettiği konusunda da haberlere sıkça rastlıyorduk ama
09:37mesela seçimlerden çok kısa bir süre önce Trump, Netanyahu'nun tekrar İsrail'i yönetmesini istediğini açıkladı.
09:44Tabii arada hani nasıl müzakereler oldu, nasıl konuşmalar oldu bunları bilemeyiz ama
09:49Amerika ile İsrail arasında her zaman bir şekilde bir ilişki tesis edilmiştir ve bundan sonra da edilecektir.
10:00Bölgeye nasıl yansayacağı konusuna gelince bütün siyasi partiler tabii İsrail'in güvenliğini öne çıkarıyorlar
10:06ve İsrail'in güvenliğini en iyi ve etkili şekilde savunmak için görev yapacaklarını söylüyorlar.
10:13İkincisi de siyasi partilerden hiçbiri iki devletli çözümü tekrar canlandırıp onun temelinde bir çözüm aramaya çalışacağını söylemiyor.
10:24Çünkü iki devletli çözüm hiçbir siyasi partinin gündeminde yok şu anda.
10:29Ha belki bu seçimlerden önce böyle olması gerektiği için bu konuda kimse olumlu bir beyanda bulunmuyor.
10:36Yani iki devletli çözüm konusunda ama belki seçimler yapıldı.
10:40Şimdi iktidarı alan parti eğer hükümet kurulabilirse muhaliflerden bahsediyorum burada.
10:46İki devletli çözümü tekrar ıslabilirler.
10:48Netanyahu'nun başbakanlığı dönemindeki siyasetin muhalifler iktidara gelse bile yani muhalefet bile o iktidara gelse bile değişeceğini çok zannetmiyorum.
10:59Tabii burada Türkiye ile ilişkiler de bizim açımızdan gayet önemli.
11:04Ben doğrusu Türkiye ile ilişkilerde de böyle yakın zamanda çok köklü bir değişik olacağını öngöremiyorum doğrusu.
11:11Netanyahu ve yanındakilerin Türkiye'ye dair tutumları, görüşleri ortada.
11:15Muhalefet partilerine baktığınız zaman Naftali Bennett'in mesela Türkiye hakkındaki söylemleri Netanyahu'nun söylemlerinden daha da ileri düzeyde olumsuz.
11:25Liberman'ın da Türkiye'yi hedef alan açıklamaları çok fazla.
11:29Ne iktidar bloğunun ne muhalefet bloğunun söylemlerinde birbirinden çok farklı bir unsur göremiyoruz.
11:36Gerek bölgesel sorunlar, gerek Filistin meselesi, gerek Türkiye ile ilişkiler konusunda.
11:46Son 2-3 yıldır İsrail'in savunma doktrinini daha da kategorik bir hale getirdiğini,
11:53İsrail'in güvenliğini sınırlarının ötesinde ve komşu ülkelerin toprakları içinde sağlamaya yöneldiğini görüyoruz.
12:00Yani bugün Lübnan'a baktığınız zaman Litani nehrine kadar olan bölgeyi askerden ve silahtan ve Hizbullah'tan arındırmayı hedefliyorlar.
12:10Suriye'ye baktığınız zaman keza bu uygulamayı orada yaptıklarını görüyoruz.
12:15Şu anda Golan'ın tamamını işgal ettikleri gibi Suriye'nin güney bölgelerinde İsrail askerlerinin,
12:21İsrail ordusunun kontrol noktaları kurduğunu, buralara bu topraklara girdiğini,
12:27terörist olduğunun iddiasıyla bir kısım Suriyelileri tutukladığını biliyoruz.
12:32Yani İsrail güvenliğini Lübnan ve Suriye toprakları içinde sağlama yoluna gitti.
12:39İran'a büyük çaplı saldırılar düzenlendi.
12:42İran rejimini devirmek gibi bir niyetleri olduğunu ve orada İsrail'e en azından düşmanlık etmeyecek bir rejimin gelmesini,
12:50hedefliliklerini kendi siyasetçileri en üst düzeyde açıkladılar.
12:53Bu konularda da farklı bir düşünce olmadığını görüyoruz aslında İsrail'deki siyasi partiler arasında.
13:00Dolayısıyla hani bugüne kadar ne olduysa bundan sonra da az çok aynı şekilde devam etmesi öngörülür.
13:06Fakat şimdi tabii iktidar olan siyasi parti özellikle muhalifler eğer muhalif blok iktidarı ele geçirmeye başarabilirse,
13:15o zaman belki dış siyasetlerinde bazı değişiklikler, bazı esneklikler, bazı farklılıklar görülebilir.
13:23Ama daha hükümet kurulmadan bu konularda öngörüde bulunmak çok kolay değil.
13:27Siyasi partilerin hiçbirinin söylemi birbirinden farklı değil.
13:32Yani söylem bakımından belki farklılık gösteren tek siyasi parti var şu anda.
13:37O da demokratlar, bu işçi partisinin devamı olan demokratlar ki,
13:42onlar da sahip oldukları milletvekili sayısı itibariyle gayet küçükler.
13:46Mesela bütün bu siyasi partiler arasında Arap partileriyle işbirliği yapabileceğini söyleyen tek parti demokratlar.
13:54Suriye ile ilişkilerin başka bir düzende ele alınması gerektiğini söyleyenler yine demokratlar.
14:00Fakat demokrat partiye yine baktığınız zaman siyonist demokrat parti.
14:04Yani hiçbirinin temelde birbirinden farkı yok.
14:07Ama politikanın idamesinde belki ufak tefek farklılıklar olabilir.
14:12Ama farklılıklar göreceksek bunları tabii hükümetin kurulabilmesinden sonra göreceğiz.
14:22İsrail'de zaten çoğu zaman tek parti iktidarı olmamıştır.
14:27Yani İsrail koalisyonlarla yönetilen bir ülkedir.
14:30Siyasi sistemi buna itiyor ülkedeki siyasi yönetimi.
14:35Bu sefer de farklı bir şey olmadı.
14:37Farklı olan Netanyahu'nun ve onun müttefiklerinin beklenenden çok daha az zarara uğramış olmaları.
14:44Ve yine birinci parti olarak ortaya çıkmış olmaları.
14:48Yani muhalifler öngörüldüğü gibi başarılı olamadılar.
14:51Şu anda İbren'in kimden yana olacağının göstergesi Araplar da yani Araplar sayı olarak hangi tarafı desteklerlerse o iktidar olur
15:01gibi bir durum var ortada.
15:02Ama dediğim gibi siyasi partilerden hiçbiri demokratlar hariç Arap partileriyle iş birliği yapmaya yakın değil.
15:08Şu anda hükümet kurulma görevi kime verilecek bu önemli.
15:13Netanyahu'ya verilirse ne yapabilir?
15:16Karşı kamptan bir siyasi parti mesela 7-8 sandalyeye sahip olan Lieberman'ın partisini yanına çekebilir mi?
15:23Çünkü Lieberman da gayet işte milliyetçi, sahada bir parti.
15:28Ama Netanyahu'nun yanında yer almamasının temel nedeni Lieberman'ın partisinin seküler olması.
15:35Ve Netanyahu'nun yanındaki aşırı dinci partilerle hiçbir şekilde bir araya gelmek istememesi.
15:41Belki de koalisyon kurma çalışmaları sırasında hani bizim orada olmamız bu hükümete istediklerimiz daha kolay yaptırabilme veya en azından onların
15:50yapmak istedikleri bazı şeylere engel olma imkanı tanıyacaktır bize diye karşı tarafta yer alabilirler.
15:58Yani bütün bunlar tabii yapılacak müzakerelere bağlı.
16:01Her halükarda Netanyahu şu anda yeni hükümet kurulana kadar iş başında kalacak.
16:07Bu süre içinde hani İbre'yi kendine çevirebilmek için neler yapar neler olabilir bunu da göreceğiz önümüzdeki günlerde.