00:00Sa unang pagkakataon ng kasaysayan, bumagsak po sa 64 peso level ang halaga ng piso kontra dolyar.
00:07Apektado nito mula sa mga negosyante hanggang sa mga ordinaryong mamimili.
00:11May unang balita si Maab Gonzalez.
00:17Mapag-gasolina, bigas, ultimo isda at gulay iniimport ng Pilipinas.
00:22Kaya mula sa mga importer na nag-aangkat ng raw materials hanggang sa mga ordinaryong mamimili sa palengke,
00:28mararamdaman ang epekto ng paghina ng piso kontra dolyar.
00:32Kahit nawala tayong dolyar, ang binibili naman natin sa merkado, sa groceries,
00:37ay karamihan dyan ay imported.
00:40Kaya pagka sumadsad ang piso kontra dolyar,
00:43tataas ang presyo ng mga imported na mga produkto na binibili natin sa groceries.
00:48Nagsara ang palitan sa 64 pesos and 17 centavos kada US dollar.
00:53Unang beses na bumagsak sa 64 level ang piso sa kasaysayan.
00:57Pitong trading day nang nagtatala ng sunod-sunod na record low ang piso mula nitong October 19.
01:03Hindi mo kailangan ng dolyar mo ngayon, wag mong gastusin.
01:06Wag ka rin mo na magpalit.
01:08Dahil ang inaasahan natin, mukhang tataas pa ang halaga ng dolyar.
01:14Isa sa umaaray ang negosyanteng si Anon.
01:16Imported kasi ang raw materials pa sa ibinibenta niyang pabango.
01:20Ang ginagawa namin is gradual yung pagtaas.
01:23So ngayon, nasa around 64 yun, feel namin medyo kailangan na namin.
01:28Kasi medyo mabigat na rin eh.
01:30Ayon sa ekonomistang si Professor Emanuel Leco,
01:33pinagsama-samang epekto ng sigalot sa Middle East,
01:36paglakas ng US dollar,
01:37at mataas na inflation rate sa Pilipinas ang nagpapahina sa piso.
01:42Ngitong Setiembre, pumalo sa 7.2% ang inflation rate
01:45dahil sa mas mabilis na pagmahal ng gasto sa pagkain, transportasyon at kuryente
01:50batay sa datos ng Philippine Statistics Authority.
01:53Isa sa naging tugon dito ng Banko Sentral ng Pilipinas
01:56ang magtaas ng Target Reverse Repurchase Rate o RRP Rate
02:00o yung tinatawag na Key Policy Rate nitong October 22.
02:04Yan ang interest rate ng Banko Sentral
02:06kapag humihiram ito sa mga banko
02:08para panatilihing stable ang presyo ng mga bilihin at serbisyo.
02:12Sabi noon ng BSP,
02:13inaasahang bibilis pa ang inflation sa mga susunod na buwan
02:17at mananatiling mataas hanggang sa 2027.
02:20Dagdag pa dyan ang banta ng El Niño sa agrikultura
02:23na posibleng magpamahal sa presyo ng mga produkto.
02:27Ayon kay dating BSP Deputy Governor Diwago ni Gundo,
02:30maraming umasa na magsis-stabilize an exchange rate
02:33dahil sa hakbang na ito ng Banko Sentral.
02:35Pero pababa pa rin ang halaga ng piso.
02:37Mahina pa rin yung ating pinatawag na balance of payments
02:40at saka current account.
02:42So kapag mahina ang pasok ng dolyar dito,
02:45ang supply ng dolyar mababa,
02:48kaya maaaring tumaas ang dolyar laban sa piso.
02:53Suwesto ni Professor Leiko sa gobyerno,
02:55suspendihin ang excise tax sa mga produktong petrolyo.
02:58Sa ngayon, nakususpendi ang excise tax sa LPG at kerosene,
03:02pero hindi ang sa diesel at gasolina.
03:04Sinubukan na natin ang interest rate, hindi yan umubra.
03:08Dinagdaga natin, sumadsad pa ang piso.
03:11So ano ang natitira na lang?
03:13Yung excise tax,
03:16makakatulong yan sa pagbaba ng presyo ng petrolyo
03:21na inaasahan din naman natin na pagka mababa ang presyo ng petrolyo,
03:25yan ay makakatulong na magpababa ng presyo ng mga pangunahing bilhinat.
03:30Sa bagong pahayag ng BSP, minomonitor daw nito ang foreign exchange market
03:34at kumikilos para tugunan ang pabago-bagong halaga ng piso
03:38at mapanatili ang stability ng mga presyo ng mga bilhin.
03:41May sapat na dolyar ang BSP para gawin ito.
03:44Sa ngayon, nagbenta na ang banko sentral ng dolyar
03:47para dumami ang supply nito sa sirkulasyon.
03:49Ayon kay Gunigundo,
03:51makatutulong din ang i-re-remit ng mga dolyar ng OFWs ngayong Kapaskuhan
03:55para bumalik sa 62 to 63 peso range ang palitan.
03:59Pero may iba pang pwedeng magawa ang gobyerno.
04:01Ang gobyerno naman dapat ay magsumikap namang i-restore
04:06ang confidence ng ating mga mamumuhunan
04:09sa pamamagitan ng pag-re-resolva kagad
04:12ng mga isyo natin sa corruption, sa rule of law.
04:16Hindi natin maitatatwa na pag ang mga tao
04:19ay walang kumpiyansa sa gobyerno,
04:22halimbawa walang kumpiyansa sa ekonomiya,
04:24you cannot prevent them from leaving our domestic capital markets
04:29and in the process,
04:31weaken the Philippine peso against the US dollar.
04:35Ito ang unang balita.
04:37Mav Gonzalez, GMA News.
