00:00Thank you very much.
00:31It's so stupid and...
00:34Sa video ito na pinost ng American singer-actress na si Selena Gomez itong October 18, meron siyang nilahan.
00:47Nagbaguro kasi ang kanyang boses lang sa paggamit ng vape o e-cigarette.
01:00If you're going through it or if you're even trying to vape, it's just not worth it.
01:05Ang vape o e-cigarette na isang debateryang device na gumagamit ng e-liquid na kadalasan naglalaman ng nicotine flavoring
01:11at kemikal para gawing inhaled aerosol.
01:14Naimbento ito sa Beijing, China noong 2003 ng Chinese pharmacist na si Hon Lik matapos mamatayan ng ama dahil sa
01:21lung cancer.
01:21Maraming naniniwala na safer alternative ang vape kumpara sa sigarilyong gawa sa tobako.
01:25Pero may paalala dito mga eksperto na nilathalang pag-aaral ng isang grupo mula sa National Institute of Molecular Biology
01:32and Biotechnology ng UP Diliman.
01:34Lumalabas na ang vaping ay nakakatrigger di o mano ng tumorogenic o tumor-like effect sa baga ng tao.
01:40Ayon kay Dr. Reynaldo Garcia, inimbestigahan daw ng kanilang grupo kung paano nakaka-impact ang paggamit ng vape sa cancer
01:46-related cellular processes.
01:47Nag-focus daw ang pag-aaral ng kanilang grupo sa isang molecule na madalas iugnay sa vape, ang vape-associated
01:53LNCRNA Transcript 1 o VALT1.
01:56Kinumpara nila ang epekto nito sa epekto ng usok mula sa sigarilyo.
01:59Sa una naming paper, yung cigarette smoke, dahil naninigarilyo ka, tataas yung level.
02:04Imbis na mamatay sana yung cancer cells at hindi ka magkaroon ng cancer, binubuhay niya yung mga sira na cell.
02:10At matapos sa mabusis yung pag-aaral sa VALT1, napag-alaman nila at ang pag-vape, maari daw magresulta ng
02:16parehong pattern.
02:16Ina-insure din daw kasi nito ang survival ng cancer cells na na-damage ng e-cigarette smoke.
02:21Yung VALT1, parang ganun din yung epekto. Parang it's a paradox ba?
02:25Imbisa na na hindi tayo magka-cancer, e yung VALT1, kaya ang linisin yung cells to ensure the survival of
02:31potentially tumorigenic and later on carcinogenic na cells.
02:35Itong sa vaping, hindi niya necessarily sisirain yung DNA, unlike cigarette smoke.
02:41Pero kaya pa rin niyang mag-cause ng tumorigenesis or even carcinogenesis.
02:45They don't necessarily work in the same way.
02:48Importante yung konsepto ng time delay.
02:50Mahirap na iklaim mo ka agad that it will eventually lead to cancer.
02:53Ang vape, kailan lang yan. So walang enough basis to claim na magiging cancer talaga.
02:58Although may nakikita na kami at the cellular and molecular level.
03:01Careful lang kami sa paggamit ng termino.
03:04Pero git ng grupo, kailangan pa rao ng mas palalimang pag-aaral.
03:06Para mas lalong maintindihan ang long-term effects ng e-cigarettes.
03:09At kung paano ito nakakakontribute sa pag-develop ng cancer.
03:12Meron pa kaming further studies. Ito kasing long non-coding RNA na ito na associated sa vaping is classified as
03:19a potential oncogene.
03:21Kasi nga, yung level niya tumaas.
03:23Meron ding tinatawag na tumor suppressors.
03:25Sila naman yung tumutulong sana sa cells natin to counter yung pag-form ng tumors.
03:31Pero sa kabila ng masasabang epekto ng paninigarilyo, bakit ang ilang mga smokers nahihirapang tigilan ito?
03:36Kuya Kim, ano na?
03:41Ang mga sigarilyo, merong nikotin, isang kemikal na nakukuha sa tobako.
03:46Kahit ito makarating sa utang sa loob lang ng 10 seconds matapos malanghap.
03:50Natitrigger nito ang dopamine o yung feel-good kemikal sa ating utang.
03:54Pati adrenaline na siyang gumagawa ng mabilis at pansamantalang pleasure, pagkakalma at focus.
03:59Mabilis itong nawawala.
04:00Kaya naman, mas nagkakaroon ng urge ang isang tao na manigarilyo ulit.
04:05Gayunman, nauna ng sinabi ng Health Department ng Bansa at ng World Health Organization na hindi talaga ligtas na alternatibo
04:11ang vape sa tradisyonal na sigarilyo.
04:14At maliban sa cancer, narihan din ang banta ng iba pang sakit gaya ng eval-e o e-cigarette or
04:19vaping use,
04:20associated lung injuries, respiratory at cardiovascular diseases, at adiksyon sa nikotin.
04:26Sa patala, para malaman ng trivia sa likot ng varian na balita, i-post o i-comment lang.
04:30Hashtag Kuyakim. Ano na?
04:32Laging tandaan?
04:35Importante ang may alam.
04:36Ito po si Kuyakim at sabit po kayo, 24 horas.
Comments