00:00Thank you very much.
00:30Tumatanggap na po kami ng mga mensahe para masagot ang inyong mga tanong at magpag-usapan namin kasama of course
00:36si Prof. Fee.
00:37Tama ka, Torny. Kaya naman ngayon ay may bago ulit tayong sender na nangihingi ng legal advice. Pakinggan po natin
00:44ito.
00:45Magandang araw po. Ako po ay humihingi ng legal na payo at sana po ay manatiling anonymous.
00:52Kaka-engage lamang po namin ang aking fiancé. Ilang buwan na po kami naghahanda para sa kasal.
00:58Sa kasamaang palad, siya po ay biglang pumanaw. Nalaman ko po na mayroon po pala siya mga naiwang utang.
01:05May personal loan at may mga utang din po na ginamit namin para sa paghahanda sa kasal.
01:11Hindi pa po kami kasal at wala po kaming joint account.
01:14Gusto ko lamang po malaman kung aling utang po ang babayaran ko at hindi ko nasaklaw.
01:19Maraming salamat po sa inyong pagunawa at tulong.
01:24At so, ni fiancé. Pero yung legal na asawa, hindi paligal na asawa.
01:29Paano yun? Meron bang dapat bayaran si fiancé?
01:32Since ito naman ay parehas yun ng pinano.
01:34Paano kung si fiancé ang kanyang, ang nagbaya talaga ay yung namatay at hindi naman ang fiancé?
01:41So, dalawang topics. Interesting topics. Una, utang. Pangalawa, mana.
01:47Kung namamana ba yung utang.
01:49May mana.
01:50Pero dito very specific.
01:52Fiancé, ibig sabihin kasintahan, hindi pa kayo kasal.
01:54So, ibig sabihin kung pumano yung kasintahan mo, ang tanong is,
01:58nagiging liable ba itong fiancé o yung naiwan na kasintahan?
02:01May relationship is not a basis for you to be personally liable.
02:05Ibig sabihin, hindi dahil kasintahan ka o fiancé, magiging liable ka na.
02:09Okay. Okay. Magkaiba yun, of course, doon sa may asawa naman.
02:13Magkaiba yung rules. Okay?
02:14Pagka naman may asawa, hindi rin automatic na liable pag namatay yung asawa mo.
02:19Depende yun, of course, kung saan ginamit yung utang.
02:22Okay. Generally, if it redounded to the benefit of the family,
02:26ibig sabihin, naging mabuti yun, na nagamit yun para sa pamilya,
02:29then yung property nila will be liable.
02:32Okay. Yun yung pinakaiba ng kasintahan, hindi pa kapasal.
02:35At pangalawa is yung kasal na or legally married.
02:38Okay.
02:39Paano naman kung halimbawa attorney, dahil sila ay gagastos o gumagastos,
02:43bumibili, nag-apply nga ng personal loan,
02:46nakapangalan sa kanilang dalawa kahit hindi pa sila kasal.
02:49Okay.
02:49So, paano? Lahat pa rin ba, babayaran niya, kalahate,
02:52nasa resibo, pangalan nila parehas.
02:54Okay.
02:54So, ibig sabihin,
02:55yung liability ng isang tao is dependent on his or her participation or role
03:00doon sa pagkuhan ng utang.
03:02Okay. Kung participation mo or role,
03:04ay naging co-borrower ka or garantor ka,
03:07ibig sabihin,
03:09liable ka pagka pumano yung kasintahan mo.
03:11Dahil yung participation or role mo,
03:13ay nashume mo yung obligation na yun.
03:15Pero, kung ang tanong mo is,
03:17halimbawa, yung fiance, yung kasintahan,
03:19hindi siya nagperma doon sa kontrata bilang garantor,
03:23kahit mawala yung kasintahan,
03:24hindi siya maging liable.
03:25Kahit yung pera na yun ay ginamit para sa kanya.
03:28Halimbawa, sinabi,
03:30kailangan mo magpaayos,
03:31umutang ka ng pera,
03:33o kaya pambili ng gown.
03:34Kahit ginamit yung pera na yun para sa'yo,
03:36pero hindi ka,
03:37nag-assume ng obligation as a co-borrower or co-garantor,
03:41hindi ka magiging personally liable.
03:43E paano kung sa loan agreement,
03:44parehas pangalan nyo na doon?
03:46Pero, by personal means,
03:48sinang dalawa na nag-uusap,
03:49since maging mag-asawa naman tayo,
03:52nagpangalan natin,
03:52nilagay natin dyan.
03:54Pero, namatay nga yung isa,
03:55tapos, ako itong,
03:56yung partner na hindi naman gumastos at all,
03:59yung partner ko lang yung pinakakumuha ng pera.
04:01So, ang mag-govern dyan is kung ano yung nasa kontrata.
04:03Kasi, syempre, yung magkasintahan,
04:06kung sino mang magpapautang,
04:07hindi naman siya party doon sa usapan ninyo.
04:09So, the best evidence is, of course,
04:10the loan agreement.
04:11Kung anong role or participation mo doon sa kontrata
04:14ninyong dalawa, nung nagpautang at saka yung umutang.
04:17Okay.
04:18Siguro, the benefit na pwede makuha
04:19nung mga nagpautang,
04:21especially, is kapag may papel.
04:23Yes.
04:23Ayon.
04:24Well, paano naman kung patuloy yung pagsingil ng banko
04:28sa naiwang fiancé,
04:30kahit wala naman silang pinirmang kasunduan sa utang,
04:34ano ang pwede niyang gawin?
04:35Unang-una,
04:36tatalungin mo o i-demand mo sa bank
04:38or any financial institution,
04:40ano ba yung basis kung bakit mo ko kinukulektahan?
04:43Okay?
04:43So, is there any loan agreement
04:44or any written contract
04:46that would show na meron akong liability?
04:48So, kung nahingi mo na yun
04:49or na-establish mo
04:50na wala kang any participation or role,
04:52then you can now collect this evidence
04:55and pwede ka, of course,
04:56you have legal remedies
04:57kasi bawal, syempre,
04:58yung illegal collection practices,
05:01yung ginugulo mo,
05:02inaharas mo,
05:03tinatawagan mo ng gabi,
05:04et cetera, et cetera.
05:05So, you can have legal remedies.
05:07Meron naman to,
05:08lalo lang ngayon,
05:08uso yung mga dami nagko-collect,
05:10madaming paraan silang ginagawa
05:12na illegal or unauthorized.
05:13Okay, ano mga batas
05:15ang saklaw nito
05:15in case maharas
05:16yung isang
05:19naiwang fiancé
05:20dahil sinisingil siya
05:21kahit na somehow
05:22hindi naman siya dapat obligado
05:25dahil wala naman sa kontrata?
05:26Madaming yan, di ba?
05:27Numuutang ka sa online,
05:30di ba?
05:30Madaming ganyan.
05:31Tapos,
05:31naniningil ngayon,
05:32hindi ka nagbibigay.
05:34So, madaming ginagawa.
05:35Okay?
05:35May mga unauthorized practices.
05:36So, if you have legal remedy,
05:38report mo yan sa SEC,
05:40sa BSP,
05:41pwede mag-evoke, of course,
05:42yung licenses nila.
05:43Of course,
05:43they will not be authorized anymore
05:44to operate in the Philippines.
05:46Attorney,
05:46grave coercion,
05:47unjust fixation,
05:49cyber libel in case,
05:51data privacy,
05:52pwede rin ba mag-insa
05:52Possible din yan.
05:54Of course,
05:54syempre,
05:54data privacy,
05:55pagka-inexpose,
05:56yung mga personal information mo
05:58without your consent.
05:59Of course,
06:00siniraan ka
06:01sa social media,
06:02so cyber libel.
06:03So, madami ka din
06:04possible na legal remedy
06:05dependent
06:06kung anong gagawin
06:07dun ng naniningil sa'yo.
06:09So, they can be liable
06:10also criminally.
06:11Okay.
06:12So, dun sa ating
06:14sender,
06:15ano mapapayo mo sa kanya?
06:16Ang mapapayo ko,
06:17kailangan mo munang linawin
06:19kung ano ba yung role
06:20or participation mo
06:21at kung ano yung basis
06:22nung creditor
06:24ay collecting
06:24this loan obligation from you.
06:26Pag nalaman mo na
06:27na wala ka naman palang
06:28role or obligation,
06:29wala kang pinagmahang kontrata
06:30bilang borrower
06:31or co-garantor,
06:32then matibay na
06:33yung pinangahawakan mo
06:34na hindi siya pwede
06:35mag-demand
06:36ng anything from you.
06:37Ayan.
06:38So, kung wala namang kontrata,
06:40legal yan.
06:41Pero kung may kontrata,
06:42dyan ang pangalan nyo.
06:44Kung ang tanong ay legal ba,
06:45legal yan.
06:47Ayun mga ko, RSP,
06:48mahalaga sa isang relasyon.
06:50Kapamilya mga asawa
06:51na alam natin
06:53ang ating responsibilidad,
06:54lalo na pagdating
06:56sa mga utang
06:57at pinansyal
06:58na obligasyon.
06:59Tama ka dyan, Profi.
07:00Kaya bago pumirma
07:01bilang co-maker
07:02o co-borrower,
07:03siguraduhin munang
07:04nauunawaan natin
07:05ang mga responsibilidad
07:07na kasama nito.
07:08Kaya naman mga ka-RSP
07:09na may mga legal concerns
07:11o mga kailangan
07:12ng legal advice,
07:13magpadala lamang po kayo
07:15ng mensahe sa amin
07:16at tatalakay natin yan.
07:17Sa susunod,
07:19napagsagot sa tanong na
07:21legal ba?
07:22Legal ba?
