- 5 days ago
JIN TV |GÜNDEME BAKIŞ-Nezahat Doğan-Newroz Uysal-Ankara somut adımlar atacak mı?
Category
📺
TVTranscript
00:14Müzik
00:19Evet gündeme bakış programından iyi akşamlar sevgili seyirciler.
00:23Haftanın ortası ama tabii ki pazartesi gününden itibaren her haftaya başladığımızda süreçle alakalı ne olacak, nasıl açıklamalar yapılacak, somut adımlar
00:34olacak mı?
00:35Meclis açıldığı andan itibarenki süreçte daha hızlı somut adımlar beklentisi vardı ama geldiğimiz aşamada henüz atılmış bir adım, bir ilerleme
00:46söz konusu değil.
00:46Tabii ki dün mecliste grup toplantıları vardı ama her salı günü beklediğimiz grup toplantılarında sözler çok güçlü ama sözlerin yere
00:56değen kısmında somut adımların olmaması artık sözlerin gücünün de anlamını somutlaştırmadığı yerde havada kaldığıyla alakalı değerlendirmeleri her daim yapıyoruz.
01:09Dolayısıyla dünkü grup toplantılarından da o anlamda çok güçlü bir açıklama gördük mü desek tam anlamıyla şunu söyleyebiliriz ki göremedik.
01:18En son Devlet Bahçeli'nin adımlar ciddiyet ve samimiyetle atılmaya devam edecek ifadesi bir taraftan da en kısa sürede nihayetine
01:26ulaştırılacaktır ifadesi var.
01:29Ama onun ötesinde tabii ki ne barış ve siyasallaşma kurulunun koordinasyonunun çalışması devreye girmesi, ne Kürtel Könderi Abdullah Öcalan'ın
01:40statüsünün bu koordinasyon ekseninde tanınması ve koordinasyonun kurulun çalışmalara başlaması,
01:46ne onun ötesinde hukuki adımların atılmasına dönük herhangi bir ilerlemenin olmadığı gibi İmralı adasına koşulların iyileştirilmesi, statünün tanınması, oraya gidiş
01:59gelişlerin sağlanması konusunda da hala bir setin olduğunu görebilmek mümkün.
02:04Bunu şuradan da okuyabilmek mümkün.
02:06Dem Parti İmralı heyetinin ayda bir gideceği görüşmeler 40 günü aşarak neredeyse gidilip geliniyor.
02:14Dolayısıyla orada da halen bir açılma, bir iletişim alanlarının sağlanmadığı gibi devletin ve de yürütmenin elinde olan bir durumla da
02:24halen karşı karşıyayız.
02:26Peki böyle olursa süreç nasıl ilerleyecek?
02:28Hukuki adımlar atılmadan gerille nasıl gelecek?
02:31Bütün bunlara da son noktayı hareket yönetimi koydu.
02:35Geçtiğimiz haftalardan itibaren yapılan hareket yönetiminden açıklamalara dün ve bugün yansıyan önemli açıklamalardan biri de Halk Savunma Merkezi Komutanlık Üyesi
02:46Murat Karayılan'ın yaptığı açıklamalar.
02:49Neye göre bu açıklamalar?
02:51Devletin sürekli işi yokuşa sürerek aslında adımlar atılıyor, teyit, tespit meselesi sürekli bir bahane üreterek aslında bu süreci ağırdan alıp
03:01yavaşlatmaya dair yapılan bu açıklama önemliydi.
03:05Hatta somut görüntülerle ortaya çıkmış halide son derece önemliydi.
03:10Çünkü Murat Karayılan orada şunu çok net ifade ediyor.
03:14Biz üzerimize düşen sorumlulukları adım adım attık.
03:18En son bu üç adımla da artık top devlette dedi.
03:22Neydi bu üç adım?
03:24Botan, Merdin ve de Ahmet'ten güçlerimizi çektik dedi.
03:29Metinadan güçlerimizi çektik.
03:31Zaptan güçlerimizi çektik.
03:33Ve bu anlamda üç adımı arka arkaya attık.
03:36Bundan sonraki adımlar da devlette.
03:38Bunun ne inkarı, ne sümen altı edilmesi, ne de başka bir algıya neden olacak açıklamaların yapılmasını kabul etmiyoruz.
03:47Gerekirse çekilme görüntüleri de elimizde var diyerek aslında bütün o algılara devletin yürütmeye çalıştığı, yapmaya çalıştığı geri adımlara karşı aslında
03:59somut bir net durumu ortaya koydu.
04:02Şimdi bu süreçte meclisin üzerine düşen sorumluluğu, hukuki süreç ve atılacak adımlar ilk başta ibedilikle nelerin olması gerektiğine dair başlıkları
04:12da programımızdaki konuğumla konuşalım.
04:15Demi Parti Şırnak Milletvekili Sevgili Nevruz Uysal.
04:20Merhabalar.
04:23Merhabalar yayınlar tekminde.
04:25Çok teşekkür ediyorum.
04:28Tabii meclis açıldı, yoğun diyoruz ama o yoğunluğu bizim görebilmemizin ölçüsü.
04:34İşin açıkçası iki senelik bu süreç içerisinde meclisin de sorumluluğuyla o sorumluluğu daha net ortaya koyacak somut adımların atılması için
04:44çalışmanın yapılması.
04:46Ve o zaman şöyle başlayayım dilersen, yani meclisin açılmasından bu yana geldiğimizde ve geçtiğimiz aslında çerçeve yasa ile birlikte şu
04:56anki duruma baktığımızda nasıl bir tabloyla karşı karşıyayız?
05:01Neden bu somut adımlar atılması gecikiyor?
05:04Meclis ne yapıyor?
05:05Oradan sorayım.
05:08Tekrardan merhaba.
05:10Meclis ne yapıyor?
05:11Meclis kendi rutinini bozabilecek Kürt halkının, Türkiye toplumunun, gençlerin, kadınların, Türkiye'de yaşayan yoksulun, emeklinin, emekçinin gündemini muhalefette görece daha yoğun
05:25ama iktidarda ise kendi takvimine göre işletmeye çalışan bir yapı var karşımızda.
05:30Sürecin içerisinde meclise en başından beri en büyük özgün ağırlığını, sorumluluğunu, topluma karşı yasama organı olması itibariyle hukuki sorumluluğunu, toplumdaki
05:43sürecin meşruiyeti bakımından tüm siyasi partilere kapı aralayacak bir mekan olması konusunda en çok hatırlatan Kürt halk önderiydi bence.
05:52AKP, MHP, meclis başkanından çok bu sorumluluğu hep o hatırlatmıştı.
05:57Mecliste komisyon kurulması konusundaki ısrar da hakezan, yine ondan doğru gelişmişti.
06:04Komisyon raporu, adaya gidiş, yasa, belki de somut olarak yaptığı tek çalışma olarak ele alabiliriz, 467 oyla geçti.
06:13Ancak yasanın fiiliyata geçmesi için meclisin iradesi yetmedi.
06:18MKK şartına bağlandığı için şu an meclis kendi imza attığı, kuruldan geçirildiği, resmi gazetede yayınladığı ama hala fiiliyata geçiremediği bir
06:29yasayla, yasanın yerine getirilmesinin sorumluluğuyla karşı karşıya.
06:35Peki meclisin gündeminde bu var mı?
06:37Meclisin gündeminde meclis başkanlığının takvimi ve komisyon çalışmaları belirler.
06:44Meclisin genel kurul gündeminde, muhalefetin gündeminde tabii ki fon vurgunundan ekonomik krize, yoksulluğa, yoksuzluk gündemleri kadar bağış ve demokratik toplum
06:55süreci de gündemde yerini alıyor.
06:58Ancak komisyonlara baktığımızda rutin yasama çalışmaları dışında süreci doğrudan ilgilendirebilecek bir yasa gündemi, bir komisyon gündemi şu an yok.
07:11Tek gündem yasada tarif edilen meclis satısı altında kurulacak, izleme kurulunun ne şekilde kurulacağı, ne şekilde çalışacağı.
07:20Bunun için de daha çok bekleyen, yani diğer muhalefet partilerinden, bakalım iktidar partisi ne yapacak, meclis başkanı ne zaman gezecek,
07:29nasıl bir çerçeve sunacak, daha çok bekleyen bir konu itibariyle yer alıyor.
07:34Biz de bu bekleme halinden ziyade sorumluluğunu hatırlatan, daha aktif sorumluluk isteneceği, iktidarın sınırlandırmasının aksine daha geniş.
07:45Belki de meclis komisyonunun imzasını atan komisyonu da aşacak daha kapsayıcı bir çerçevede izleme kurulunun hayata geçirmesini bekliyoruz.
07:57Şu an meclisin gündeminde rutin çalışmalar dışında izleme kurulunun kurulması için meclis başkanının partileri ziyareti ve tabii hala çerçevesi çizilmeyen,
08:08ama meclis konuşmasına damgasını vuran ne olacağı henüz belli olmayan Anasya değişikliği konusundaki tartışmalar bu yönüyle meclis gerçek gündemine henüz
08:18dönmüş değil.
08:20Biz şunu evet dışarıdan baktığımızda meclisin gerçek gündemine dönüp çalışma halini sergilemediğini görebiliyoruz.
08:29Onun haricinde aslında en önemli hayati mesele olarak yasaların uygulanması, demokratikleşme adımlarının atılması için bir eylem planının ve takviminin olması
08:44gerekliliğini konuşuyoruz aslında.
08:46Son iki senedir de hani bırakalım yeni yasalar yapmayı, var olan yasaların uygulanması konusunda her gün her yerde açıklamalar var
08:56ve eylemsellikler var ve bu konuya dikkat çekme durumları var.
09:00Nedir o?
09:01İşte infazı yakılan tutsaklar, hasta tutsakların serbest kalması, işte ahim anayasa mahkemesi kararlarının uygulanması, demokratikleşme adımlarının atılması,
09:13bu hani komisyonda olan altıncı ve yedinci maddeler doğrultusunda ama görüyoruz ki bunlarla alakalı da hiçbir işletme ve adım da
09:22söz konusu değil.
09:24Şunu ifade ediyoruz yani buna bir tıkanma olarak bakmamak lazım ama burada hani iktidar, yürütme, devlet bu süreçte ne yapmaya
09:33çalışıyor ya da neyin önünü tıkayıp nerede bir yol almaya çalışıyor mu ya da buradaki plan ne?
09:43Ya hiç siyaset herkes en şeffaf, en topluma karşı en açık olarak çıkmasını ve kendi takvimini sunmasını bekler.
09:55Özellikle bu şekilde çatışmasızlık ya da çatışma çözüm süreçlerinde bu dönemlerdeki bu şeffaflık ve takvimlendirme sürecin güveni açısından olmazsa olmazdır.
10:09Ama Türkiye devletinin geçmiş dönemlerdeki pratiklerine bu dönemdeki süreci iki buçuk sene yakın ki yönetme biçimine baktığımızda tam olarak bu
10:20takvimlendirme süre meselesini,
10:22atılacak adımlar meselesini kendisi açısından bir yönetebilme mantığıyla yaklaştığını söyleyebiliriz.
10:32Çünkü bu konuda bir taraf olabildiğince şeffaf süreci yürütmeye çalışırken,
10:37hem gelecek tasavvurunu, hem güncel konjüktürel gelişmeleri, hem de bölgeye dönük çözüm önerileri konusunda bu kadar kesin ve net konuşurken,
10:47devlet ya da iktidar cenahında sadece silahsızlanma ile ilgili biz bir gündem duyuyoruz.
10:53Türkiye'nin demokratikleşmesiyle ilgili, Kürt sorunun çözümü konusuna nasıl değileceği ilgili Cumhuriyet'in 3. yüzyılı ya da yeni yüzyıl diye
11:03tarifledi.
11:03Bunu sadece Kürt Halko'nderi böyle tariflemedi.
11:06Hatırlarsanız paradigma değişikliğini Bahçeli de söyledi, Cumhurbaşkanı da söyledi ve AKP Sözcüsü de söyledi.
11:13Ancak bu paradigmanın sadece bir yönünü görüp, diğer yönlerini şu an için konuşmamaya çalışmamak,
11:20oraları sınırlamaya çalışmanın çok tesadüf ve öncelik meselesinin değil,
11:25tam tersine bir süreci yönetebilme becerisi ya da yönetime tarzıyla alakalı olduğunu biz uzun zamandır söylüyoruz.
11:34Bunu daha çok şey olarak tartışmıştı toplum.
11:36Bahçeli taktik mi yapıyor, nasıl bir strateji var, MHP söylüyor, AKP süsüyor mu,
11:42Cumhurbaşkanı neden konuşmuyor bu tartışmaları hatırlarsınız.
11:45O süreçleri de çokça söylemiştik.
11:47Burada bu yöntemi muhalefet görüyor sadece dem parti değil.
11:51CHP, Yeni Parti, Saadet Partisi, Dağılmadan Önce Gelecek Partisi hepsi bu konudaki devletin bu yaklaşım biçimini tartışıyorken
12:00buna karşı ne olması gerektiği konusunda pasit kalıyor.
12:04Bu konuda biz dem parti olarak çok net ne yapılması gerektiğini açıkçası söyledik.
12:08Evet silahsızlanma bu işin bir parçası.
12:11Çatışmasızlık daha doğrusu bir işin bir parçası.
12:14PKK'nin gönüllü bir fesliği, gönüllü bir silah bırakması var.
12:18Kürt torunun bölgesel etkileri var.
12:20Bunu sadece devletin ve iktidarın yönetimine bırakmadan
12:24Türkiye siyaseti bunu nasıl çözmek istiyor?
12:26Nasıl çözümlemek istiyor?
12:28Geleceği dönüştü.
12:29Nasıl bir tablo açığa çıkaracak ve gelecek tasavvuru bugünden neden başlamıyor?
12:33Bunun talebini, siyasi baskısını demokratik olarak meclisten sahaya kadar oluşması gerektiği konusunda sık sık atıfta bulunduk.
12:43Ancak devlet tam da bu oluşmasın diye basına müdahaleleriyle, basını başka bir şeyle meşgul ediyor.
12:51Yeni parti CHP'ye saldırıları ile kendi içine konsolide ederken süreç gündeminden koparıyor.
12:58Den Parti ve Kürt hareketine de yasa gerektirmeden atılması gereken adımları atmayarak
13:03aslında toplumun bu adımlara yoğunlaşarak sürecin kendi dişatı konusundaki
13:09daha tırnak içine minimizlik olarak kabul gören ama güvensizliğe attıran bir hatta tutmaya çalışıyor.
13:16Bunun aksi olması için de muhalefetin gerçek anlamda bu süreçten kendi çözüm önerilerini açığa çıkararak
13:23devleti bu konuda bir yol haritası sunmaya itmesin.
13:28Kürt halkının, demokratların, sosyalistlerin, Kürt halkının, kadınların da süreçten devletin atması gereken adımlarını
13:35sadece tırnak içerisinde çatışmasızlıkla sınırlamayan demokrasi, hak, hukuk, ekonomik, sosyal adalet talepleri konusunda
13:43daha örgütlü ve daha görünür bir güç açığa çıkarması gerektiğini söyledik.
13:50Bu yönlü baktığımızda ortada süreçte ısrar, geleceğe dönük tasavvuru bulunan bir taraf varken
13:56devletin olabildiğince geciktirdiği, iç siyaseti de dış siyaseti de buna göre revize ettiği bir tutum var karşımızda.
14:03Şu an mecliste yaşadığımız hususta biraz bunu ilgilendiriyor.
14:08Evet, burada hem ikircikli hem de ipe un serme durumuyla karşı karşıyayız.
14:15Onu anladık. Ona dair de aslında İmralı heyet üyesi Mithat Sancar'ın en son Kürt halk önderi Abdullah Öcalan'la
14:25yapılan görüşmeden sonraki değerlendirmeleri de yansıdı açıklamalarda.
14:30Hani oradaki açıklamaların başında tabii ki çerçeve yasanın geçmesi, sonra kurulların çalışması.
14:34Hatta barışın cevabının silah bırakmak, siyasallaşmanın cevabının ise demokratik siyaset ve demokratik toplum olduğunu kesinleştirdiği ve özellikle kurulların bu anlamda
14:45sıkı bir şekilde çalışması gerektiği ve hukuki garantilerin hayata geçirilmesi gerektiğinin de altını çiziyor.
14:53Şimdi bu yapılan görüşmeler başında hukukun olması dediğimiz şeyde bu kadar geride durması en son tabii ki hareket yönetiminden yapılan
15:04açıklamalarla da birlikte aslında daha somutlukla da birlikte iş geldi nereye dayandı size göre ve bu dayanmada ilk atılacak adım
15:14ne olmalı?
15:19Şurayı açıkça söylemek lazım.
15:21Bugün devletin zoru, baskısı, talebiyle değil aslında kült hareketinin kendi kararıyla almış olduğu bir fesih ve bir silahsızlanma kararı var.
15:33Ancak bu karar yerine getirilirken mağara mağara boşaltma haberleri servis eden iktidar aklının bu sürecin kendisinin yasal çerçevesi ve zeminini
15:44hayata geçirme konusunda ektik kaldığını ifade edebiliriz.
15:48Evet bir yasa çıktı, yasayla ilgili en çok yaptığımız eleştirilerden bir tanesi de kapsam dışı görece, kapsam dışı kalanlar belli
15:55bir sayıda ya da yasanın hareketi geçmesi konusunda bağlanan MGK kararının kendisi.
16:01Bugün bunun çok teorik olarak çok şey söylemenin bir haceti yok, çokça tartışıldı, çokça konuşuldu.
16:09Şu an gelinen aşama itibariyle bir olmazsa olmaz bir şekilde Barış ve Siyasallaşma Kurulu, Bahçeli'nin koordinatörlük dediği,
16:18meclis ve yürütme dışında Kürt halk önlerinin aktif yer alacağı, daha çok bir tarafın yönetmesiyle ilişkilenecek bir kurulun harekete geçmiş
16:29olması,
16:29meclisin izleme kurulunun sadece devletin vereceği bilgiler değil, yasamadan tutalım atılacak somut toplumsal adımlara kadar dahil olabileceği bir mekanizmanın oluşturulması,
16:41bu mekanizmanın hayata geçirilmesi gerekiyor.
16:44Bu, bu kadar uzun aylar, uzun süreler beklenen bir mesele değil.
16:48Yasa çıktığı zaman şu çok tartışılmıştı, MGK kararı çıkması ne zaman olacak, nasıl olacak değerlendirmesi, o zaman şöyle ifade etmiştik,
16:56MGK kararı idari teknik bir karar olabilir ama bu karar çıktığında devlet buna hazır mı?
17:03Bugün bu yasanın bir gereği olarak işte MGK kararı Kasım'da mı çıkacak, Aralık'ta mı çıkacak tartışmasından ziyade,
17:12Kürt halk önleri temas kurabilecek mi, iletişim kanalları açılacak mı, kurullar ne şekilde çalışacak meclis ne kadar,
17:19bunun içerisinde bir sorumluluğun hangi noktasında açıkçası duracak,
17:25cezaevlerinden tutalım, kayyumlara kadar politikalarla ilgili bir takvimlendirme ne zaman paylaşılacak,
17:30MGK kararından çok devletin ya da Türkiye toplumunun bu yasanın hayata geçmesi konusundaki sonuçlarıyla ilgili bir hazırlığı var mı yok
17:41mu diye.
17:41Çünkü bu yasa çıktıktan sonra her şey bir anda mı gerçekleşecek yoksa yine hazırlık olmadı,
17:47şunun hazırlığı mı olacak, bunu hazırlayacak mı olacak tartışmaları mı hayata geçecek.
17:51O nedenle şu an içerisinde bulunduğumuz yakın zaman itibariyle baktığımızda,
17:56bu kurulların derhal harekete geçmesi, görevinin yerine getirmesi ve bahsi geçen MGK kararında uzatılmaması gerektiği bir noktadayız.
18:06Şimdi bu nokta içerisinde tabii bir tarafıyla da demokratik kitle örgütlerinin, demokratik kesimlerin,
18:18sol sosyalist örgütlerinin, sivil toplumun aslında barış derken, demokratikleşme derken de
18:26herkesin kendi üzerine düşen sorumluluğundan doğru daha ortaya bir araya gelişlerin güçlendirilmesi.
18:35Yani bunu şuradan kuruyorum.
18:37HDP önceki dönem eş başkanı Figen Yüksektağ'ınla yaptığımız röportajda çok önemli tespitleri vardı.
18:46Ve o tespitler içerisinde de eksik kalınan ayağın eleştiriler ve farklılıklar olmakla birlikte
18:53bütün bunlar göz önünde bulundurularak daha ortak birleşik bir mücadele hattının oluşturulması gerektiği
18:59ve yaratıcı fikirlerle aslında bu süreçlerin zorlanması tıkanmış siyasetin de aşılması gerektiğine dairdi.
19:07Aslında toplumun da bir tarafıyla hani beklentisi, kaygılar, korkular, endişeler, mutsuzluk olmakla birlikte
19:14bu umudu birazcık daha perçinleyecek adımların atılması konusunda
19:19nasıl handikaplar, aşılması gerekenler ve de ne yapılması gerekiyor olarak sorsam?
19:26Bunu ben çokça şöyle söyledim.
19:29Devlet sizin yaptığınız eleştirileri, kaygıları siz duyasınız diye zaten bazı şeyleri yapıyor ya da yanlış.
19:37Bunun farkına vararak eleştirileri ve kaygıları yok saymayan, bununla ilgili politik tedbirleri,
19:43toplumsal tedbirleri, toplum alanındaki tedbirleri, siyasal tedbirleri alarak
19:47bu sürecin kendisinin bu kaygıları ve eleştirileri ortadan kaldıracak şekilde güçlendirmek.
19:53Bu sadece kadınlar açısından, sivil toplum kuruluşları açısından ya da sosyalistler açısından değil,
20:00Kürt halkı açısından daha keza bu sürecin kendi içerisinde böylesi bir yönü var.
20:05Evet, devlet kendine göre bazı adımları atmıyor.
20:09Bu bir eleştiri, bu bir kaygı.
20:11Sonucu sürecin gerektirdiği ritme de, ivmeye de, adımlara da girmeme konusunda bir tutum var.
20:19Ama bu tutum kamuoyuna böyle bir tutum olduğu üzerinden değil, fiiliyatta bunların alanını açmayarak yapıyorsa,
20:25fiiliyatta bu alanları zorlayabilecek siyasal gücün kendisi burada bir netleşmeye götürmek zorunda bırakacak.
20:33Örnek veriyorum, cezaevleriyle ilgili şu an son günlerde birçok yerde açıklamalar yapılmaya başlandı.
20:38İnfaz yapmalarla ilgili ya da hastama buçlarla ilgili.
20:41Bu talep, bizim bu müzakere masasında olma halimiz bu talebi ortadan kaldırmıyorsa,
20:48bu talep değil, ortaya koyacağımız mücadele de olduğundan daha fazla kendini açığa çıkartmalı.
20:54Ya da bu süreç içerisinde kadına karşı cinayetlerde açış mı var?
20:58Diyarbakır'da nöbet başlatıldı, adliyelerin önünde.
21:02Bu sürecin kendisinin toplumsal aşamda kutuplaşmayı azaltıp,
21:07insanların kendini güvende hissedeceği, eşit ekonomik dağılma gideceği fon vurguluyla ilgili bir gündem mi var?
21:14Bu süreç başarıya gitmesi aynı zamanda sistemin kendini yenilemesiyle ilgili bir mesele olacaksa,
21:19fon gündeminin kendisi aynı zamanda sistemin kendisiyle yüzleşmesine sebep olacak bir meseleyi kendisiyle getirecek.
21:26O nedenle burada yapılacak en temel mesele, barış ve demokratik toplum sürecinin kendisiyle tüm genel gündemlerden azade ayrıksı bir gündemmiş
21:35gibi.
21:35Ona özel bir şeyler ya da ona özel bir dahiliyeti görmeden,
21:39aslında toplumsal mücadele zeminlerimizin kendisine bununla kesiştiğini görebilmek ve bu kesişimi gerçek anlamda,
21:47bu süreçte adım atmayanların açığa çıkarılıp siyasal güç haline getirmesinden örgütlenmesine kadar dönüştürebilmek.
21:55Evet, bu konuda birçok pratikte yaşanıyor, birçok farklı tartışmalar da yürütüyor ama bunun şu ana kadar halen devletin kendi açısında
22:06bir paravan olarak kullanması,
22:08bugün muhalefetin daha çok şu soruyu kendine sormasını gerektirir.
22:13Silahlar neden mi, sonuç mu?
22:14Biz bunu hala gerçek anlamda Türkiye'de bir tartışma zeminine açılabilmiş bir tartışma olarak görülüyoruz.
22:20Silahlar kalktı, örneğin bir fesih gerçekleşti, Türkiye'den bir çekim oldu.
22:26Şu sorunu ortadan kalkmadı, son krizi çözülmedi, yolsuzluk kalkmadı, yoksulluk kalkmadı, kadın çınar dedi, bitmedi.
22:32Bunun devletin yapısal bir sorununun, devletin bir yönetme sorununun, devletin bir demokratikleşme sorununun olduğunu görerek bu sürecin kendisi,
22:40bu süreç aynı zamanda devletin yapısal krizlerine, demokratik yönetme biçimine, demokrasi alanı açıp açmamasına tamamına yol açacak bir süreç olarak
22:51görüldüğünde,
22:53devletin bu küpler açısından, meselenin sizi hastalanmaya sıkıştırması halinden de belki çıkabiliriz.
23:00O nedenle devletin bilinçli yapmış olduğu farklı gündemlerle barış ve demortik toplum süreci gündemini ayrıksız bir gündemmiştir.
23:08Mesela bizim hemen temel sorunumuz toplumsal olarak ayrıştırmak ama siyasal gündemler veya çözüm konusunda da ayrıştırmayı devlet bir taktik olarak
23:16kullanıyor.
23:17Belki de bunun en büyük tedbiri ve en büyük yöntemi gerçekten bu sebep, sonuç, çözüm, sorun meselesindeki diyaletliği görebilmek
23:27ve bu diyaletliği iç içte bir mücadele hattına büründürebilmek.
23:31Evet şimdi tabii yani sürecin hızlandırılması, adımların atılması ama şunu çok iyi biliyoruz ki devlet ve sistem toplum psikolojisini,
23:42psikolojik savaş nezdinde çok iyi yönetir ve de toplum sosyolojisini çok iyi bilir halde.
23:49Ve bütün argümanlarını da bunun üzerinden kuruyor.
23:52Ve aslında toplumun her daim sorduğu yani bir akıl tutulması ya da akıl oyunlarıyla da karşı karşıya kalıyoruz.
24:00Bunu şuradan soruyorum.
24:01Yani biz bile iki senelik süreç içerisinde bazı konulara kulis ya da etraftan ya da genel itibariyle içinde olduğumuz halde
24:09bildiğimiz
24:10ama yeri geldiğinde hadi adım atılacak mı atılmayacak mı dediğimiz yerde gerçekten bir umutsuzluğa kapılma hali olabiliyor.
24:20Evet ne aşamaya gidiyor diye.
24:21Dolayısıyla toplumun buradaki güvensizliği ve umutsuzluğu çok daha keskinleşir hale geliyor.
24:28Bunu da sistem devlet istediği gibi yürütebiliyor.
24:31Peki buradaki çıkışı ve adımları nasıl yürütmek?
24:36Siyasetin buradaki sorumluluğu ya da toplumun buradaki entegrasyonu diyelim daha doğrusu
24:42ya da doğru anlama ve anlatma süreci ilerletme konusunda nereye evrilebilir?
24:51Dünyadaki özel savaş anlamında en ileri ya da bu konuda maalesef en maharatli ülkelerden birisi tutuyoruz.
24:59Belki 80'lerden 90'lara darbelerden sonra 2000'lerin başına yeni dönem teknolojiyi yapay zeka çağında bile
25:08bu konuda oldukça maharatli bir devlet aklı var karşımızda.
25:13Yıllarca bunu sadece Kürtlere karşı kullanmadı.
25:16Alevilere karşı, farklı inançlara, farklı halklara karşı, kadınlara karşı, LGBT'lere karşı.
25:25Birçok alanda toplumun aynı zamanda parçalayan ama kendi değerleri üzerinden bütünleştirip
25:34ortaklaştırmaya çalışan toplumun iradesizleşmesini aslında hedefleyen bir devlet aklı var karşımızda.
25:41Bu özel savaşı da en yoğun bir biçimde basın eliyle, manipülasyonlarla, psikolojik yönetmelerle,
25:50zaman kazanmalarla ya da farklı günlemler yaratarak yürüttü ve götürdü.
25:57Devletin bu tutumunu, bu yaklaşım biçimini bence en iyi bir yönüyle bu konuda mücadele eden,
26:04bunun aksi değerlerini, toplumun kendi iradesini ve öz örgütlülüğü savunan bizden parti tabanı
26:11ya da bir ihtimal bu ülkedeki demokrasiyi, bu ülkedeki halkın kendi iradesini ve yönetmesini savunan kesimler bir yönüyle bilir.
26:21O nedenle sizi umutsuzluğa itmeye çalışan bir aklı fark edip, o umutsuzluğa düşmeden umutlu kalabilmek
26:31ve bu süreçte ısrar edebilme, kişisel olarak da maharetini göstermek, toplumsal olarak da bunu gösterebilmek için
26:40gerçek anlamda bu örgütlülüğü ve o gücü alabileceğin esaslardan kopmamakla alakalı bir mesele olduğunu ben düşünüyorum.
26:49Ne demek bu? Açıkçası daha yeni taziyeleri atlattık bir örnek olarak olması açısından.
26:56Bu yaz alanlarında en çok dile getirilen meselelerden bir tanesi barıştı.
27:02En çok dile getirilerden bir tanesi de sadece yazı ve taziyeyi kurmak değil, bir mezara sahip olmak,
27:08gerçek bir yüzleşme, gerçek bir hakikate erişebilme talebiydi.
27:12Ancak devlet yetkilileri bunu tersine çevirip sanki bu taziye ve yaz alanlarında bir nefret ve intikam yeminleri ediliyormuş gibi
27:20topluma pazarlamaya çalıştı ve Türkiye toplumunu o yazı görmeyecek noktaya getirdi.
27:27Ama aynı zamanda şu an Cizre'de yoğunca bir ifade alma işlemleriyle göreceği o yazı da izin verecek bir noktada süreci
27:38bir parçası görürken
27:39bir yandan da bu yazı bir soruşturma konusu etmeyi kendi içinde sürdürebildi.
27:44Düşünün ki umudun ya da hakikatin yaşanması gereken alandan devletin bir refleksik alanına dönüştürdü.
27:52Aynı zamanda soruşturmalarla bunu sürdürdü.
27:54Bu noktadan ortaya çıkacak olan gerçeklik devletin bu yaklaşımına karşı bir süreçteki kaygısını, süreçteki çelişkisini görüp eleştirmek
28:05ama aynı zamanda o yaz alanının yaratmış olduğu gücü fark ederek o gücün devletin tersine çevirmeyeceğini farkına vararak
28:13daha çok ailelerle, ailelerin kendi işlerinde daha çok bir arada, daha çok o yazı doğru temelde anılmasıyla anılacak mümkün.
28:22Yani bu çok zor, ağır, yorucu, yıpratıcı bir şey aynı zamanda gerçek anlamda bunu yürütebilmek.
28:29Ancak bu örgütlü olunduğu sürece, o nedenle örgütlülük bu sürecin en büyük gücü ve en büyük yürütücüsü diye tarif ettik.
28:38Bu örgütlü gücümüzde gerçek anlamda farkına vardığı tutumda eleştiriyi söylemek
28:44ama eleştiriye karşı tersine de mücadele etmeyi başarabilmekle mümkün ancak.
28:50Evet, zor bir süreçti elbette ki.
28:53Son olarak öyle sorarak toparlayalım dilerseniz.
28:56Şimdi tabii ki önümüzde hepimiz somut adım bekliyoruz.
29:01İki senelik atılmayan adımlara karşı.
29:03Bu süreçte ilk somut atılması gereken adımlardan bir tanesi de eğer barış diyorsak, bir barışma söz konusu olduysa,
29:11bunun gerçek bir barışa evriltilmesi için, demokratik toplum oluşabilmesi için, sorunun çözümünün olması için yasalarla bağlantılı.
29:21İlk atılması gereken adım İmralı değil mi?
29:26Ya da ilk atılması gereken somut adım bugünden yarına ne olacak ne olmalı?
29:33Önümüzde neyi öngörüyorsunuz?
29:37Tabii ki en önemli adımlardan bir tanesi orası.
29:41Hem süreci yöneten aktör bu sürecin mimarı olması açısından koşulları bu süreçteki konumu kurduğu ilişkilenme boyutu ile çok önemli.
29:52Hem yasa geçtiği yasada yasa hukuki bir statü vermekten devlet kaçınsa da üst kurul tarafından yapılan tartışmalarda ve adadaki tartışmalardan
30:02Barış ve Siyasalaşma Kurulu'nun oluşması ve çalışmaya başlaması sürecin yürütmesi açısından çok önemli bir gerçeklik.
30:09Hem de Kürt sorununun hukuk sorununun en görünür yerlerden bir tanesi İmralı Adası.
30:15Tecrit, hukuksuzluğa, varlığından yasanın uygulanmaması, ahim kararlarının uygulanmaması, devletin keyfi tutumları,
30:23hala hapishanelerde rehin tutulan binlerce tutsağı yapılan muamenenin bir yönüyle halen adada Kürt halkı önlerine devam ettirilmesi,
30:31yani hukuksal olarak güvencelerinin en önemli dayanaklardan bir tanesi de hakeza yine orası.
30:37O nedenle Kürt halkının bu süreçteki taleplerinin de, bu taleplerin karşılanma biçiminin de,
30:45devletin süreçte konumlanmasını da gösteren bir yer İmralı Adası'ndaki pozisyon ve hukuksal statü.
30:53O nedenle sadece kurulun oluşmasına da yetmeyecek.
30:57Hukuksal statü ve güvenceler sürece dönük toplumun kendisini konumlandırmasına da çok büyük bir etkisi olacak.
31:05Bununla ilgili çokça konuştuk açıkçası.
31:08Devlet ısrarla süreci de silahsızlanmayla götürdüğü gibi,
31:12Öcalan'ın da rolünü silahsızlanmayla sınırlı tutmaya çalışıyor.
31:16Ancak tüm uluslararası arenada, Kürt halkı da bu işin siyasetli politik yönüyle bu rolü yaratabileceği zeminin hukuksal güvencelerini açıkçası bekliyor.
31:28O nedenle önemli başlangıç adımlarından birisi orası.
31:33Ama aynı zamanda hapishaneler, kayyum rejimi, ahim ayırma kararları, demokratikleşme süreci, basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü.
31:41Bununla ilgili her bir başlık bu sürecin olmazsa olmaz başlıklarından biri.
31:48Evet zaten dünkü grup toplantısında da eş genel başkanınız Tülay Hatimoğulları da yani Milli Güvenlik Kurulu kararlarını beklemeye gerek yok.
32:00Yasaların uygulanması gerekliliğinin altını çizmişti dünkü yaptığı grup toplantısındaki açıklamada.
32:08Gözler zaten buna çevrilmiş durumda.
32:10En azından yani kayyumlar ortada duruyor.
32:13Biraz önce sizin de altını çizdiğiniz bir sürü aslında var olan yasaların uygulanmasına dair süreçte önümüzde.
32:21Ben şunu sorarak kapatalım dilerseniz yani bu kadar çok şeyi soruyoruz ama bu kadar çok şey içerisinde aslında devletin ve
32:33yürütmenin atmadığı adımlarda yani daha çok sözler ve bekle gör sürecine mi kilitlendik diye sorayım ve öyle toparlayalım.
32:46Toplumun yaşamış olduğu tecrübeler, kendilerine göre deneyimleri, devletin özellikle 2015 sonrası hem öz yönetim süreçlerine yaklaşımı hem KHK rejimi, OHAL
32:58rejimi bir bütün hem toplumun kendi içerisinde bellemiş olduğu bir yaklaşım biçimi var ve bunun değiştiğini de devletten bir refleksik
33:06olarak görme gibi bir beklentileri olduğu açık.
33:10Ama şöylesi bir gerçeklik de var devlet bu süreci yürütürken ya da iktidar partisi bu süreci yürütürken bu süreci dem
33:18parti lehine, kürt halkı lehine, demokratlar lehine, kadınlar lehine bu süreci güçlendirecek sosyalist mücadele yürütenler lehine değil kendi partisinin hanesine
33:29yazabilecek bir mekanizma olarak bir güç olarak yürütmek istiyor ve bu şekilde götürmeyi tercih ediyor.
33:36Buna iç siyaset dengeleri dedik kimisi, seçim pazarlıkları diye tarif edenler kendi içinde tarif edenler oluyor.
33:44Farklı farklı isimlendirmeler de ya da farklı tanımlamalar da var.
33:48Ancak şu anda oluşan bir süreçten kaynaklı olarak bir zemin var, bir bir araya gelme zemini var, bir tartışma zemini
33:57var, bir yeniden hareketlenme bir toplumun güçlenmesinin bir zemini var.
34:02Bu zemini dolduracak olanla, kullanacak olanla toplumsal güçlerin kendisi olacak.
34:07Bu zeminde, bu zeminin yaratmış olduğu imkanları sınırlı bir biçimde kullanıp daha çok devletin yapacağı tanımlamalarla kendini konumlandırma hali de
34:18bu süreçte bir yaklaşım biçimi olarak kendini gösteriyor.
34:22Biz bu sürecin yaratmış olduğu oluşan o zeminin ve imkanın kimine göre az, kimine göre çok bu imkanın sonuna kadar
34:30kullanacağı, örgütleneceği bir zemin olmasını istiyoruz.
34:33O nedenle birçok alanda, Türkiye'nin birçok yerinde, Kürdistan'ın ya da dünyada birçok yerinde bu sürece destek veren, bu
34:40süreçteki zemini arttıracak,
34:42siyasal, politik, diplomatik, hukusal tüm temasları ve birleşik mücadele zeminlerini yaratmaya çalışıyoruz.
34:49Şu anki Demokratik Cumhuriyet Hareketi de bunun bir parçası.
34:52Kendi kongremizi ilerleyen bir sürece bekleyip bu hareketle ortak mücadele alanında yürütmeye çalışmamız da bunun bir parçası.
35:00Bugün gençlik hareketlerinin, kadın hareketlerinin, iş emek mücadelesi yürütenlerin bu birleşik mücadele birleşmesi de bunun bir parçası.
35:09O nedenle bir bekle gör meselesi, yani bütün topluma mal etmek belki haksızlık olur.
35:15Bu konuda ciddi talepleri olan, mücadele eden, bir araya gelmeye çalışan çok güçlü inisiyatifler, toplum kesimleri de var.
35:23Belki şunu ifade edebiliriz, daha çok örgütlenerek bu süreci sadece talih ederek değil, beklentimizi hayata geçirerek ve bunun bir yerinden
35:33başlayarak ancak bu süreci götürebiliriz.
35:35Tabii ki devletin refleksif bir adımlarını görmeden, tanınamadan değil ama bu adımları talih etmemiz ya da eleştirmemiz, hareketsiz kalmamızı, mücadele
35:46katılmamıza engel olmamalı.
35:49Sevgili Nevroz Uysal, çok teşekkür ediyorum. Vakit ayırıp yayınımıza katılıp değerlendirmelerde bulunduğunuz için sağ olun.
35:58Ben çok teşekkür ederim yayınlar.
36:01Çok teşekkürler.
36:03Evet sevgili seyirciler, Demparti Şırnak Milletvekili sevgili Nevroz Uysal'dı bugünkü yayınımızdaki konuğumuz.
36:14Önemli meclis açıldıktan sonraki süreçte neler yapılması gerektiği birleşik mücadeleyi, demokratikleşme adımlarının atılması ve yasanın işletilmesi ve mecliste uygulanması ve
36:25özellikle de barış ve demokratik toplum sürecinin ilerletilmesi konusundaki
36:30Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalı'nın önemi ve oradaki önemle birlikte aslında yasanın bir tarafıyla da hukukun işletilmesinin İmralı'dan başlanması
36:41gerektiğini ve koordinatörlük ve o barış ve siyasallaşma koordinatörlüğünün statüyle sağlanıp çalışmaların bir an evvel yapılması gerektiği ve ilk atılacak
36:51somut adımlardan ilkinin de aslında bu olması gerekliliğini
36:56bir kez daha kendisi de ifade etti ve vurguladı diyerek aslında gündeme bakış programını bugün de sonlandırıyoruz.
37:04Haftaya yeni gelişmeler, yeni konu başlıkları, yeni konuklarla da karşınızda olmak üzere yayında ve yapım demeye geçen arkadaşlarımla hepinize iyi
37:12akşamlar dilerim.
37:22İzlediğiniz için teşekkür ederim.