- 14 saat önce
Almanya'nın Thüringen eyaletinde aşırı sağ Nazilerden bu yana ilk kez birinci parti oldu. Almanya'nın Thüringen Eyalet Meclisi seçimlerinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi yüzde 30,8 oy alarak birinci olurken, Saksonya Eyalet Meclisi seçimlerinde Hristiyan Demokrat Birlik Partisi yüzde 31,5 oyla ilk sırada yer aldı. Detayları CNN TÜRK Berlin Temsilcisi Erhan Merttürk aktardı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Almanya Başbakanı Olaf Scholz'un açıklamasıyla o zaman başlayalım.
00:04Onların iktidara gelmemesi lazım, bir şekilde yerleşik partiler bir koalisyon kurması lazım ifadesini kullandı.
00:11Meltem, söylediğin gerçekten tarihi bir nokta, Nazi döneminden bu yana, yani demokratik Almanya Cumhuriyeti kurulduğundan bu yana,
00:19aşırı sağcı bir parti ilk defa bir eyalette seçimlerden birinci parti olarak çıkıyor.
00:24Hem Turing'in eyaletinde yüzde 32.8 oranında oy aldı, Saksonya eyaletinde ise yüzde 30.8.
00:33Yani her üç kişiden biri bu eyaletlerde aşırı sağcı bu partiye oy vermiş oldu.
00:40Yani bu gerçekten olayın dramatik boyutunu gözler önüne seren bir gerçek.
00:44Ancak bunlar her iki eyaletler de bu kadar yoğun, bu kadar büyük oy almış olmalara rağmen hükümete gelmelerini,
00:51eyalet parlamentosunda hükümet kurmalarını beklemiyoruz.
00:54Çünkü yerleşik tüm siyasi partiler, diğer partiler, AFD ile koalisyon kurmayacakları yolunda açıklamalarda bulundu.
01:01Ama sen de biliyorsun ki siyasette rüzgarlar nereden, ne zaman, nasıl esecek bilemiyoruz.
01:06Ama şu anki durumda partilerin, AFD'nin iktidara gelmesini eyaletlerde beklemiyoruz.
01:12Ama Alman medyası bugün bütün manşetlerde şu soruyu soruyor Meltem.
01:17Nasıl oldu da, nereden oy aldı da bir anda oyları yüzde 30'un üzerine çıktı aşırı sağcı bu parti.
01:22Buna vermiş oldukları cevap her kesimden, yani siyasi yelpazenin her boyutundan Meltem oy almışlar.
01:28Hatta yapılan kamuoyu araştırmalarında eyaletteki sol partiden, yani siyasi yelpazenin en solundaki partiden bile 23 bin kişi bu partiye oy
01:37vermiş.
01:37Tabii ki korkulardan besleniyorlar, tabii ki mültecileri kullanıyorlar.
01:41Ama daha doğrusu insanların bir tepki partisi olarak bunu gördüklerini biliyoruz.
01:46Başta söyledim, partinin ismi Alternatif Für Deutschland, yani Almanya için Alternatif Partisi.
01:51Mevcut siyasi partiler sorunlara çözüm bulamayınca insanlar da otomatikman alternatife yönelmeye başladılar.
01:58Bu tepki oyları da tabii ki bunda bir konu ama mülteciler mevzusunu ayrı bir parantez açalım.
02:03Özellikle tüm siyasi partiler bu noktada Muzdarip, Almanya'daki tabii ki Suriye'den geldiler, tabii ki Afganistan'dan geldiler ama bunun üzerine bir
02:11de Ukrayna'dan gelen mülteciler oldu Meltem.
02:14Bu sayı giderek arttığı için toplum içerisinde bu konuda bir hassasiyet oluştu.
02:18Bunların geri gönderilmesi, mülteci sayısının çok fazla oldu ve AFD buradan çok güzel beslendi, oy devşirdi ve şu anda %30
02:27civarında bu banda oturmuş durumda.
02:28Şunu söyleyelim, korkutucu bir nokta, genç seçmen de yoğun olarak AFD'ye oy verdi.
02:34Önümüzdeki sene Almanya'da gelen seçimler var Mertem.
02:38Erhan, aşırı sağın yükselişini de hani sık sık konuştuk seninle zaten.
02:44Şunu merak ediyorum, Almanya'da mesela bu noktada bir tedirginlik var mı?
02:51Kesinlikle bir tedirginlik var çünkü İtalya'daki aşırı sağa ya da Fransa'daki aşırı sağa benzemiyor Almanya'nın sağcıları.
02:59Yani şimdi hani sana sorduğum zaman aklında böyle neonazi aşırı sağcı neye benzer diye hemen bir resim oluşuyor muhtemelen.
03:06İşte postallı, siyah deri ceketleri olan, saçları olmayan, dazlaklar ama artık onlar yerini kravatlı, eğitimli, bilgili kesimlere bıraktı.
03:16Biliyorsun hani haberini yaptık, gençler kalktı, Almanya Almanları'ndır, yabancılar dışarı diye bir partide konuştuk.
03:21Bunlar Almanya'nın üst kesiminden gençler, eğitimli gençleri.
03:25Yani ırkçılık toplumsal boyuta dağıldığı için bir korku oluşuyor.
03:29Şunu söyleyelim, AFD'nin adayı Ötke yapmış olduğu açıklamada bize ırkçı diyorsunuz ama biz toplum partisiyiz.
03:36Yani halk partisiyiz. Artık %30'luk bir oranla bu boyuta da oturduğunu söyleyebiliriz.
03:42Ama bu oylar tabii ki biraz da emanet oylar.
03:44AFD'nin derinlemesine bir siyaseti yok.
03:47Ne ekonomide, ne eğitimde, ne de o göçmenlerle ilgili mevcuta.
03:51Sadece korkularla beslenmiş bir siyasi partiden bahsediyoruz.
03:54Ve esas en büyük korkudan bahsedeyim sana o da önümüzdeki sene Almanya'da genel seçimler var.
04:00Eğer AFD bu oy oranını federal baza taşıyorsa o zaman Almanya'nın geleceğinde söz sahibi onlar.
04:05Taşıyabilir mi peki? Mesela TED'ler ne diyor?
04:08Böyle bir risk var. Böyle bir endişe var.
04:11Eğer AFD bu iki eyaleti %30'a ulaşmışsa diğer bölümlere de diğer eyaletlere de bunun sirayet etmesi söz konusu Meltem.
04:19Yani böyle bir risk var. Bunu görmezden gelemezler.
04:22Ve şöyle de bir gerçek var.
04:23Eğer bu parti %30 oy alırsa ki bu eyaletler için de aynı şeyi parti yöneticileri söylüyor.
04:29Halk bizi seçti. Siz bizi iktidara koymuyorsunuz. Koalisyon yapmıyorsunuz.
04:33Demokrasiye karşı ifadesini kullanıyorlar.
04:35Eğer Almanya'da önümüzdeki yıl yapılacak seçimlerde AFD %30'un üzerinde bir oy alırsa
04:41Almanya'da federal hükümetin başına gelme ihtimali var.
04:44Bu Türkiye için çok zor bir durum.
04:46Bu Türkiye burada yaşayan Türk vatandaşları için çok zor bir durum olacak.
04:50Çünkü bunların temel siyaseti olası.
04:54Yani %5'lerden bahsediyorduk Meltem.
04:57Yani bundan 15 yıl önce aşırı sağcı bir parti %5 oranında oy alıp.
05:00Peki bu yükseliş neden oldu Erhan bu kadar?
05:04Mesela önceki yıllara baktığımızda da böyle miydi?
05:08Yani toplumun içerisinde belki vardı ama yerleşik siyasi partilerde insanlar bir çözüm bulmaya çalışıyorlardı.
05:15Bu seçimlerde iktidardaki tüm partiler oy kaybetti Meltem.
05:19Sosyal Demokrat Parti, Yeşiller, FTP hepsi oy kaybetti.
05:23Hristiyan Demokrat Birlik Partisi AFD'ye siyasi olarak yakın bir parti sahada yer alıyor.
05:28Onlar da baktığımızda AFD'ye en fazla seçmen veren, en fazla oy kaybeden partilerden biri.
05:34Yani açık ve net Almanlar yerleşik mevcut siyasi partilerin sorunlara çözüm bulamayacağını düşündükleri için bir alternatife yönelmeye başladılar.
05:44Bu partide aşırı sağcı AFD.
05:46Ne kadar söylemlerini sertleştirirlerse Meltem, yabancılar hakkında, Müslümanlar hakkında oylarını o kadar arttırıyorlar.
05:54Bu da bir gerçek.
05:55Ve doğal olarak hani bir köz var, aşırı sağcı, ırkçı bir köz var.
05:59İşte onu birazcık rüzgarla üflediğin zaman altından kor çıkıyor.
06:03Bugün o koru gördük, %30 olarak Saksonya'da ve Thüringen eyaletinde ve Almanya'nın en büyük endişesi bunun tüm Almanya'ya
06:11yayılarak bu oranın federal bazda söz sahibi olması bu siyasi partinin.
06:16Hükümet olmasa bile düşünsene Meltem, %30'luk bir oranla federal mecliste oturacaklar, ana muhalefet olacaklar.
06:23Bu da Almanya'nın geleceği açısından, ülkedeki göçmenler açısından ekonomi, yatırım listeyi uzatabiliriz.
06:29Çok olumlu sinyaller vermiyorlar.
06:31Kritik. Bir Alman Bild gazetesinin bir yazısını söylemek istiyorum sana.
06:37Olahşus'un taputuna siyasi çivi çakıldı diyor.
06:42Şimdi Scholz'un siyasetine tepki bu noktada büyük o zaman.
06:47Sadece Scholz'un değil.
06:49Aslında Scholz liberal ve kanunlar gereği neyi gerektiriyorsa onu yapıyor.
06:53Ancak esas konu Meltem burada mülteciler.
06:56Çünkü burada suç işleyen mültecileri bile, göçmenleri bile geri göndermekte çok zorlanıyorlar.
07:01Almanya yasaları, kanunları bu.
07:03Eğer Afganistan'da idam cezası varsa, oraya sen geri göndereceğin bir mülteci,
07:09eğer orada işkence görmek tehlikesi varsa Almanya bunu gönderemiyor.
07:12Scholz da bunu yapıyor.
07:13Yani yasalar ne söz veriyorsa ya da ne imkan sağlıyorsa onu yapıyor.
07:16Ama Almanlar diyor ki hayır biz artık ülkemizde daha fazla mülteci istemiyoruz ve bunların geri gönderilmesini istiyoruz.
07:23O yüzden yeni bir yasa gündemde onlar da bir şekilde çözüm bulmaya çalışıyorlar.
07:27Mesela eğer bir mülteci, bir Suriyeli diyelim Almanya'ya iltica etmiş, burada hak kazanmış ve burada yaşıyor.
07:33Eğer gidip ülkesinde tatil yapacaksa onun bu ilticası, başvurusu Almanya'da oturma hakkı iptal edilecek.
07:41Mesela bu yasada böyle bir madde var.
07:42Yani onlar da bir şekilde halkı ikna etmek için, halkı biraz sakinleştirmek için bu konuda adım atmaya çalışıyorlar.
07:49Ama şunu net ve katil olarak söyleyelim.
07:51Esas çatırdadığı dönem Türkiye'den o dalga dalga Suriyelilerin, Afganların Almanya'ya geldiği dönemdi.
07:58O zaman Türkiye ile Almanya bir anlaşma imzaladı ve bu dalga hafifledi.
08:03Eğer ki o dalga devam etmiş olsaydı şu anda biz %50-%60 AFD oylarından bahsediyor olabilirdik Melda.
08:08Erhan, Almanya'daki aslında Türkler açısından da merak ediyorum süreci.
08:15Şimdi bir korku yaşıyorlar mı?
08:18Mesela ırkçı bir saldırı korkusu var mı üzerlerinde?
08:21Hiç konuşma imkanı buldun mu oradakilerle de?
08:25Aslında o ırkçı saldırı olayın bir boyutu Meltem ama gündelik yaşantıda karşılaştığın ırkçılık var.
08:32Mesela Türk ismin var diye bir daireye, kiralık bir daireye aday olsan da o daireyi sana vermiyorlar kiracı olarak.
08:39Ya da günlük bir yerde karşılaştığın söylemler var.
08:42Saç renginden dolayı, başörtünden dolayı.
08:45Mesela Almanya'da, Berlin'de daha çok ya da işte Düsseldorf'ta böyle.
08:50Hani değişiyor mu yoksa o ırkçılığın yapıldığı şey genel mi?
08:56Değişiyor.
08:57Sana çok ilginç bir not aktaracağım.
08:59Nerede göçmen azsa, nerede Türk azsa orada yabancı düşmanlığı çok daha fazla.
09:04Tanımadıkları için, bilmedikleri için.
09:06Berlin'de biz bunu belki çok az, minimal boyutta yaşıyoruz.
09:09Çünkü insanlar çocukluğundan beri okula Türklerle gitmişler.
09:1260'lı, 70'li yıllardan bu yana bu ekonominin kalkınmasında,
09:16Almanya'nın bu boyutu ulaşmasında en büyük emek verenlerden biri de azınlık olarak Türkler.
09:21Bunu bilenler var.
09:22O yüzden onlarla yaşadığı zaman ya bunlar aslında işte o senin biraz önce örnek verdiğin
09:26Bild gazetesinde sürekli olumsuz haberler çıkıyor.
09:28Ya aslında o gazetedeki gibi değillermiş.
09:31Bunlar da iyi insanlar diyen bir kesim var.
09:33O yüzden bu etkileşim olduktan sonra o yabancı düşmanlığı biraz geriliyor.
09:36Ama bu Saksonya eyaleti ve Turingen eyaleti en az mültecinin ve Türk kökenliğinin yaşadığı bölgelerden biri.
09:43Eski Doğu Almanya olarak gözünüzde canlandırırsanız,
09:46o'dan Almanya'ya katılmış eyaletlerden.
09:49Burada az olduğu için buradaki yabancı düşmanlığının daha fazla olduğunu da söyleyelim.
09:53İşte o sistematik...
09:54Yani tam tersi, Türk nüfusu ne kadar fazlaysa orada daha az öyle mi?
09:59Orada daha az.
10:00Yani istatistiklere yansıyan durum bu.
10:02Toplum içerisindeki etkileşim bu.
10:05Şöyle bir şey var.
10:06Melten bilmediğin şeyden korkarsın.
10:08Görmediğinden korkarsın.
10:09Ya da tanışmadığın için yabancılardan korkuyorlar.
10:13Ama insanlar tanıştık.
10:14Tabii Türkler bağlamında söylüyorum bunu da.
10:16Onu da ayrıca altına çizelim.
10:18Çünkü çoğu artık buraya biliyorsun çok...
10:19Ülkenin her alanında artık aktifler ve başarılı Türklerin varlığından da haberlerini yapıyoruz onların.
10:27Ama işte bunu tanımayan bilmeyen Doğu eyaletlerinde AYF'te bu oranda daha yüksek çıkıyor.
10:32Batı eyaletlerinde o yüzden AYF'te bu %30 oranlarında değil ama endişe...
10:37Yani aslında Erhan hani bir yandan ırkçılığı yapıyorlar ama öte yandan baktığımızda da Beyaz Yakalılara özellikle Türkiye konusunda ihtiyaç duyduklarını
10:47da açıklıyorlar.
10:48Yani burada da bir çelişki de var.
10:49Bu bir paradoks.
10:50Hem bir çelişki hem içinden çıkamadıkları bir durum.
10:53Hem diyorlar ki biz yabancı istemiyoruz ülkemize artık hani Avrupa dışından, Almanya dışından biri gelsin istemiyoruz diyorlar ama hastanelerde hangi
11:01doktorlar tedavide bulunacak?
11:03Hasta bakıcılar nerede?
11:04Hemşiresi var mı?
11:05Yok.
11:06İnşaatta çalıştıracak mühendislerin var mı?
11:08O da yok.
11:09Bilgisayar sistemlerine nasıl peki ya da bu bilişim sisteminde dünyayla nasıl mücadele edeceksin?
11:14Cevabın yok.
11:15Tek söylediğin şey ben yabancı istemiyorum.
11:17Çok güzel.
11:18İçindeki mevcut kaynaklardan bunu sağlayabiliyor musun?
11:21Hayır.
11:22Çünkü yaşlanan bir nüfusun var Almanya olarak.
11:24Eğer sen Türkiye'deki doktoru Almanya'ya çekemezsen, Hindistan'dan bilgisayar uzmanlarını buraya getiremezsen sen dünyayla yarışamayacaksın.
11:31Alman ekonomisinin tepe taklak olabilme durumu var.
11:33Esas endişe korku da bu.
11:35Mevcut yerleşik partiler evet bazı konularda elleri kolları bağlı, kanunlar gereği fazla adım atamadıkları noktalar var.
11:41Ama popülist siyaset dedikleri bu işte.
11:44Popülizm yaparak oy sağlamaya çalışıyorlar.
11:46O yüzden de bu şekilde insanlara ulaşabiliyorlar.
11:51Eğitim seviyesi yüksek olanlar da artık bunlara dahil oluyor.
11:54Biraz önce söylediğimiz gibi.
11:55Çünkü mültecileri görmek istemiyorlar.
11:57Afganları görmek istemiyorlar.
11:59O bıçaklı saldırıyı Solingen'de aktarmıştık.
12:01Daha önce başka bir polise saldırılar oldu.
12:03Yani son dönemde özellikle Afganistan ve Suriye'den gelen mültecilerin karışmış olduğu olaylar da aslında buna tuz biber oldu.
12:11Ama şunu da tekrar söylememizde fayda var.
12:14Altını çizerek hani Türkleri bu noktada biraz belki ayrı potaya koymak gerekiyor.
12:18Çünkü 60'lı yıllardan beri burada var olanlar.
12:20Bu noktalarda haklılık fayları var mı peki mesela?
12:23Çürükleri ayırt edecek olursak.
12:26Hani bir iç karışıklığa sebebiyet veriyor mu mesela gelenler?
12:31Yani ırkçılık yapmanın hiçbir haklılığı nedeni olamaz.
12:34Öncelikle onu söyleyelim.
12:35Ama toplum içerisindeki huzursuzluğu bu tür olayların körüklediğini söyleyebiliriz.
12:39Ve artık hepsini aynı potada değerlendiriyorlar.
12:43Belki bu kadar keskin işte istemiyoruz ırkçılık pozisyonu ulaşacak kadar kötü bir eyleme dökülmesi kabul edilemez ama
12:50hani belli başlı noktalardaki rahatsızlıktan ötürü mü aslında burada bir tepki oluyor?
12:56İşte bu noktada da Türkler de zarar görüyor.
12:59Sırf bu politikadan dolayı.
13:01Yabancı olduğu için tabii ki bundan zarar görüyor.
13:04Ama özüne baktığımız zaman esas Almanya'da sorun çıkartan sosyal sistem.
13:08Yani burada bir sosyal eşitlik söz konusu.
13:11Mesela bir ilticacı, mülteci buraya geldiği zaman onun kalacağı yerini, onun harçlığını, onun aylık alacağı parayı Almanya'sa alıyor.
13:19Çok enteresan bir şey söyleyeceğim.
13:21Cuma günü yaklaşık 28 tane Afgan sınır dışı edildi.
13:26Ve Meltem bu sınır dışı edilen Afganların bir kısmı tecavüz suçu işlemiş.
13:31Adam öldürmüş Almanya'da ve bunlara 1000 Euro cep harçlığı verildi.
13:35Gittikleri ülkede bir ay kadar yaşayabilsinler ya da bir müddet geçimlerini sağlayabilsinler diye.
13:41Bu çok büyük tartışma oldu Almanya'da.
13:43Yani burada böyle bir suç işlemiş birini sen sınır dışı ederken neden cebine bu kadar para koyuyorsun diye.
13:48Ama Alman kanunları, kuralları bunu gerektiriyor.
13:51Sosyal bir devlet.
13:52Ukrayna'dan savaştan kaçıp buraya gelmiş olanlar direktman devletin koruması altına giriyor.
13:57Ve bür gel gel gel denilen yani evinin kirasını ödeyen ayda 400 Euro, 500 Euro sana harçlık veren bir sisteme
14:04dahil oluyorlar.
14:05Almanya'daki Almanlar da buna karşı çıkıyor.
14:07Ya ben zar zor geçiniyorum bu adamlar mülteciyim diye buraya geliyorlar ve benim gibi bir hayat sürmeye başlıyorlar.
14:13Bu onları rahatsız ediyor.
14:14Ama tabii ki bunların hiçbiri de ırkçılık temelini ya da gerekçesi oluşturabilecek konular değil.
14:20Maalesef bu toplumun içerisinde böyle bir ırkçı damar var ve bu tür olaylarda da bu hemen ortaya çıkabiliyor.
14:28Eğer bir siyasi partide popülist bir siyasetle bunu kaşırsa işte gördüğümüz gibi oyları yüzde 30'a kadar fırlayabiliyor.
14:35Ve herkesin endişesi de önümüzdeki federal seçimlerde bu siyasi partinin artık Almanya'nın rotasını belirlemede söz sahibi olması ya da
14:43böyle bir riskli olması.
14:44Yani aslında bu ırkçılık partinin, IFT'nin yükselişi Alman hükümetindeki ekonomi politikasını da bence büyük ölçüde etkileyecektir diye düşünüyorum.
14:55Ama bakacağız nasıl bir sonuç olacak diye bunlar tabii seneye belli olacak gibi görünüyor.
15:01Ama bakalım dalga dalga yayılacak mı?