00:00Kolay. Sadece makasla kesip şu yapraklarını alıyoruz, temizliyoruz.
00:06Sonra sereceğiz bunları, salkımları kurutmasını.
00:10Kurutacağız, tanelerini ayırıp sonra en son değirmene gidecek, elenir.
00:18Hasat bir hafta sürüyor. Eylül ayında başlıyoruz.
00:22Bu taneleri, salkımları hepsi ucu kurumaya başlıyor, sapıta kuruyor.
00:26Şu taneleri, mosmor oluyor. Bütün mor rengini alıyor.
00:31Tümden, bütün salkımlar mor alıyor.
00:33Şöyle gördüğünüz gibi.
00:36Ben Naci Ak, Sumakçı dedenin rahmetli babamın, Hazım Akın oğluyum.
00:40Sumakçı dede dünyada ilk vermeyen ağaçlara, bunlar erkek yabani sumaklardı,
00:46vermeyen sumaklara ilk aşıyı yapan babam.
00:49Kemikli göz aşısı yani.
00:51Odununu bu aşıları, göz aşılarını yaptı.
00:53Bunlar 19 yıl önce, bu yıl 19 yıl oldu.
00:56Vermeyen sumakları, tabiatta vermeyen yabani sumakları, erkek sumakları aşı yaptık.
01:01Şöyle verimli hale getirdik.
01:04Hocam, bizim 23 dönüm burası.
01:07Daha önce 50 yıl, 60 yıl kiraz yaptık.
01:11Kirazın ekonomik değeri, ihracat falan sıkıntısı olduğu için,
01:15bir de raf ömrü kısa, sorunlar yaşadığımız için,
01:18bahçenin içinden hep erkek sumaklar çıkıyordu.
01:20Bunlara ilk aşıyı yaptık, sonra sumak'a döndük.
01:24Sumak, ceviz, üzüm var bu bahçede.
01:2523 dönümde.
01:26Evet, 23 dönümde sumak yapıyoruz.
01:28Bir de benim aşağıda bahçem var, 15 dönüm, onu da da yapıyoruz.
01:31Evet, ne kadarlık bir sumak asaf ediliyor?
01:33Biz Eylül'ün birinde başlıyoruz.
01:35Eylül ayı dediğimiz zaman,
01:37böyle kırmızı, mor rengini bulması lazım.
01:40Salkımlar ve taneler,
01:42olgunluğuna ulaşacak.
01:43Bir de çekirdeğine baktığınız zaman,
01:45çekirdeğin içindeki çekirdek sertleşecek.
01:48Oluşum olacak.
01:49Erken toplanırsa,
01:50Erken toplanırsa ekonomik değeri düşük oluyor,
01:53eşkisi az oluyor,
01:54bir de rengi boz oluyor böyle.
01:55Bir de,
01:56erken azat değirmende de istediği yerde çektirsinler,
01:59pul ve pul şeklinde,
02:00baharat şeklinde getirdikleri zaman,
02:023 ay sonra onun eşkisi uçuyor.
02:04Bunun yağlı gibi eşkisi,
02:06Eylül ayına topladığın zaman,
02:08tam olgunluğa ulaşıyor.
02:09Kaç gün peki?
02:10Kaç Eylül'de başlar?
02:11Ne kadar?
02:111 Eylül'de başlıyor,
02:1230 Eylül'e kadar,
02:13Ekim Eylül'e kadar.
02:14Biz bir hafta geciktik,
02:15şimdi hasat devam ediyor.
02:16İki gün daha hasadımız var.
02:17Yağmurdan dolayı,
02:18bir hafta 10 gün yağmur olduğu için biraz gecikti.
02:20Evet.
02:22Eylül ayında hasat yapılması lazım.
02:24Daha önce yapıldığı zaman,
02:25rengi boz oluyor,
02:26eşkisi az oluyor,
02:27ekonomik değeri düşük oluyor.
02:28Burası,
02:301242 rakım yüksekliği.
02:32600 rakımdan,
02:342000 rakıma kadar sumak oluyor.
02:36Çekirdeğin ayrı satıyorlar.
02:37kesinlikle fiyat vermiyoruz ama,
02:39şu anda baharat halinde,
02:41Sayın Bey'le,
02:43toptan 800 lira,
02:44perakende olarak,
02:451000 liraya kadar satılıyor.
02:47Çekirdeğe de 150 liraya kadar satılıyor.
02:49Çekirdeğe bile bunu değirmenden çıkan,
02:50elediğimiz zaman ayırdığımız çekirdeğe,
02:53onu bile alıyorlar.
02:54O neyde kullanılıyor?
02:55Onu da Maraş, Antep, Urfa alıyor,
02:57onu baharatlara,
02:5818 tane baharata karıştırıyorlarmış.
03:00Ondan sumak bile yapıyorlar,
03:02düşünebiliyor musunuz?
03:03Maraş, Antep, Urfa,
03:04salkım halinde bunu alıyor bizden.
03:06Böyle salkımı alıyor.
03:08Bunu ıslıyorlar.
03:10Şu şekilde.
03:12Buna akıt diyorlar.
03:13Eşkisini çıkarıyorlar.
03:14Bu salkımları ıslıyorlar.
03:17Sabah elin tülbentten,
03:18tevgülden süzüp,
03:19bunun eşki suyunu alıp,
03:20onu güneşte 15-20 gün akıt yapıyorlar.
03:23O da 1,5-2 milyar eşkisini alıyorlar.
03:26Geride kalan böyle salkımları,
03:27eşkisi az olanları,
03:28onlar da sumak yapıyorlar.
03:30O kebapçı sumağı,
03:31eşkisi az olan.
03:32Ama bizimki saf yayla sumağı,
03:34organik sumak olduğu için,
03:35ekonomi biraz ondan pahalı.
03:37Şeker hastalığına birebir,
03:38bunun çayı içiliyor,
03:39sarmalara, dolmalara,
03:40hepsi 28 tane özelliği var.
03:42Yani vücudu temizliyor,
03:44antioksidon özelliği var.
03:46Binlerce faydası var.
03:48Bir de baharat olarak kullanıyor.
03:501 ay,
03:512 ay önce de,
03:52Hindistan'dan bile gelirler.
03:54Türkiye'nin her yerinden,
03:55üniversiteleri geliyor.
03:56Bahçede inceleme yapıyorlar.
03:58Bahçede inceleme yapıyorlar.
03:59Sayın Bey'de 3 tane örnek bahçeyi yaptık.
04:00Ahmet Kaytancı hocam,
04:01Zafer Akıncı kardeşim olsun.
04:03Sağ olsun,
04:03Belediye Başkanımız Mahmut Dal,
04:05Tanrı İlçe Müdürümüz,
04:06Saffet Bey'e destek verdi.
04:073 tane örnek bahçeyi yaptık,
04:08burasıyla beraber.
04:09Örnek olsun yani,
04:10dışarıdan gelen herkes,
04:11nasıl üretiliyor,
04:12nasıl yetişiyor,
04:13hepsini gösterdik.
04:14Aşısının hepsini gösterdik.
04:15Mehmet Hocam'ın 6 dönüm,
04:17Zafer Akıncı kardeşim 9 dönüm,
04:18bizimki 23 dönüm.
04:20Türkiye'nin her yerinde olmuyor bu.
04:22Rakımın yüksek,
04:23her yıl doğru,
04:23Akdeniz ilkiminde yetişiyor bu.
04:25Zaten Türkiye'nin her yerinde yetişse bu,
04:27bu ürün çok ucuz olur.
04:30Yani,
04:31tabii,
04:32Akdeniz bölgesinde ölüyor.
04:33Orman bitkisi olduğu için,
04:34bu daha,
04:35şimdi ekonomiye kazandırdık biz.
04:37Yeni yeni,
04:37yani 10 yıldır bu para etmeye başladı.
04:40Çekirdeğe bile para ediyor.
04:41Bu taneleri,
04:43salkımları,
04:44hepsi ucu kurumaya başlıyor,
04:45sapıta kuruyor.
04:46Şu taneleri,
04:48mosmor oluyor.
04:48Bütün mor rengini alıyor.
04:51Tümden,
04:51bütün salkımlar mor arıyor.
04:53Şöyle gördüğünüz gibi.
04:54İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:59İzlediğiniz için teşekkür ederim.
05:07İzlediğiniz için teşekkür ederim.
