00:06bu ileleri ile deriz dört tanesini şimdi burada benim üç tane makaram var
00:26bu da çengelimdir bu da çengel taşımdır
00:46şununla birleştirdiğimizde tabi ileği ne kadar kalın çekersek urganın salatamız o kadar kalın olur
00:54dövüldükçe çubukları dökülüyor incelmiş oluyor bahçede de tarağın var orada da aynı şekilde
01:36onu önlüsüm işledim mesela onu ipi önce ördüm aradan
01:54Benim babam Esli'yim, ailecik zaten bu işi yapıyormuşuz, 1960 doğumluyum, 13 yaşından
02:02beri bu işi yapmaktayım. Bir tane zanaatlarımızdan biridir. Urgancılık. Trenin geçim kaynağıdır. Hiç yoksa bir tane iki tane muhakkak çarkımız
02:14vardı. Şu uzun çark deriz. Şu görmüş olduğunuzda urganların halatların tohumudur. Tarlaya ekilerek kendir bitkimiz yetişir. İki buçuk üç metre
02:24boyunda olmaktadır. Bunlar biçilir, suya gömülür. Suda dokuz on gün bekletilir.
02:32Çıkartılır, küme küme yapıp kurutulur. Kuruduktan sonra o bitkinin ucunu kırdığımızda şu görmüş olduğunuz liflerimiz o bitkinin kabuğudur. Önce dövüyorum,
02:44ıskatımdır, sopamdır. Dövüldükten sonra bahçede tarağım var, tararım. Taradıktan sonra incelmiş olarak şu görmüş olduğunuz şarkımı da birleştirerek urgan halata
02:54haline getirmekteyim.
02:55Ve bunlar aynı zamanda İstanbul'un fethinde 1450 yılında Tere'den giden halatlarla gemiler karadan çekilmiştir.
03:04Kurtuluş Savaşı'nda, uçağın gövdesinde, kanatlarında, beyaz kağıt yapımında, ilk Türkiye'de, araba kaportalarında kullanılmış.
03:12İnşallah bunlar bitmesin. Gelecek nesillerimiz bunlardan neler yapabiliriz, yapsınlar.
03:21Şimdi günümüzü uyarlamak için artık böyle çanta, şapka kısa olduğu için, urgan halat yapmak için en aşağı 100 metrelik bir
03:29mesafemiz lazım.
03:30Bir de 5 metrek mesafede o işlemiş olduğum iplerden çanta, aynaların etrafına, runner, şapka, o şekilde kemer yapıyorum.
03:43Farklı şeyler yaparak hayatı bir şekilde sokmaya çalışıyoruz.
03:47Tamamen doğallığı bitirdi sayıları.
03:51Şimdi yurt dışından gelen jurtlarla fabrikalarda yapılıyor.
03:54Urgan olarak ekim biçimi olmadığı için, şimdi yani makineleşme var.
04:00Ceyranlı makinelerle, demirlerle birleştiriliyor.
04:05Hazır geliyor zaten yurt dışından.
04:08İşleme olarak yok.
04:09Esas buradaki neredir?
04:11Trenin el yapımıdır.
04:13Şimdi sadece süs amaçlı kullanılmakta.
04:18Farklı yerlerde kullanılıyor.
04:20Ama eskiden kamyonculuk, su kuyusunda her yerde urgandı.
04:26At, eşekler de hep öyleydi yani.
04:30İlgisi var ama çok zahmetli değil, pek yapmak istemiyorlar.
04:34Benim oğlum var, onu öğrettim.
04:37En azından biliyor.
04:38Okullar proje dev olarak yapmakta.
04:41Onları göstermekteyiz.
04:43Hatta geçenlerde geldi daha önce.
04:45Sen dedim unuttun mu?
04:47Hayır unutmadım teyze diye söyledi.
04:50Biliyorlar yani.
04:51Okullar proje dev olarak hazırlamakta.
04:54Benim baba, annem, amcalarım, amcamın oğlu herkes bu işi yaptığı için babam derdi.
05:01Kızım bir gün antik olacak bu meslek.
05:04Gerçekten de öyle oldu.
05:05Antik olacak kızım derdi.
05:08Ne demek istiyor ki diyordum.
05:09Şimdi burada daha iyi anladım.
05:12Her defasında işlediğimde de gerçekten bilmiyorum, duygulanıyorum çok.
05:19Gençlerim bunlara en azından bilsinler yani.
05:22Bunlardan neler yapabiliriz?
05:24Hayatımızı nasıl sokabiliriz?
05:26Çünkü atalarımız çok şey değerlendirmişler.
05:29Düşünün uçağın gövdesinde, kanatlarında, beyaz kağıtta,
05:34araba kaportalarında dahi kullanılmış bu kendir bitkisi.
05:39Çocukluğumuzun çerezliydi.
05:41Kavrulur, yenir.
05:42Çıt çıt çetene değil de ismi var.
05:51Teşekkürler.
